Last Update : 21-June-2012, Thursday

 

અમેરિકાનું દેવું ૮,૦૦૦ અબજ ડોલર ઉપર પહોંચી ગયું છે

'એમ્પાયર ઓફ ડેટ' પુસ્તકના લેખકો કહે છે કે, જે રીતે ડોટ કોમનો ફુગ્ગો ફૂટી ગયો તે જ રીતે અમેરિકાના અર્થતંત્રનો ફૂગ્ગો પણ ફૂટી જવાની તૈયારીમાં છે

અમેરિકાના ડોલરનો ભાવ સતત વધી રહ્યો છે તેનું મુખ્ય કારણ આ દેશનું કથળી રહેલું અર્થતંત્ર છે. અમેરિકાની કંપનીઓ આવનારી કટોકટીના ભયથી અન્ય દેશોમાં કરેલું મૂડીરોકાણ પાછું ખેંચી રહી છે, તેને કારણે ડોલરના ભાવ વધી રહ્યા છે. અમેરિકાની આ મંદી સમગ્ર વિશ્વને આર્થિક કટોકટી ભણી લઈ જશે તેવી સંભાવનાઓ પેદા થઈ છે. અમેરિકાની આર્થિક કટોકટીની ગંભીરતા સમજાવતું 'એમ્પાયર ઓફ ડેટ' નામનું પુસ્તક પ્રગટ થયું છે. આ પુસ્તકને કારણે અમેરિકાના અર્થતંત્રની બિહામણી હાલતનો આખી દુનિયાને ખ્યાલ આવ્યો છે. વિલિયમ બોનર અને એડિસન વિગ્ગીન નામના વિખ્યાત અર્થશાસ્ત્રીઓએ લખેલાં આ પુસ્તકમાં એવો ઘટસ્ફોટ કરવામાં આવ્યો છે કે, અમેરિકામાં જન્મ ધારણ કરતો પ્રત્યેક નાગરિક પોતાના માથે ૧,૩૦,૦૦૦ ડોલરના દેવાં સાથે જન્મે છે. અમેરિકાનું કુલ દેવું આજે ૮,૦૦૦ અબજ ડોલર ઉપર પહોંચી ગયું છે, જેને કારણે અમેરિકાની સરકાર દેવાળું કાઢવાની પરિસ્થિતિમાં મૂકાઈ ગઈ છે.
'એમ્પાયર ઓફ ડેટ ઃ ધ રાઈઝ ઓફ એન એપિક ફાઈનાન્સિયલ ક્રાઈસિસ' પુસ્તકના લેખકો કહે છે કે, 'અમેરિકાની હાલત દેવાનાં મહાસાગરમાં ગોથાં ખાતી સ્ટીમર જેવી છે, જે ગમે ત્યારે ડૂબી જાય એમ છે. જો અત્યારનો સિલસિલો ચાલુ રહેશે તો અમેરિકાની હાલત ટૂંકમાં ત્રીજા વિશ્વના ગરીબ દેશો જેવી થશે અને ડોલરની કિંમત કોડી જેટલી થઈ જશે.' આ પુસ્તકમાં જે તથ્યો રજૂ કરવામાં આવ્યાં છે તે કોઈ પરિકલ્પના નથી પણ નક્કર સંશોધન અને આંકડાઓના આધારે રજૂ કરવામાં આવેલાં તારણો છે.
અમેરિકાની હાલત આજે ડૂબી રહેલા રોમન સામ્રાજ્ય જેવી છે. રોમ ભડકે બળતું હોય ત્યારે નિરો ફિડલ વગાડતો હતો તેમ અમેરિકા આજે ગંભીર આર્થિક કટોકટીમાં સપડાયું છે ત્યારે પ્રમુખ ઓબામા સબ-સલામતની સાઈનર વગાડી રહ્યા છે. પ્રમુખ સત્તાનાં સૂત્રો સંભાળ્યાં તેનાં બે વર્ષમાં અમેરિકાએ જેટલું દેવું માથે કર્યું એટલું દેવું તેણે પોતાનાં અસ્તિત્વનાં ૨૦૦ વર્ષમાં પણ નહીં કર્યું હોય. અગાઉ અમેરિકનો જે ચીજવસ્તુઓ વાપરતા હતા, તેનું ઉત્સાદન ઘરઆંગણે જ કરવામાં આવ્યું હતું, જેને કારણે દેશના લોકોને રોજી મળતી હતી. હવે અમેરિકનો પોતાની જીવનજરૃરિયાતની મોટાભાગની ચીજોની આયાત કરે છે, જેને કારણે વિદેશ વેપારની ખાધ સતત વધતી જાય છે. ઇ.સ. ૨૦૦૫ની સાલમાં અમેરિકાની વાર્ષિક ખાધ ૭૦૦ અબજ ડોલર ઉપર પહોંચી ગઈ હતી. અમેરિકાની સરકારની આ 'દેવું કરો અને જલસા કરો'ની નીતિને કારણે જ વર્તમાન આર્થિક કટોકટી પેદા થઈ છે.
