Last Update : 17-August-2012, Friday

 

ટીઆરપીની તકરાર


ફિલ્મી પરિભાષામાં કહી શકાય, ‘આખિર વહી હુઆ જિસ કા ખૌફ થા’. ટી.વી. ચેનલો પર આવતા કાર્યક્રમોના રેટંિગનો મામલો ક્યારેક તો તકરારી બનવાનો જ હતો. ખરું જોતાં આ દિવસ આવવામાં બહુ મોડું થયું. એન.ડી.ટી.વીએ ટેલિવિઝન રેટંિગનું કામ કરતી કંપની અને તેની માતૃસંસ્થા નેલ્સન હોલ્ડંિગ્સ સામે અમેરિકામાં તોતંિગ રકમનો દાવો માંડ્યો છે. એનડી ટીવી દ્વારા થયેલા ૧.૩ અબજ ડોલરના દાવામાં રેટંિગ કંપની પર મુકાયેલો આરોપ એ છે કે તેણે રેટંિગમાં ગોલમાલ કરી છે અને કેટલીક ચેનલોને ખોટી રીતે લાભ અપાવ્યો છે.
ભારતમાં બે-ચાર ચેનલો હતી ત્યારની વાત જુદી હતી. હવે પાંચસોની આસપાસ ચેનલો સાથે ભારત વિશ્વના સૌથી વઘુ ટી.વી. ચેનલો ધરાવતા દેશોમાં સ્થાન મેળવે છે. આ સારું કહેવાય કે ખોટું એની વાત નથી, પરંતુ આટલા મોટા અંદાજે રૂ. ૩૩ હજાર કરોડના ટી.વી. ઉદ્યોગમાં સફળતા અને લોકપ્રિયતાના સંતોષકારક અને સર્વમાન્ય માપદંડ નથી એ હકીકત છે. ફિલ્મોમાં પ્રમાણમાં ગણિત સીઘું છે. ફિલ્મની બોક્સ ઓફિસ પરથી થતી કમાણી તથા સંગીત, વિદેશમાં રજૂઆત, ટી.વી. ચેનલો પર પ્રસારણ જેવા વિવિધ હકો વેચીને મળતી રકમનો સરવાળો માંડવાથી ફિલ્મે કેટલી કમાણી કરી તેનો પાકો અંદાજ મેળવી શકાય છે. તેની પરથી ફિલ્મી સિતારાઓના ભાવમાં વધઘટ થઈ શકે અને ફિલ્મી નિર્દેશકોની વ્યાવસાયિક સફળતા-નિષ્ફળતાનું સીઘું ગણિત માંડી શકાય છે.
ટી.વી. ચેનલોમાં સફળતા નક્કી કરવાનું આટલું સહેલું અને સીઘું નથી. કારણ કે તેમાં આવકનો મુખ્ય આધાર અને કોઈ પણ સિરીયલની સફળતાનો મુખ્ય માપદંડ તેમાં આવતી જાહેરખબરો અને તેના ભાવ પર હોય છે. સિરીયલ જેટલી સફળ એટલી તેમાં જાહેરખબરો વધારે અને ચેનલને આવક વધારે. પરંતુ જાહેરખબરો આપનારાા સિરીયલની સફળતાનું માપ કેવી રીતે કાઢે ? સિરીયલમાં મોટા ફિલ્મસ્ટાર ચમકવાના હોય તો પણ તે બીજી સિરીયલની સરખામણીમાં તેમજ પોતાની રીતે કેટલી સફળ થઈ એ નક્કી કરવા માટે નેવુના દાયકામાં પીપલોમીટર તરીકે ઓળખાતા ઇલેક્ટ્રોનિક