Last Update : 21-April-2012, Saturday

 

બળાત્કારનો કાયદો સખ્ત બનાવવાની જરૃર

કાયદામાં રહેલી છટકબારીના કારણે બળાત્કારના ગુનાઓમાં ભારે વૃદ્ધિ થઇ રહી છે, બળાત્કારીઓની હિંમત વધી ગઇ છે

છેલ્લું આખું અઠવાડિયું ભારત માટે શરમજનક બળાત્કારોના નામે રહ્યું એમ કહીએ તો તે વધારે પડતું નહીં ગણાય. રાજધાની દિલ્હીમાં દોડતી મોટરમાં બળાત્કાર કરવાના કિસ્સા છાશવારે બનતા રહે છે. કેટલીક વાર તો એવું લાગે જાણે દિલ્હી માટે તો આ રોજનું થયું. અહીંં મોડી સાંજ પછી સ્ત્રીઓ સડક પર એકલી ચાલતાં ફફડે છે. તેમની પાસેથી પસાર થતી કઈ કાર તેમનો 'શિકાર' કરશે તેનો કોઈ ભરોસો નહીં. પણ અફસોસની વાત એ છે કે તાજેતરમાં સુરતમાં પણ આ પ્રકારની ઘટના બની હતી. અહીં પ્રશ્ન એ ઉપસ્થિત થાય છે કે બળાત્કારીઓની હિમ્મત આટલી બધી કેમ વધી ગઈ છે? શું તેમને સજાનો ભય નથી?
વાસ્તવમાં ના, તેમને આ નિર્ધૃણ અપરાધ બદલ સજાનો ડર નથી તેનું કારણ છે આપણા કાનૂનમાં રહેલાં છીંડા. આ છીંડા એટલાં મોટાં છે કે તેમાંથી આ ગુનેગારોની આખેઆખી 'ગેંગ' પસાર થઈ જઈ શકે. તેઓ અદાલતમાં નિર્દોષ પુરવાર થઈ જાય. કોઈનું શીલ લૂંટી લીધા પછી પણ તેમને ઊની આંચ ન આવે.
હાઈકોર્ટના વકીલોએ જણાવ્યા મુજબ બળાત્કારનો ભોગ બનેલી યુવતીની જુબાનીની પુષ્ટિ તબીબી તપાસ તેમજ તે સમયના સાંયોગિક પુરાવાઓના આધારે થાય છે. જો દુર્ઘટના સમયના સાંયોગિક પુરાવાઓ ગુનો સાબિત કરવાં પૂરતાં હોય તો જ પીડિત યુવતીનો કેસ મજબૂત બને છે. પણ વિડંબણા એ છે કે મોટા ભાગના કેસમાં આ પુરાવાઓને રફેદફે કરી દેવામાં આવે છે કે તેની સમગ્ર દિશા જ બદલી નાખવામાં આવે છે. એવું પણ બને કે આ પુરાવાઓને ખોટાં પુરવાર કરવામાં આવે. પીડિત યુવતીની તબીબી તપાસ કરનાર ડૉક્ટર અપરાધીના વીર્યનો નમૂનો પ્રભાવ હેઠળ આવી જાય, અથવા તે પીડિત તબીબી તપાસ માટે આનાકાની કરે. તેવી જ રીતે તપાસકર્તા પોલીસ અધિકારી અપરાધીનું સિમન સેમ્પલ લેવામાં મોડું કરે અથવા પીડિત યુવતી સમાજના ભયથી પોલીસ ફરિયાદ કરવામાં મોડું કરે. આ બધા કારણોને લીધે મહત્ત્વના પુરાવાઓનો નાશ થવાથી પીડિત યુવતીનો કેસ નબળો પડી જાય અને અપરાધી માટે છટકવાનો માર્ગ મોકળો બને.
ભારતીય દંડ સંહિતાની કલમ ૩૭૫ મુજબ જો યુવતીની ઇચ્છા વિરુદ્ધ તેની સાથે શારીરિક સંબંધ બાંધવામાં આવે, તેની મંજૂરી વિના કે ધાકધમકી આપીને મેળવેલી સંમતિ પછી સમાગમ કરવામાં આવે, જો યુવતીની જાતીય સંબંધ માટેની મંજૂરી ઘેનની દવા પાઈને લેવામાં આવે કે પછી તેના મગજની અસ્થિરતાનો લાભ લઈને લેવામાં આવે તો તેની ગણના બળાત્કારમાં કરવામાં આવે છે. પરંતુ સૌથી મહત્ત્વની બાબત છે 'સહમતી' શબ્દના અર્થઘટનની. જો પીડિત યુવતીની પરવાનગીનું ખોટું અર્થઘટન કરવામાં આવે તો તે અપરાધીને નિર્દોષ પુરવાર કરવા પૂરતું થઈ રહે છે.
