Last Update : 14-June-2012,Thursday

 
સિયાચીન વાટાઘાટોની નિષ્ફળતા

ભારત-પાકિસ્તાન વચ્ચે સિયાચીન ગ્લેશિયર મુદ્દે વાટાઘાટોના વઘુ એક દૌરનો અંત આવ્યો. પરિણામ રાબેતા મુજબ અને અપેક્ષા પ્રમાણે શૂન્ય રહ્યું. બન્ને દેશના સંરક્ષણ સચિવો પરસ્પરની અનુકૂળ તારીખે દિલ્હીમાં ફરી એક વાર મળવાના વાયદા સાથે અને આ મુદ્દે સંવાદ જારી રાખવાની પ્રતિબદ્ધતા જાહેર કરીને છૂટા પડ્યા. પરંતુ અત્યારની સ્થિતિ જોતાં,આ રીતે ચાલુ રહેનારા સંવાદથી બન્ને દેશોના સંબંધ પર કેટલી હકારાત્મક અસર પડશે એ સવાલ છે. કારણ કે બન્ને દેશો સિયાચીન ગ્લેશિયરના મુદ્દે અડગ વલણ ધરાવે છે અને એ મુદ્દે નમતું જોખવા કોઇ તૈયાર નથી. બન્ને પાસે પોતપોતાને વાજબી લાગે એવાં કારણ છે.
ભારત-પાકિસ્તાન વચ્ચે ૧૯૭૧માં થયેલા યુદ્ધ સુધી બન્ને દેશો વચ્ચે સિયાચીનની માલિકીના મુદ્દે કોઇ વિવાદ ન હતો. ભારત-પાકિસ્તાન વચ્ચેની અંકુશરેખા એનજે ૯૮૪૨ નામના પોઇન્ટ પર આવીને અટકી જતી હતી. ત્યાંથી આગળના પ્રદેશની દુર્ગમતા જોઇને, ત્યાં સરહદ આંકવાની જરૂર બન્ને દેશોને લાગી નહીં. એનજે ૯૮૪૨થી અંકુશરેખા ‘ઉત્તરે આગળ ગ્લેશિયર તરફ’ રહેશે એવું ઠરાવવામાં આવ્યું. પરંતુ ૧૯૭૧ના પરાજય પછી પાકિસ્તાનની અવળચંડાઇ શરૂ થઇ.
પહેલી નજરે નકામા અને ઉજ્જડ એવા સિયાચીન પર કબજો જમાવવા પાછળ પાકિસ્તાનના મુખ્ય હેતુ બે હતા. એક તો, એ વિસ્તારના મહત્ત્વના ઘાટ જીતી લેવાય તો કારાકોરમ ઘાટ થઇને ચીન સાથે સીધો સંપર્ક સ્થાપીત કરી શકાય, જે વ્યૂહાત્મક રીતે ભારતને ભારે અડચણરૂપ નીવડી શકે. બીજો હેતુ, ભારત સામેના પરાજયનું કોઇક રીતે સાટું વાળીને પ્રજાને જુસ્સો ચડાવી શકાય. સિયાચીન ગ્લેશિયરની પશ્ચિમે આવેલા ત્રણ મહત્ત્વના ઘાટ- સિઆ લા, બિલાફોન્ડ લા અને ગ્યોન્ગ લા- પર ભારતીય સૈનિકોનો કબજો હતો. શિયાળામાં ભયંકર આબોહવાથી બચવા માટે તે ઓછી ઊંચાઇ પરની ચોકીમાં આવી જતા હતા. તેનો ગેરલાભ લઇને ૧૯૮૪માં પાકિસ્તાની સૈનિકોએ ત્રણે ઘાટ પર અડીંગો જમાવી દીધો. ભારતીય સૈન્યએ મહામહેનતે સિયાચીન ફરી કબજે કર્યું, પરંતુ બોધ ગ્રહણ કર્યો નહીં. એટલે આ દગાબાજીનું પંદર વર્ષ પછી કારગીલમાં પુનરાવર્તન થયું. સિયાચીનમાં પણ ૧૯૮૭માં ફરી એક વાર પાકિસ્તાને ધૂસણખોરીનો પ્રયાસ કર્યો હતો.
