Last Update : 19-July-2012, Thursday

 

રાજેશ ખન્નાની ઇચ્છા ક્યારેય અમર બનવાની નહોતી

એક મહિલા પત્રકારે રાજેશ ખન્નાની જીવનકથા આલેખવાની ઇચ્છા પ્રગટ કરી ત્યારે 'કાકા'એ આ ઓફર નકારી કાઢી હતી

રાજેશ ખન્ના શબ્દોના સાચા અર્થમાં ભારતનો પહેલો સુપર સ્ટાર હતો. રૃપેરી પડદે રાજેશ ખન્નાનું આગમન થયું તે પહેલા રાજ કપૂર, દેવ આનંદ અને દિલીપકુમારની ત્રિપૂટી વર્ષોથી હિન્દી ફિલ્મોના દર્શકોમાં રાજ કરતી હતી, પણ નવી પેઢીને અપીલ કરે તેવા કોઈ રોમેન્ટિક હીરોનું સ્થાન ખાલી હતું. આ સ્થાન રાજેશ ખન્નાએ એટલી ખૂબીથી પૂરી દીધું કે હિન્દી ફિલ્મોની લોકપ્રિયતાની બાબતમાં જો એકથી દસ સ્થાન આપવાના હોય તો એ બધા સ્થાન રાજેશ ખન્નાને જ આપવા પડે તેવી પરિસ્થિતિ પૂરા બે દાયકા સુધી રહી હતી.
રાજેશ ખન્નાની જિંદગીની એક બહુ ઓછી જાણીતી ઘટના ઉપરથી ખ્યાલ આવે છે કે તે પોતાની જાત બાબતમાં કેટલો ઇમાનદાર હતો. રાજેશ ખન્ના સંસદસભ્ય હતો એ અરસાની આ વાત છે. દિલ્હીમાં એક મહિલા પત્રકાર રાજેશ ખન્નાને મળી અને તેણે રાજેશ ખન્નાની જિંદગી બાબતમાં એક પુસ્તક લખવાની ઇચ્છા પ્રગટ કરી. રાજેશ ખન્નાએ તેને મુંબઈમાં બાંદરા ખાતે આવેલી પોતાની ઓફિસમાં મળવા બોલાવી. રાજેશ ખન્નાએ મહિલા પત્રકારને પૂછ્યું, 'તમે શા માટે મારી જિંદગી વિશે પુસ્તક લખવા માગો છો ? શું તમને લાગે છે કે એ રસપ્રદ હશે ?' મહિલા પત્રકારે કહ્યું, 'તમે સુપરસ્ટાર છો. આ પુસ્તકથી તમે અમર બની જશો.' રાજેશ ખન્ના કહે, 'મારે અમર નથી બનવું. હું મારી આત્મકથા પણ લખવા નથી માંગતો.' આત્મકથામાં મારે સાચું જ લખવું પડે. જો હું સાચું લખું તો ઘણા લોકોને દુઃખી કરવા પડે. મારે એવું કરવું નથી.
મહિલા પત્રકારે બાંદરા ખાતે આવેલી રાજેશ ખન્નાની ઓફિસમાં એક પોસ્ટર જોયું. તેમાં રાજેશ ખન્નાની યુવાનીની એક ખૂબસુરત તસવીર લટકતી હતી. આ જોઈ પત્રકારે કહ્યું, 'ખરેખર સુંદર તસવીર છે.' આ સાંભળી રાજેશ ખન્ના કહે 'એ રાજેશ ખન્ના છે.' આ સાંભળી મહિલા પત્રકાર જરા મુંઝવણમાં મુકાઈ ગઈ તેણે રાજેશ ખન્ના સામે જોઈને પૂછ્યું, 'તો પછી તમે કોણ છો ?' રાજેશ ખન્નાનો જવાબ હતો, 'જે દિવાલ પર તસવીર છે તે સુપરસ્ટાર રાજેશ ખન્નાની છે, હું તો માત્ર રાજેશ ખન્ના છું.' આ પછી તેમણે ઘણી વાતો કરી. રાજેશ ખન્નાએ મહિલા પત્રકારને કહ્યું કે, 'મારી બંને દિકરીઓ સારા ઠેકાણે પરણી છે, માટે હવે મને તેમની બિલકુલ ચિંતા નથી.'
રાજેશ ખન્ના બાબતમાં ઘણી ઓછી જાણીતી અથવા અજાણી વાતો પણ જાણવા જેવી છે. રાજેશ ખન્નાનું મૂળ નામ જતીન હતું, પણ ફિલ્મોમાં આવવા માટે રાજેશ નામ અંગીકાર કર્યું હતું. રાજેશ સાથે સૌથી વધુ ૧૫ ફિલ્મોમાં હેમામાલિની તેની હિરોઇન બની હતી. રાજેશ ખન્નાએ મુમતાઝ સાથે ૮ ફિલ્મો કરી હતી. આ તમામ ફિલ્મો બોક્સઓફિસ પર હીટ ગઈ હતી. બોલિવુડમાં કોઈ પણ જોડીની તમામ ફિલ્મો હીટ ગઈ હોય તેવી ઘટના આ પહેલા કે પછી પણ બની નથી. રાજેશ ખન્નાનો જ્યારે સુવર્ણકાળ ચાલી રહ્યો હતો ત્યારે મુંબઈ યુનિવર્સિટીની એક ટેક્સ્ટબુકનો વિષય હતો ઃ 'રાજેશ ખન્નાનો કરિશ્મા' કોલેજના વિદ્યાર્થીઓ પણ આ પાઠયપુસ્તક ભણતા હતા.
