Last Update : 19-August-2012, Sunday

 
માથાભારે સંતાનોને માતાપિતા ખુદ રિમાન્ડ હોમમાં મોકલે છે
- મોટા ભાગનાં આ બાળકો જેમાં ગુનેગાર માનસના અને બીજાં સારાં પણ આવી જાય છે. તે કમનસીબ, દુઃખી અને ભાંગેલા ઘરની ઉપજ છે.તેમના માબાપના વર્તનના ઘા તેમને અસર કરે છે
 

ખાખી ચડ્ડી અને સફેદ ખમીસ પહેરીને ઉદાસ ચહેરે ઊભેલા કૃશકાય છોકરા તરફ ચીફ જ્યુડિશિયલ મેજિસ્ટ્રેટે કરડી નજરે જોયું અને તેને પૂછ્યું, ''તું ગુનો કબૂલ કરે છે?'' છોકરો થોડી વાર વિચાર કરવા થોભ્યો અને પછી નકારમાં માથું ધુણાવ્યું. મેજિસ્ટ્રેટે ફરીથી પૂછ્યું, ''તારે તારા બચાવમાં કંઈ કહેવું છે?'' છોકરાએ ફરીથી માથું ધૂણાવ્યું ''તારી સામે ઇન્ડિયન પીનલ કોડની કલમ ૪૫૭ અને ૩૫૦ હેઠળ આરોપો મૂકવામાં આવે છે તને આ માટે ૧૪ વર્ષની જેલની સજા ફટકારી શકાય છે.'' આમ કહી મેજિસ્ટ્રેટે એ ફાઇલ બંધ કરી, તેને બાજુમાં મૂકી બીજી એક નવી જ ફાઇલ ઉપાડી અને એક બીજા બાળ ગુનેગારનો ચહેરો પોતાની જાતે જ તેમની સમક્ષ હાજર થયો.
આ શનિવારનો દિવસ હતો. સમય સવારે ૧૧ વાગ્યાનો અને દ્રશ્ય થીરુવનચૂરની બાળ અદાલત. આ સ્થળ કોટ્ટાયમથી માંડ ૨૨ કિ.મી. દૂર છે. જ્યાં રખડું તોફાની છોકરાઓ તેમના રખડુંપણા અને ચોરીથી માંડી અનેક નાનામોટા ગુનાઓ માટે લાઇનબંધ ઊભા રહે છે. નિરંકુશ તોફાની બાળકોને ઘણી વાર માબાપ પોતે જ રિમાન્ડ હોમમાં મોકલી આપવા આવતા હોય છે.
આશરે ત્રણ એકર જમીન પર પથરાયેલ વિસ્તાર કે જેને બાળકોના રિમાન્ડ હોમ અથવા તો બાળ મંદિર તરીકે ઓળખાય છે અને જેમાં આશરે ૪૮ બાળકોને રાખવામાં આવે છે ત્યાં જ આવેલા એક માકનના ''કોમ્પ્લેક્સ'' સાથે જોડાયેલ ફર્નિચરથી સુસજ્જ રૃમમાં બાળ અદાલતની કાર્યવાહીનું સંચાલન કરાય છે. બાળ ગુનેગાર છોકરીઓને કાલિકટના રિમાન્ડ હોમમાં મોકલી અપાય છે. જે આખા રાજ્યમાં એ પ્રકારનું એક જ રિમાન્ડ હોય છે.
આ ૪૮ બાળકોમાંથી અડધાથી વધારે તો 'મા બાપ માટે માથાના દુખાવા' જેવા બાળકો હોય છે જેમને તેમના માબાપો અહીં આવીને મૂકી જાય છે.
૧૩ વર્ષનો સાબુ આવો એક બાળક છે તે ચંગનાચોરીનો વતની છે. તેની માતા સંથા જે કામદાર વર્ગની મહિલા છે તેણે તેને પોતાના પતિને (છોકરાના બાપને) પૂછ્યા વિના જ રિમાન્ડ હોમમાં દાખલ કરાવી દીધો, કારણ કે તે શાળામાં જવાની ના પાડતો હતો. જિલ્લા પ્રોબેશનરી અધિકારી જેણે આ કેસની તપાસ કરી હતી તેણે એવું શોધી કાઢ્યું કેસાબુ તેના ઘરમાં સુખી નહોતો અને તેથી તેને બે વર્ષ માટે રિમાન્ડ હોમમાં મોકલી આપવામાં આવ્યો.
નવ વર્ષનો અશરફ કહે છે, ''હું પાછો મારા ઘરે જવા માગતો નથી કારણ કે મારા બાપા મને આખો દી મારનાર કરે છે. તેની માતા તેને અહીં લઈ આવી હતી. અશરફ એવા પ્રકારનો છોકરો હતો જે તેના માબાપની લાગણીનો ગેરલાભ લેતો હતો. જો તેને કંઈ પણ જે તે માગે તે આપવાની ના પાડવામાં આવે તો તે ઊંઘની ગોળીઓ ગળી જઈને આપઘાતની ધમકી આપતો હતો. ઘરમાં અશરફની આ ધમકી કામ આવતી હતી, પણ જ્યારે તેણે રિમાન્ડ હોમના સત્તાવાળાઓ સમક્ષ આ રીત અજમાવી ત્યારે તેમણે તેને એ માટે છૂટ આપી ચીડિયા સ્વભાવના અશરફે પછી આ રીત પડતી મૂકી.
