Last Update : 13-October-2012, Saturday

 

અજબ રંગોની ભઠ્ઠી મારા દિલમાં ધખધખે છે !
તમારી પાઘડીએ મારું મન મોહ્યું છે !

ઇંટ અને ઇમારત - કુમારપાળ દેસાઇ

આજની વાત

 

બાદશાહ ઃ બીરબલ, ભારતના શા ખબર છે ?
બીરબલ ઃ જહાંપનાહ, કોલસાકૌભાંડમાં કોંગ્રેસી મુખ્યમંત્રીઓ તો સંડોવાયેલા હતા, પણ હવે ગેરકોંગ્રેસી મુખ્યમંત્રીઓનાં નામ બહાર આવવા લાગ્યા છે.
બાદશાહઃ ક્યા ખૂબ !
બીરબલ ઃ જહાંપનાહ, વિકાસની બાબતમાં આ પક્ષો વચ્ચે મતભિન્નતા જોવા મળે, પરંતુ ભ્રષ્ટાચારની બાબતમાં દરેક જગ્યાએ મતૈક્ય છે.

 

જિંદગી તો ગમોં કા સિર્ફ એક તાજમહાલ હૈ,
ઉસમેં હસીન ખ્વાબોં કો હમને દફનાયા હૈ
ફિર ભી બુલંદ હૌસલે સે જીતે હૈં હમ આજ ભી,
હમારે હૈંસલે હી જિતેંગે, બાકી સબ હાર જાયેંગે.

