Last Update : 20-March-2012, Tuesday
 
કામચોર મહિલા કર્મચારીનાં કારસ્તાન
 

આપણે સ્વીકારીએ છીએ કે, સ્ત્રીઓને ઘરનું અને ઓફિસનું એમ બમણું કામ કરવું પડે છે, એટલે એ ત્રાસી જાય છે, પણ એના માટે ઓફિસના મેનેજર કે બીજા અધિકારીઓ તોે જવાબદાર નથી. ખરાં ગુનેગાર તો એમના ઘરનાં અન્ય માણસો છે, જે એમને ઘરના કામકાજમાં મદદ કરતાં નથી. નોકરિયાત સ્ત્રીએ જાતે આ વાત સમજવી જોઈએ.
મારા પતિના એક મિત્ર કોઈક બેંકની મુખ્ય ઑફિસમાં મેનેજર છે. એમની ઓફિસમાં ઘણી મહિલા કર્મચારીઓ કામ કરે છે. એ એમની કામચોરવૃત્તિની વિવિધ પ્રકારની વાતો અમને ઘણી વાર સંભળાવે છે.
એમની ઓફિસમાં ૭-૮ મહિલા કર્મચારીઓ છે. તેઓ જ્યારે જુઓ ત્યારે ટોળે વળીને ગપ્પાં મારતી જ દેખાય છે. બપોરે જ્યારે લંચ લેવા જાય ત્યારે એમનો લંચઅવર અડધા કલાકની સીમા ઓળંગીને કલાકો સુધીનો લાંબોે-લંચ થઈ જાય છે. સાડી, કપડાં, ઘરેણા-ગાંઠા અથવા પતિ અને બાળકોની વાતો કરતાં કરતાં જે રીતે એ લોકો સમય વેડફે છે, એ જોઈને તોે એમ જ લાગે કે એ ઓફિસમાં કામ કરવા નહીં, પરંતુ કોઈ લેડીઝ ક્લબમાં બનીઠનીને ખાવાપીવાને મોજમસ્તી કરવા જ આવી હોય. પોતાનું કામ જવાબદારીપૂર્વક પાર ન પડવા બદલ ઓફિસમાંથી મળતા ‘મેમો’નો પણ તેઓ સમૂહમાં વિરોધ કરે છે. જે વિષયમાં ભાન પડતી ન હોય તે વાત પર પણ તડાકા મારે છે અને આખો દિવસ કુથલી કરે છે.
રાકેશને ઓફિસથી ઘેર આવ્યાને ઘણીવાર થઈ હતી, છતાંય સવિતાનું હજી કંઈ જ ઠેકાણું નહોતું. સવિતાનાં અપંગ સાસુ વહુની રાહ જોતા બારણામાં બેસી રહ્યાં હતાં. આઠ વાગવા આવ્યા એટલે સ્વાભાવિક રીતે જ ઘરનાં બધાને ચંિતા થવા લાગે.
એટલામાં એક કાર ઊભી રહેવાનો અવાજ સાંભળીને રાકેશે બાલ્કનીમાંથી જોયું તો એણે સવિતાને ટેક્સીમાંથી ઊતરતી જોઈ. દાદર ઉપર એના પગલાંના ધબકારા સાંભળતા જ વૃઘ્ધ સાસુને ખબર પડી ગઈ કે એમની વહુ આવી ગઈ હતી. તેઓ બબડ્યાં કે, ‘‘બૈરીની કમાણી ખાતા એ ઈજ્જત ગુમાવવા જેવું જ કહેવાય. આ બઘું જોવા કરતાં તો ભગવાન મને મોત આપે તોે સારું.’
મારી દીકરી ભણવામાં કેમ નબળી છે, એનું કારણ જાણવા માટે એક વાર હું એની સ્કૂલે ગઈ. ત્યાંનું વાતાવરણ જોઈને હું તોે આભી જ બની ગઈ. કેટલીક છોકરીઓ શિક્ષિકા બહેનના લાડકા દીકરાને જમાડતી હતી, તો વળી કેટલીક એના નેપ્કિન સાફ કરતી હતી. જ્યારે બીજી કેટલીક છોકરીઓ બહેને લાવેલ ગૂંચવાયેલી ઊન ઊકેલીને તેમાંથી દડા બનાવવામાં વ્યસ્ત હતી.
એમનાં શિક્ષિકા આંગણામાં ખુરશી નાખીને અન્ય શિક્ષિકો સાથે વાતો કરતાં કરતાં સ્વેટર ગૂંથવામાં વ્યસ્ત હતાં. મારી દીકરી ભણવામાં કેમ પાછળ રહી જાય છે, એનું કારણ આ સંપૂર્ણ વાતાવરણ જોતાં મને સમજાઈ ગયું, પછી કોઈને કંઈ જ પૂછવાની જરૂર રહી નહીં.
