Last Update : 22-June-2012, Friday

 
ફિલ્મોમાં વાસ્તવદર્શન
ફિલ્મો વિશેનો લોકપ્રિય અને વ્યાપક ખ્યાલ એવો છે કે તે વાસ્તવિકતાની છૂટવાનું માઘ્યમ છે. તેમાં મનોરંજન, મનોરંજન અને મનોરંજન જ હોવું જોઇએ. બસ. વાસ્તવિકતા સાથે તેનો સંબંધ હોવો અનિવાર્ય નથી. બલ્કે, જરૂરી પણ નથી. ઊલટું, એ સંબંધ ન હોય તો સારું. ફિલ્મ વાસ્તવિકતાથી જેટલી દૂર એટલું તેમાં મનોરંજનનું તત્ત્વ વધારે. આ પ્રકારની માન્યતા ધરાવતા વર્ગની સામે, બીજો પ્રમાણમાં અણુમતીમાં રહેલો વર્ગ માને છે કે ફિલ્મોએ સાંપ્રત પરિસ્થિતિનું પ્રતિબંિબ ઝીલવું જોઇએ. તેમાં વર્તમાન યુગની સમસ્યાઓ અને લાક્ષણિકતાઓ ઝીલાવી જોઇએ. ફિલ્મોનું કામ ફક્ત મનોરંજનનું નથી. ે
ફિલ્મોને માત્ર ને માત્ર મસાલા મનોરંજનનું માઘ્યમ ગણવાની મનોવૃત્તિની માગ છે કે વાર્તા સરળ અને સ્પષ્ટ હોવી જોઇએ. નાયક અને ખલનાયક વચ્ચેના ભેદ સ્પષ્ટ હોવા જોઇએ. દર્શકોએ કોને ધિક્કારવાના છે અને કોને ચાહવાના છે, કોણ ઝૂડે તો અને કોણ ઝૂડાય તો રાજી થવાનું છે, એની ભેદરેખાઓમાં કોઇ ગોટાળા ન હોવા જોઇએ. પાત્રો બીબાઢાળની હદે આદર્શ અને કલ્પી શકાય એવી વર્તણૂંક ધરાવતાં હોવાં જોઇએ. જરા અતિશયોક્તિભરી સરખામણી કરવી હોય તો કહી શકાય કે, એ કથા મહદ્‌ અંશે રામાયણની કથા સાથે મેળ ખાતી હોવી જોઇએ. આ પ્રકારની ફિલ્મોમાં હીરો સર્વગુણસંપન્ન, હીરોઇન આદર્શ આર્યનારી, માતા મધર ઇન્ડિયા, પિતા કુટુંબવત્સલ, રૂપિયાવાળા અને શહેરી લોકો દુષ્ટ, ગામડાના અને ગરીબ લોકો ભોળા-પ્રેમાળ-ઉદાર, વિલન દુષ્ટતાનો મૂર્તિમંત અવતાર, તવાયફ મજબૂરી અને સદ્‌ગુણોના મિશ્રણ જેવી, નોકરો આજ્ઞાંકિત, વફાદાર અને માલિકના પરિવાર માટે કંઇ પણ કરી છૂટે એવા, પારસીઓ હાસ્યાસ્પદ અને હસમુખા, એંગ્લો ઇન્ડિયનો ક્લબડાન્સર અથવા ગેંગસ્ટરના હાથા, સરદારજીઓ વાતે વાતે બલ્લે બલ્લે કરનારા...આ બધાં ચોકઠાં નક્કી છે.