એક જમાનામાં રંગમતી અને નાગમતી જ્યાં સંગમ પામે છે, એ જામ રાજવીઓનું જામનગર તેલફૂલેલની નગરી હતી. આ નગરીની મનહર માલણોની ફૂલછાબ જેમ વિવિધરંગી ને સુગંધી ફૂલોથી ભરચક્ક રહેતી, એમ એની દેહછાબ પણ કમનીયતા કે કોમળતામાં માળવાની વિચક્ષણ માલણોને ભુલાવતી.
આ જામ-નગરીની ચૂંદડી રંગનારી રંગારીઓ જીવંત રંગ-કવિતાઓ હતી. આકાશના ઉદ્યાનમાં શોભતા રમણીય ઈન્દ્રધનુના રંગો જાણે એ એની હૈયાપિટારીમાં ભરી બેઠી હતી. સાદા વસ્ત્રના પટમાં જ્યારે એ રંગોને બાંધતી, ત્યારે એ આખુંય વસ્ત્ર 'રંગબાંધણી' કે 'નગરબાંધણી' કહેવાતું. એનાં મૂલ અમૂલ થતાં.
આ ધરતી ફૂલોની અને રંગની હતી. એના પથ્થરોમાંથીય નવયૌવનાના ભાલને શોભાવનાર કુંકે કે આંખોને અખંડ જ્યોત આપનાર કાજળ પ્રગટતું. નાગર સુંદરીઓ આ કંકુ-કાજલ લગાડી, નગરબાંધણી ઓઢી બજારે નીકળતી, ત્યારે ભૂલેલી સ્વર્ગની પરીની ભ્રમજાળ ખડી કરતી.
જામનગરના જગવિખ્યાત યોદ્ધાઓની નખશિખ સુંદર આકૃતિઓ જોનાર પ્રવાસીઓ, નગરનારીની જાસવંતીની ફૂલડાળ જેવી કાયા જોઈ વિચારમાં પડી જતા કે પાણીમાં વધુ તાકાત કે પથ્થરમાં ! પાણી જેવી કોમળ લાગતી આ નગરપ્રમદાઓ નરપથ્થરોનો ભૂલાવી દેતી હતી !
જેવી નગરી સૌંદર્યવતી, એવો એનો રાજા પણ સંસ્કારસૌંદર્યવંતો ! એને વિવાહે, વરઘોડે, સવારીએ કે શિકારે જોવો ઓ નયનની સાર્થકતા હતી.
આજ એ રાજા દશેરાની સવારીએ નીકળ્યો હતો. નગરનું જે કંઈ ઉત્તમ હતું, એ બધું આ સવારીમાં ઠલવાયું હતું. નગરનાં સારરૃપ નર-નારીઓ એમાં સામેલ હતાં.
જામનગરનો રાજવી જામ વીભા હાથીના હોદ્દે બેઠો બેઠો પોતાની રાજ્યસૃષ્ટિનું સૌંદર્ય પોતે પી રહ્યો હતો ! સરસ્વતી, લક્ષ્મી ને સત્તા ત્રણેનાં આજ પ્રદર્શન ભરાયાં હતાં.
દિનપતિ ભાસ્કરનો લાલ ગોળો ધીરે ધીરે ક્ષિતિજમાં ઊતરી રહ્યો હતો. પૃથ્વી પર વાદળ-નગરીનું નીલાંબર વીંટળાઈ રહ્યું હતું. એ વખતે આગળ અશ્વ પર ચાલતા એક શ્રેષ્ઠિની લાલચોળ પાઘડીએ જામ રાજાનું આગળ અશ્વ પર ચાલતા એક શ્રેષ્ઠિની લાલચોળ પાઘડીએ જામ રાજાનું લક્ષ ખેંચ્યું.
'ઓહોહો, કેવી સુંદર પાઘ ! આવો રંગ મજીઠ તો હજી નીરખ્યો નથી. કોણ છે એ પાઘડિયાળો !'
રાજા જામના શબ્દો પૂરા થયા ન થયા, ને પ્રતિહારો આગળ જઈને. એ પાઘ પહેરનારને ત્યાં તેડી લાવ્યા.
'ઓહો, કોણ શ્રેષ્ઠી સમરાશા !' જામ રાજાએ કહ્યું.
અહિંસાપ્રચારે ગુજરાતના સિંહને શાહ બનાવ્યા હતા. શાહ બનવા છતાં સિંહનો દમામ ને સિંહને છાજતું સ્વમાન હજી તેઓ ભૂલ્યા નહોતા.
સમરાશાએ કહ્યું ઃ 'હા હજૂર ! કંઈ હુકમ ?'
જામ રાજા પોતાના લખોપતિ શેઠના વિનયને જોઈ રહ્યા. આવા પ્રજાજનો માટે એના હૈયામાં ગર્વ અને ગૌરવ પ્રગટયા. થોડી વારે એ બોલ્યા,
'સમરાશા ! તમારી પાઘડીએ અમારું મન મોહ્યું છે.'
