Last Update : 07-September-2012, Friday

 

'વોશિંગ્ટન પોસ્ટ'નો અહેવાલ ઉઠાંતરી હોય તો પણ તેમાં ઊઠાવાયેલા સવાલ તો સાચા જ છે
બીજી મુદતમાં મનમોહનની ધોબીપછાડનું કારણ શું?

બે વર્ષમાં ચાર વખત મનમોહને 'રાહુલ ઈચ્છશે ત્યારે વડાપ્રધાનપદ ખાલી કરી દઈશ' એવાં વિધાનો કરવા પડયા એ દર્શાવે છે કે, કોંગ્રેસને મન મનમોહન અને મનમોહનને મન વડાપ્રધાનપદ એ કામચલાઉ છે

એક પછી એક જાહેર થઈ રહેલાં કૌભાંડો, સતત વધતી મોંઘવારી, સંસદમાં વિરોધપક્ષનું અત્યંત ઉગ્ર અને અસહકારભર્યું વલણ અને આટલું ઓછું હોય તેમ વોશિંગ્ટન પોસ્ટ જેવા વૈશ્વિક ખ્યાતિ ધરાવતા અખબારમાં પ્રસિદ્ધ થયેલો ટિકાત્મક અહેવાલ...
- અને તેમ છતાંય મનમોહનસિંહ જેમનું નામ, એમના પેટનું પાણી ય હલતું નથી. કોલસા કૌભાંડ પ્રત્યે કમ્પ્ટ્રોલર એન્ડ ઓડિટર જનરલ (કેગ)ના અહેવાલે આંગળી ચિંધ્યા પછી એ મંત્રાલય મનમોહનની જવાબદારી હેઠળ હોઈ તેઓ સીધા જ જવાબદેહ (આન્સરેબલ) બનતા હતા. એકતામાં ખામી અને વ્યૂહમાં એકમતીના અભાવને લીધે વિપક્ષો સંસદની કાર્યવાહી ઠપ્પ કરવાના રવાડે ચઢી ગયા અન્યથા સંસદમાં જ જો બહસ જારી રહી હોત તો મનમોહન અને તેમના સમર્થનમાં કોંગ્રેસે જવાબ આપવાનો ભારે પડી જાય તેવી હાલત સર્જાઈ હતી. પરંતુ મનમોહન માટે સંસદમાંથી બચવું આસાન રહ્યું તો વૈશ્વિક મોરચે જવાબ આપવો પડે તેવી હાલત ઊભી થઈ ચૂકી છે.
વોશિંગ્ટન પોસ્ટના દિલ્હી સ્થિત પત્રકાર સિમોન ડેનિયરે લખેલા અહેવાલમાં મનમોહનના વડાપ્રધાન તરીકેના બીજી મુદતના કાર્યકાળનું બહુ કડક આકલન કરવામાં આવ્યું અને વડાપ્રધાનને બિનકાર્યક્ષમનું લેબલ મારી દેવામાં આવ્યું. જોકે વોશિંગ્ટન પોસ્ટના આ અહેવાલમાં કેટલીક ઉઠાંતરી થઈ હોવાનો આક્ષેપ થતાં અખબાર દ્વારા ગુરુવારે ખુલાસો પણ કરવો પડયો. સાધારણતઃ હિન્દી અને પ્રાદેશિક ભાષાના લેખકો અને પત્રકારો અંગ્રેજીમાંથી બેઠી ઉઠાંતરી કરવા માટે બદનામ રહ્યા છે પરંતુ વોશિંગ્ટન પોસ્ટના અહેવાલનો મામલો ઉલટી ગંગા જેવો છે. સિમોન ડેનિયરે તેમના લેખ માટે ઉપયોગમાં લીધેલી કેટલીક વિગતો હિન્દી પત્રિકા કારવાઁમાંથી સીધી જ ઉપાડી લીધી હોવાનું હવે સાબિત થઈ ચૂક્યું છે.
ગત વર્ષે એ હિન્દી પત્રિકામાં વિનોદ જોસ નામના પત્રકારે મનમોહનસિંહ વિશે ત્રણ હપ્તાની લેખમાળા લખી હતી, જેમાં તેમના કાર્યના મૂલ્યાંકન માટે તેમણે જાણીતા ઈતિહાસકાર રામચંદ્ર ગુહા અને વડાપ્રધાનના ભૂતપૂર્વ મીડિયા સલાહકાર સંજય બારુની મુલાકાત લઈને તેમના અવતરણો ટાંક્યા હતા. સિમોન ડેનિયરના અહેવાલમાં પણ ગુહા અને બારુના એ જ અવતરણો મૂકાયા છે તેમજ સમગ્ર લેખનો ધ્વનિ પણ કેટલાંક વર્તમાન ઘટનાક્રમને બાદ કરતાં ઘણેખરે અંશે કારવાઁના લેખમાં વ્યક્ત થયેલા સૂરને મળતો આવે છે. આશ્ચર્યની બાબત એ છે કે, સિમોન ડેનિયર જેવા જાણીતા પત્રકાર વોશિંગ્ટન પોસ્ટ જેવા વૈશ્વિક ખ્યાતિ ધરાવતા