આ બાબતમાં મેં કેટલીક નોકરી કરતી સ્ત્રીઓ સાથે ચર્ચા કરી. એમના કહેવા મુજબ, ‘સવારમાં ઉઠીએ ત્યારથી અમારે ઘરના કામકાજમાં લાગી જવું પડે છે. બાળકોને સ્કુલે અને પતિને ઓફિસે રવાના કર્યા પછી તૈયાર થઈને પોેતાની ઓફિસે જઈ શકીએ છીએ. સાંજે પાછાં ફરીને વળી પાછું ઘરના કામકાજમાં જોતરાઈ જવું પડે છે. અમે પણ માણસ છીએ, મશીન નથી. અમને પણ થાક તો લાગે જ. અમને પણ થોડોક આરામ લેવાની ઈચ્છા થાય છે. ઘરમાં તો આરામનો જરાય સમય મળતો નથી, એટલે અમે ઓફિસમાં જ આરામ લઈ લઈએ છીએ.’
આપણે સ્વીકારીએ છીએ કે, સ્ત્રીઓને ઘરનું અને ઓફિસનું એમ બમણું કામ કરવું પડે છે, એટલે એ ત્રાસી જાય છે, પણ એના માટે ઓફિસના મેનેજર કે બીજા અધિકારીઓ તોે જવાબદાર નથી. ખરાં ગુનેગાર તો એમના ઘરનાં અન્ય માણસો છે, જે એમને ઘરના કામકાજમાં મદદ કરતાં નથી. નોકરિયાત સ્ત્રીએ જાતે આ વાત સમજવી જોઈએ.
પોતાના આરામ માટે ઓફિસમાં હરામખોરી કરીને તમારી આળસનો દંડ ઓફિસને આપવો એ ન્યાયોચિત નથી. એ વાત પણ ખ્યાલમાં રાખવી જોઈએ કે તમારી જાણ બહાર તમારી પ્રમાદી વૃત્તિ, હરામખોરીની નોંધ લેવાય છે.
વાતો કરીને સમય નષ્ટ કરવાની બાબતમાં સ્ત્રીઓની વાચાળતા જ જવાબદાર છે. વાતોમાં સમય નષ્ટ કરીને એ પોતે જ કામચોરીનોે દોષ પોતાના માથે લઈ લે છે. એકવાર મેનેજમેન્ટના હાથમાં ઝડપાયા પછી બચાવનો કોઈ માર્ગ રહેતો નથી.
સવિતા જોશી જેવી કેટલીક સ્ત્રીઓ આડા રસ્તે પણ ચડી જતી હોય છે અને રાકેશ જેવા પુરુષ મનમાંને મનમાં બળાપો કાઢતા બેસી રહે છે. શરૂઆતમાં નોકરીની જરૂરિયાત હોેય એનો મતલબ એ નથી કે, સ્ત્રી ઘરમાં આર્થિક કામઘેનુ બન્યા પછી પોતાના પરિવારની આબરૂને બટ્ટો લાગે એ રીતે સ્વચ્છંદ વિચરણ કરે. આ આક્ષેપ નોકરી કરનારી બધી જ સ્ત્રીઓ માટે નથી, પરંતુ જે સ્ત્રીઓ બહારની દુનિયાની ચમક દમક જોઈને અંજાઈ જઈ પોતાના રસ્તા પરથી ચલિત થઈ જાય છે એમના માટે જ છે. માફ કરજો. પણ આ એક કડવું સત્ય છે, જે કોઈપણ સંજોગોમાં અવગણી શકાય એમ નથી. આવી સ્ત્રીઓ બીજી સ્ત્રીઓને પણ બદનામીના અંધારા કૂવામાં ધકેલી દે છે.
કેટલીક સ્ત્રીઓ પોતાની ઓફિસના અન્ય પુરુષ કાર્યકરોને પોતાની અદાઓથી અને મોહક સ્મિતથી આકર્ષિત કરી લેવા માંગતી હોય છે. પોતાના ઘરસંસારની નવી નવી મુશ્કેલીઓની ઘડી કાઢેલી વાતો રોજ સંભળાવી, રડીને એમની સહાનુભૂતિ મેળવવાનો પ્રયાસ કરતી હોય છે. આ બધા પ્રયાસો પાછળ એમનો ભલે ગમે તે આશય હોય, પણ પુરુષ સહકર્મચારીઓ તો આવા જ સુવર્ણ અવસરની રાહ જોતા બેઠા હોય છે. ઘણીવાર એ એમને મદદ કરવા તત્પર થઈ જાય છે.
આવી પ્રવૃત્તિથી સ્ત્રીઓની મર્યાદા લોપાવાથી ફાયદો ઉઠાવવાનું પણ ચૂકતા નથી. ઘણીવાર સ્ત્રીઓ પોતાની જ ગૂંથેલી જાળમાં ફસાઈને ઈચ્છા-અનિચ્છાએ શારીરિક સંબંધોના શોષણનો ભોગ પણ બની જાય છે.
બીજી તરફ ઘરના લોકોની પરિસ્થિતિ પણ ડામાડોળ બની જાય છે. નોકરી કરનાર પત્ની, બહેન અથવા દીકરીની બાબતમાં વિવિધ પ્રકારની અફવાઓ અને ચર્ચાઓ સાંભળીને એ લોકોે ગૂંચવાઈ જાય છે. નોકરી પર જતી વખતે એ સારાં કપડાં પહેરીને શણગાર સજે એ જોઈ ખુશ થવાને બદલે એમને વારંવાર એક જ વિચાર સતાવે છે કે, ‘કોણ જાણે મહારાણી સજીધજીને કોને આકર્ષિત કરવા માંગતા હશે?’