અમેરિકાની સરકાર છેક ઇ.સ. ૧૯૭૧ની સાલથી ખાધયુક્ત અંદાજપત્રનાં માધ્યમથી પોતાના લશ્કરી ખર્ચાઓ વધારતી આવી છે. તેને કારણે અમેરિકાની સરકાર આશરે ૧૪૦ દેશોમાં પોતાનાં લશ્કરી થાણાંઓ સ્થાપી શકી છે. તેને કારણે જ વિયેટનામની લડાઈને જરૃરિયાત કરતાં પણ વધુ સમય સુધી ખેંચવામાં આવી હતી. વિયેટનામના યુદ્ધની પૂર્ણાહુતિ પછી અમેરિકાને જાણે દેવું કરીને ખર્ચાઓ કરવાની લત લાગુ પડી ગઈ છે.
ઓઈલના ભાવનો સંબંધ અમેરિકાના ડોલર સાથે જોડાયેલો હોવાને કારણે દુનિયાના બધા દેશો ડોલરના અનામત ભંડારો ઊભા કરવામાં સલામતી સમજતા હતા. પરિણામ એ આવ્યું કે અમેરિકાની સરકાર ચીન, જાપાન, ભારત જેવા એશિયાઈ દેશો પાસેથી માલ ખરીદતી ગઈ અને તેમને ડોલરની નોટો છાપીને આપતી ગઈ. આજની તારીખમાં અમેરિકાનું અર્થતંત્ર એશિયાના દેશોની ડોલરની ખરીદી ઉપર જ ચાલી રહ્યું છે. આ દેશો પાસે ૮,૦૦૦ અબજના અમેરિકી ડોલરનો ભંડાર છે. બીજા શબ્દોમાં અમેરિકા આ દેશોનું ૮,૦૦૦ અબજ ડોલર જેટલું દેવાદાર છે. આ દેશો જો પોતાની પાસેના ડોલર વેચવા કાઢે તો અમેરિકાનું અર્થતંત્ર પરપોટાની જેમ ફૂટી જાય તેમ છે. અમેરિકાનું અર્થતંત્ર એશિયાના દેશોની દયા ઉપર જીવી રહ્યું છે.
અમેરિકાની સરકારે ઉધાર લઈને ખર્ચાઓ કરવાની જે અવિચારી નીતિ અપનાવી છે તેને કારણે જ વિશ્વભરનાં શેરબજારોમાં મંદીનું મોજું ફરી વળ્યું છે. હજી તો વધુ મોટી આર્થિક કટોકટી આવવાની બાકી છે. અમેરિકાની બેન્કો ઘર ખરીદવા ઉપર જે આડેધડ લોન આપતી હતી તેને કારણે લોકો પોતાનું રહેઠાણ ખરીદવા માટે આ મૂડીનો ઉપયોગ કરવાને બદલે રિયલ એસ્ટેટમાં સટ્ટો કરવા લાગ્યા હતા. તેની પરાકાષ્ઠા તો ત્યારે આવી ગઈ જ્યારે પ્લેબોયની મશહૂર મોડેલ જેમી વેડેનહિસરે પોતાની ઝળહળતી મોડિલિંગની કારકિર્દી છોડીને સબ-પ્રાઈમના ધંધામાં નસીબ અજમાવવાનું શરૃ કર્યું. કૌભાંડને કારણે અમેરિકાની બેન્કો અબજો ડોલરના ફડચામાં ઉતરી ગઈ છે.
અમેરિકાની બજારોમાં આજ મૂડીની એટલી અછત પેદા થઈ છે કે અમેરિકાના ઉદ્યોગો પોતાની પ્રવૃત્તિ ચાલુ રાખવા માટે વિદેશી મૂડી ઉપર આધાર રાખતા થઈ ગયા છે. ઇ.સ. ૧૯૮૦માં અમેરિકામાં વિદેશીઓની માલિકીની અસ્ક્યામતોનું પ્રમાણ જીડીપીના ૧૫ ટકા જેટલું હતું. આજે આ પ્રમાણ ૮૦ ટકા ઉપર પહોંચી ગયું છે અને હજી વધી રહ્યું છે. બીજા શબ્દોમાં કહીએ તો અમેરિકનો જલસા કરીને જીવવા માટે પોતાના દેશની સ્થાવર તેમજ જંગમ મિલકતો વિદેશોમાં વેચી રહ્યા છે અથવા ગિરવે મૂકી રહ્યા છે. અમેરિકનો હવે બચત કરવામાં તો માનતા જ નથી. ભારતની પ્રજા પોતાની આવકના ૨૪ ટકા બચાવે છે પણ અમેરિકનો માંડ એક ટકા જેટલી જ બચત કરે છે.
અમેરિકા આજે વિશ્વનો સૌથી સમૃદ્ધ દેશ ગણાય છે, પણ તેની સમૃદ્ધિનો પાયો પોતાના દેશમાં પેદા કરેલી સંપત્તિ નથી. અમેરિકાની સમૃદ્ધિ છે જાપાન, ભારત અને ચીન જેવા દેશો પાસેથી ઉધાર લીધેલી અથવા લૂંટેલી સંપત્તિ છે. અમેરિકા આજે વિશ્વનો સૌથી મોટો ઉપભોક્તા અને સૌથી મોટો દેવાદાર દેશ છે.