રાજેશ ખન્નાએ ઇ.સ. ૧૯૬૬ અને ૨૦૧૧ની વચ્ચેના ૪૫ વર્ષમાં આશરે ૧૮૦ ફિલ્મોમાં કામ કર્યું હતું. ઇ.સ. ૨૦૦૮માં ૬૬ વર્ષની ઉંમરે તેણે લૈલાખાન નામની ૨૬ વર્ષની હીરોઇનના પતિની ભૂમિકા ભજવી હતી, જેની હત્યા થઈ હોવાનું બહાર આવ્યુંં છે. તેની કારકિર્દી દરમિયાન રાજેશ ખન્નાને ફિલ્મફેરના શ્રેષ્ઠ અભિનેતા તરીકે ૧૪ વખત નોમિનેશન મળ્યું છે, જેમાંથી ત્રણ વખત તેને એવોર્ડ મળ્યો છે રાજેશ ખન્નાને બંગાળના ફિલ્મ પત્રકાર સંઘના બેસ્ટ એક્ટર તરીકેના ચાર એવોર્ડ પણ ઔમળ્યા છે.
આરાધના ફિલ્મના 'રૃપ તેરા મસ્તાના' ગીતના શુટિંગ દરમિયાન રાજેશ ખન્નાએ એક નવો આઇડિયા કર્યો હતો. આ સમગ્ર ગીતનું રેકોર્ડિંગ રાજેશ ખન્નાએ અને શર્મિલા ટાગોરે સિંગલશૉટમાં કર્યું હતું. રાજેશ ખન્ના તેના જીવનના અંતિમ શ્વાસ સુધી જે બંગલામાં રહેતો હતો એ બંગલો અત્યારે 'આશીર્વાદ' તરીકે ઓળખાય છે પરંતુ અગાઉ આ બંગલો 'ડિમ્પલ'ના નામે ઓળખાતો હતો. રાજેશ ખન્ના અને ડિમ્પલ વચ્ચે પહેલી મુલાકાત વિમાનમાં થઈ હતી. ત્યારે ડિમ્પલની બોબી ફિલ્મ રિલીઝ પણ નહોતી થઈ. આ પહેલી મુલાકાતના છ મહિના પછી ડિમ્પલ ૩૦ વર્ષના રાજેશ ખન્નાને પરણી ગઈ ત્યારે તેની ઉંમર માત્ર ૧૬ જ વર્ષની હતી. ડિમ્પલે સુપરસ્ટાર સાથે બાળવિવાહ કર્યા હતા.
ઇ.સ. ૧૯૬૯ અને ૧૯૭૨ની વચ્ચે રાજેશ ખન્નાની એક પછી એક ૧૬ ફિલ્મો હીટ ગઈ હતી. તેમાં બાવર્ચી, આનંદ, અમરપ્રેમ, કટીપતંગ, આપ કી કસમ વગેરેનો સમાવેશ થતો હતો. સફળતા અને લોકપ્રિયતાનો નશો રાજેશ ખન્નાના દિમાગ ઉપર બરાબરનો સવાર થઈ ગયો હતો. તેના વ્યક્તિત્વમાં ઘમંડ આવી ગયું હતું. રાજેશ ખન્નાએ પોતાના નિર્માતા દિગ્દર્શકો સાથે પણ તોછડાઈથી વર્તવા માંડયું હતું. યશ ચોપરા જેવા નામાંકિત નિર્માતાનું પણ અપમાન કરીને રાજેશ ખન્નાએ અવિચારીપણે તેમની સાથેના સંબંધ બગાડી નાખ્યા.
અભિમાન તો રાજા રાવણનું પણ ટક્યું નહોતું તો રાજેશ ખન્નાનું ક્યાંથી ટકે ? ઇ.સ. ૧૯૭૦ના દાયકામાં અમિતાભ બચ્ચનનું હિન્દી ફિલ્મોમાં આગમન થયું. ઝંઝીર ફિલ્મની સફળતા સાથે તે 'એન્ગ્રી યંગમેન'ની ભૂમિકામાં જામવા લાગ્યો અને યંગિસ્તાનનો ચાહીતો બની ગયો. આ દરમિયાન જ રાજેશ ખન્નાનું પતન શરુ થયું. તેની એક પછી એક સાત ફિલ્મો ફ્લોપ ગઈ. નિર્માતાઓ રાજેશ ખન્નાથી દૂર ભાગવા લાગ્યા. હતાશામાં ગરકાવ થયેલો રાજેશ ખન્ના શરાબના નશામાં વધુ ને વધુ ડૂબવા લાગ્યો. વધુ પડતા શરાબને કારણે તેના લીવરને નુકસાન થઈ ગયું.