અશરફ અને સાબુ તેમના માબાપ માટે માથાના દુખાવા સમાન હોવા છતા તેમની ઉંમરના પ્રમાણમાં તેઓ નિર્દોષ છે. ડિસ્ટ્રીક્ટ પ્રોબેશનરી ઓફિસરે પોતાની જાતે જ એવું પ્રમાણપત્ર આપ્યું છે કે તેમનામાં ગુનેગારનું માનસ નથી. નાની નાની ચોરી કે કોઈ વસ્તુ ઉપાડી જવાની તેમને આદત નથી. કે તેઓને રખડું છોકરાઓની કક્ષામાં પણ ન મૂકી શકાય.
પણ પલ્લાઈના રબરના ઝાડોને છેદ પાડવાની કામગીરી કરતા કામદારના ૧૩ વર્ષના પુત્ર સાજી બાબતમાં એમ નથી. તેણે બાળ ગુનેગારની દુનિયામાં પોતાની સર્વ પ્રથમ હાજરી નોંધાવી દીધી છે. તેણે પલ્લાઈ સુધરાઈના મકાનમાં ઘૂસી જઈને એક ટેપરેકોર્ડર, ઘડિયાળ અને નાણાંની ચોરી કરી હતી. પોલીસે તેની ધરપકડ કરી અને તેને રિમાન્ડ હોમમાં રિમાન્ડ પર લીધો જ્યાં તે તપાસ હેઠળના કેદી તરીકે પોતાની સજાની રાહ જુએ છે.
ચેરિયન અને પ્રદીપ જેમણે હજુ દસનો આંકડો પણ વટાવ્યો નથી તેઓ ભિખારીઓની જમાતમાં જોડાઈ ગયા હતા, જ્યાંથી પોલીસે તેમને રખડું જીવન જીવવા માટે ઝડપી લીધા. ચેરિયન મજૂર કુટુંબનો બાળક છે જ્યારે પ્રદીપ કોનીની લક્ષમ કોલોનીમાંથી આવે છે, તેમનાં માબાપ ગરીબ છે, જ્યારે તેમને તેમનાં બાળકો ક્યાં છે એ વિશે જાણ કરવામાં આવી ત્યારે તેમને પાછા ઘેર લાવવાની કોઈ ઇચ્છા તેમણે વ્યક્ત ન કરી. ડિસ્ટ્રિક્ટ પ્રોબેશનરી અધિકારીની તપાસમાં એવું જાણવા મળ્યું છે કે બન્ને બાળકોએ નાની નાની ચોરીઓ કરી છે અને તેમને આજુબાજુ રખડવામાં ઘણો જ રસ છે. બંનેનો નિરંકુશ પ્રકારનો સ્વચ્છંદી સ્વભાવ છે. તેમને રિમાન્ડ હોમમાં રાખવાનો આદેશ અપાયો છે.
રિમાન્ડ હોમમાં આ બાળકો બીજા બાળ ગુનેગારો જેવા કે ખીસાકાતરું, ચેઇન છીનવી જનાર, ઘરફોડી શીખનાર સાથે હવે મળે છે અને ગુનેગાર માનસમાં ન હોય એ પણ એની અસર હેઠળ આવે છે. આમ છતાં ચીફ જયુ. મેજિ. માને છે કે રિમાન્ડ હોમ તો બાળ સુધાર માટેનું ગ્રહ છે તે ગુનાહિત અસરને નકારી કાઢે છે.
બે રક્ષકો, એક સુપરિન્ટેન્ડન્ટ, બે મહિલા શિક્ષિકાઓ એક ધંધાદારી જ્ઞાાન આપનાર આટલા લોકો દ્વારા લદાતી શિસ્ત બાળકનાં મન પર કેટલી અસર કરે, તેને કેટલો સુધારે એ એક પ્રશ્ન છે. આ લોકોને બાળમાનસને લગતું માનસશાસ્ત્રીય શિક્ષણ અપાતું નથી. અહીં તબીબી કોલેજ અને હોસ્પિટલ સાથે માનસશાસ્ત્રી ડોક્ટર જોડાયેલ હોવા છતાં બાળ ગુનેગારોને કદી પણ માનસશાસ્ત્રીય સારવાર અપાતી નથી.
આ જ કોમ્પ્લેક્સમાં ચાલતી સાત ધોરણ સુધીની શાળામાં બાળકો હાજરી આપે છે. ત્યાં તેમને કાંતવાનું, વણવાનું. સિલાઇકામ વગેરે શીખવાય છે જે જ્ઞાાન તેમને રિમાન્ડ હોમમાંથી છૂટયા પછી કામ લાગે. આમ છતાં ત્યાં વીવિંગ ઇન્સ્ટ્રક્ટર અને અડધા સમયના સંગીત શિક્ષકની જગ્યા ખાલી છે. હજુ ભરાઈ નથી એ બતાવે છે કે આ રખડું. બાળ ગુનેગારોને સુધારી તેમને થાળે પાડવાના સરકારના ઇરાદામાં કંઈક ઉણપ છે.
