Last Update : 06-May-2012, Sunday

 
પ્રેમની વાતો તો સહુ કરે છે પણ પ્રેમને પચાવીને જીવી જાણનાર વીરલા કો’ક જ હોય છે !
કેમ છે દોસ્ત - ડૉ.ચન્દ્રકાન્ત મહેતા
- ‘ચાર રોટલી ખવડાવે અને ચૌદ વાર ધમકાવે એવું ખતરનાક દામ્પત્ય મને ન ગોઠે’ - પ્રથમા

પ્રથમા અને અન્વય બન્ને એક જ કૉલેજમાં એક ક્લાસમાં, સાથે અભ્યાસ કરતાં હતાં. પ્રથમા અને અન્વયનો સંબંધ કંઇક અંશે વિલક્ષણ હતો. અન્વય જેટલો શાંત, પ્રથમા તેટલી જ તોફાની! અન્વય જેટલો ઓછાબોલો પ્રથમા તેટલી જ વાગ્શૂરી!
પ્રથમાને સામેથી ઝઘડો કરવામાં મજા આવે. ઘણીવાર રસ્તે ચાલતાં-ચાલતાં ય કોઇની એવી ઠેકડી ઉડાવે કે અન્વયે તેના તમામ કાર્યક્રમો રદ કરીને પ્રથમાને ઘેર મૂકવા આવવું પડે! પ્રથમા ક્રોધી પણ એટલી કે દુર્વાસાને પણ ટપી જાય. એનાં તોફાનોથી ગભરાઇને એની મમ્મી એને ટોકવા કે લઢવાની હંિમત કરી શકતી નહોતી. પ્રથમા જો થોડું ઘણું સાંભળતી હોય તો એક એના મિત્ર અન્વયનું. પ્રથમાના આવા વિચિત્ર સ્વભાવને લીધે એની મમ્મીએ સમજાવી - પટાવીને અન્વય સાથે મનોચિકિત્સક પાસે મોકલી હતી.
અન્વય હતો ઓછાબોલો અને ઠાવકો, એટલે પ્રથમાના સ્વભાવની વિચિત્રતાનો ઈતિહાસ ડૉકટરને જણાવે, પહેલાં તો પ્રથમાએ જ ભાષણ ચાલુ કરી દીઘું હતું ઃ ‘‘સર, મારા આ મિત્ર અન્વયની માનસિક હાલત ખૂબ જ ગંભીર છે. જુઓને ગૂમસૂમ બનીને આપણી વાતો કેવી સિફતથી સાંભળી રહ્યો છે. પહેલી નજરે કોઇને એ વાતની કલ્પના પણ ન આવે કે એ ભેજાગેપ હશે. દેખાય છે શાંત પણ ભારે તોફાની. એક વાર તોફાને ચઢે પછી કોની તાકાત કે એને રોકે! એકવાર તો એણે રસ્તે જતાં એટલું બઘું તોફાન કર્યું કે બહાર જવાનો કાર્યક્રમ રદ કરી મારે તેને ઘેર મૂકવા જવું પડ્યું. જમવા બેસે તો ભોજન પર તૂટી પડે. બે ડઝન રોટલીઓ તો બે મિનિટમાં ઉડાવી જાય. છતાંય આ બઘું હું એટલા માટે સહન કરું છું કે એ બિચારો અનાથ છે. નાનપણમાં જ મા-બાપ ગુમાવી બેઠો એટલે આવા વિચિત્ર લખ્ખણ હોવા છતાં હું એની કાળજી રાખું છું.’’
અન્વયે પ્રથમાને વચમાં બોલતી રોકવાની કોશિશ કરી તો પ્રથમાએ એના મોં ઉપર આંગળી મૂકીને એને કહ્યું ઃ ‘‘ચૂપ, આ દવાખાનું છે. અહીં આડીઅવળી વાત ન થાય. મારી વાત નહીં માને તો ડૉકટર સાહેબ તને ગાંડાની હૉસ્પીટલમાં જ દાખલ કરી દેશે.’’
અને ડૉકટર પ્રથમાની વાતને સાચી માનીને પોતાના પ્યુનની મદદથી અન્વયને જોડેના રૂમમાં મોકલ્યો અને થોડી વાર પછી પોતે અન્વયને તપાસવા ગયા ત્યારે ખબર પડી કે અન્વયને લઇને પ્રથમા ગાયબ થઇ ગઇ હતી.
પ્રથમાના આવા પરાક્રમોથી એની મમ્મી દુઃખી થઇ ગઇ હતી. તેઓ અન્વયને પોતાની પાસે બેસાડીને હૈયાવરાળ ઠાલવતાં ઃ ‘‘બેટા અન્વય, ખરું પૂછો તો પ્રથામાં બગાડવામાં મારો જ હાથ છે. એના પિતાના અવસાન પછી એ જ મારા જીવનનો સહારો હતી. પ્રથમાને હું દુઃખી જોઇ શકતી નહોતી. એટલે એની એકેએક ઈચ્છાને મેં વગર વિચાર્યે પૂરી કરી. એનું પરિણામ એ આવ્યું કે આજે પ્રથમા સાવ સ્વચ્છંદી, મિજાજી અને અભિમાની થઇ ગઇ છે. હવે એ કાંઇ નાની થોડી છે? એકવીસમું વર્ષ એણે પૂરું કર્યું. પાંચ-સાત વર્ષ પછી તો લગ્નના માર્કેટમાંથી એનું નામ સદંતર નાબૂદ થઇ જશે. મને એ જ વાતની ચંિતા રાત-દિવસ કોરી ખાય છે કે હું નહીં હોઉં ત્યારે પ્રથમાનું શું થશે?’’