અખબાર માટે વડાપ્રધાન જેવી વ્યક્તિ માટે લેખ લખે અને એ માટે તેઓ એવી વ્યક્તિના અવતરણ ટાંકે જેમને તેઓ જ મળ્યા જ નથી! સ્વયં રામચંદ્ર ગુહાએ વિનોદ જોસને ફોન દ્વારા માહિતી આપી ત્યારે ડેનિયરની ઉઠાંતરીનું પ્રકરણ બહાર આવ્યું પરંતુ ત્યાં સુધીમાં વોશિંગ્ટન પોસ્ટનો એ અહેવાલ ભારતીય અખબારોમાં ચમકી ચૂક્યો હતો અને ન્યૂઝ ચેનલ્સ વડાપ્રધાનની બિનકાર્યક્ષમતાના છાજિયા પીટાવામાં લાગી ચૂકી હતી.
અલબત્ત, હવે વોશિંગ્ટન પોસ્ટે પોતાના અહેવાલમાં અન્યના લેખની ઉઠાંતરી હોવાનો ખુલાસો કરી દીધો છે પરંતુ માત્ર એટલા આધાર પર વડાપ્રધાન પુનઃ કાર્યક્ષમ સાબિત થઈ જતાં નથી. વડાપ્રધાનપદે પહેલી મુદતમાં તેમણે ઉપસાવેલી સ્વચ્છ છબી અને પ્રામાણિક છાપ તેમની બીજી મુદતમાં સદંતર ધોવાઈ ચૂકી છે એ હકિકતનો ઈનકાર થઈ શકે તેમ નથી.
૨-જી સ્પેક્ટ્રમ કૌભાંડ વખતે પ્રારંભમાં એવી છાપ પડતી હતી કે ગઠબંધન સરકારમાં અનિવાર્ય બની ચૂકેલા રાજકીય દબાણને હળવું રાખવા કદાચ મનમોહને આંખ આડા કાન કર્યા હોય. પરંતુ એ પછી આજ સુધી મનમોહને દાખવેલા મૌન અને સતત સામે આવી રહેલા કૌભાંડોને લીધે હવે મનમોહન પણ દેશવાસીઓની આંખે શંકાના દાયરામાંથી બાકાત નથી રહ્યા.
પહેલી મુદતમાં મનમોહને અર્થશાસ્ત્રી તરીકેની વૈશ્વિક શાખને લીધે દેશવાસીઓના મનમાં બહુ મોટી આશાઓ જન્માવી હતી અને એ વખતે વૈશ્વિક મંદીના માહોલમાં તેમણે યોગ્ય નીતિવિષયક નિર્ણયો લઈને ભારતીય અર્થતંત્રને બેઠું પણ કર્યું હતું. એ વખતે તેમની પાસે મોન્તેકસિંહ આહલુવાલિયા, પ્રદીપ હલધર, એસ. વેંકટચલમ અને અરુણ બરુઆ જેવા આંતરરાષ્ટ્રીય ખ્યાતિ ધરાવતા અર્થશાસ્ત્રીઓની ટીમ હતી. એ ટીમમાંથી આજે ફક્ત મોન્તેકસિંહ તેમની સાથે છે.
અર્થશાસ્ત્રનું નોબેલ પ્રાઈઝ મેળવનાર અમર્ત્ય સેન પણ છેલ્લાં ત્રણ વર્ષથી આર્થિક સલાહકાર તરીકેની કામગીરીમાંથી સ્વૈચ્છિક રીતે ખસી ચૂક્યા છે.
આ ઉપરાંત રાજકીય માહોલ પણ મનમોહન માટે પૂરક રહ્યો નથી. પ્રામાણિક કોંગ્રેસી હોવું એક વાત છે અને યુપીએ સરકારના વડા હોવું એ બીજી વાત છે.
પહેલી ઈનિંગમાં મનમોહન ગઠબંધન સરકાર હોવા છતાં પોતાની નીજી પ્રામાણિકતા અને મક્કમતાના સહારે સફળ થઈ શક્યા હતા પરંતુ બીજી મુદતમાં તેમના પર યુપીએ ગઠબંધનનો ભાર હાવી થઈ ચૂક્યો છે. પક્ષીય રાજકારણ અને સંખ્યાબળનું સંતુલન જાળવવામાં પ્રયાસોમાં સાથી પક્ષોના દબાણને તેઓ રોકી શક્યા નથી. રિટેઈલમાં એફડીઆઈ, જે-નુર્મ યોજનામાં ભંડોળ વધારવાનો ખરડો, અમેરિકા સાથેના પરમાણુ કરારમાં સુધારો, બાંગ્લાદેશ સાથે જળવહેંચણીનો વિવાદ, લોકપાલ બિલ વગેરે જેવા લાંબા ગાળાના પરિણામો આપતા મહત્વાકાંક્ષી નિર્ણયો લેવામાં મનમોહન કાચા પડયા છે.
મનમોહનની નિષ્ફળતા માટે જવાબદાર ત્રીજો મુદ્દો કોંગ્રેસના આંતરિક રાજકારણનો હોવાનું પણ ગણાવાઈ રહ્યું છે. હાલમાં કોંગ્રેસમાં ત્રણ છાવણી બળવત્તર હોવાનું રાજકીય નિરિક્ષકો માની રહ્યા છે.