શારીરિક સંબંધ બન્નેની મંજૂરીથી બાંધવામાં આવ્યો હતો એવું પુરવાર કરવા કોર્ટમાં મોટા ભાગે યુવક અને યુવતી વચ્ચે થયેલા એસએમએસની આપ-લે કે પછી મોબાઈલ પર થયેલી વાતો રજૂ કરવામાં આવે છે. આમ કરવાનો હેતુ એમ દર્શાવવાનો હોય છે કે બન્ને વચ્ચે ગાઢ મૈત્રી છે. પરંતુ આવા પુરાવાઓ સામે દલીલ કરતાં વકીલો કહે છે કે ગાઢ મિત્રતા હોવાનો અર્થ એવો તો ન જ કરી શકાય કે સંબંધિત યુવકને બળજબરી કરવાની છૂટ મળી ગઈ છે કે પછી બળાત્કાર કર્યા છતાં તે નિર્દોષ છે.
આપણા દેશમાં બળાત્કારને લગતા કાનૂનમાં સંખ્યાબંધ વખત સુધારા કરવામાં આવ્યા છે. પ્રાથમિક તબક્કામાં કાનૂન પીડિતની વહારે આવે છે. ભારતીય દંડ સંહિતાની કલમ ૩૭૬માં ૧૯૮૩માં કરવામાં આવેલા સુધારામાં એવો આગ્રહ રાખવામાં આવ્યો હતો કે બળાત્કારીને ઓછામાં ઓછી સાત વર્ષની કેદની સજા થવી જ જોઈે. આ સુધારામાં સુનાવણી કેમેરા સમક્ષ કરવાનું પ્રાવધાન કરવામાં આવ્યું હતું, આમ છતાં પીડિતની ઓળખને છતી કરવી એ શિક્ષાપાત્ર ગુનો બને છે. ભારતીય પુરાવા કાયદાની કલમ ૧૧૪-એમાં પણ એમ જણાવવામાં આવ્યું છે કે જો બળાત્કારનો શિકાર બનેલી સ્ત્રી એમ કહે કે આ શારીરિક સંબંધમાં તેની સંમતિ નહોતી તો કોર્ટે તેની વાત માની લેવી જોઈએ. આમ કરવાથી સંબંધિત કેસ બળાત્કારનો નથી એમ પુરવાર કરવાની જવાબદારી અપરાધી પર આવી જાય.
ભારતમાં બળાત્કારીઓને ગુનેગાર ઠેરવવામાં આવ્યા હોય એવા અસંખ્ય કિસ્સા છે. આમ છતાં તેની સંખ્યામાં ઉત્તરોત્તર વૃદ્ધિ થતી જાય છે. 'નેશનલ ક્રાઈમ રેકોર્ડ બ્યુરો' મુજબ વર્ષ ૨૦૦૬માં બળાત્કારના ૧૯,૩૪૮ કેસ નોંધાયા હતા, પરંતુ ૨૦૦૭ની સાલમાં તેની સંખ્યા વધીને ૨૦,૭૩૭ થઈ ગઈ હતી. જોકે તેમાંના માત્ર ૨૬.૪ ટકા કેસમાં જ બળાત્કારી ગુનેગાર જાહેર થયા હતા. પરંતુ 'નેશનલ કમિશન ઓફ વુમન'ના મત મુજબ નોંધાયેલ કેસ તો હીમશીલાની ટોચ માત્ર છે. રેકોર્ડ પર મુકેલા કેસ માત્ર ૩૦ ટકા છે. જ્યારે ૭૦ ટકા કેસમાં ફરિયાદ જ નોંધાવવામાં આવતી નથી.
મહિલાઓના હિતમાં કામ કરતી સંસ્થાની સ્વયંસેવિકાઓના મત મુજબ મોટા ભાગના કેસમાં અપૂરતા પુરાવાને કારણે અપરાધી નિર્દોષ જાહેર થાય છે. પોલીસ યોગ્ય રીતે કેસની તપાસ નથી કરતી. તેમાંય બળજબરીનો ભોગ બનેલી સ્ત્રી જો આદિવાસી, પછાત વર્ગની કે ગરીબ હોય તો તેના પ્રત્યે ભયંકર પૂર્વાગ્રહો સેવવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત મોટા ભાગના કેસમાં ફરિયાદ નોંધાવવામાં એટલું મોડું કરવામાં આવે છે કે ત્યાં સુધી પુરાવાઓ નાશ પામે છે.