આન્ટીની વાતો સાંભળી ગળગળો થઇ ગયેલો અન્વય પણ એમના રુદનમાં સહભાગી બની જતો. એવામાં પ્રથમા આવી પહોંચતી અને સાડીના છેડાથી પોતાની મમ્મીનાં આંસુ લૂછતાં કહેતી ઃ ‘‘મમ્મી, તને એ જ વાતની ચંિતા છે ને કે તું નહીં હોઉં ત્યારે મારું શું થશે? પણ હું લગ્ન નહીં જ કરું... કારણ કે હું જીવદયામાં માનું છું. તારા જેવી ભલી મમ્મી મને નાથી ન શકી, તો મને નાથવામાં મારા પતિને પણ ક્યાંથી સફળતા મળશે? આપણે તો બંદા છીએ આઝાદ, કોઇનું ય બોસંિગ આપણને ન પાલવે. ચાર રોટલી ખવડાવે અને ચૌદ વાર ધમકાવે એવું ખતરનાક દામ્પત્ય મને ન ગોઠે. મમ્મી, આવી જેલમાં મને ન નાખીશ.’’ ....અને પ્રથમાની આવી વિચિત્ર વાતો સાંભળી એની મમ્મી અને અન્વય પણ હસી પડતાં.
પ્રથમાની મમ્મીએ એકવાર અન્વયને બોલાવીને ગભરાતાં-ગભરાતાં કહ્યું ઃ ‘‘બેટા અન્વય, તું અને પ્રથમા આમ તો સરખી ઉંમરનાં. તું કેવો શાંત અને ઠરેલ છે! જ્યારે મારી પ્રથમા તો સાવ અડિયલ જ છે. મને એની ભારે ચંિતા છે. હૃદયરોગનો બીજો હુમલો મને ક્યારે આ દુનિયા છોડવાની ફરજ પાડશે, તેની કશી જ ખાતરી નથી. મારા દાગીના વેચીને મેં એકઠા કરેલા પચ્ચીસ લાખ રૂપિયા હું તને સોંપું છું. મારી, તારી અને પ્રથમાની સહીથી આપણે બેંકમાં મૂકીશું. કોઇપણ બેની સહીથી ઉપાડી શકાય એ રીતે! મારા મરણ બાદ પ્રથમા રૂપિયા વેડફી ન નાખે તે તું જોજે.’’
પ્રથમાની મમ્મીને કલ્પના ય નહોતી કે બારણા પાછળ સંતાઇને ઊભેલી પ્રથમા તેમની બધી વાતો સાંભળતી હશે. પ્રથમા એકાએક મમ્મી સમક્ષ પ્રગટ થઇને બોલી હતી ઃ ‘‘શાબાશ, મમ્મી શાબાશ, કહેવું પડે. તને પોતાની દીકરીમાં શ્રઘ્ધા નથી એટલી પારકા છોકરાં અન્વયમાં છે? તું એક કામ કર, અન્વયને તારો જમાઇ જ બનાવી દેને. એ સ્વભાવે નમ્ર, ભલો અને ભોળો છે એટલે આટલું મોટું જોખમ ઉઠાવવા તૈયાર થઇ જશે. કેમ મિસ્ટર અન્વય બરાબરને? પચ્ચીસ લાખમાં આ સોદો ખોટો ન કહેવાય. મારી મમ્મીને મારા કરતાં જમાઇમાં વઘુ વિશ્વાસ છે. મારે તો એવો વર જોઇએ, જે મને અગિયાર વાગ્યા સુધી ઊંઘવા દે, ઘરનું બઘું કામકાજ જાતે કરી લે અને મને મસ્તીથી જીવવા દે, બકબક કર્યા વગર! મારી પરણેલી સહેલીઓની કરુણ સ્થિતિ મેં જોઇ છે. બોલવા- ચાલવા, ખાવા- પીવા, બેસવા- ઊઠવા અરે હસવામાં ય પ્રતિબંધ, આવા સાસરે જઇને શું કમાવાનું? મારા જેવી આઝાદ તબિયતની છોકરીને તોળી-તોળીને બોલવાનું અને હસવાનું ક્યાંથી ફાવે? મારી મમ્મી નિયમિતતા, સમયપાલન અને શિષ્ટાચારની અત્યંત આગ્રહી છે. એટલે અન્વય તારી સાથે એમને બરાબર જામશે. મને ખાતરી છે કે તું મને મારી રીતે જીવવા દઇશ. જો મમ્મી તને વાંધો ન હોય તો કરો કંકુના. બાકી દીવો લઇને શોધવા જશો તો પણ આવો અન્વય જેવો કહ્યાગરો, સીધો, શાણો અને સહિષ્ણુ વર મળવો મુશ્કેલ છે, ખરૂંને મમ્મી? પછી ફરિયાદ ન કરતી કે મારી દીકરી પરણવાની ના પાડે છે.’’