શરીરમાં જે સ્થાન મુખનું હોય છે તે સ્થાન દુનિયામાં અમેરિકાનું છે. આજે અમેરિકા જ્યારે દેવાળું ફૂંકવાની તૈયારીમાં છે ત્યારે અમેરિકનો રોકાણનાં સાધન તરીકે મકાનો ખરીદી રહ્યા છે. તેઓ પોતાની પાસેની બધી મૂડી સાફ કરી નાખ્યા પછી પણ ખર્ચાઓ કરતા રહે છે. એમ્પાયર ઓફ ડેટ પુસ્તકના લેખકો કહે છે કે, જે રીતે ડોટ કોમનો ફુગ્ગો ફૂટી ગયો તે જ રીતે અમેરિકાના અર્થતંત્રનો ફુગ્ગો પણ ફૂટી જવાની તૈયારીમાં છે.
આજે અમેરિકાના નાગરિકોનું જીવનધોરણ સુધરી રહ્યું છે તે લૂંટફાટના નાણાં ઉપર નહીં પણ વિદેશો પાસેથી ઉધાર લીધેલાં નાણાંને કારણે સુધરી રહ્યું છે. અમેરિકાના નાગરિકોના ખર્ચાઓ વધતા જાય છે, તેમ દેશનું દેવું પણ વધતું જાય છે. ઇ.સ. ૧૯૫૨માં અમેરિકાની સરકાર પોતાના કુલ ખર્ચાના પાંચ ટકા રકમ જ વિદેશી સરકારો પાસેથી ઉધાર લેતી હતી. આજે આ પ્રમાણ વધીને ૪૫ ટકા ઉપર પહોંચી ગયું છે.
આજે ડોલરના ભાવ સંબંધ ખનિજ તેલના ભાવનો ભાવ સાથે હોવાથી ત્રીજા વિશ્વની સરકારો પોતાને ત્યાં ડોલરની કિંમત ટકાવી રાખવા ડોલરની ધૂમ ખરીદી કરે છે અને તેનું રોકાણ અમેરિકન સરકારના ટ્રેઝરી બોન્ડમાં જ કરે છે. જો ખનિજ તેલના ભાવ સાથે ડોલરનો સંબંધ તૂટી જશે તો આ બધા દેશો પોતાની પાસેના બોન્ડ વેચવા કાઢશે અને ડોલરના ભાવમાં કલ્પનાતીત કડાકો બોલી જશે અને ત્યારે જ અમેરિકાના અર્થતંત્રની વાસ્તવિક પરિસ્થિતિનો દુનિયાને ખ્યાલ આવશે.
અમેરિકાના અર્થતંત્રની હાલત અત્યારે ધસમસતા વેગે હિમશિલા સાથે અથડાતા જઈ રહેલા ટાઈટેનિક જહાજ જેવી છે. ટાઈટેનિકમાં બેઠેલા યાત્રિકો તો છેલ્લે સુધી એવા ભ્રમમાં જ હતા કે, ટાઈટેનિક કદી ડૂબે જ નહીં. ટાઈટેનિકના કપ્તાનને જાણ થઈ ગઈ હતી કે તે હિમશિલા સાથે અથડાઈને તૂટી જવાનું છે, પણ તેઓ તેને બ્રેક મારીને રોકી શકે તેમ ન હતા કે તેની દિશા બદલવાની તાકાત પણ તેમનામાં નહોતી. અમેરિકાની સરકાર પણ ટાઈટેનિકના કેપ્ટનની જેમ આવનારી દુર્ઘટના બાબતમાં સભાન છે, પણ તેને ખાળવાની તાકાત તેનામાં નથી. અમેરિકાની પ્રજા જો હજી એવા ભ્રમમાં જ છે કે તેમનું અર્થતંત્ર કદી ભાંગે જ નહીં. પ્રમુખ આઈઝન હોવરના સમયમાં અમેરિકા દુનિયાનું લેણદાર હતું, કારણ કે જેટલી ડોલરની નોટો છાપવામાં આવતી હતી, એટલું સોનું સરકારી તિજોરીમાં જમા કરાવવું પડતું હતું. ઇ.સ. ૧૯૭૧માં પ્રમુખ રિચાર્ડ નિકસને આ પ્રથા જતી કરી અને બેફામ ડોલરની નોટો છાપવા માંડી, જેને કારણે ફુગાવો વધતો ગયો અને અમેરિકા દેવાદાર બનતું ગયું છે. ઇ.સ. ૧૯૭૧થી અત્યાર સુધીમાં અમેરિકાની રિઝર્વ બેન્કે સરકારી તિજોરીમાં ૫૮,૦૦૦ મેટ્રિક ટન જેટલું જ સોનું જમા કરાવ્યું છે, પણ તેની સામે ખર્વો ડોલરની નોટો છાપીને સરકારને દેવાના મહાસાગરમાં મૂકી દીધી છે. આ સરકાર જ્યારે પણ ડૂબશે ત્યારે દુનિયામાં આસમાની-સુલતાની થશે તે નક્કી છે.
- સુપાર્શ્વ મહેતા