રાજેશ ખન્નાની એક ફિલ્મમાં 'જિંદગી એક સફર હૈ સુહાના, યહાં કલ ક્યા હો કીસને જાના' ગીત અત્યંત લોકપ્રિય થયું હતું. રાજેશ ખન્નાએ જ્યારે જિંદગીની સફર શરુ કરી ત્યારે તે સફર ખરેખર સુહાની હતી તેમાં આવતીકાલે શું થવાનું છે તેની રાજેશ ખન્નાને પણ ખબર નહોતી. રાજેશ ખન્ના 'આનંદ' ફિલ્મમાં એક યાદગાર ડાયલોગ બોલ્યો હતો, 'બાબુ મોશાય ! જિંદગી કી ડોર ઉપરવાલે કે હાથમેં હૈ, ઉસે ન આપ બદલ સકતે હૈ ન હમ. હમ સબ રંગમંચ કી કઠપૂતલિયા હૈ' આ ડાયલોગ તેની જિંદગીને પણ લાગુ પડે છે. આ ફિલ્મમાં રાજેશ ખન્ના કેન્સરના કારણે મરણ પામે છે ત્યારે બેકગ્રાઉન્ડમાં 'બાબુ મોશાય'ના અવાજમાં એ ડાયલોગ સંભળાય છે ઃ 'મૌત તુ એક કવિતા હૈ, મુઝ સે એક કવિતા કા વાદા હૈ, મિલેગી મુઝકો' આ કવિતાએ આપેલા વાયદાને પૂરો કરવા રાજેશ ખન્નાએ ફાઇનલ એક્ઝિટ લીધી છે.
રાજેશ ખન્નાની ફિલ્મો એટલી સફળ થઈ તેમાં તેમના સંગીતનો મોટો ફાળો હતો. રાજેશ ખન્નાને સંગીતમાં ભારે સૂઝ પડતી હતી. તેમાં પણ કયા ગીતમાં હીટ થવાનું મટિરિયલ છે તેનો રાજેશ ખન્નાને અચૂક ખ્યાલ આવી જતો હતો. રાજેશ ખન્નાની સફળતામાં લક્ષ્મીકાંત- પ્યારેલાલ અને આર. ડી. બર્મન જેવા સંગીતકારોનો ફાળો બહુ મોટો છે. 'આરાધના' ફિલ્મમાં સત્તાવાર રીતે સંગીત એસ.ડી. બર્મનનું હતું પણ તે દરમિયાન એસ. ડી. બર્મન બીમાર રહેતા હોવાથી હકીકતમાં મોટા ભાગનું સંગીત તેમના પુત્ર આર. ડી. બર્મને તૈયાર કર્યું હતું. રાજેશ ખન્નાની ફિલ્મમાં હીટ ગીતો આપવાની બાબતમાં આર. ડી. બર્મન અને લક્ષ્મીકાંત પ્યારેલાલ વચ્ચે રીતસરની સ્પર્ધા થતી હતી. રાજેશ ખન્ના તેમની પાસે ગીત કમ્પોઝ કરાવતો અને ધ્યાનથી સાંભળતો આ ગીત તેને દિવસો પછી યાદ રહે તો આ ગીત આપોઆપ પસંદગી પામતું.
હિન્દી ફિલ્મોના તખ્તે રાજેશ ખન્નાનું આગમન થયું ત્યારે ગાયક તરીકે કિશોરકુમારની કારકિર્દી આથમવાની તૈયારીમાં હતી. કિશોરકુમારે રાજેશ ખન્ના માટ જે કોઈ ગીતો ગાયા તે એટલા હીટ ગયા કે તેની કારકિર્દીમાં નવો અધ્યાય શરુ થયો. રાજેશ ખન્ના અને કિશોરકુમારની જોડીએ હિન્દી ફિલ્મોને કેટલાક અમર ગીતો આપ્યા છે. આ ગીતોના લેખક તરીકે આનંદ બક્ષી પણ નામ કમાઈ ગયા હતા. 'આપ કી કસમ' જેવી સામાન્ય ફિલ્મમાં પણ 'જિંદગી કે સફર મે ગુજર જાતે હૈ જો મકામ, વો ફીર નહી આતે' જેવા અર્થપૂર્ણ ગીતો આનંદ બક્ષીએ લખ્યા હતા, 'યે લાલ રંગ કબ મુઝે છોડેગા' જેવા ગીતો દ્વારા કિશોરકુમારના ગળામાં જે દર્દ હતું એ છલકાઈ આવ્યું હતું.
રાજેશ ખન્ના એક ઉત્તમ અભિનેતા હતો, પણ અંગત જિંદગીમાં નિષ્ફળ મનુષ્ય હતો. પહેલા અંજુ મહેન્દ્રુ સાથેના સંબંધો અને પછી ડિમ્પલ કાપડિયા સાથેનું તેનું લગ્નજીવન ભાંગી ગયું તેમાં ઇશ્કી અને શરાબી સ્વભાવનો મોટો ફાળો હતો. રાજેશ ખન્ના તેની હીરોઇનો સાથેની પ્રેમકહાણીઓથી કંટાળીને ડિમ્પલે તેનું ઘર છોડયું તે પછી પણ ડિમ્પલ સુખી નહોતી થઈ. જો કે રાજેશ ખન્નાની વૃદ્ધાવસ્થામાં ડિમ્પલ બધી કડવાશ ભૂલીને તેની સાથે રહેવા લાગી હતી. અક્ષયકુમાર જેવો જમાઈ મળવાને કારણે રાજેશ ખન્ના સંતુષ્ટ હતો. રાજેશ ખન્ના મરીને અમર બનવા નહોતો માંગતો તેની પાછળ તેની અંગતજીવનની નિષ્ફળતા પણ જવાબદાર હતી.
- સુપાર્શ્વ મહેતા