પ્રથમાની મમ્મીએ એની વાત વધાવી લેતાં કહ્યું હતું ઃ ‘‘બેટા અન્વય, આજે પહેલીવાર મારી દીકરીએ વિચારવા જેવી વાત કરી છે. તે કોઇ અજાણ્યા સાથે લગ્ન કરે એના કરતાં તારી સાથે લગ્ન થાય તો ખોટું નહીં. બેટા, તું એને બરાબર ઓળખે છે. એ બકબક કરે છે, પણ દિલની સાફ છે. એના દિલમાં જરાપણ કપટ નથી. માત્ર જે વાત માને છે એ જ વાત બોલી નાખે છે. એને દંભ નથી ગમતો. જમાઇરૂપે મને તારા જેવો એક દીકરો મળશે, જેને હું મારા હૃદયની વાત કરી શકું... એવો લાગણીશીલ દીકરો. તારાં માતા-પિતા તો છે નહીં, એટલે તને પણ મારા જેવી માતાનો પ્રેમ મળશે. આ બંગલો તમારો જ છે. અને પ્રથમાના પપ્પાની એક દુકાન બંધ પડી છે તે તો તું ચાલી કરી શકે છે. પ્રથમાની ચંિતા કરવાની જરૂર નથી. સમય જતાં તે પણ ઠરી જશે. જો તું હા પાડે તો મારા જીવને શાંતિ થઇ જાય, બેટા અન્વય, બઘું તારા હાથમાં છે. તારો અંતરાત્મા કહે તેમ કરજે. મારું કોઇ દબાણ નથી. હા, જો તું હા પાડીશ તો મારી ઉપર તારો બહુ મોટો ઉપકાર થશે.’’
અન્વયે કહ્યું હતું ઃ ‘‘અરે મમ્મીજી, એ શું બોલ્યાં તમે? લાગણી એ નથી ઉપકાર કે નથી બદલો માગવાની વસ્તુ. તમારું સ્થાન મારા મનમાં ઈજ્જતભર્યું છે. પ્રથમા સાથે મારાં લગ્ન થાય કે ન થાય, પણ હું તમારો પુત્ર બનીને રહીશ. તમારી આજીવન સેવા કરીશ. પ્રથમાનું પણ ઘ્યાન રાખીશ. પ્રથમાની ચંિતા છોડીને તમે તમારી તબિયત સાચવો. આ ઘર તમારું છે. મારા જેવા એક અનાથને તમે આશરો આપ્યો, એના માટે હું તમારો ૠણી છું.’’
પ્રથમાની મમ્મી ખુશ થઇ ગયાં... એમણે કહ્યું હતું ઃ ‘‘દીકરો હોય તો અન્વય જેવો હોવો જોઇએ...’’ પ્રથમાના મમ્મીની આંખમાંથી અસ્ખલિત રીતે ઝરતાં હર્ષનાં આંસુ અન્વયના હાથને ભીંજવતાં હતાં. અન્વય એ આંસુને લૂછતો નથી.. નાનપણમાં જ માતૃ-પિતૃ સુખથી વંચિત બનેલા અન્વયનો પ્રથમાની મમ્મી સાથે સંબંધ પાકો થયો ત્યારથી અન્વય તેમની મમતાથી ભીંજાતો આવ્યો છે. અંતે પ્રથમાએ મમ્મીની ઈચ્છા પૂરી કરવા અન્વય સાથે સાદાઇથી લગ્ન કરી લીધાં હતાં. લગ્ન પછી પણ એની જીવન શૈલીમાં કોઇ ફેરફાર એણે ન કર્યો. પ્રથમાના મમ્મી વાત વાતમાં પ્રથમાને અન્વય પાસેથી કશુંક શીખવાનો ઉપદેશ આપતાં હતાં... પ્રથમાને આ બિલકુલ પસંદ આવતું નહોતું. ‘‘અન્વય મીઠડો છે, અન્વય સ્વમાન વગરનો છે, વાયડો છે, સ્ટફલેસ છે, મમ્મીને મસ્કા મારીને પોતાને નીચે દેખાડવાનો પ્રયત્ન કરે છે,’’ એવા આક્ષેપોની પ્રથમા ઉદ્‌ઘોષણા કરી લેતી.
