Last Update : 22-March-2012, Thursday
 

પુષ્ટિ માર્ગમાં ઠાકોરજીની સેવા થાય છે તે નિધિ સ્વરૂપો !

 

પુષ્ટિ માર્ગના સાત નિધિ સ્વરૂપો
મૂળ આચાર્યશ્રીઓ
સ્વરૂપ સ્થળો
૧. શ્રી ગિરિધરજી શ્રી મથુરાનાથજી કોટા (રાજસ્થાન)
૨. શ્રી ગોવંિદરાયજી શ્રી વિઠ્ઠલનાથજી નાથદ્વારા (રાજસ્થાન)
૩. શ્રી બાલકૃષ્ણજી શ્રી દ્વારિકા ધામથી કાંકરોલી (રાજસ્થાન)
૪. શ્રી ગોકુલનાથજી શ્રી ગોકુલનાથજી શ્રીમદ્‌ ગોકુલ
૫. શ્રી રધુનાથજી શ્રી ગોકુલ ચંદ્રમાજી કામવન (રાજસ્થાન)
૬. શ્રી યદુનાથજી શ્રી બાલકૃષ્ણલાલજી સુરત
શ્રી કલ્યાણરાયજી વડોદરા
શ્રી મુકુંદરાયજી કાશી (ઉ.પ્ર.)
૭. શ્રી ઘનશ્યામજી શ્રી મદનમોહનજી કામવન
- આ સાત નિધિ સ્વરૂપોને ભજતા સાત વલ્લભ વૈષ્ણવો ત્રણ કરોડ છે. સાત નિધિ સ્વરૂપો ગણાય છે.
પુષ્ટિ માર્ગ એટલે પ્રભુને પામવાનો કૃપા મેળવવાનો માર્ગ ઠાકોરજી સહેલાઈથી અનુગ્રહ કરે તે જ કૃપા માર્ગ આ નિષ્કામ માર્ગ છે, કૃપાનો માર્ગ છે.
ઠાકોરજી આનંદ સ્વરૂપ છે તે મળ્યા પછી વૈષ્ણવને વિષયાનંદ કે બ્રહ્માનંદની અપેક્ષા ખાસ રહેતી નથી પુષ્ટિ પરમાનંદની પ્રાપ્તિ કરાવી આપે છે.
પુષ્ટિ વૈષ્ણવોને ઠાકોરજીએ પોતાના અંગમાંથી પસંદ કર્યો છે.
સાક્ષાત શ્રીજી બાવાએ શ્રી વલ્લભાચાર્યને કૃપા કરી પોતાની પ્રાપ્તિનો માર્ગ બતાવ્યો છે. વલ્લભાચાર્યજીએ આ માર્ગ સંવત ૧૫૪૯ના શ્રાવણ સુદી અગિયારસે પ્રકટ કર્યો. પુષ્ટિ માર્ગમાં પ્રવેશ માટે શરણ મંત્રની દીક્ષા અને બ્રહ્મ સંબંધ મંત્રની દીક્ષા આપવામાં આવે છે. અષ્ટાક્ષર મંત્ર એટલે શ્રી કૃષ્ણનું શરણ ‘શ્રી કૃષ્ણ શરણં મમ્‌’ આ મંત્રની દીક્ષા છે. અષ્ટાક્ષર મંત્ર દ્વારા ઠાકોરજીની દ્રઢ આશ્રય સિદ્ધ થાય છે.
પુષ્ટિ માર્ગની ભક્તિ પૂર્ણ પુરુષોત્તમ શ્રી કૃષ્ણ બાલ સ્વરૂપની ભક્તિ છે. અગિયાર વર્ષ અને બાવન દિવસ વ્રજમાં લીલા કરી તેઓ પૂર્ણ પુરુષોત્તમ બન્યા છે.
પુષ્ટિ માર્ગમાં અન્યાશ્રય, દુઃસંગ, અસદાલાપ, અસમર્થિત બાધક છે. પુષ્ટિ માર્ગમાં વલ્લભવંશજ પરિવારની સાત ગાદી મુખ્ય ગણાય છે. આ હવેલી ગણાય છે પુષ્ટિ માર્ગના આ નિધિ સ્વરૂપો શ્રી મહાપ્રભુજી સાથે શ્રી ગુંસાઈજીએ પધરાવી આપી પુષ્ટિ માર્ગનો વિકાસ કર્યો છે.
પુષ્ટિ માર્ગમાં આ સાત ગાદી ‘ગુરૂદ્વાર’ ગણાય છે ગમે તે ગુરૂદ્વારના વૈષ્ણવાચાર્ય દ્વારા બ્રહ્મસંબંધની દીક્ષા લઈ ઠાકોરજીની સેવા થાય છે.
શ્રી ગોવર્ધનનાથ પાદયુગલ હૈયંગવીન પ્રિયં ।
નિત્યં મઘુરાધિપં સુખકરં શ્રી વિઠ્ઠલેશ મુદા
શ્રીમદ્‌ દ્વારવનીશ ગોકુલપતિ શ્રી ગોકલેન્દુ વિભુ
શ્રી મન્મથ મોહનં નટવર શ્રી બાલક્રિષ્ણ ભજે ।।
આ માર્ગમાં ગમે તે નિધિ સ્વરૂપે સ્વીકારી પુષ્ટિકૃપા મેળવી શકાય છે.
હ્ય્ઝઢટ્રર્ં ્રશ્ન ેંઝપ્‌ઊંદ્વ ૠશપ્રેંઽથ ળ
સિદ્ધાંત મુક્તાવલિ ગ્રંથ ભગવાન પોતાના પ્રમેય બળથી જ જીવનો ઉદ્ધાર કરે છે.