Share |
 

Gujarat Samachar Plus

ચોમાસામાં ગીર કેસરીને જોવા મંત્રીઓને મનવાર
જંગલોમાંથી સીઘો જ નિફ્‌ટનો નેશનલ હાઈવે
અનોખી ક્લબનું આઈડી કાર્ડ એટલે માઉથ ઓર્ગન
સિરિયસ લુકમાં સૂટ અને રિલેક્સ મૂડમાં જીન્સ
મોન્સૂનમાં ગરમ રસોઇ સાથે ક્લાસિકલ સંગીતની મજા
મેસેજ ફક્ત મોબાઈલ પર નહીં, ટી-શર્ટ પર પણ ફેવરિટ
યંગસ્ટર્સના સોશ્યલ બોન્ડંિગ પર બ્રેક
 

Gujarat Samachar glamour

ઉદય છે નરગીસની નાજુકતાનો દિવાનો
વિકીની સફળતા બાદ જોન ફૂલ ફોમમાં
સલમાન હવે લગ્નની વાતથી અકળાઈ ઉઠે છે
સોનાક્ષીના ભાગ્યમાં ડબલ ઉંમરના જ અભિનેતાઓ છે?
અમિતાભ ‘વાઘ બચાવો’ અભિયાન માટે સવાઈ માધોપુર ગયો!
શેખર સુમનની ‘હાર્ટલેસ’માં સન્નીની જોડી ચમકશે!
મેડોના ઉપર મ્યૂઝિક ચોરીનો મુકદ્દમો ચાલશે
 
 

84th Oscar Awards

   
   
   

Gujarat Samachar POLL

 

અમદાવાદ:135મી રથયાત્રા

webad3 lagnavisha
   

Follow Us

Facebook Twitter
   
 
   

ARCHIVES
સમાચાર સંગ્રહ જોવા અહી ક્લિક કરો

aaj

આજનું પંચાગ

આજનું ભવિષ્ય
સુપ્રભાતમ્

આજનું ઔષધ

આજની જોક આજની રેસીપી
       
 
 

વૈવિધ્ય

• તંત્રી લેખ • પ્રસંગપટ
• દિલ્હીની વાત • આસપાસ
• ન્યુઝ વ્યુઝ •વાતવાતમાં
• નેટવર્ક • અવસાન નોંધ
 
plus
 

આજનું કાર્ટુન

arc archive

પૂર્તિઓ

 
 
Gujarat Samachar © 2012 All Rights Reserved