Last Update : 14-June-2012,Thursday

 

અબ કે હમ બિછડે...
ગઝલ સમ્રાટ મેહદી હસનનું પાક.માં લાંબી બીમારી બાદ અવસાન

ગઝલ રસિયાઓના હૃદય પર તેઓ સદૈવ શાસન ઔકરશે ઃ શુક્રવારે દફનવિધી

(પીટીઆઈ) કરાંચી, તા. ૧૩
ગઝલ સમ્રાટ મેહદી હસનનું ૮૪ વર્ષની વયે પાકિસ્તાન ખાતે નિધન થયું હતું. મુળ ભારતના રાજસ્થાનના વતની એવા મેહદી હસન ભારતીય ઉપખંડમાં પોતાની બેમીસાલ ગાયકી અને વેધક શબ્દો ધરાવતી ગઝલોના કારણે લાખો હૃદયો પર દાયકાઓથી છવાયેલા રહ્યા હતા. ઉંમરના કારણે શરીરના વિવિધ અંગેનું કાર્ય અટકી પડતાં તેમનું અવસાન થયું હતું.
સદેહે હાજર ન હોવાને કારણે જાણે તેઓ પોતાની લોકપ્રિય ગઝલથી લાખો ચાહકોને કહી રહ્યા છે 'અબકે હમ બિછડે તો શાયક કભી ખ્વાબોં મેં મીલે.' તેમને ફેફસામાં ચેપ, શ્વાસોશ્વાસમાં તેમજ મુત્રમાર્ગમાં તકલીફના અનુસંધાને કરાંચીની આગાખાન હોસ્પીટલના ઇન્ટેન્સીવ કેર યુનિટમાં છેલ્લા કેટલાક સમયથી રાખવામાં આવ્યા હતા. ગઝલ ગાતી વખતે સપ્તકમાં ખેંચાતી તેમની પ્રલંબ ટુંક આ વખતે પાછી ફરી શકી નહતી. આજે (બુધવારે) બપોરે ૧૨.૨૨ મીનીટે તેમણે અંતિમ શ્વાસ લીધો હતો. તેમની દફનવિધિ શુક્રવારે કરવામાં આવશે તેવી માહિતી તેમના પુત્ર આરીફ હસને આપી હતી.
મેહદી હસન જો જીવીત રહી શક્યા હોત તો ૧૮મી જુલાઈએ ૮૫ વર્ષના થયા હોત. તેઓ ૧૯૮૦ના દાયકાથી તેમની નાદુરસ્ત તબીયતને કારણે ગાયકી ક્ષેત્રથી અલગ થઈ ગયા હતા. છેલ્લા ત્રણ વર્ષ દરમિયાન તેમને અવારનવાર હોસ્પીટલમાં ખસેડવા પડયા હતા.
બે વખત શાદી કરનારા હસન તેમની પાછળ નવ પુત્રો અને પાંચ પુત્રીઓને વિલાપ કરતા છોડી ગયા છે. તેમની બે પત્નીઓના અગાઉ જ મોત થઈ ગયાં હતાં. તેમના અવસાનના સમાચારે ભારત તેમજ પાકિસ્તાનમાં તેમના લાખો ચાહકોને શોકાતુર કરી દીધા છે. મેહદી હસનનું અવસાન ભારતીય ગઝલ ગાયક જગજીતસિંઘના અવસાનના આઠ માસ બાદ થયું છે. જગજીતસિંઘ પર મેહદી હસનની ગાયકીનો પ્રભાવ વર્તાતો હતો.

મહાન ગાયક મેહદી હસનને કલાકારોની સ્મરણાંજલિ
*''સદીઓમાં એકવાર મેહદી હસન જેવો ગાયક જન્મે છે. હું તેમની સાથે ગઈ શકી નથી તે મારી કમનસીબી છે. હવે હું માત્ર દુઃખ વ્યક્ત કરી શકું ેતેમ છું.''
- સૂરસામ્રાજ્ઞાી લતા મંગેશકર

* ''મેહદી હસન હવે આપણી વચ્ચે નથી એ ઘણા આઘાતજનક સમાચાર છે. તેઓ મહાન ગાયક હોવાની સાથે ઉમદા માણસ પણ હતા તેઓ આપણ હૃદયમાં હંમેશા જીવંત રહેશે.''
- સંગીતકાર પ્યારેલાલ