પુષ્ટિમાર્ગ એ રસ માર્ગ, કલ્યાણ માર્ગ, જગહિત માર્ગ, સેવા માટે અનન્ય માર્ગ, પ્રેમલક્ષણા ભક્તિનો માર્ગ છે. અન્ય માર્ગમાં ભગવાનના મંદિરમાં ગુરૂ રહે છે પણ પુષ્ટિ માર્ગમાં ગુરૂને ઘેર પ્રભુ બિરાજે છે આ હવેલી ગણાય છે. પુષ્ટિ માર્ગમાં શિખરબંધી મંદિર નથી હોતા ફક્ત શ્રીનાથજીનું જ મંદિર છે, બાકી બધી હવેલી ગણાય છે. હવેલીમાં ધજા નથી હોતી.
પુષ્ટિમાર્ગનું ફળ ભાગવત્‌ અનુગ્રહ ઃ પુષ્ટિ માર્ગમાં માનવ માત્રના કલ્યાણની વાત આવે છે. શ્રી મહાપ્રભુજીના ૮૪ વૈષ્ણવો અને ગુંસાઈના ૨૫૨ વૈષ્ણવો જુદી જુદી જ્ઞાતિમાંથી આવેલા છે પુષ્ટિ પ્રાસાદ એટલે સમાજવાદનો એક અભિગમ.
આ પુષ્ટિ માર્ગને શ્રી મહાપ્રભુજી, શ્રી ગોકુલનાથજી અને શ્રી હરિરાયજી જેવા સમર્થ આચાર્યોએ શણગાર્યો છે. તેઓશ્રીની આ સાત ગાદી અને વલ્લભ વંશ ગણાય છે. પુષ્ટિ માર્ગમાં નાથદ્વારામાં આવેલું શ્રીનાથજીનું સ્વરૂપ બધા લાડમાં ‘શ્રીજી બાવા’ તરીકે ઓળખે છે તે મુખ્ય પુષ્ટિ મંદિર છે. વિશ્વમાં આ એક જ મુખ્ય મંદિર છે શ્રી મહાપ્રભુજીનું સેવ્ય સ્વરૂપ છે. શ્રીનાથજીના પ્રાંગણમાં જ શ્રી નવનીતપ્રિયજી બિરાજે છે. આ ગુંસાઈજીનું સેવ્ય સ્વરૂપ છે.
દશમ સ્કંધના આઠમા અઘ્યાયના પ્રથમ પ્રકરણની રીંગણ લીલા, ભાખડીયા ભરવાની લીલાનું આ સ્વરૂપ છે. વૈષ્ણવો લાલનનના નામથી સંબોધે છે પૂ.પા.ગો. ૧૦૮ શ્રી રાકેશજી (ઇન્દ્રદમનજી) મહારાજ શ્રીના માથે બિરાજે છે. શ્રી યમુનાજીમાંથી પ્રાકટ્ય,ગજનધાવનને બાળલીલા અને કિશોરલીલાના અત્યંત સુખનું દાન પ્રસંગો જાણીતા છે.
નવનીતપ્રિયં નૌમિ શ્રી વિઠ્ઠલેશમુદાવહ્‌મ ।
રાજર્છાદુલનખરંરંિગણાય વ્રજાંગને ।
(પ્રાતઃ સ્મરણ = સ્વરૂપઘ્યાન)
શ્રી હરિરાયજીએ નવનીતપ્રિયાષ્ટકમ ગાયું છે હાલ જ્યાં શ્રી નવનીતપ્રિયજીનું મંદિર છે. તે શ્રી નાથીના મંદિરના ભાગ નથી પરંતુ તિલકાયત મહારાજશ્રીના નિવાસસ્થાન મોતી મહલનો ભાગ છે. મોટા ઉત્સવોમાં શ્રી નાથજી અને શ્રી લાડીલા લાલન શ્રી નવનીતપ્રિયજી સાથે બિરાજે છે.
શ્રી મથુરાધીશજી સ્વરૂપ ઃ
હાલ કોટામાં આ સ્વરૂપ બિરાજે છે પ્રથમ નિધિ સ્વરૂપ ગણાય છે.
મથુરાનયકં શ્રીમત કંસચાણુર મર્દનમ ।
દેવકી પરમાનંદમ્‌ ત્વામહં શરણં ગત ।।
શ્રી મહાપ્રભુજીએ પદ્મનાભદાસજીને સેવા માટે શ્રી મથુરાધીશનું સ્વરૂપ પધરાવી આપ્યું હતું. શ્રી મથુરેશાલકમ શ્રી રધુનાથજીના પુત્ર ગોપીનાથજીએ રચ્યું છે.
શ્રી વિઠ્ઠલનાથજીનું સ્વરૂપ ઃ
શ્રી નાથજીમાં આ સ્વરૂપ બિરાજે છે. શ્રી વિઠ્ઠલનાથજી પ્રભુ દ્વિતીય ગૃહના નિધિ સ્વરૂપ ગણાય છે.
સર્વાત્મના પ્રપન્નાનાં ગોપીનાં પોષધન મનઃ ।
તં વંદે વિઠ્ઠલાધીશં ગૌરશ્યામં પ્રિયાન્વિતમ્‌ ।।
શ્રી વિઠ્ઠલનાથજીના સ્વામીજીનું પ્રાગટ્ય શ્રી મહાપ્રભુજીના જનોઈમાં વીંટળાઈને ગંગાજળમાંથી પધાર્યા શ્રી મહાપ્રભુજી પછી ગુંસાઈજીએ સેવા કરી હતી.
રાજાધિરાજ દ્વારકાધિશ પ્રભુ ઃ
તૃતીય ગૃહનુ સ્વરૂપ રાજાધિરાજ દ્વારકાધિશ પ્રભુ છે.