પણ તેના કારણે અન્વયના પ્રથમા કે તેના મમ્મી સાથેના સંબંધમાં કશી જ ઓટ નહોતી આવી... પ્રથમાએ તેની મમ્મીને જેટલાં બાળ્યાં હતાં, અન્વયે તેમને તેટલાં જ ઠાર્યાં હતાં... પ્રથમાના મમ્મી અન્વયને પૂછીને જ બઘું કરતી હતી એટલે પ્રથમાએ પણ મનોમન નક્કી કરી લીઘું હતું કે એના ડાહ્યા-ડમરા હસબન્ડને તે પદાર્થ-પાઠ ભણાવશે જ. અને એના ભાગ રૂપે જ પ્રથમાએ અન્વય સાથે સંઘર્ષ આદર્યો હતો. અન્વયના ચાલુ કપડાં, પ્યાલા-બરણીવાળાને ભેટ આપી દીધાં હતાં... તોય અન્વય કશું જ બોલ્યો નહોતો. એટલે પ્રથમાને વધારે ગુસ્સો આવ્યો હતો. તે જેટલી આક્રમક અને ઝઘડાળુ બનતી ગઇ તેટલો જ અન્વય શાંત અને સહિષ્ણુ બનતો ગયો. તે પ્રથમાને પ્રેમ, લાગણી અને પ્રસન્નતા અર્પવા તૈયાર હતો પરંતુ પ્રથમાને મન તેનું કશું જ મૂલ્ય નહોતું. અન્વય સાથે લગ્ન થયું તે પહેલાં પ્રથમા તેને ખૂબ જ માન આપતી હતી. બન્ને વચ્ચે એક અનોખી મૈત્રી હતી... પરંતુ લગ્ન થયા બાદ કોણ જાણે પ્રથમાને એમ લાગ્યું હતું કે અન્વયે બંગલા અને બેેલેન્સ માટે પોતાની મમ્મીને ભોળવીને તેની જાળમાં ફસાવી છે!
પ્રથમાનું આક્રમક વર્તન જોઇ તેની મમ્મીનો અંતરાત્મા કકળી ઊઠતો, પરંતુ તેઓ જો અન્વયનું ઉપરાણું લેતાં તો પ્રથમા અન્વય પ્રત્યે વઘુ ક્રૂર વર્તન દાખવતી હતી એટલે તે ચૂપચાપ બઘું સહન કરતી હતી.
પરંતુ અન્યવયનું મન અપમાનના ધૂંટડા પચાવી - પચાવીને કમજોર બનતું ગયું તેની એને ખબર પણ ન પડી. અને જ્યારે ખબર પડી ત્યારે ઘણું જ મોડું થઇ ગયું હતું. અન્વયનું સ્નેહાળ હૃદય આઘાત-પ્રત્યાઘાતોને પચાવવામાં નિર્મળ પૂરવાર થયું અને શ્વાસ સાથેનો તાલમેલ તોડીને સદા માટે ધબકતું બંધ થઇ ગયું...
અન્વયના અવસાન બાદ તેણે લખીને મૂકેલા પત્રોની ફાઇલ પ્રથમાના હાથમાં આવી હતી. પરંતુ પ્રથમા એ વાંચી શકી નહોતી. તેને લાગતું હતું કે અન્યવયના અકાળ અવસાન માટે તે પોતે જ જવાબદાર હતી. પત્રો સાથે અન્વયે મૂકેલા બે બંધ કવર જ્યારે પ્રથમાએ ખોલ્યાં ત્યારે તેને ખબર પડી કે તેના પપ્પાજીનો બંગલો અન્વયે પ્રથમાને નામે ટ્રાંસફર કર્યો હતો અને મમ્મીએ આપેલા પચ્ચીસ લાખ રૂપીયાની એફડી તેણે પ્રથમાના નામે કરી હતી. અન્વયે તેના અને પ્રથમાના લગ્ન પછી મમ્મીનો એકપણ પૈસો વાપર્યો નહોતો. તેના પપ્પાની જૂની શોપ ચાલુ કરીને પોતે પોતાના પગાર જેટલા જ પૈસા લઇને ઘર ચલાવ્યું હતું. શોપ પ્રથમાના નામે કરી દીધી હતી. આ બઘું જોયા પછી પ્રથમાના પસ્તાવાનો કોઇ પાર નહોતો.
અન્વયે પ્રથમાના દોષ જોવાને બદલે હંમેશા પોતાની જ અપૂર્ણતા સ્વીકારી હતી. અન્વય તો નોખી માટીનો નોખો માનવી હતો. પ્રથમાએ એના કદમ સાથે કદમ મિલાવ્યાં હોત તો બન્નેનાં જીવતર આમ અકારણ રોળાઇ ગયાં ન હોત. પણ મનુષ્ય જેટલો ક્રૂર બની શકે છે એટલું ક્રૂર દૈવ પણ બની નથી શકતું.
પ્રથમાનો અહંકારી સ્વભાવ જ અન્વયના જીવનની બાજી બગાડવાનું નિમિત્ત બન્યો હતો. ‘ગેરસમજના ગૌરીશંકરને આંબવાનું કામ તો હિમાલયને આંબવા કરતાં ય કપરું છે. પ્રેમની વાતો તો સહુ કરે છે પણ પ્રેમને પચાવીને જીવી જાણનાર વીરલા કો’ક જ હોય છે!