'આ પાઘડી તો જામ રાજાઓની ચરણદાસી છે, મહારાજ ! એનાં વખાણ શાં ?'
રાજા અને શાહ નેત્રેનેત્ર મિલાવી મુક્ત કંઠે હસી રહ્યા. એ હાસ્યને જાણે બિરદાવવા આકાશની બેચાર વાદળીઓએ જળબિંદુ વેર્યાં. ગ્રીષ્મની ગરમ લહેરો વચ્ચે શીતલતાનો સમીર લહેરાયો.
ઝરમર જળબિંદુ સમરાશાની પાઘ પર પડયા. ડિલ પર રહેલી પશ્મીનાની કીમતી શાલ લઈને એમણે પાઘ પર વીંટી દીધી ને એ તો પાઘનું પાણીથી રક્ષણ કર્યું.
જામ વીભાજીએ તરત પ્રશ્ન કર્યો ઃ 'સમરાશા ! વેપારી છો. માલના મૂલવનારા છો, કહો કે પાઘડી કીમતી કે શાલ ?'
'હજૂર, શાલ !'
'તો શાલથી પાઘડીની રક્ષા કાં કરી ?'
'હજૂર ! પાઘડી કોડીની હશે, પણ રંગ લાખમૂલો છે.'
સમરાશાનો જવાબ સાંભળી જામ રાજા મોજમાં આવી ગયાં. કહ્યું, 'કોઠારી પાસેથી શરબતી મલમલના તાકા લઈ જજો. આવી જ મરોડદાર પાઘને આવો જ ચોટદાર રંગ કરાવીને દરબારમાં હાજર કરજો, તમારા હાથે અમે એ પાઘ પહેરશું !'
'જેવી આજ્ઞાા ! વિવાહથી રૃડું શું ?' સમરાશાએ કહ્યું.
ને સવારી આગળ ચાલી. હસી-ખુશીનો દિવસ જલદી જલદી પૂરો થઈ ગયોને દુકાનમાંથી શરબતી મલમલનો તાકો રંગનારને ત્યાં પહોંચી ગયો. સૂચના આપી કે અસલ આ જ રંગ ઊતરવો જોઈએ.
થોડા દિવસે પાઘ તૈયાર થઈ આવી. સમરાશા ખૂબ જતનથી એને લઈને રાજદરબારમાં હાજર થયા.
જામ રાજાએ પાઘ હાથમાં લીધી. રંગ છે તો સુંદર, પણ રંગ સામરાશાહી પાઘ જેવો નહીં, એમાં કંઈક ફિક્કાશ છે.
જામ રાજાએ કહ્યું, 'મારે તો તમારી પાઘ જેવો રંગ ખપે. મલમલમાં તો ફેર નહોતો ને ?'
'ના હજૂર ! મલમલ મારી દુકાનનું હતું.'
'એ ન ચાલે. રાજની મલમલ આપો ને પાઘ રંગાવો.'
રાજની મલમલ રંગનારના ત્યાં ગઈ. સુંદર રંગ ચડયો. બાંધનારે અદ્ભૂત મરોડ સર્જ્યો, હવે તો કોઈ વાતની કમીના નહોતી. પાઘડી પહેરી જામ દરબારમાં જવા નીકળ્યા, સામેથી સમરાશા આવતા મળ્યા. પાઘ પર નજર રમી રહી. પણ ન જાણે કેમ, જામ રાજાને પોતાની પાઘનો રંગ સમરાશાની પાઘના રંગ પાસે ફિક્કો લાગ્યો !
પાઘ વળી પાછી ફરી !
હવે તો સમરાશાએ રંગનારને ધમકી આપી કે જો પાઘ પાછી ફરશે તો આપણા દેહમાંથી આપણા પ્રાણ પણ પાછા ઉપર જશે. રાજાનું રાજા કોણ ?
પાઘ ખૂબ જતનથી તૈયાર થઈ. દરબારમાં પહોંચી. દંડવત્ કરી સમરાશાએ પેશ કરી.
જામ રાજાની એક આંખ સમરાશાની પાઘ તરફ ગઈ, બીજી આંખ નવી પાઘ પર બેઠી, ને ત્રીજી આંખ ખૂલી ગઈ. એમાં શંકરના ત્રીજા નેત્રનો અગ્નિ હતો. એ બોલ્યા,
'રંગનારને અબી ને અબી હાજર કરો.'
જામનગરની જાણીતી રંગરેજ લક્ષ્મી આ પાઘની રંગનારી હતી. થોડી વારમાં એ હાજર થઈ.
દરબારનો અદબમુલાયજો જાળવતી એ એક ખૂણામાં માથું નમાવીને ઊભી રહી. જામનગરની ઝીણી બાંધણીના મલીર નીચે વેણીથી ભર્યોભર્યો ઊંચો ઊઠેલો અંબોડો લક્ષ્મીને કોઈ મંદિરની નૃત્યાંગન જેવો બનાવતો હતો. સ્નેહભારથી નમેલાં એનાં પોપચાં વારંવાર ઉઘાડમીંચ કરીને કવિના કાવ્યને શરમાવતાં હતાં !