સિદ્ધપુરના બંિદુ સરોવરના જળમાંથી શ્રી વિષ્ણુ શર્મા દ્વારા શ્રી દ્વારકાધિશના યમુનાજી નિકુંજના સ્વામી અધિપતિ છે. તે દ્વારકાધિશ કાંકરોલીમાં બિરાજે છે પૂ. ૧૦૮ શ્રી વ્રજેશકુમારજી અને પૂ. શ્રી ડો. વાગીશબાવાશ્રીની આ ગાદી પુષ્ટિ પ્રચાર અર્થે શ્રી વલ્લભ વિદ્યાપીઠ દ્વારા અનન્ય સેવા બજાવે છે. તાજેતરમાં જ અમદાવાદમાં આવેલી રાયપુર હવેલીમાં દિવ્ય છપ્પન ભોગ થયો હતો ડો. વાગીશબાવા મહોદયશ્રી યુવાનોના પ્રેરણાસ્તોત્ર ગણાયા છે. વ્રજેશકુમારજીને રાષ્ટ્રપતિએ એવોર્ડ આપ્યો છે. શ્રી ગુંસાઈજીના ત્રીજા લાલજી શ્રી બાલકૃષ્ણદાસજીનું આ નિધિ સ્વરૂપ છે.
દ્વારકાધિશ દ્વાર = દરવાજો, ક = જળ, અધિશ = સ્વામી શ્રી દ્વારકાધિશ = દ્ર કં આધિશ = જળ સ્વરૂપ શ્રી યમુનાજીનો નિકુંજના સ્વામી.
પુષ્ટિમાર્ગમાં કાંકરોલી તીર્થ ગણાય છે રાયસાગરના તીરે ભવ્ય હવેલી છે નાથદ્વારા જતા વૈષ્ણવ કાંકરોલી જાય જ.
મથુરામા ંપણ દ્વારકાધિશની ભારતમાં પ્રસિદ્ધ હવેલી વિશ્રામઘાટ પાસે છે.
શ્રી ગોકુલનાથજીનું નિધિ સ્વરૂપ ઃ
શ્રી ગોકુલજન જીવનમૂર્તિઃ શ્રી ગોકુલાધીશ
સ્વીયત્ગીકરણે મામપિ દાનં નિવેશ્યતુ ।।
ચતુર્થ નિધિ સ્વરૂપ શ્રી ગોકુલનાથજી ઃ પુષ્ટિ માર્ગીય ચોથું ગુરૂદ્વાર ગણાય છે. વ્રજના રાજા છે ભગવાન શ્રી કૃષ્ણે શ્રી ગિરિરાજ ધારણ કરવાની લીલા કરી ગોકુલવાસીઓનું રક્ષણ કર્યું તેઓ ગોકુલના સ્વામી બન્યા તેઓ શ્રી ગોકુલનાથજી બન્યા. શ્રીમદ્‌ ભાગવત દશમ સ્કંધના તામ સાધન પ્રકરણના ૨૫મા અઘ્યાયની લીલાનું આ સ્વરૂપ છે. શ્રી ગુંસાઈજીના ચોથા લાલજીનું નામ શ્રી ગોકુલનાથજી - પુષ્ટિ માર્ગમાં માળા તિલકના રક્ષણહાર ગણાય છે વ્રજ ભાષામાં ૧૮ ગ્રંથો આપ્યા.
પંચમ નિધિ સ્વરૂપ - ગોકુલચંદ્રમાજી ઃ
રાસલીલાનું પ્રતીક છે નારાયણદાસજી બ્રહ્મચારીએ સેવા કરી છે હાલ કામવનમાં આ સ્વરૂપ બિરાજે છે. પંચમ પીઠાધીશ્વર પૂ.ગો. ૧૦૮ શ્રી વલ્લભલાલજી મહારાજશ્રી અને પરિવાર તેમની સેવા કરી રહ્યા છે. ગુંસાઈજીને ત્યાંથી શ્રી ગુંસાઈજીના પંચમ પુત્ર શ્રી રધુનાથજીને ત્યાં હતા. કામવનમાં પ્રભુ બિરાજ છે વ્રજના ૧૨ વનમાં આ પાંચમું વન છે.
ષષ્ઠગૃહ નિધિ સ્વરૂપો ઃ
શ્રી બાલકૃષ્ણ લાલજી, શ્રી કલ્યાણરાયજી અને શ્રી મુકુંદરાયજી શ્રી ગુંસાઈજી એ શ્રી યદુનાથજીને સેવા માટે શ્રી બાલકૃષ્ણ લાલજીને સ્વરૂપ પધરાવી આપ્યું. બાલકૃષ્ણલાલજીનું મૂળ સ્વરૂપ ગોકુળથી સુરત આવ્યું હતું.
રાસલીલા દ્વારા ભક્તોને રસદાન કરી ભક્તોનું શ્રેય કલ્યાણ કરે તે કલ્યાણરાયજી હાલમાં કલ્યાણરાયજીની દિવ્ય હવેલી વડોદરામાં બિરાજેે છે મુકુન્દરાયજી નાથદ્વારાથી કાશીમાં પધાર્યા છે.
આ શ્રી ગોપાલ મંદિર ચૌખમ્ભા વારણસી (કાશી)મા છે.
સપ્તમ વિધિ સ્વરૂપ ઃ
શ્રી મદનમોહન પ્રભુ - પોતાના સપ્તમપુત્ર શ્રી ઘનશ્યામજી મહારાજને માથે બિરાજે છે. મદનમોહનજી મંદિર સપ્તમપીઠ પો.કાયા. જિ. ભરતપુર આ પુષ્ટિમાર્ગની સાતમી ગાદીનું ગુરૂદ્વાર છે.

