Last Update : 06-September-2012,Thursday

 

ચોમાસાની ગતિ


દુષ્કાળની આશંકા વચ્ચે શરૂ થયેલું ચોમાસું મોડે મોડે જામ્યું. ભારતમાં ચોમાસાની વાત બે રીતે થાય છેઃ ખેતી અને તેના લીધે અર્થતંત્ર પર થનારી અસર સંદર્ભે તથા શહેરી વિસ્તારોમાં આયોજનની રીતે. છેલ્લાં થોડાં વર્ષોથી તેમાં ગ્લોબલ વોર્મંિગની અસરોનો ઉમેરો થયો છે. ચોમાસાના સમયપત્રક કરતાં મોડા આવેલા વરસાદથી શરૂઆતના તબક્કે પાકને જે નુકસાન થયું હોય તે ખરું, પણ ચોમાસું બરાબર બેસી ગયા પછી હવે અછત, પાણીની તંગી અને ખેતી પર વિપરીત અસરોની ચંિતા કરવાની રહેતી નથી. એટલે જ, સમાચારોનાં મથાળાંમાં આ શબ્દો વાંચવા-સાંભળવા મળતા બંધ થયા છે.
ભારતનું ચોમાસું મોટે ભાગે બે બાજુનું દુઃખ લઇને આવે છે. એ ન આવે કે મોડું પડે તો દુષ્કાળની ભીતિ રહે અને ધોધમાર જામે તો પૂર જેવી સ્થિતિ સર્જાય. આડેધડ શહેરીકરણ અને મોસમનો બદલાતો મિજાજ - આ બન્ને પરિબળોએ મળીને એવી સ્થિતિ સર્જી છે કે હવે જળબંબાકાર પરિસ્થિતિ સર્જાવા માટે ખરા અર્થમાં અતિવૃષ્ટિ કહેવાય એવા વરસાદની જરૂર પડતી નથી. શહેરી વિસ્તારોમાં થોડા કલાકમાં બે-ત્રણ ઇંચ વરસાદ પડી જાય તો પણ, સૂરજના તડકામાં ચમકદમક અને ઝાકઝમાળનો પર્યાય બની રહેલાં શહેરોનું તંત્ર આટલા વરસાદમાં ખોટકાઇ પડે છે. શહેરના મોંઘા અને વૈભવી ગણાતા વિસ્તારોમાં દોઢ-બે ઇંચ વરસાદથી બધો વ્યવહાર ખોરવાઇ જાય અને બધી સમૃદ્ધિ એટલા સમય પૂરતી નકામી લાગે, એવું બને છે.
ગુજરાતની વાત કરીએ તો છેલ્લા ઘણા સમયથી રાજ્યને દુષ્કાળનો સામનો કરવાની નોબત આવી નથી. વરસાદની ધોરણસરની સરેરાશ જળવાઇ રહી છે. દરેક ચોમાસે વરસાદ આવવાની ઢબ જુદી જુદી હોય. પણ એક દિવસમાં અઢાર ઇંચ વરસાદ જેવી કુદરતી આપત્તિ ખાસ જોવા મળતી નથી. તેમ છતાં બને છે એવું કે દરેક ચોમાસે એક દિવસમાં દોઢ-બે ઇંચ વરસાદ પડ્યો નથી કે રસ્તા પર પાણી ભરાયાં નથી. તેનાથી પણ પહેલાં માપી ન શકાય એવા ઓછા વરસાદનાં બે-ચાર ઝાપટાંમાં રસ્તા પર વર્ષે વર્ષે થયા કરતા સરફેસંિગની પોપડીઓ ઉખડી જાય છે. રસ્તા પર ઘણી જગ્યાએ ખાડા અને અમદાવાદની ખાસિયત જેવા ભૂવા - મોટા ખાડા- પડે છે. તેના કારણે રાહદારીઓ અને વાહનચાલકોની સલામતીના પ્રશ્નો પણ ઊભા થાય છે.