* ''હસન સાહેબના અવસાનથી અંગતપણે મને બહુ મોટી ખોટ ગઈ છે. હું તેમનો શિષ્ય (શાગીર્દ) હતો અને મેં તેમની સાથે ઘણો સમય વીતાવ્યો છે તેમના જવાથી થયેલા નુકસાનને હું શબ્દોમાં વર્ણવી શકું તેમ નથી. ગઝલ વિશ્વમાં તે સંપત્તિ સમાન હતા.'''
- ગઝલ ગાયક તલત અઝીઝ

* ''ગઝલગાયકીના એક આખા યુગનો અંત આવ્યો છે. તેમની ગઝલો જરા પણ અઘરી નહોતી અને સામાન્ય માણસ પણ તેને સરળતાથી સમજી શકતો. ઉર્દૂ ભાષા પરના પ્રભુત્વએ તેમની ગાયકીને વધુ સમૃદ્ધ બનાવી છે.''
- ગ્રેમી એવોર્ડ વિજેતા સંગીતકાર વિશ્વમોહન ભટ્ટ

 

* ''મેહદી હસન ભારત અને પાકિસ્તાન બન્ને માટે મિલકત સમાન હતા. આવા લોકો ભાગ્યે જ જન્મે છે તેમની વિદાય બંને દેશ માટે દુઃખદ છે.''
- પાકિસ્તાની સૂફી ગાયિકા આબેદા પરવીન

* ''મારા પ્રિય ગઝલ ગાયકના અવસાનના સમાચાર મારા માટે પણ ઘણા દુઃખદ છે. વિદ્યાર્થી કાળમાં તેમને સાંભળવા માટે પાકિસ્તાની દૂતાવાસમાં ઘૂસી ગયાનું મને યાદ છે.''
- અભિનેતા અનુપમ ખેર

* ''સંગીત સાથે સંબંધ ધરાવતી દરેક વ્યક્તિ માટે તેઓ પ્રેરણા સમાન હતા. તેમણે એક અદ્ભુત સંસ્થા ઉભી કરી હતી જેનું નામ હતું, મેહદી હસન... તેમની વિદાયને સ્વીકારવી અઘરી છે.''
- પાકિસ્તાની ગાયક અદનાન સામી

* ''મેહદી હસન સાહેબ હવે આપણી વચ્ચે નથી. તેમના અવાજે અનેકને સંગીતના ચાહક બનાવ્યા અનેક પ્રેમીઓને તેમના હૃદયની વાત હસન સાહેબના અવાજમાં સંભળાતી.''
- ગાયિકા શ્રેયા ઘોષાલ

* ''મારા પિતાનું અવસાન થયું હોય તેવુંં મને દુઃખ લાગ્યું છે. હસન સાહેબ મહાન ગાયક હતા તેમની ગાયકીના કારણે તેમના ક્ષેત્રમા તેઓ 'કિંગ' ગણાતા.''
- સુફી ગાયિકા ઝિલા ખાન

* ''દરેક વ્યક્તિએ હસન સાહેબના સંગીત, પદ્ધતિ અને ગાયકીમાંથી કંઈક ને કંઈક શીખ્યું છે. તેમને મળવાની તક મને સાંપડી હતી અને તેઓ હંમેશા પ્રોત્સાહન આપતા.''
- ગાયિકા ચિત્રાસિંહ

 

 

 

 

મેહદી હસનની જાણીતી ગઝલો
- અબ કે હમ બિછડેં
- રફ્તા રફ્તા વો મેરી હસ્તી કા સામાન હો ગયે
- રંજિશ હી સહી
- રિમઝિમ કી બરસાત હૈ
- યું જિંદગી કી રાહ મેં
- શિકવા ના કર, ગિલા ના કર
- તન્હા થી ઔર હંમેશા સે તન્હા હૈ
- ગુંચા એ શૌખ લગા હૈ
- ભૂલી બિસરી ચંદ ઉમ્મીદે
- ઝિંદગી મેં તો સભી પ્યાર કરતે હૈ
- બાત કરની હૈ મુઝે