જે પૈકી એક છાવણીના વડા તરીકે પ્રણવ મુખર્જી હવે રાષ્ટ્રપતિભવનમાં આરામ ફરમાવી રહ્યા છે પરંતુ બીજી છાવણીના પી. ચિદમ્બરમ હજુ ય મનમોહન માટે મુશ્કેલી વધારવાની તક ચૂકતા નથી.
રિટેઈલ ક્ષેત્રમાં સીધા વિદેશી રોકાણ અંગેનો ખરડો લાવતાં પૂર્વે ચિદમ્બરમે કરેલા વિધાનો આ તબક્કે યાદ કરવા જેવા છે. તેમણે એ વખતે આડકતરી રીતે મનમોહન સરકાર માટે નીચા જોણું થાય તેવું વિધાન કરતાં કહ્યું હતું કે, દેશની કૃષિ વ્યવસ્થા અને છુટક વેપારની હાલની સ્થિતિનું સર્વગ્રાહી આકલન થયા પછી આ ખરડો લાવવામાં આવે તે ઈચ્છનીય છે.
તેમના વિધાનનો અર્થ સાફ હતો કે, છુટક બજારમાં વિદેશી કંપનીઓના આગમનથી ભારતીય ખેડૂતો અને વેપારીઓ કફોડી હાલતમાં મૂકાશે. તેમના આ વિધાન પછી તત્કાલિન નાણામંત્રી પ્રણવ મુખર્જી દિવસો સુધી સ્પષ્ટતા કરવામાં વ્યસ્ત થઈ ગયા હતા.
ગત ઈનિંગમાં મનમોહનના પક્ષમાં જે ત્રીજી અને કોંગ્રેસની સૌથી વધુ બળવત્તર એવી ૧૦,જનપથ છાવણી છેલ્લા કેટલાંક સમયથી મનમોહનને આફતના સમયે રેઢાં મૂકી રહી હોવાનું પ્રતિત થાય છે. ૨-જી સ્પેક્ટ્રમ કૌભાંડ અને પછીનો ઘટનાક્રમ તેની ગવાહી પૂરે છે. એ વખતે મનમોહનના બચાવમાં કોંગ્રેસ તરફથી કોઈ મોટા માથા સંસદમાં કે સંસદ બહાર વિપક્ષોની સામે ઉતર્યા ન હતા. એ સિવાય દિગ્વિજય સિંહ, જ્યોતિરાદિત્ય સિંધિયા અને સ્વ. વિલાસરાવ દેશમુખ સહિતના નેતાઓએ સમયે-સમયે (અને કસમયે) રાહુલ ગાંધીને વડાપ્રધાન બનાવવા સંદર્ભે નિવેદનો કરીને મનમોહન માટે કફોડી હાલત સર્જી હતી. છેલ્લા બે વર્ષમાં ચાર વખત મનમોહને 'રાહુલ ઈચ્છશે ત્યારે તેમના માટે વડાપ્રધાનપદ ખાલી કરી દઈશ' એવા વિધાનો કરવા પડયા હતા. આ દરેક બાબતો દર્શાવે છે કે, કોંગ્રેસને મન મનમોહન અને મનમોહનને મન વડાપ્રધાનપદ એ કામચલાઉ છે, એડહોક પોસ્ટ છે, ખાલી જગ્યા ભરવા પૂરતી વાત છે.
મનમોહનના પોતાના જોરે કોંગ્રેસને એકેય બેઠક મળે તેમ નથી. તેમનો કોઈ જનાધાર નથી. અત્યાર સુધી પક્ષમાં નેતૃત્વનું વ્યાપક સમર્થન હતું, હવે એ પણ નથી. આ સંજોગોમાં મનમોહન નિષ્ફળ ન જાય તો જ નવાઈ કહેવાય. અગાઉ મૌનીબાબાનું બિરુદ નરસિંહરાવને મળ્યું હતું પરંતુ બને ત્યાં સુધી હોઠ બીડેલા રાખતાં નરસિંહરાવ હાથનો સપાટો બોલાવવામાં માહેર હતા. મનમોહન ફક્ત મૌની જ નહિ સમાધિમાં લીન થઈ ગયેલા બાબા પણ છે.
એ નથી બોલતાં તેને હવે બહુ કોસવાની જરૃર નથી. એ કશું બોલી શકે તેમ જ નથી. કારણ કે, કેટલીક કહાની એવી હોય છે જે કહેવા કરતાં ન કહેવામાં જ વધુ સાર છે.
હવે મનમોહન અથવા કોંગ્રેસ અથવા બંને આ કામચલાઉ, એડહોક નિમણૂંકમાંથી બહાર આવીને કશુંક કાયમી વિચારે તેમાં દેશની ભલાઈ છે, એટલિસ્ટ કોંગ્રેસની ભલાઈ તો છે જ. અન્યથા, આ હાલતમાં તો મતપેટી વધુ મક્કમતાથી પાંચ વરસ માટે કાયમી વ્યવસ્થા કરી દેશે એ નિશ્ચિત છે.