ગુજરાતમાં રસ્તા બહુ સરસ હોવાનું ગૌરવ લેતાં શહેરી નાગરિકો થાકતા નથી. પરંતુ દર વર્ષે વરસાદ પડતો હોય અને દર વર્ષે રસ્તા ધોવાઇ જતા હોય કે ગાબડાગ્રસ્ત બનતા હોય ત્યારે રસ્તા અને તેના પરથી અંકાતા વિકાસના માપદંડની વ્યાખ્યા સમજવી અઘરી બની જાય છે. રસ્તો નવો બનાવવાને બદલે જૂના રસ્તા પર થરના થર ચડાવ્યા કરવાથી બીજી મુશ્કેલી એ થાય છે કે રસ્તાની સરખામણીમાં તેની આજુબાજુનાં મકાનોની સપાટી નીચી ઉતરવા માંડે છે. તેના કારણે વધારે વરસાદ પછી મકાનોમાં ભરાયેલા પાણીને બહાર નીકળવા જગ્યા મળતી નથી. મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનોમાં રસ્તા પાછળ ખર્ચાતા કરોડો રૂપિયા દર ચોમાસે મોટે ભાગે પાણીમાં જતા હોય, એવી લાગણી નાગરિકો અનુભવે છે. થોડા વરસાદમાં પાણી ભરાઇ જાય અને જનજીવન ખોરવાઇ જાય તે હવે એટલી સામાન્ય બાબત બની ગઇ છે કે તેના થકી નાગરિકોમાં સરખો અસંતોષ પણ પેદા થતો નથી. રોષ પેદા થાય તો પણ તે એટલો અલ્પજીવી હોય છે કે પોતે ચૂંટીને મોકલેલા પ્રતિનિધિઓ પાસેથી આવા ગેરવહીવટનો જવાબ માગવા પૂરતો એ ટકતો નથી. એ વખતે અમદાવાદ જેવાં શહેરોના જૂના- પોળના વિસ્તારોમાં કરાયેલું આયોજન ઉડીને આંખે વળગે છે. કારણ કે ગમે તેટલો વરસાદ પડે તો પણ ત્યાં પાણી ભરાતું નથી.
છેલ્લાં થોડાં વર્ષોથી વરસાદ પડવાની રીત એવી બદલાઇ છે કે અગાઉ જ્યાં સાવ ઓછો વરસાદ પડતો હોય ત્યાં હવે પૂર આવે છે. રાજસ્થાનનાં શહેરો આ હકીકતનાં ઉદાહરણ પૂરાં પાડે છે. જયપુરમાં ઘણા સમયથી પાણી ભરાવાના પ્રશ્નો સર્જાયા છે. બાડમેર જેવા સરહદી રણવિસ્તારમાં પણ આ વખતે વરસાદ પડ્યો ને વાહનવ્યવહાર ખોરવાઇ જાય એટલું પાણી ભરાયું. આવું પહેલી વાર થયું નથી. નહીંવત્‌ વરસાદ ધરાવતા બાડમેરના રણમાં થોડો વરસાદ પણ પડે તો તેના માટે વહીવટી તંત્રની તૈયારી ન હોય એ સમજી શકાય છે. પરંતુ એક વાર આવું બની ગયા પછી તેને અપવાદરૂપ ગણીને વહીવટી તંત્ર નિશ્ચંિત રહી શકે નહીં. જયપુરમાં વરસાદના પાણીને કારણે સર્જાયેલી અવ્યવસ્થા માટે એ હકીકત ભણી ઘ્યાન દોરવામાં આવે છે કે ત્યાં આટલો વરસાદ પડતો નથી, એટલે તેનું પાણી જવાની જગ્યા વિશે દરકાર રખાઇ નથી.
વિકાસની દોટમાં પડેલાં શહેરો દરકાર ન રાખવાની બાબતમાં હંમેશાં અગ્રસર હોય છે. વિકાસની તેમની વ્યાખ્યામાં મોટા નાગરિકસમુહને કોઇ સ્થાન હોતું નથી. થોડા લોકોના પ્રચંડ આર્થિક ફાયદામાં વિકાસની નવી વ્યાખ્યા પૂરી થઇ જાય છે. તેના કારણે દરેક ચોમાસે વરસાદ આવે ત્યારે તેનો આનંદ માણવાને બદલે નાગરિકોના ભાગે વરસાદથી, ખરેખર તો ગેરવહીવટથી, ઉભી થતી હાડમારી ભોગવવાની જ આવે છે.
 