તબીબોના જણાવ્યા મુજબ કોઈપણ યુવતી પર બળાત્કાર થયો છે તે પુરવાર કરવા બળજબરી થયા પછીના ૪૮ કલાકની અંદર પીડિત સ્ત્રીની યોનિમાંથી અપરાધીના વીર્યનો નમૂનો લઈ લેવો પડે છે, અને આ નમૂનાને ગુનેગારના વીર્ય સાથે મેચ કરવો પડે છે. જો આ કાર્યવાહી ૪૮ કલાકની અંદર કરી લેવામાં ન આવે તો ફોરેન્સિક લેબોરેટરી ચોક્કસ તારણ પર પહોંચી શકતી નથી. એટલે કે લેબોરેટરીમાં ચોક્કસ નિદાન થઈ શકતું નથી, પરિણામે મહત્ત્વના પુરાવાનો નાશ થાય છે. જે અંતે અપરાધીને નિર્દોષ પુરવાર કરવામાં સહાયક બને છે.
શાઈની આહુજાના કેસમાં પીડિત યુવતી બળજબરીનો શિકાર બન્યાનાં થોડાં કલાકમાં જ પોલીસ સ્ટેશનમાં ફરિયાદ નોંધાવવા પહોંચી ગઈ હતી, પરિણામે અભિનેતા મક્કમતાપૂર્વક પોતાના ગુનાનો ઇન્કાર ન કરી શક્યો.પરંતુ વકીલો પોતાના અનુભવના આધારે કહે છે કે બળાત્કારના કેસમાં જ્યારે સમયસર ફરિયાદ થાય છે ત્યારે બચાવ પક્ષના વકીલો એવી દલીલ કરે છે કે શારીરિક સંબંધ બન્નેની સંમંતિથી બંધાયો હતો, તેથી તેને બળજબરી કહી જ ન શકાય. પરંતુ સંબંધિત સમાગમમાં યુવતીની સહમતી હતી કે નહીં તે પુરવાર કરવાનું કામ અત્યંત કપરું છે. તબીબો કહે છે કે જો બળજબરીનો ભોગ બનેલી યુવતી ખરેખર કુંવારી હોય અને તેના યોનિમાર્ગમાં ઇજાની નિશાની મળી આવે તો તેની ઉપર બળાત્કાર કરવામાં આવ્યો હોવાનું પુવાર થઈ શકે. પરંતુ જો યુવતી પરિણીત હોય કે પછી નિયમીત રીતે જાતીય સંબંધ બાંધતી હોય તો આ વાત પુરવાર કરવાનંુ શક્ય નથી હોતું.
બળાત્કારના ગુનામાંથી છટકવા માટેનંુ અન્ય છીંડુ છે પીડિત યુવતીના ચારિત્ર્ય પર કીચડ ઉછાળવું. જ્યારે બળાત્કારી અપરાધી પુરવાર થઈ રહ્યો હોય ત્યારે બચાવ પક્ષના વકીલો પીડિત યુવતીના ચારિત્ર્ય પર કીચડ ઉછાળીને અદાલતમાં એવી દલીલ કરતાં હોય છે કે તે યુવતી ગમે તેની સાથે શારીરિક સંબંધ બાંધવા માટે ટેવાયેલી છે. કે તેને નૈતિકતાના ધારાધોરણો સાથે કશી લેવાદેવા નથી. માત્ર એક મહિના પૂર્વે જ મધ્ય પ્રદેશની એપેક્સ કોર્ટે તેર જેટલા બળાત્કારીઓને પછાત યુવતી પર બળાત્કાર કરવાના કિસ્સામાં એમ કહીને છોડી મુક્યા હતા કે સંબંધિત યુવતી નિયમીત રીતે જાતીય સંબંધ બાંધવા ટેવાયેલી છે. તેથી તેના યોનિમાર્ગની ઈજાઓ પરથી એમ પુરવાર નથી થતું કે તેની ઉપર બળાત્કાર ગુજારવામાં આવ્યો છે. જોકે મહિલા ચળવળકારો આ બાબતે સખત વિરોધ નોંધાવતા કહે છે કે પીડિત યુવતી કુંવારી હોય કે પછી નિયમિત રીતે જાતીય સંબંધ બાંધતી હોય, જો તેની મરજી વિરુદ્ધ તેની સાથે સંભોગ કરવામાં આવે તો તે બળાત્કાર જ ગણાય. પછી તે કોઈ ગણિકા કેમ ન હોય. શું દેહવ્યવસાય કરતી સ્ત્રી પર બળજબરી કરવામાં આવે તો તે બળાત્કાર ન ગણાય? અલબત્ત, ઘણાં કેસમાં કાયદામાં રહેલા છીંડાનો ગુનેગારોને લાભ નથી મળ્યો. જેમ કે જાન્યુઆરી માસમાં ૨૦ વર્ષીય જર્મન યુવતી પર બળાત્કાર કરવાના કેસમાં ચંદીગઢની સેશન કોર્ટે