વિશ્વાસ રાખી શકાય એવા બાળકોને રિમાન્ડ હોમની બહાર હાઈ સ્કૂલમાં વધુ અભ્યાસ માટે જવા દેવામાં આવે છે. આવાં બે જ બાળકો બહાર જાય છે અને તેઓ ત્યાં તેજસ્વી પુરવાર થયા છે. જોકે આ બાળકો એક વેળા નિરંકુશ ગણાતા હતા એમ સુપરિન્ટેન્ડેટે ગૌરવ સાથે કહ્યું હતું.
પણ અહીં એવા પણ બનાવો નોંધાયા છે જેમાં સુધરેલા ગણીને મુક્ત કરાયેલ બાળકો બીજા ગુના માટે ફરીથી હોમમાં આવે છે. કેટલાક કિસ્સામાં તો માબાપો જ પોતાનાં બાળકોને ફરીથી મૂકી જાય છે.
રિમાન્ડ હોમમાંથી છૂટકારો મેળવ્યા પછી આ બાળકોનાં વર્તન, તેમની રીતભાતના પ્રકાર પર નજર રાખવાની કોઈ જ પદ્ધતિ કે ઇન્ડેક્સ રાખવાની વ્યવસ્થા નથી. વળી સુધરેલા બાળ ગુનેગારોને થાળે પાડવા માટેનો કોઈ ચોક્કસ કાર્યક્રમ પણ તેમની પાસે નથી. આ ખામીને કારણે ઘણાં સુધરી ગયેલા બાળકો ફરીથી ગુનાની દુનિયા તરફ વળે છે. છતાં પણ તેમના વર્તનમાંના આ ફેરફારની કોઈ નોંધ લેવામાં આવતી નથી.
રિમાન્ડ હોમની એક જ મુલાકાતમાં તમને બાળ ગુનેગારો પ્રત્યે બતાવાતી ઉપેક્ષાવૃત્તિનો પુરાવો મળે છે ત્યાં શનયખંડનમાં ન તો પલંગ છે કે ન તો તેની સાથે બાથરૃમ. સંડાસ જોડાયેલ છે. દરેક બાળક સાદડી પર સૂઈ રહે છે અને એક ચાદર ઓઢે છે તેને માથું મૂકવા માટે તકિયો પણ મળતો નથી.
રાત્રે શયનખંડને બહારથી તાળું મારવામાં આવે છે અને પેશાબ જવા માટે પણ બાળકોેએ ખૂણાનો ઉપયોગ કરવો પડે છે. સરકારે જાહેર બાંધકામ ખાતાને શયનખંડ સાથે જ બાથરૃમ-સંડાસ બાંધવાનો આદેશ આપ્યે એક વર્ષથી વધુ સમય થઈ ગયો એમ સુપરિન્ટેન્ડેન્ટે જણાવ્યું હતું.
સરકાર દરેક બાળકને ખમીસ, ચડ્ડીની જોડી, ટુવાલ અને જાંગિયા ચડ્ડી આપવા બંધાયેલ છે. પણ હજુ પૂરેપૂરો ક્વોટા મળ્યો નથી. બાળકો પોતાના કપડા પોતાના હાથે ધૂએ છે જે માટે તેમને સાબુ અપાય છે. નાહવાના હેતુ માટે બાળકોને કોલયર સાબુનો અડધો લાટો દર મહિને અપાય છે.
મોટા ભાગનાં આ બાળકો જેમાં ગુનેગાર માનસના અને બીજાં સારાં પણ આવી જાય છે. તે કમનસીબ, દુઃખી અને ભાંગેલા ઘરની ઉપજ છે. તેમના માબાપના વર્તનના ઘા તેમને અસર કરે છે. શ્રીમંત કુટુંબમાંથી આવતા બાળકો પણ ઘરના દુઃખદ વાતાવરણની પૂર્વભૂમિકા ધરાવતા હોય છે. શ્રીમંત બાળકો કેફી દ્રવ્યોના વ્યસનમાં સપડાય છે અને પછી તેમના માબાપ તેમને રિમાન્ડ હોમમાં ભરતી કરાવી દે છ અને તેમને માટે રૃા. ૧૫૦/- જેટલી રકમ ચૂકવે છે.
બાળ ગુનેગારોને તેઓ પુખ્ત વયના થાય ત્યાં સુધી સુધારણા ગૃહમાં અટકાયત હેઠળ રખાય છે. આ સમયને ચીફ જ્યુડિશિયલ મેજિસ્ટ્રેટ બીજા બે વર્ષ સુધી વધારી શકે છે ને બે વર્ષ ઘટાડી પણ શકે છે તે માટે તેના કૌટુંબિક સંજોગો ધ્યાનમાં લેવાય છે. કેટલાકને રિમાન્ડ હોમમાં કેદની સજા પૂરી કર્યા પછી સુધારણા ગૃહમાં મોકલવામાં આવે છે.