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

મેહદી હસન ભારતમાં લતાજી, દિલીપ કુમાર અને અમિતાભને મળવા માગતા હતા
ટોરોન્ટોમાં હસન સાહેબે ઉષ્માભેર મારું સ્વાગત કરેલું ઃ લતા મંગેશકર
(પીટીઆઈ) મુંબઈ, તા. ૧૩
સૂર સામ્રાજ્ઞાી લતા મંગેશકર જેમને 'ઈશ્વરના અવાજ'નું ઉપનામ આપતા તે મહાન ગાયક મેહદી હસને બે વર્ષ પહેલાં ભારત આવવાની ઈચ્છા વ્યક્ત કરી હતી. પરંતુ આજે તેમણે અંતિમ શ્વાસ લેતા જન્મ સ્થળની મુલાકાત લેવાનું તેમનું આ સ્વપ્ન અધુરું જ રહી ગયું. ઘણા લાંબા સમયથી બિમારીમાં પટકાયેલા હસન સાહેબ લતા મંગેશકર, દિલિપકુમાર અને અમિતાભ બચ્ચનને મળવા માગતા હતાં.
બે વર્ષ અગાઉ એટલે કે ૨૦૧૦માં લતા મંગેશકર અને મેહદી હસનનું ડયૂએટ ગીત રીલિઝ થયું હતું. હસન અને લતાજીનું આ પહેલું અને છેલ્લું ડયૂએટ હતું. આ ગીત 'તેરા મિલના'ને હસન સાહેબે જ સંગીત આપ્યું હતું અને તેમણે ૨૦૦૯માં પાકિસ્તાન ખાતે તેનું રેકોર્ડીંગ કર્યું હતું. ત્યારબાદ લતાજીએ આ રેકોર્ડિંગ સાંભળીને ૨૦૧૦માં પોતાના ભાગનું રેકોર્ડિંગ ભારતમાં પૂરું કર્યું અને પાછળથી બન્નેના ગીતોને મિક્સ કરીને ડયૂએટ બનાવાયું હતું.
લતાએ પત્રકારોને જણાવ્યું હતું કે ''અમારું બન્નેનું એકમાત્ર ડયૂએટ (યુગલ ગીત) લોંચ થયું ત્યારે અમે તેમને આ ગીતની ટેપ મોકલી હતી. તેઓ ગંભીર રીતે બિમાર હતા અને તેઓ ગીતને સમજી પણ શકતા નહોતા.'' લતાજી હસન સાહેબને પહેલી વાર વર્ષો પહેલાં ટોરોન્ટોમાં મળ્યા હતાં. આ મુલાકાતને યાદ કરતાં તેમણે જણાવ્યું હતું કે ''તે સમયે હસન સાહેબ ફરિદા ખાનુમ સાથે કાર્યક્રમ આપી રહ્યા હતા અને હું કિંગસ્ટોનમાં હતી. હું તેમને મળવા માટે ટોરોન્ટો ગઈ હતી. તેમણે સ્ટેજ પર ઊભા થઈને ઉષ્માભેર મારું સ્વાગત કર્યું હતું.''
સૂર સામ્રાજ્ઞાીએ વધુમાં જણાવ્યું હતું કે ''ત્યારબાદ અમે ત્રણથી ચાર વખત મળ્યા હતાં અને હસન સાહેબે મુંબઈ ખાતે મારા નિવાસસ્થાને મારા પરિવાર સાથે ભોજન પણ લીધું હતું.''

 

 

 