પાંચ આરોપીઓને આજીવન કેદની સજા સુણાવી હતી. આવા જ એક અન્ય કેસમાં વર્ષ ૨૦૦૮માં બીજલ જોશી બળાત્કાર કેસના ગુનેગારોને પણ સુપ્રીમ કોર્ટે આજીવન કેદની સજા સુણાવી હતી. અત્રે ઉલ્લેખનીય છે કે બીજલ જોશી પર તેના પુરષમિત્ર સજલ જૈન અને તેના મિત્રોએ વર્ષ ૨૦૦૪માં સામૂહિક બળાત્કાર ગુજાર્યો ત્યાર પછી તેણે આત્મહત્યા કરી લીધી હતી. સમગ્ર દેશમાં બળાત્કાર અને આત્મહત્યાના આ કેસે સનસનાટી મચાવી દીધી હતી. એકવાર 'કોડ ઓફ ક્રિમિનલ પ્રોસિજર બિલ ૨૦૦૮' (સુધારેલો) અમલમાં આવી જશે પછી બળાત્કારનો ભોગ બનેલી સ્ત્રીને ઘણી રાહત મળશે (ઝડપી ન્યાય મળશે.) આ ખરડામાં દર્શાવવામાં આવેલા સુધારા મુજબ બળાત્કારના કેસની સુનાવણી બે મહિનાની અંદર પૂરી થઈ જવી જોઈએ. બિલમાં એવી પેટા કલમ પણ આપવામાં આવી છે કે બળાત્કારના કેસની સુનાવણી માત્ર મહિલા જજ દ્વારા જ કરવામાં આવે. તેવી જ રીતે પીડિત યુવતીને તેના માતાપિતા કે પછી સમાજસેવક સામે જ પ્રશ્નો પૂછવામાં આવે.
જોકે મહિલા ચળવળકારો આટલા સુધારાથી સંતુષ્ટ નથી. તેમના મત મુજબ ભારતીય પુરાવા કાયદાની કલમ ૧૫૫(૪)માં બચાવ પક્ષના વકીલ પીડિત સ્ત્રીને તેની જાતીય જિંદગી વિશે પ્રશ્નો પૂછીને અદાલતમાં શરમજનક હાલતમાં મુકી દેતાં હોય છે. તેઓ આ કલમ હેઠળ પ્રશ્ન પૂછવા પર પ્રતિબંધ લાદવા માગે છે. તેઓ એમ પણ ઇચ્છે છે કે આ પ્રકારના કેસની સુનાવણી વિડિયો કોન્ફરન્સીંગના માધ્યમથી થવી જોઈએ જેથી પીડિત યુવતીને વારંવાર અદાલતમાં આવવું ન પડે. આ ઉપરાંત બચાવ પક્ષના વકીલે તેના પ્રશ્નો અગાઉથી જજ સમક્ષ મુકી દેવાં જોઈએ જેથી તે પીડિત યુવતીને શરમજનક હાલતમાં મુકવા જેવા સવાલો પૂછતાં ખચકાય. એટલું જ નહીં જજ પણ સંબંધિત પ્રશ્નોમાંથી કયા સવાલ પૂછવા અને કયા નહીં તે નક્કી કરે. અત્રે ઉલ્લેખનીય છે કે બળાત્કારના કેસમાં નીચલી અદાલતો બળાત્કારનો વિરોધ કરવામાં આવે ત્યારે શરીર પર પડતાં ઉઝરડાનાં નિશાનો જેવી બળાત્કારનો વિરોધ પ્રદર્શિત કરતી શારીરિક નિશાનીઓને મુખ્ય પુરાવાના રૃપમાં ગણે છે. ઉચ્ચ અદાલતમાં આ પ્રકારની નિશાનીઓ પુરાવારૃપે જોઈએ જ એવો આગ્રહ રાખવામાં નથી આવતો. આમ છતાં નીચલી અદાલતોમાં આ પ્રકારના પુરાવાઓનો આગ્રહ રાખવામાં આવે છે. શાઈની આહુજાના કેસમાં શું થશે એ તો સમય જ કહેશે. પરંતુ કોર્ટમાં એવા હજારો કેસ ચાલી રહ્યાં છે જેની સુનાવણી વર્ષોથી ચાલી રહી હોવા છતાં તેનો ફેંસલો નથી આવ્યો. કે પછી હજારો કેસ સુનાવણીની રાહ જોતાં ફાઈલમાં દબાઈ ગયાં છે. ઘણાં એવા પણ કેસ છે જેમાં સગીર યુવતીએ બળાત્કારનો ભોગ બન્યાનાં થોડાં વર્ષો પછી પોતાનો સંસાર વસાવી લીધો હોય. અને તેના બાળકો પણ હોય. આમ છતાં તેની સાથે થયેલી બળજબરીના કેસનો નિવેડો ન આવ્યો હોય.
- કાંતિલાલ