તેઓ મનમાં પોતાની જ જાતને ગાળો આપે છે કે, કોણ જાણે એ કઈ નબળી ક્ષણ હતી, જ્યારે સ્વેચ્છાએ અથવા મજબૂરીવશ એમણે નોકરી કરવાનો નિર્ણય લીધેલો. તમે જાણો છો એ પ્રમાણે આ પ્રકારની શંકાનો કીડો એક વાર ઘર કરી જાય, પછી પીછો નથી છોડતો. કેટલીયે વાર તો આવા વહેમોેને કારણે જ કેટલાયના સંસાર પણ સળગી જતા હોય છે.
વહેમના આધારે સંસાર સળગે કે નહીં, પણ માતા-પિતાની હયાતી હોવા છતાં નોકરિયાત દંપતિના બાળકો અનાથ અને નિરાધાર થયેલાં જોવા મળે છે. અમારી બાજુમાં એક કુટુંબ રહેતું હતું. પડોશણ જીવનવીમા નિગમમાં નોકરી કરતી હતી અને એના પતિ એક ફેક્ટરીમાં સામાન્ય કામદાર હતા. પત્નીનો પગાર પતિના પગારથી ત્રણચાર ગણો હતો, એટલે પત્ની પાસે નોકરી કરાવવી એ એમના માટે અત્યંત જરૂરી હતું .
બાળકોને સંભાળવા માટે એમણે એક નોકરાણી રાખેલી. એ લોકોે બાળકને ખવડાવવા માટે જે ફળ, દૂધ વગેરે મૂકી જતાં, એ બધાં જ બાળકને ખવડાવવાને બદલે નોકરાણી પોતે જ ખાઈ જતી. બાળખ ભૂખને કારણે રડે નહીં એ માટે એ એને થોડું અફીણ ખવડાવી દેતી. બાળક આખો દિવસ નશામાં ચૂર થઈને પડ્યું રહેતું અને આમ મોટું થતાં બાળક અફીણનું બંધાણી થઈ ગયું.
નોકરી કરવાને કારણે માતાના વાત્સલ્યથી વંચિત થયેલા બાળકની આનાથી વઘુ દુર્દશા કઈ હોઈ શકે? નૈસર્ગિક પ્રેમની સતત જરૂર હોય છે, જે નોકરિયાત સ્ત્રી પાસેથી મળવો અત્યંત દુષ્કર છે. માની દેખરેખ વગર ઉછરતાં બાળકોમાં ઘણી કુટેવો ઘર કરી જાય છે અને બીજાં બાળકોની સરખામણીમાં જોઈએ તેટલો આત્મવિશ્વાસ પણ તેમનામાં હોતો નથી.
એકવાર નોકરી કરવી શરૂ કર્યા પછી તે છોડવી ખૂબ જ મુશ્કેલ બની જાય છે. ભલે ને ગમે તેટલી મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડે અથવા પતિ -પત્નીની નોકરી બાબત ગુસ્સો કરતા હોય, તેમ છતાંય એમને પોતાની નોકરીથી પણ વધારે અગત્યની પત્નીની નોકરી લાગવા માંડે છે. એમ બનવાનું કારણ પણ એ જ હોય છે કે, અર્થતંત્ર બંનેની નોકરી ઉપર આધારિત બની ગયું હોય છે. આજની મોજશોખભરી રહેણીકરણીમાંથી મુક્તિ મેળવવી પણ મુશ્કેલ બની જાય છે. આવી પરિસ્થિતિમાં ન તો ઘરવાળાં કે ન તોે સ્ત્રી પોતે નોકરી છોડવાનો વિચાર કરે છે.
જોએ સંયુક્ત કુટુંબમાં રહેતી હોય, તો પછી એ કોઈ પણ સંજોગોમાં નોકરી છોડવાનું ઈચ્છતી નથી. એ જાણતી હોયછે કે નોકરી દ્વારા એ કુટુંબીજનો ઉપર રોફ જમાવી શકે છે તેમ જ ઘરની કામકાજ બાબતની કડાકૂટથી બચી જઈને ઓફિસમાં આરામ પણ કરી શકે છે. આવી સ્ત્રીઓની દ્રષ્ટિએ કુટુંબ પ્રત્યેની જવાબદારી અને ઓફિસનું કામકાજ મહત્ત્વપૂર્ણ હોતાં નથી. એ ઘરમાં અને બહાર બંને જગ્યાએ પરિસ્થિતિનો અનુચિત લાભ ઉઠાવવાનું કદી ચૂકતી નથી.
જોકે બધી નોકરિયાત સ્ત્રીઓ અકર્મણ્ય અથવા કામચોર નથી હોતી, પણ એ બેવડા કામના બોજા નીચે હંમેશાં તાણગ્રસ્ત અને થાકેલી રહે છે, એટલે કોઈને કોઈ રીતે કામ ટાળવાનો પ્રયત્ન કર્યા જ કરતી હોય છે.
અવન્તિકા