Share |

News From

International National Entertainment Business Sports
             
News from Gujarat Ahmedabad Vadodara Surat Bhavnagar Rajkot  

 

Kutch Kheda-Anand North Gujarat
           

અમેરિકા જવા ઇચ્છુકો હવે વિઝા ફી મોબાઇલથી કે ઓનલાઇન ભરી શકશે

અમેરિકામાં ગુજરાતી ડોક્ટર છેડતીના ગુનાસર પકડાયો
સ્વિત્ઝર્લેન્ડ વિશ્વનું સૌથી સ્પર્ધાત્મક અર્થતંત્ર ઃ વર્લ્ડ ઈકોનોમિક ફોરમ

પાકિસ્તાની શાળાઓના પાઠયુ પુસ્તકોમાં હિંદુ વિરોધી લખાણોની હારમાળા

ઝરદારીના બેવડા કાર્યભાર અંગે કોર્ટની પાક.પ્રમુખને નોટિસ
મોરિશીયસ મામલે નાણાપ્રધાનના નિવેદને શેરોમાં ધબડકો ઃ સેન્સેક્ષ ૧૨૮, નિફટી ૪૮ પોઈન્ટ તૂટયા
સોનામાં નવો રેકોર્ડ ઃ રૃા. ૩૧૯૮૦
મ્યુચ્યુઅલ ફંડોની યોજનામાં થતા રોકાણમાં ૬૦ ટકાનો વધારો
કર્ણાવતી ટ્રેનમાં બ્લાસ્ટ કરવા જુંદાલને ૫૦૦ ડોલર મળ્યા હતા
રાજ ઠાકરેને અભિનેત્રી રવિના ટંડને આપેલો ટેકો

યુનેસ્કોના 'વર્લ્ડ હેરિટેજ'ના દરજ્જા માટે મુંબઇ-દિલ્હી જામેલું શીત યુદ્ધ

અકસ્માતને કારણે મેટ્રો પ્રોજેકટ વધુ વિલંબમાં મૂકાશે
અંડરવેરની અંદર દસ કાચબા સંતાડીને લાવતા દાણચોર ઝડપાયો

સિમેન્ટ શેરો તેની ઓલટાઈમ હાઈ સપાટીએથી ૧૭ ટકા સુધી પટકાયા

એનએસઈ પર વૈશ્વિક ઈન્ડાઈસિસના ડેરિવેટિવ્સના વેપારમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો
 
 

Gujarat Samachar Plus

ભજન અને બંદગીમાં કોઈ ફરક નથી
કપરી પરિસ્થિતિ જીતનો રસ્તો છે ઃ સ્મિત
મેકઅપમાં સૌથી મોટી ભૂલ કરતી યુવતીઓ
હવે લવનો એકરાર ટેટૂથી કરો...
એક્સસાઇઝનો ગાઇડ વોકંિગ ડીવીડી
દેશી વિદેશી સેલિબ્રિટીના વૈભવી લગ્નો
 

Gujarat Samachar glamour

રણબીર કપૂરને ધોનીએ ‘તમીજ’ શિખવાડી
કરીનાને જોવા સિઘ્ધિ વિનાયકમાં ભારે ભીડ
આયશા મ્યુઝિક શોનું સંચાલન કરશે!
કિમ કારદાશિયાંએ પોતાના ૧૦૦ જોડી જૂતાંનું દાન કર્યું
બિપાશા હોલીવુડની ફિલ્મ કરીને ગૌરવ અનુભવે છે
શર્લિને પૈસા માટે યૌન-સંબંધ બાંઘ્યાનું કબુલ્યું
 
   
   
   
 
 
 

Gujarat Samachar POLL

 

Mid-Air Collision @ Jamanagar

 
webad3 lagnavisha
   

Follow Us

Facebook Twitter

ARCHIVES
સમાચાર સંગ્રહ જોવા અહી ક્લિક કરો

aaj

આજનું પંચાગ

આજનું ભવિષ્ય
સુપ્રભાતમ્

આજનું ઔષધ

આજની જોક આજની રેસીપી
 
 

વૈવિધ્ય

• તંત્રી લેખ • પ્રસંગપટ
• દિલ્હીની વાત • આસપાસ
• ન્યુઝ વ્યુઝ •વાતવાતમાં
• નેટવર્ક • અવસાન નોંધ
• હવામાં ગોળીબાર • ઓનલાઇન
• ઇંટ અને ઇમારત • સિનેમેજિક
• મેરા ભારત મહાન • વિચાર વિહાર
 
plus
 

આજનું કાર્ટુન

arc archive

પૂર્તિઓ

 
 
Gujarat Samachar © 2012 All Rights Reserved