મીટરની મદદ લેવામાં આવી. જુદા જુદા શહેરોના વિવિધ વર્ગોના દર્શકોના ઘરોમાં આવા મીટર મૂકેલા હોય. તેમાં લોકો કઈ ચેનલ પર કયો કાર્યક્રમ કેટલો સમય જુએ છે, કેટલી વારમાં ચેનલ બદલી નાખે છે - એવી બધી વિગતો નોંધાતી રહી. તેનો સામટો અહેવાલ નીકળે તેની પરથી ચોક્કસ સિરીયલની અને સરવાળે આખી ચેનલની સફળતાનો અંદાજ નીકળે. સિરીયલનું રેટંિગ અપાય. દરેક હપ્તે તેમાં થતી વધઘટ મપાય અને તેના આધારે સિરીયલને મળતી જાહેરખબરોમાં વધારો કે ઘટાડો થતો રહે.
ટૂંકમાં, ફિલ્મોમાં હવે એવું બને કે કોઈ ફિલ્મ બહુ લોકપ્રિય ન બની હોય તો પણ એ પોતાના ખર્ચાપાણી કાઢીને થોડું કમાઈ લે. ટી.વી. સિરીયલોમાં એવું શક્ય નથી. તેમાં સિરીયલ લોકપ્રિય ન થાય તો જાહેરખબરોનો દુકાળ પડે. એ સંજોગોમાં સિરીયલને અધવચ્ચેથી આટોપી લેવાઈ હોવાના દાખલા પણ છે. ભારતમાં ટી.વી. પર આવતી જાહેરખબરોનું વાર્ષિક બજાર રૂ. ૧૧ હજાર કરોડથી પણ વઘુ હોવાનો અંદાજ છે. એ સંજોગોમાં ચેનલો વચ્ચે થતી રેટંિગની ખેંચતાણ અને હારજીત કેવળ લોકપ્રિયતા પૂરતી સીમિત ન રહેતાં રોકડા સાથે સીધી સંકળાઈ જાય છે. જાહેરખબરો ફક્ત સિરીયલ માટે જ નહી આખેઆખી ચેનલ માટે પ્રાણવાયુ સમાન હોય છે. રેટંિગ એજન્સી દ્વારા અપાતા રેટંિગ થકી પ્રાણવાયુના પુરવઠામાં વધઘટ થતી રહે છે એટલે રેટંિગ નીચું જાય તો ચેનલો કકળાટ મચાવે એ સમજાય એવું છે.
ચેનલોના અસંતોષમાં વજૂદ છે. હાલમાં માંડ ૮,૧૫૦ જેટલા મીટર દ્વારા એક અબજની વસ્તી ધરાવતા દેશમાં કોઈ સિરીયલ લોકપ્રિય થઈ કે નહીં એ નક્કી કરવામાં આવે છે. પ્રમાણમાં ઓછું વૈવિઘ્ય ધરાવતા વિદેશોની સરખામણીએ વિવિધતામાં એકતા ધરાવતા ભારતમાં આ આંકડો સદંતર અપૂરતો છે. ઉપરાંત આ રેટંિગમાં આગળ ન આવી શકતી ટી.વી. ચેનલો રેટંિગ નક્કી કરતી કંપની સાથે ફિક્સંિગ કરતી હોવાના આરોપો પણ વખતોવખત થયા છે. એન.ડી. ટી.વી.ની અદાલતી ફરિયાદને એકલદોકલ ચેનલની બળતરા તરીકે નહીં પણ ટી.વી. રેટંિગમાં પ્રવર્તતી અરાજકતાનો અંત આણવાની તક તરીકે ગણવામાં આવે તો આખા ટી.વી. ઉદ્યોગને ફાયદો થાય.