આ ઇતિહાસ ઘ્યાનમાં રાખતાં, ભારત એકદમ પાકિસ્તાન પર વિશ્વાસ મૂકીને સિયાચીનમાંથી લશ્કર હટાવી ન લે એ સમજાય એવું છે. પાકિસ્તાનનું સૈન્ય ભારતીય સૈનિકોની સરખામણીમાં ઓછી ઊંચાઇએ તહેનાત છે. તેને સડક રસ્તે સામગ્રી મોકલવાનું શક્ય છે, જ્યારે ભારતે સિયાચીન પર કબજો જાળવી રાખવા માટે અને ત્યાંના સૈનિકોની નાનામાં નાની પ્રાથમિક જરૂરિયાત પૂરી કરવા માટે હેલિકોપ્ટરોની મદદ લેવી પડે છે. અમાનવીય વાતાવરણમાં ફરજ બજાવતા સૈનિકોની હાડમારીનો પાર નથી. ત્યાં સૌથી મોટો ખતરો વિરોધી સૈનિકોથી નહીં, પણ કાતિલ ઠંડીથી હોય છે. આ વર્ષે પાકિસ્તાનના આશરે સવાસો સૈનિકો બર્ફીલા તોફાનમાં બેમોત માર્યા ગયા ત્યારે પાકિસ્તાનના લશ્કરી વડા જનરલ કયાનીએ ફરી સિયાચીનની સમસ્યાના ઉકેલ માટે આશા વ્યક્ત કરી. પાકિસ્તાનના અને ભારતના સત્તાધીશો સિયાચીનમાં વેઠવી પડતી ખુવારીની નિરર્થકતા જાણે છે. તેમ છતાં, બન્ને દેશો વચ્ચે અવિશ્વાસની ખાઇ એટલી મોટી છે કે એ નિરર્થકતાનો અંત આણી શકતા નથી.
સિયાચીન મુદ્દે કોઇ પણ પ્રકારની વાટાઘાટો કરતાં પહેલાં પાકિસ્તાને અત્યારની પરિસ્થિતિ- એક્ચુઅલ ગ્રાઉન્ડ પોઝિશન લાઇન- માન્ય રાખવી અને તેનું ઉલ્લંઘન નહીં થાય તેની બાંહેધરી આપવી, એવી ભારતની પ્રાથમિક શરત છે. ભારત ઇચ્છે છે કે પાકિસ્તાન અત્યારની પરિસ્થિતિ પ્રમાણે નકશામાં અંકુશરેખા અંકિત કરે. સાથોસાથ અત્યારે ભારતના કબજામાં રહેલા વિસ્તારોનો સ્થળકબજો પણ ભારતને સોંપી દે. ત્યાર પછી ત્યાંથી લશ્કર હટાવવા અંગે વાતચીત આગળ વધી શકે.
પાકિસ્તાનને એ મંજૂર નથી. તેની દરખાસ્ત છે કે બન્ને દેશોનાં લશ્કર પહેલાં ૧૯૮૪ પહેલાંની સ્થિતિમાં આવી જાય. એટલે કે પાકિસ્તાનનાં અવળચંડાં પછી ભારતે સિયાચીન પર કબજો જમાવી દીધો, ત્યાર પહેલાંની પરિસ્થિતિ ફરી સર્જવામાં આવે. તેના આધારે બન્ને દેશો વચ્ચે નવેસરથી વાટાઘાટો થાય અને તેમાં નક્કી થયા પ્રમાણે અંકુશરેખા આગળ દોરવામાં આવે. પાકિસ્તાનને ભારતની શરતો આકરી લાગે છે, જ્યારે ભારતને પાકિસ્તાનની શરતો બિનવ્યવહારુ લાગે છે. એક વાર જમાવેલો સ્થળકબજો જતો કરીને, એ જગ્યા માટે નવેસરથી વાટાઘાટો કરવાનું ઠીક નથી, એટલું અત્યાર સુધીના અનુભવો પરથી ભારતને સમજાયું હોવું જોઇએ. ભારતે પોતાનું આ વલણ સ્પષ્ટ અને અસંદિગ્ધ શબ્દોમાં વ્યક્ત કરીને, પાકિસ્તાન તરફથી કશી બાંધછોડનો અણસાર ન મળે તો, વાટાઘાટોમાંથી સિયાચીનનો મુદ્દો પડતો મૂકવો જોઇએ અને બીજા વધારે વ્યવહારુ, વાસ્તવિક અને ઓછો સંઘર્ષ ધરાવતા મુદ્દા દ્વિપક્ષી મંત્રણાઓ માટે હાથ ધરવા જોઇએ. સિયાચીનમાં થતી સૈનિકોની ખુવારી બેશક ચંિતાનો વિષય છે, પરંતુ વઘુ ખુવારી અટકાવવાની ખાતરી વિના, અગાઉ થયેલી ખુવારીને એળે જવા દેવામાં કેટલું શાણપણ છે?