Share |
 

Gujarat Samachar Plus

કઠપૂતળીના માઘ્યમથી વૈજ્ઞાનિક સિદ્ધાંતોની કાર્યશાળા
પીત્ઝા બાદ હવે બુકની પણ હોમ ડિલિવરી
વેકેશનમાં સમગ્ર ગુજરાતમાંથી અમદાવાદ આવીને સ્ટુડન્ટ્‌સનું કરિયર માટે પ્રિ-પ્લાનંિગ
ગર્લ્સ પ્રોસ્ટીટ્યૂટ બાદ હવે બોય્‌ઝ....
અમદાવાદના આંગણે હાર્ટ કોન્ફરન્સનો પ્રારંભ
 

Gujarat Samachar glamour

અનુષ્કા સાથે સુરેશ રૈના લગ્ન નહીં કરે
સન્ની લિયોન બુરખો પહેરીને મળવા જાય છે
માઘુરી ‘સ્પેશ્યલ મજુરો’ કરી મીના કુમારીને શ્રદ્ધાંજલિ આપશે
ૠત્વિક ‘સર્વશ્રેષ્ઠ સ્ટાઈલ આઈકોન’ બન્યો
કેટરીના આમિરખાનને ‘કીક’ મારશે
 
 

84th Oscar Awards

   
 
amul
   
   

Gujarat Samachar POLL

BAPS વિશ્વશાંતિ મહાયજ્ઞ

webad3 lagnavisha
   

Follow Us

Facebook Twitter
   
 
   

ARCHIVES
સમાચાર સંગ્રહ જોવા અહી ક્લિક કરો

aaj

આજનું પંચાગ

આજનું ભવિષ્ય
સુપ્રભાતમ્

આજનું ઔષધ

આજની જોક આજની રેસીપી
       
 
 

વૈવિધ્ય

• તંત્રી લેખ • પ્રસંગપટ
• દિલ્હીની વાત • આસપાસ
• ન્યુઝ વ્યુઝ •વાતવાતમાં
• નેટવર્ક • અવસાન નોંધ
 
plus
 

આજનું કાર્ટુન

arc archive

પૂર્તિઓ

 
 
Gujarat Samachar © 2012 All Rights Reserved