વડોદરામાં ૩૫ વર્ષ પૂર્વે મેહદી હસને રાગ માંડના સૂરો છેડયા હતા

મહારાજા ફતેસિંહરાવે લોકોને ધ્યાનમાં રાખી ટિકિટનો દર માત્ર દસ રૃપિયા રખાવ્યો હતો
(પ્રતિનિધિદ્વારા) વડોદરા,તા.૧૩
૧૯૭૮ની સાલની એ સંધ્યાએ પાકિસ્તાનના ગઝલ ગાયક મહેંદી હસને મોતીબાગની ખુલ્લી હવામાં રાગ માંડ પર આધારિત કેસરીયા વાલમ આવો હમારે દેસની ધૂન છેડતાં જ વડોદરાના સંગીતપ્રેમીઓને આ ગાયક પોતાનો લાગવા માંડયો હતો.
શહેનશાહ - એ - ગઝલના નામે વિખ્યાત મહેંદી હસને જે જમાનામાં ફિલ્મી ગીતો સિવાય કોઈ સંગીત સંભળાતું ન હતું એ જમાનામાં શબ્દના ભાવને સૂર આપીને ગઝલ ગાયકીનું ક્ષેત્ર પસંદ કર્યું હતું. પાકિસ્તાન પ્રદેશ અને ઉર્દુ સાહિત્યના સીમાડા પાર કરીને ગઝલ ભારત સહિત દેશ-વિદેશમાં લોકપ્રિય થવા માંડી હતી.
મહેંદી હસન મૂળ રાજસ્થાનના લણા ગામના વતની હતા. તેમની ગાયકી અને સૂર-શબ્દના વળાંકો એટલા સૂક્ષ્મ હતા કે ગઝલપ્રેમીઓ માટે તેઓ એક અવતાર સમાન બની ગયા હતા. વડોદરાના કલાપ્રેમી મહારાજા ફતેસિંહરાવ ગાયકવાડને પણ તેમની ગાયકી અતયંત ગમતી તેથી તેમણે મહેંદી હસનને વડોદરા આવવા આમંત્રણ પાઠવ્યું. એક ચોક્કસ વર્ગને જ તેનો લાભ મળે તેવી ગણતરીને બદલે મારાજાએ સામાન્ય મામસ સુધી તેમની ગાયકી પહોંચે તેથી ફક્ત દસ રૃપિયાની ટીકીટમાં મોતીબાગ ના વિશાળ મેદાનમાં મહેંદી હસનનો કાર્યક્રમ ગોઠવી દીધો હતો.
વડોદરાની સંગતપ્રેમી જનતાએ મહેંદી હસનને તે દિવસે મનભરીને સાંભળ્યા વડોદરા આવી ગયેલા જગજીતસિંહે પણ મહેંદી હસનની છાપ હેઠળ જ પોતાની કારકીર્દીની શરૃઆત કરી હતી. પણ નોંધપાત્ર વાત તો એ છે કે મહેંદી હસને પોતાની કારકિર્દીનો પ્રારંભ તલત મહેમુદની પ્રેરણાથી કર્યો હતો.
મહેંદી હસને ગાયેલી ઘણી ગઝલો અત્યંત લોકપ્રિય બની હતી. પત્તા પત્તા બુટા બુટા હાલ હમારા જાને હૈં. રેજીશ હી સહી, દિલ દુઃખાને કે લિયે આ, અબ કે હમ બિછડે તો ખ્વાબોમેં મિલેંગે જેવી ગઝલો આજે પણ સંગીતપ્રેમીઓના સંગ્રહમાં મોજૂદ હશે.
વડોદરાના ઘણા શાસ્ત્રીય સંગીતના ગુણીજનો જેમને સંગીતના આદર્શ ગણે છે તે બડે ગુલામ અલીખાંના ભાઇ બરકતઅલીખાં પાસે મહેંદી હસને સંગીતની તાલીમ લીધી હતી.
ઉલ્લેખનીય છે કે મહંમદ રફી પણ બરકત અલી ખાંના શાગીર્દ હતા અને આજ જાને કી જીદ ના કરો ઠુમરીની ગાયિકા ફરીદાખાનમ પણ તેમની જ શિષ્યા હતી.
આઇપીસીએલ ખાતે યોજાયેલા એક કાર્યક્રમમાં પણ મહેંદી હસન આવ્યા હતા, તેમ જાણકારો કહે છે. વડોદરાના ગ્રામોફોન રેકર્ડના સંગ્રાહક રમેશ તાંજોરકર સાથે તેમનો પરિચય થયા બાદ તેમણે ૧૯૮૬માં કરાંચીથી રમેશ તાંજોરકર માટે પોતાની એક તસવીર ખાસ મોકલાવી હતી. તાંજોરકરજીના અલભ્ય સંગ્રહમાં મહેંદી હસનનો મોતીબાગનો એ આખો કાર્યક્રમ હજુ મોજુદ છે.
આજે બુધવારે, મહેંદી હસનના અવસાનના સમાચાર વડોદરાના સંગીતપ્રેમીઓમાં પ્રસરતા શહેરના કલાજગતમાં શોક વ્યાપી ગયો હતો. જગજીતસિંહ પછી મહેંદી હસન પણ વિદાય થતા ગઝલનું ક્ષેત્ર જાણે શૂન્યતા તરફ જતું હોય તેમ સૌને લાગે છે.