Share |
 

Gujarat Samachar Plus

સંસ્કૃત અને સંસ્કૃતિને ટકાવવાનો પ્રયાસ
નેટવર્કંિગના માઘ્યમથી યંગસ્ટર્સનો સોશ્યલ એક્ટિવિટીનો નવો ફંડા
સ્વનિર્ભર થવા માટે જેલમાં કેમેરાની ક્લીકના પાઠ
મોનસૂનમાં કોલેજ કેમ્પસ લાઇવ બન્યાં
હેર સ્ટાઈલ અપાવે છે, હાઈ કોન્ફિડન્સ
 

Gujarat Samachar glamour

વિવેક ટૂંક સમયમાં પિતા બનશે
દીપિકાએ બે દિવસ જમ્મુના સૈનિકો સાથે વિતાવ્યા
પૂજા મિશ્રાનો આઈડિયા મહેશ ભટ્ટ-સન્ની લિયોને ચોર્યો છે
રણબીર કપૂર છોકરીને ‘કિસ’ કરતો પકડાઈ ગયો
સની દેઓલની ‘ઘાયલ રિટર્ન્સ’ નવેમ્બરમાં ફલોર પર જશે
 
 
   
   
   
 

Gujarat Samachar POLL

 

Olympics 2012 Photos

webad3 lagnavisha
   

Follow Us

Facebook Twitter
   
 
   

ARCHIVES
સમાચાર સંગ્રહ જોવા અહી ક્લિક કરો

aaj

આજનું પંચાગ

આજનું ભવિષ્ય
સુપ્રભાતમ્

આજનું ઔષધ

આજની જોક આજની રેસીપી
       
 
 

વૈવિધ્ય

• તંત્રી લેખ • પ્રસંગપટ
• દિલ્હીની વાત • આસપાસ
• ન્યુઝ વ્યુઝ •વાતવાતમાં
• નેટવર્ક • અવસાન નોંધ
• હવામાં ગોળીબાર • ઓનલાઇન
• ઇંટ અને ઇમારત • સિનેમેજિક
• મેરા ભારત મહાન • વિચાર વિહાર
 
plus
 

આજનું કાર્ટુન

arc archive

Ravipurti In PDF

પૂર્તિઓ

 
 
Gujarat Samachar © 2012 All Rights Reserved