 
Share |

News From

International National Entertainment Business Sports
             
News from Gujarat Ahmedabad Vadodara Surat Bhavnagar Rajkot  

 

Kutch Kheda-Anand North Gujarat
           
દાઉદની પાર્ટીમાં ગયો હતો પરંતુ અંડરવર્લ્ડ સાથે સંબંધો નથી ઃ સંજય દત્ત
મલ્ટીપ્લેક્સમાં મરાઠી ફિલ્મ બતાવવા માટે શિવસેના અને મનસેનું દબાણ

વિલાસરાવના અવસાન સાથે જ સમગ્ર લાતુરમાં સ્વયંભૂ બંધ

અક્ષય કુમારે રાજેશ ખન્નાના પ્રશંસકોને આપી 'અનોખી ભેટ'
કલાકારોની નિર્માણ સંસ્થાઓ હવે નવા કલાકારોની શોધ ચલાવશે
સુનીલ શેટ્ટીની ૧૮ વર્ષની પુત્રી અથિયા અભિનયની કારકિદી શરૃ કરશે
કરણ જોહરની ફિલ્મમાં કરીના કપૂર અને હૃતિક રોશન સાથે આવે તેવી શક્યતા
બોબી દેઓલ- બિપાશા બાસુ ૧૧ વર્ષે ફરી સાથે કામ કરશે
દારૃની ૩૪૦ કરોડના એક્સાઈઝ ચોરી કૌભાંડની પુનઃ તપાસ સોંપાઈ
પુત્રનો જન્મદિવસ મનાવી પરત ફરેલા પિતાનું અપહરણ-લુંટ

બે યુવાનો ઉપર હુમલો કરનારા દિપડાને ગામલોકોએ પતાવી દીધો

ચવેલીની પરિણીતા પાસે રૃા ૨૦ લાખ દહેજ માંગી સળગાવી દેવાની ધમકી
દૂધ મંડળીના ૫.૪૦ લાખના ઉચાપત કેસમાં ગુનાની કબુલાત
સશસ્ત્ર પોલીસે અંકુશ ન રાખ્યો હોત તો ઘણા મોત થાત ઃ પોલીસ કમિશનર
આઝાદી દિનના આગલા દિવસે વિલાસરાવનો આત્મા શરીરના બંધનમાંથી આઝાદ
 
 

Gujarat Samachar Plus

અમે સાપ પકડવાને બદલે મહેનત કરવાનું શરુ કરી દીઘું
સાપુતારામાં મોન્સૂન છે પણ ફેસ્ટિવલ નથી
હિટ ફિલ્મ પછી ગિટારમાં ગીર્દી
સ્વતંત્રતાનો એ રણકો આજે પણ સચવાયેલો છે
મોન્સૂન મંત્ર ઉપવાસ કરો અને હેલ્ઘી રહો
વેસ્ટર્ન આઉટફિટમાં એઝટેક પ્રિન્ટની બોલબાલા
ગોલ્ડન કલરમાં મોર્ડન વેઅર
 

Gujarat Samachar glamour

શું શાહરૂખની ટીકા-ટિપ્પણી કરી ગોવંિદાએ ચમકવું છે ?
‘‘કેબીસી-૬’’નો ઓગસ્ટનાં છેલ્લા સપ્તાહમાં પ્રારંભ !
સારાને ઈન્ડસ્ટ્રીથી દુર રાખવા માંગુ છુ-સૈફ
શું કેટ સલમાનની ફક્ત ફ્રેન્ડ જ છે?
કેટરીનાએ જાહેરાતના સાત કરોડ લીઘા
અમિષા પટેલ -વિક્રમ ભટ્ટના અફેર ઉપર ફિલ્મ બનશે !
જન્માષ્ટમીને લીધે ‘‘કૃષ્ણ ઔર કંસ’’ કરમુક્ત કરાઈ !
 
   
   
   
 

Gujarat Samachar POLL

 

Olympics 2012 Photos

webad3 lagnavisha
   

Follow Us

Facebook Twitter
   
 
   

ARCHIVES
સમાચાર સંગ્રહ જોવા અહી ક્લિક કરો

aaj

આજનું પંચાગ

આજનું ભવિષ્ય
સુપ્રભાતમ્

આજનું ઔષધ

આજની જોક આજની રેસીપી
       
 
 

વૈવિધ્ય

• તંત્રી લેખ • પ્રસંગપટ
• દિલ્હીની વાત • આસપાસ
• ન્યુઝ વ્યુઝ •વાતવાતમાં
• નેટવર્ક • અવસાન નોંધ
• હવામાં ગોળીબાર • ઓનલાઇન
• ઇંટ અને ઇમારત • સિનેમેજિક
• મેરા ભારત મહાન • વિચાર વિહાર
 
plus
 

આજનું કાર્ટુન

arc archive

Ravipurti In PDF

પૂર્તિઓ

 
 
Gujarat Samachar © 2012 All Rights Reserved