Share |
 

Gujarat Samachar Plus

ચોગ્ગા-છગ્ગાની રમઝટને વઘુ ૧૫ લાખ ક્રિકેટ ક્રેઝી માણશે
મઘ્યમ વયની મહિલાઓના હૃદય નબળા બની રહ્યા છે
ડોર નોબ્સનો મિડાઈવલ લુક હવે ગુજરાતમાં પણ
ફૈટી ફૂડથી આક્રમકતામાં વધારો થાય છે
 

Gujarat Samachar Plus

હેરિટેજનું રિસ્ટોરેશન કે શાળાનું ડિસ્ટ્રક્શન?
અમદાવાદ યુનિ.માં હેરિટેજ કોર્સનું કમઠાણ
સચિનની સો સદીઓની પ્રત્યેક ક્ષણોનું સરવૈયું
એલ.ડી એન્જિ દ્વારા ૧૮ અર્થ ક્વેક રેઝિસ્ટન્સ લેબ
 
 

84th Oscar Awards

   

પાંચ રાજ્યોમાં ચૂંટણી ....

election
 
amul
   
   

Gujarat Samachar POLL

લાઠીચાર્જ @ ગાંધીનગર

webad3 lagnavisha
   

Follow Us

Facebook Twitter
   
 
   

ARCHIVES
સમાચાર સંગ્રહ જોવા અહી ક્લિક કરો

aaj

આજનું પંચાગ

આજનું ભવિષ્ય
સુપ્રભાતમ્

આજનું ઔષધ

આજની જોક આજની રેસીપી
       
 
 

વૈવિધ્ય

• તંત્રી લેખ • પ્રસંગપટ
• દિલ્હીની વાત • આસપાસ
• ન્યુઝ વ્યુઝ •વાતવાતમાં
• નેટવર્ક • અવસાન નોંધ
   
 
plus
 

આજનું કાર્ટુન

arc archive

પૂર્તિઓ

 
 
Gujarat Samachar © 2012 All Rights Reserved