ફોર્મ્યુલા ફિલ્મોની સરખામણીમાં બીજો પ્રકાર મનોરંજનમાં કાપ મૂક્યા વિના વાસ્તવની નજીક લઇ જતી ફિલ્મોનો છે. એ પ્રકારની ફિલ્મોના દિગ્દર્શકો માને છે કે મનોરંજક ફિલ્મો એટલે મગજ બાજુએ મૂકીને જ જોવી પડે એવું કોણે કહ્યું? માનવજીવનની વિષમતાઓ, માનવપ્રકૃતિની સંકુલતા, માનવીય સંબંધોના આટાપાટા, વેદના, પીડા અને તેની વચ્ચે જીવતી માનવજાતની જીજીવિષા- આ બઘું પણ અમુક રીતે દર્શાવવામાં આવે તો તે મનોરંજનની સાથોસાથ હૃદયને પણ સ્પર્શનારું અને સંવેદનશીલ દર્શકોને ઝકઝોરનારું બની રહે છે. ભારતીય ફિલ્મોની શરૂઆતના ગાળામાં પૌરાણિક, ઐતિહાસિક અને મસાલા સામાજિક ફિલ્મોની બોલબાલા હતી. ‘કિસ્મત’ (૧૯૪૩)માં પહેલી વાર હીરો ખિસ્સાકાતરુની ભૂમિકામાં રજૂ થયો, ત્યારે તે એક કસોટી હતીઃ પ્રેક્ષકો એક ખિસ્સાકાતરુને નાયક તરીકે સ્વીકારશે? તેની ગુનાખોરી છતાં તેની પ્રત્યે સહાનુભૂતિ ધરાવશે? પ્રેક્ષકોએ હોંશે હોંશે અશોકકુમારને સર્વગુણસંપન્ન નહીં, પણ થોડા અવગુણસંપન્ન્‌ હીરો તરીકે અપનાવ્યો. ેત્યારથી શરૂ થયેલી નકારાત્મક ભૂમિકા ધરાવતા હીરો-હીરોઇનની પરંપરા જુદાં જુદાં સ્વરૂપ ધારણ કરતી આગળ વધી. સફળતાના વિક્રમ સર્જવામાં ‘કિસ્મત’ની હરીફ એવી ‘શોલે’માં પણ હીરો મૂળભૂત રીતે ગુંડાગીરી કરનારા હતા.
‘શોલે’ અને ‘કિસ્મત’માં એ રીતે જોવા જઇએ તો અવગુણોનું પહેલું પગથીયું ઓળંગી ગયા પછી, હીરો નખશીખ હીરો જ હતા. પરંતુ મલ્ટીપ્લેક્સના જમાનામાં, ખાસ કરીને છેલ્લાં થોડાં વર્ષોમાં કરણ જોહર- યશ ચોપરા ટાઇમ પ્રેમકથાઓ અને ફીલગુડ ફિલ્મો સિવાયની એવી થોડી ફિલ્મો આવી છે, જેમાં ેપાત્રોનું વર્ગીકરણ સ્પષ્ટ થતું નથી. એક જ પાત્રમાં હીરો અને વિલનના ગુણોની ભેળસેળ ફિલ્મના અંત સુધી જળવાયેલી રહે છે. અનુરાગ કશ્યપ, તિગ્માંશુ ઘૂલિયા, દિબાંકર બેનરજી જેવા નવા ફિલ્મકારો હીરો-વિલનના સ્પષ્ટ વર્ગીકરણને બદલે, વાસ્તવિકતાની પેચીદગી ફિલ્મોમાં ઉતારવામાં સફળ થયા છે. પચાસના દાયકામાં બિમલ રોયે આ કામ બખૂબી અને એ જમાનાની તાસીર પ્રમાણે વધારે સરળતાથી-ઓછી ઝડપે કર્યું હતું. બચ્ચન-દાયકામાં આ પ્રકારની ફિલ્મો સાવ ઓછી થઇ ગઇ હતી. પરંતુ હવે ‘આર્ટ ફિલ્મ’ જેવા કોઇ લેબલ વિના, વાસ્તવિકતાની આંટીધૂંટી સાથે નિકટનો નાતો ધરાવતી ફિલ્મો બની રહી છે, તે સો વર્ષે ભારતીય ફિલ્મોમાં- ખાસ કરીને હંિદી ફિલ્મોમાં- આવી રહેલી પુખ્તતાનો અને ફિલ્મવ્યવસાયમાં આવેલા પરિવર્તનનો પુરાવો છે.
 