રંગની કવિતા સમી લક્ષ્મી રંગારીએ મોતીની કલગીવાળી મોજડી પહેરી હતી, ને પાની મેંદીનો રંગ લગાડયો હતો. હેમની દીવી જેવા હાથ પર રચાયેલી છૂંદણાની આકૃતિઓ મનને મુગ્ધ કરતી હતી.
'લક્ષ્મી ! અમારી પાઘ તેં રંગી છે ?'
'હા હજૂર ! આ દાસીને એ મહાભાગ્ય વર્યું છે.' શ્યામળી લક્ષ્મી બટકબોલી હતી.
'સમરાશાની પાઘ પણ તે રંગી હતી ?'
'જી, હા.'
'તો બે વચ્ચે ફેર કેમ ?'
'મેં તો કશો જ ફેર રાખ્યો નથી.' લક્ષ્મી બોલી.
'તને ફેર લાગે છે કે નહિ ?' જામ વીભાએ પ્રશ્ન કર્યો.
'જૂઠું બોલું તો મારો સત્યધર્મ ચૂકું. આપ મા-બાપ છો. ફેર જરૃર છે.'
'એમ કેમ ?'
'હુ પણ સમજી શકતી નથી. જે નદીમાં હાથી આખા ને આખા તણાઈ જાય છે, એ નદીના પૂરમાં નાનીશી માછલી સામે પાણીએ તરે છે ! નદીનો દોષ છે, માછલીનો નહિ ! આ રંગભેદમાં પણ દોષ દૈવનો છે, દાસીનો નહિ.'
'કારણ ?'
'કારણ કહીશ. એ સમરાશા પણ જાણતા નથી. કારણમાં દિલની લગન ! કિશોર હતા સમરાશા, કિશોરી હતી હું. સમરાશા પાઘ રંગાવવા આવતા, નદીએ ઘોડાં પાવા આવતા, ત્યારથી આ દાસી એમના પર ઓળઘોળ થઈ ગયેલી. મહારાજ ! જુવાનીના છોડ પર ડહાપણાનાં ફૂલ મોડાં બેસે છે.' લક્ષ્મી આટલું બોલી ચૂપ રહી.
સમરાશાના ચહેરાનો રંગ એની પાઘના રંગ જેવો બની ગયો હતો.
રાજા જામ આતુર હતા. એ બોલ્યા, 'લક્ષ્મી ! જલદી વાત કર. ચાલ સમરાશા સાથે તારાં લગ્ન કરાવી આપું. લક્ષ્મી કેવી ચાલાક ને ચપળ છે. આવી કન્યા તો ક્રોડ ભવે પણ ન મળે.'
'મહારાજ ! ભરી સભામાં શરમાવશો નહિ, નહિતર મારે ઝેર ઘોળવાં પડશે, અને લગ્નની ચોરી રચાવવા જતા આપને, પહેલાં મારી ચિંતા રચાવવી પડશે !' સમરાશાએ કહ્યું.
'મહારાજ ! મને માફ કરો. હું પરણેલી છું.' લક્ષ્મી રંગારીએ કહ્યું, 'સ્વપ્નાંની દુનિયા કેટલી વાર ટકે ? મારા પ્રેમના છોડને ડહાપણનાં ફૂલ ઊગ્યાં.
હું સમરાશાને મારા રૃપનું પતંગિયું બનાવું તો એને બધું તજવું પડે ઃ ધન, માન, કુટુંબ બધાંથી એનો વિનિપાત થાય. મોહબ્બતની છેલછાના સો રોગની એક દવાઈ તે લગ્ન. મેં લગ્ન કરી લીધા. મહારાજ ! કહેજો, કેવા અજબ રંગોની ભઠ્ઠી મારા દિલમાં ધખધખે છે ! એ દિલની ભઠ્ઠીમાં પાકેલા રંગ આ પાઘમાં ભર્યા છે. ખૂબ મહેનત કરું છું, મન મનાવું છું, પણ એવા રંગ કોઈની પાઘને બેસતા નથી. હજૂર ! હવે મારો તોય તમે ને જિવાડો તોય તમે !'
આખો દરબાર અવાક થઈ ગયો. જામ રાજાએ લક્ષ્મી રંગારીનું બહુમાન કર્યું, ને પાંચસો કોરી ઈનામ આપ્યું. સમરાશા એ પ્રેમપ્રતિમાને નીરખતો વિચારી રહ્યો,
'દિલનું ફૂલ ન જાણે કેવા પાણીથી પમરે છે ! એ તો ચાતકની જેમ ભર ઉનાળે તળાવની પાળે તરસ્યું મરે છે, ને સ્વાતિના એક બુંદની રાહમાં ન જાણે કેટલીય જિંદગીઓ બક્ષિસ કરી નાખે છે !'