Share |

વૈવિધ્ય

• તંત્રી લેખ • પ્રસંગપટ
• દિલ્હીની વાત • આસપાસ
• ન્યુઝ વ્યુઝ •વાતવાતમાં
• નેટવર્ક • અવસાન નોંધ
 
 

Science and Technology

માર્સ - ૫૦૦ ''પૃથ્વી પરનો સ્પેસ ટ્રાવેલનો સૌથી લાંબો પ્રયોગ''

પપુઆ ન્યુગીનીના દરિયામાં ઃ સોલ્વારા-૧
માઇફો-લિપો ફિલિંગ
વ્યાયામ અને આહારથી BP ઘટાડી શકાય... !
બ્રો-લિફટ કે પાળ લિફટ
 

Gujarat Samachar Plus

ફૈટી ફૂડથી આક્રમકતામાં વધારો થાય છે
સંસ્કૃતિ અને સેહતનો સાથી પાન
 

Gujarat Samachar Plus

હેરિટેજનું રિસ્ટોરેશન કે શાળાનું ડિસ્ટ્રક્શન?
અમદાવાદ યુનિ.માં હેરિટેજ કોર્સનું કમઠાણ
સચિનની સો સદીઓની પ્રત્યેક ક્ષણોનું સરવૈયું
એલ.ડી એન્જિ દ્વારા ૧૮ અર્થ ક્વેક રેઝિસ્ટન્સ લેબ
ચોગ્ગા-છગ્ગાની રમઝટને વઘુ ૧૫ લાખ ક્રિકેટ ક્રેઝી માણશે
મઘ્યમ વયની મહિલાઓના હૃદય નબળા બની રહ્યા છે
ડોર નોબ્સનો મિડાઈવલ લુક હવે ગુજરાતમાં પણ
  More Stories
 
 

84th Oscar Awards

   

પાંચ રાજ્યોમાં ચૂંટણી ....

election
 
amul
   
   

Gujarat Samachar POLL

લાઠીચાર્જ @ ગાંધીનગર

webad3 lagnavisha
   

Follow Us

Facebook Twitter
   
 
   

ARCHIVES
સમાચાર સંગ્રહ જોવા અહી ક્લિક કરો

aaj

આજનું પંચાગ

આજનું ભવિષ્ય
સુપ્રભાતમ્

આજનું ઔષધ

આજની જોક આજની રેસીપી
       
 
 

વૈવિધ્ય

• તંત્રી લેખ • પ્રસંગપટ
• દિલ્હીની વાત • આસપાસ
• ન્યુઝ વ્યુઝ •વાતવાતમાં
• નેટવર્ક • અવસાન નોંધ
   
 
plus
 

આજનું કાર્ટુન

arc archive

પૂર્તિઓ

 
 
Gujarat Samachar © 2012 All Rights Reserved