 

 

News From

International National Entertainment Business Sports
             
News from Gujarat Ahmedabad Vadodara Surat Bhavnagar Rajkot  

 

Kutch Kheda-Anand North Gujarat
           

ભારતીય ક્રિકેટ બોર્ડને ફટકો ઃ IPLને વિશેષ દરજ્જો આપવાનો ICC નો ઇન્કાર

પાકિસ્તાનની ટીમના ભારત પ્રવાસ માટે બોર્ડને સરકારની મંજુરીની રાહ
રશિયા અને પોલેન્ડના ચાહકો વચ્ચે ટકરાવઃ૧૮૩ની ધરપકડ
પોલેન્ડ સામેની ડ્રો મેચ છતાં રશિયાની નોકઆઉટમાં પ્રવેશની આશા જીવંત

વિન્ડીઝ-એ સામે ઈન્ડિયા-એનો ૧૨૫ રનથી કારમો પરાજય

ફુગાવા પર નજર ઃ સેન્સેક્ષ આરંભિક નરમાઇ બાદ નજીવો વધ્યો
સોનામાં તેજી આગળ વધતાં રૃ.૩૦૪૨૦નો નવો રેકોર્ડ થયો ઃ ચાંદી પણ ઉછળી
S&P રેટીંગથી ભારત નારાજ; રજૂઆત કરશે
સૌરાષ્ટ્રમાં તોફાની વરસાદ ઃ વીજળી પડતા દસનાં મોત
મોબાઇલચોરી કબુલ કરાવવા ગરમ તેલની કડાઇમાં હાથ નાંખ્યા

મધ્ય ગુજરાતમાં વાવાઝોડા સાથે વરસાદ ઃ ત્રણનાં મોત

ધામદોડ, વાલોડ, વાંસદામાં વીજળી પડતા બે મહિલા સહિત ૪ના મોત
કાલુપુરમાં એકસાથે ૧૩ દુકાનનાં તાળાં તોડનાર તસ્કર ઝડપાયો
ઊંચા વ્યાજ દર અને રૃપિયાના મૂલ્યમાં આવેલા ઘસારાનો લાભ લઈ

અમેરિકાના નાણા સચિવ ભારત આવશે

 
 

Gujarat Samachar Plus

ઘક્કા ખાવામાં અવ્વલ ગર્લ્સ
યંગસ્ટરમાં પેટ્રોલ ખર્ચ પોકેટમનીમાંથી
હવે ૫વન વગર ફરશે પવનચક્કી
ગિફ્‌ટ આપતી વખતે શું ઘ્યાન રાખશો?
ગર્લ્સમાં ઇયર કફનો વઘતો ફેશન ટ્રેન્ડ
કોલેજના ફર્સ્ટ ડેની ઇમ્પ્રેશન તમારું સ્ટેટસ નક્કી કરે છે
યંગસ્ટર્સમાં જરૂરી છે કલર સેન્સ
 

Gujarat Samachar glamour

અર્જુન કપૂરને સલમાન જરાય પ્રમોટ નહીં કરે
અક્ષયના દિકરાને ‘રાઉડી’ નહીં ‘મેડેગાસ્કર-૩’ ગમે છે
ભારતી ‘ખિલાડી ૭૮૬’થી ફિલ્મ ક્ષેત્રે પ્રવેશે છે
નરગિસે નેસ વાડિયાના ચુંબન અંગે ખૂલાસો કર્યો
‘કલ્પના લાઝમી માનસિક સમતુલન ગુમાવી બેઠી છે’ઃ રાજીવ
જેનેટ જેક્સન ‘થર્ડ-સેક્સ’ આઘારિત ડોક્યુમેન્ટ્રી બનાવશે !
ભાવના રૂપારેલની બોલિવુડમાં એન્ટ્રી
 
 

84th Oscar Awards

   
   
   

Gujarat Samachar POLL

BAPS વિશ્વશાંતિ મહાયજ્ઞ

webad3 lagnavisha
   

Follow Us

Facebook Twitter
   
 
   

ARCHIVES
સમાચાર સંગ્રહ જોવા અહી ક્લિક કરો

aaj

આજનું પંચાગ

આજનું ભવિષ્ય
સુપ્રભાતમ્

આજનું ઔષધ

આજની જોક આજની રેસીપી
       
 
 

વૈવિધ્ય

• તંત્રી લેખ • પ્રસંગપટ
• દિલ્હીની વાત • આસપાસ
• ન્યુઝ વ્યુઝ •વાતવાતમાં
• નેટવર્ક • અવસાન નોંધ
 
plus
 

આજનું કાર્ટુન

arc archive

પૂર્તિઓ

 

 

 
 
Gujarat Samachar © 2012 All Rights Reserved