Share |

News From

International National Entertainment Business Sports
             
News from Gujarat Ahmedabad Vadodara Surat Bhavnagar Rajkot  

 

Kutch Kheda-Anand North Gujarat
           

અમેરિકાએ ગુણવત્તા અને કાયદા મુજબ મોદીને વિઝા આપવાનો સંકેત આપ્યો

અમેરિકામાં ઉપરાષ્ટ્રપતિપદ માટેની ડિબેટમાં ઉપપ્રમુખ બિડેને મેદાન માર્યું
ઇસ્લામમાં મહિલાઓને શિક્ષણ મેળવવા પર કોઇ પ્રતિબંધ નથી

મુકેલી વસ્તુઓ ભૂલી જાવ છો ? ચિંતા નહિ, મદદ માટે હાઈ ટેક મોજાં હાજર છે

ખગોળશાસ્ત્રીઓને પૃથ્વી કરતાં પણ મોટા કદનો હીરો મળી આવ્યો
આજથી ચેમ્પિયન્સ લીગઃપાંચ દેશોની ૧૦ ટીમો વચ્ચે ટક્કર

ચેમ્પિયન્સ લીગની ટીમો

ચેમ્પિયન્સ લીગ ટ્વેન્ટી-૨૦નો કાર્યક્રમ
પુણે બ્લાસ્ટસ કેસ ઉકેલાયો ઃ પકડાયેલા ત્રણેય આતંકવાદી મહારાષ્ટ્રના જ
છેલ્લા એકાદ દાયકામાં દેશના ૭ ટકાથી વધુ દરિયાકાંઠાનું ધોવાણ

ઉત્તર પ્રદેશના મહેસૂલ પ્રધાન વિનોદ કુમારે રાજીનામું આપ્યું

સબસિડીવાળા ૧૨ સિલિન્ડર આપવાની સરકારની વિચારણા
RTIનો દુરુપયોગ અટકાવવા તેને મર્યાદિત કરવો જોઈએ ઃ મનમોહન સિંહ
અમારા બેટ્સમેનો અને દિલ્હીના બોલરો વચ્ચેનો મુકાબલો જામશે

સેહવાગ અને ગંભીર માટે ફોર્મ પાછું મેળવવાની સારી તક છે

 

 

 

Gujarat Samachar Plus

પૈસા માટે પેરેન્ટસ સામે ક્યારેય હાથ ફેલાવ્યો નથી
૧૨ વર્ષથી ૨૦૦ કાગડાને જમાડું છું
મેનેજમેન્ટ સ્ટુડન્ટસની ફૂટબોલ કોમ્પિટીશનમાં IIM છવાયું
પ્રસંગ સચવાયા પછી મેકઅપ દૂર કેવી રીતે કરશો?
ઘરને મહેકાવો પ્રાકૃતિક સુગંધથી
 

Gujarat Samachar glamour

સોનમને ફિલ્મોમાં 'શો-પીસ' નથી બનવું
સલમાન ખાન નિર્દયી નહીં પણ દયાવાન છે
સૈફિના જે હોટલમાં ઝઘડો કર્યો ત્યાં જ લગ્નનો જશ્ન
અમિતાભ નામની શાળામાં કોઇને બર્થ-ડે જાણ નહોતી
જેનિફર એનિસ્ટન અને જસ્ટિન થેરોક્સ હવે પરણી જશે
 
 
 
 
 
 

Gujarat Samachar POLL

 

ગુજરાતની વન્યસૃષ્ટિમાં લટાર

 
webad3 lagnavisha
 

Follow Us

Facebook Twitter

ARCHIVES
સમાચાર સંગ્રહ જોવા અહી ક્લિક કરો

aaj

આજનું પંચાગ

આજનું ભવિષ્ય
સુપ્રભાતમ્

આજનું ઔષધ

આજની જોક આજની રેસીપી
 

વૈવિધ્ય

• તંત્રી લેખ • પ્રસંગપટ
• દિલ્હીની વાત • આસપાસ
• ન્યુઝ વ્યુઝ •વાતવાતમાં
• નેટવર્ક • અવસાન નોંધ
• હવામાં ગોળીબાર • ઓનલાઇન
• ઇંટ અને ઇમારત • સિનેમેજિક
• મેરા ભારત મહાન • વિચાર વિહાર
plus
arc archive

પૂર્તિઓ

 
 
Gujarat Samachar © 2012 All Rights Reserved