 

News From

International National Entertainment Business Sports
             
News from Gujarat Ahmedabad Vadodara Surat Bhavnagar Rajkot  

 

Kutch Kheda-Anand North Gujarat
           

ભારતીય ક્રિકેટ બોર્ડને ફટકો ઃ IPLને વિશેષ દરજ્જો આપવાનો ICC નો ઇન્કાર

પાકિસ્તાનની ટીમના ભારત પ્રવાસ માટે બોર્ડને સરકારની મંજુરીની રાહ
રશિયા અને પોલેન્ડના ચાહકો વચ્ચે ટકરાવઃ૧૮૩ની ધરપકડ
પોલેન્ડ સામેની ડ્રો મેચ છતાં રશિયાની નોકઆઉટમાં પ્રવેશની આશા જીવંત

વિન્ડીઝ-એ સામે ઈન્ડિયા-એનો ૧૨૫ રનથી કારમો પરાજય

ફુગાવા પર નજર ઃ સેન્સેક્ષ આરંભિક નરમાઇ બાદ નજીવો વધ્યો
સોનામાં તેજી આગળ વધતાં રૃ.૩૦૪૨૦નો નવો રેકોર્ડ થયો ઃ ચાંદી પણ ઉછળી
S&P રેટીંગથી ભારત નારાજ; રજૂઆત કરશે
સૌરાષ્ટ્રમાં તોફાની વરસાદ ઃ વીજળી પડતા દસનાં મોત
મોબાઇલચોરી કબુલ કરાવવા ગરમ તેલની કડાઇમાં હાથ નાંખ્યા

મધ્ય ગુજરાતમાં વાવાઝોડા સાથે વરસાદ ઃ ત્રણનાં મોત

ધામદોડ, વાલોડ, વાંસદામાં વીજળી પડતા બે મહિલા સહિત ૪ના મોત
કાલુપુરમાં એકસાથે ૧૩ દુકાનનાં તાળાં તોડનાર તસ્કર ઝડપાયો
ઊંચા વ્યાજ દર અને રૃપિયાના મૂલ્યમાં આવેલા ઘસારાનો લાભ લઈ

અમેરિકાના નાણા સચિવ ભારત આવશે

 
 

Gujarat Samachar Plus

ઘક્કા ખાવામાં અવ્વલ ગર્લ્સ
યંગસ્ટરમાં પેટ્રોલ ખર્ચ પોકેટમનીમાંથી
હવે ૫વન વગર ફરશે પવનચક્કી
ગિફ્‌ટ આપતી વખતે શું ઘ્યાન રાખશો?
ગર્લ્સમાં ઇયર કફનો વઘતો ફેશન ટ્રેન્ડ
કોલેજના ફર્સ્ટ ડેની ઇમ્પ્રેશન તમારું સ્ટેટસ નક્કી કરે છે
યંગસ્ટર્સમાં જરૂરી છે કલર સેન્સ
 

Gujarat Samachar glamour

અર્જુન કપૂરને સલમાન જરાય પ્રમોટ નહીં કરે
અક્ષયના દિકરાને ‘રાઉડી’ નહીં ‘મેડેગાસ્કર-૩’ ગમે છે
ભારતી ‘ખિલાડી ૭૮૬’થી ફિલ્મ ક્ષેત્રે પ્રવેશે છે
નરગિસે નેસ વાડિયાના ચુંબન અંગે ખૂલાસો કર્યો
‘કલ્પના લાઝમી માનસિક સમતુલન ગુમાવી બેઠી છે’ઃ રાજીવ
જેનેટ જેક્સન ‘થર્ડ-સેક્સ’ આઘારિત ડોક્યુમેન્ટ્રી બનાવશે !
ભાવના રૂપારેલની બોલિવુડમાં એન્ટ્રી
 
 

84th Oscar Awards

   
   
   

Gujarat Samachar POLL

BAPS વિશ્વશાંતિ મહાયજ્ઞ

webad3 lagnavisha
   

Follow Us

Facebook Twitter
   
 
   

ARCHIVES
સમાચાર સંગ્રહ જોવા અહી ક્લિક કરો

aaj

આજનું પંચાગ

આજનું ભવિષ્ય
સુપ્રભાતમ્

આજનું ઔષધ

આજની જોક આજની રેસીપી
       
 
 

વૈવિધ્ય

• તંત્રી લેખ • પ્રસંગપટ
• દિલ્હીની વાત • આસપાસ
• ન્યુઝ વ્યુઝ •વાતવાતમાં
• નેટવર્ક • અવસાન નોંધ
 
plus
 

આજનું કાર્ટુન

arc archive

પૂર્તિઓ

 
 
Gujarat Samachar © 2012 All Rights Reserved