Share |
 

Gujarat Samachar Plus

આઈરીશ યુવાન બ્રાયન ગૌફની અનોખી ટિફિન સેવા
ફરવાના ફંડામાં લોકર શોઘતા પરિવારો
એસ.ટીના કન્સેેશન પાસની પ્રોસેસ ટ્રાન્સપરન્ટ બનાવી
જંગલની અંઘારી રાતે આકાશનો અદ્દભૂત નજારો
કેરીના રસની મીઠાસમાં સેક્રિન અને સિન્થેટિક કલરની કડવાશ
 

Gujarat Samachar glamour

‘મારા ઘણા મિત્રો હોમોસેક્સ્યુઅલ છે!’ મલ્લિકા
ઐશ્વર્યા-અમિતાભ પ્રથમવાર એક જાહેરાતમાં સાથે ચમકશે!
માઘુરીને ‘માસ્ટર દીનાનાથ વિશેષ’ એવોર્ડ અપાશે!
રજનીકાન્ત રોકાણકારોને નુકશાન ભરપાઈ કરી આપશે!
રશિયામાં બોલીવુડની ફિલ્મો ફરીથી દર્શાવાની માંગણી કરાઈ
 

84th Oscar Awards

   
 
amul
   
   

Gujarat Samachar POLL

એન.આર.ઈન્સીટ્યુટ ડાન્સ પાર્ટી

webad3 lagnavisha
   

Follow Us

Facebook Twitter
   
 
   

ARCHIVES
સમાચાર સંગ્રહ જોવા અહી ક્લિક કરો

aaj

આજનું પંચાગ

આજનું ભવિષ્ય
સુપ્રભાતમ્

આજનું ઔષધ

આજની જોક આજની રેસીપી
       
 
 

વૈવિધ્ય

• તંત્રી લેખ • પ્રસંગપટ
• દિલ્હીની વાત • આસપાસ
• ન્યુઝ વ્યુઝ •વાતવાતમાં
• નેટવર્ક • અવસાન નોંધ
 
plus
 

આજનું કાર્ટુન

arc archive

પૂર્તિઓ

 
 
Gujarat Samachar © 2012 All Rights Reserved