Share |
 

Gujarat Samachar Plus

દિવાલોનો શણગાર જરા હટકે
તમારા પોશાકને આપો મોડર્ન ટચ
શહેરીજનોને ફેશન શોમાં સેલિબ્રીટીનું આકર્ષણ
હવે બ્રાઈડલ જ્વૅલરી પણ હાઈટ સાથે મેચંિગ થાય તેવી!
સંસ્કૃતમાં ભાષાતંર થયેલા ગરબાની રમઝટ બોલાશે
યંગસ્ટર્સને ૧૫૦૦ વર્ષ અગાઉના વારસાને જાણવામાં પડ્યો રસ
 

Gujarat Samachar glamour

શાહરૂખે ‘બોબી’ના કમરામાં રાત વિતાવી
મલ્લિકા શેરાવતે ભંવરીદેવી બનવાની સ્પષ્ટ ના પાડી દીધી
અત્યારે બોલિવુડથી ઘણી દુર છુ- પ્રિતી
રહેમાન સાથે કામ કરવું છેઃ ટીના
ફિલ્મોના ‘આદર્શ શિક્ષકો’ ઉપર એક ઉડતી નજર
બ્રેક કે બાદ...
 
   
   
   
 
 
 

Gujarat Samachar POLL

 

Mid-Air Collision @ Jamanagar

 
webad3 lagnavisha
   

Follow Us

Facebook Twitter

ARCHIVES
સમાચાર સંગ્રહ જોવા અહી ક્લિક કરો

aaj

આજનું પંચાગ

આજનું ભવિષ્ય
સુપ્રભાતમ્

આજનું ઔષધ

આજની જોક આજની રેસીપી
 
 

વૈવિધ્ય

• તંત્રી લેખ • પ્રસંગપટ
• દિલ્હીની વાત • આસપાસ
• ન્યુઝ વ્યુઝ •વાતવાતમાં
• નેટવર્ક • અવસાન નોંધ
• હવામાં ગોળીબાર • ઓનલાઇન
• ઇંટ અને ઇમારત • સિનેમેજિક
• મેરા ભારત મહાન • વિચાર વિહાર
 
plus
 

આજનું કાર્ટુન

arc archive

પૂર્તિઓ

 
 
Gujarat Samachar © 2012 All Rights Reserved