Share |
 

Gujarat Samachar Plus

શહેરનો મોબાઇલ ઇ- વેસ્ટ એક લાખ ટનની ટોચે
શિક્ષકની આંખે મા કે બાપ વગરના બાળકો
ગર્લ્સમાં ઇલેક્ટ્રિક બ્લ્યુ શેડના વેઅરનો ક્રેઝ
મોનસૂનમાં ઘરને પણ બનાવો વોટરપ્રૂફ
  સિઝન બદલાય ત્યારે શરીર બચાવે ગ્રીન વેજીટેબલ્સ
શહેરના ૫૦ ટકા સ્ટુડન્ટસ પર્સનલ લેપટોપ ધરાવે છે
 

Gujarat Samachar glamour

શાહિદ- પ્રિયંકાના સંબંધો સુધર્યા
બેબો પ્રિયંકાને એક અભિનેત્રી તરીકે માન આપે છે
પોસ્ટરમાંથી સલમાન આઉટ- કેટરીના ઇન
ઍમ્મા સ્ટોનને લાગે છે મૃત્યુનો ડર
  સોનુ સુદ ‘દાઉદ’ બનશે
મિલી સાયરસની ઘેલછા
 
 

84th Oscar Awards

   
   
   

Gujarat Samachar POLL

BAPS વિશ્વશાંતિ મહાયજ્ઞ

webad3 lagnavisha
   

Follow Us

Facebook Twitter
   
 
   

ARCHIVES
સમાચાર સંગ્રહ જોવા અહી ક્લિક કરો

aaj

આજનું પંચાગ

આજનું ભવિષ્ય
સુપ્રભાતમ્

આજનું ઔષધ

આજની જોક આજની રેસીપી
       
 
 

વૈવિધ્ય

• તંત્રી લેખ • પ્રસંગપટ
• દિલ્હીની વાત • આસપાસ
• ન્યુઝ વ્યુઝ •વાતવાતમાં
• નેટવર્ક • અવસાન નોંધ
 
plus
 

આજનું કાર્ટુન

arc archive

પૂર્તિઓ

 
 
Gujarat Samachar © 2012 All Rights Reserved