News From

International National Entertainment Business Sports
             
News from Gujarat Ahmedabad Vadodara Surat Bhavnagar Rajkot  

 

Kutch Kheda-Anand North Gujarat
           

પાક.ના વડાપ્રધાન તરીકે શહાબુદ્દીનને પડતા મૂકાયા

ઈજિપ્તના પ્રમુખની ચૂંટણીનું પરિણામ મોકૂફ
પાકિસ્તાનમાં ગુસ્સે થયેલી મહિલા ધારાસભ્યે સાથીને પગરખું માર્યું !
કૌભાંડો પર પડદો પાડવા માટે આગ લગાવાઇ હોવાનો આક્ષેપ

સમગ્ર રાજ્યનો કારભાર લાંબો સમય સુધી ઠપ થઈ જશે

અગ્નિશામક દળના વિલંબને કારણે આગે વિકરાળરૃપ ધર્યું
મંત્રાલયની આગમાં ઘવાયેલા ૧૨ને હોસ્પિટલમાં ખસેડાયા
મંત્રાલય પર આગની લપકતી જ્વાળા વચ્ચે તિરંગાની શાન જળવાઇ

નારાજ પેસ ઓલિમ્પિકમાંથી જ ખસી જાય તેવી શક્યતા

આજે હોટ ફેવરિટ જર્મનીને હંફાવવા આક્રમક ગ્રીસ તૈયાર
સલમાન બટ્ટ સાત મહિનાની જેલની સજા ભોગવીને મુક્ત થયો
પાકિસ્તાન બોર્ડે વોટમોરને કોચ તરીકે રાખીને ભૂલ કરી છે

વિષ્ણુને પાર્ટનર બનાવતા લિએન્ડરને અન્યાય થયો છે

ચીનની મેન્યુફેકચરીંગ વૃધ્ધિ ઘટીઃ યુ.એસે આર્થિક વૃધ્ધિ અંદાજ ઘટાડયોઃ
ડોલરમાં નવો રેકોર્ડ થવા છતાં સોનાના ભાવોમાં વધુ ઘટાડો
 
 

Gujarat Samachar Plus

શહેરનો મોબાઇલ ઇ- વેસ્ટ એક લાખ ટનની ટોચે
શિક્ષકની આંખે મા કે બાપ વગરના બાળકો
ગર્લ્સમાં ઇલેક્ટ્રિક બ્લ્યુ શેડના વેઅરનો ક્રેઝ
મોનસૂનમાં ઘરને પણ બનાવો વોટરપ્રૂફ
  સિઝન બદલાય ત્યારે શરીર બચાવે ગ્રીન વેજીટેબલ્સ
શહેરના ૫૦ ટકા સ્ટુડન્ટસ પર્સનલ લેપટોપ ધરાવે છે
 

Gujarat Samachar glamour

શાહિદ- પ્રિયંકાના સંબંધો સુધર્યા
બેબો પ્રિયંકાને એક અભિનેત્રી તરીકે માન આપે છે
પોસ્ટરમાંથી સલમાન આઉટ- કેટરીના ઇન
ઍમ્મા સ્ટોનને લાગે છે મૃત્યુનો ડર
  સોનુ સુદ ‘દાઉદ’ બનશે
મિલી સાયરસની ઘેલછા
 
 

84th Oscar Awards

   
   
   

Gujarat Samachar POLL

અમદાવાદ:135મી રથયાત્રા

webad3 lagnavisha
   

Follow Us

Facebook Twitter
   
 
   

ARCHIVES
સમાચાર સંગ્રહ જોવા અહી ક્લિક કરો

aaj

આજનું પંચાગ

આજનું ભવિષ્ય
સુપ્રભાતમ્

આજનું ઔષધ

આજની જોક આજની રેસીપી
       
 
 

વૈવિધ્ય

• તંત્રી લેખ • પ્રસંગપટ
• દિલ્હીની વાત • આસપાસ
• ન્યુઝ વ્યુઝ •વાતવાતમાં
• નેટવર્ક • અવસાન નોંધ
 
plus
 

આજનું કાર્ટુન

arc archive

પૂર્તિઓ

 
 
Gujarat Samachar © 2012 All Rights Reserved