Last Update : 09-Dec-2011, Friday
 

સિબ્બલ અને ઇન્ટરનેટ સેન્સરશિપ

‘વિનાશકાળે વિપરીત બુદ્ધિ’ જેવી કહેણી યાદ આવે, એવા સરકારી મંત્રીઓનાં વાણી-વર્તનમાં માહિતી-પ્રસારણ મંત્રી કપિલ સિબ્બલે નોંધપાત્ર ઉમેરો કર્યો છે. તેમણે ઇન્ટરનેટ પર સૌથી વઘુ લોકપ્રિયતા ધરાવતી સોશ્યલ નેટવર્કંિગ સાઇટોની દેખરેખ રાખવા - અને જરૂર પડ્યે તેની સામગ્રીમાં કાટછાંટ કરવાની આતુરતા વ્યક્ત કરી છે. તેના માટે શબ્દ ગમે તે વપરાય, પણ આખરે વાત તો સેન્સરશીપની જ છે.
કપિલ સિબ્બલ કહે છે કે સવાલ સેન્સરશીપનો નહીં, પણ ઇન્ટરનેટ પર મુકાતી વાંધાજનક, ધિક્કારપૂર્ણ સામગ્રી પર અંકુશ રાખવાનો છે. ‘વાંધાજનક’ની પોતાની વ્યાખ્યા પણ સિબ્બલે ગુપ્ત રાખી નથી. કેટલાંક ઉદાહરણ આપતાં તેમણે કહ્યું કે ‘વડાપ્રધાન અને સોનિયા ગાંધીની છેડછાડ કરાયેલી તસવીરો.’ સિબ્બલે કોઇ પણ પ્રકારની ગેરસમજણ ન થઇ શકે એ રીતે કહ્યું કે ‘આ બઘું ચલાવી લેવાય નહીં. મેં ઇન્ટરનેટ કંપનીઓને (ફેસબુક, ગુગલ, યાહુ વગેરેને) કહી દીઘું કે તમારી સાઇટ પર આ બઘું મૂકાતું હોય તો તેને દૂર કરવા માટે તમારે કોઇ વ્યવસ્થા કરવી પડશે.’
અપેક્ષા મુજબ, દિગ્વિજયસંિઘે કપિલ સિબ્બલની દરખાસ્તને ઉત્સાહથી આવકાર આપ્યો છે. પરંતુ સિબ્બલનાં આ વિધાનોને દિગ્વિજયસંિઘનાં વિવાદી વિધાનોની હરોળમાં મૂકી શકાય એવાં નથી. કારણ કે સિબ્બલે પોતાના કાર્યક્ષેત્ર બહારની કોઇ બાબત પર પોતાનો અભિપ્રાય ફેંક્યો નથી, પણ (તેમની દૃષ્ટિએ) પોતાના મંત્રાલયમાં આવતા વિષય પર નીતિવિષયક નિર્ણય જાહેર કર્યો છે. આ તેમનું પહેલું અને હવામાં તરતું મૂકી દેવાયેલું વિધાન પણ નથી. કારણ કે અગાઉ તે ઇન્ટરનેટ કંપનીઓ સાથે આ જ મુદ્દે બેઠક કરી ચૂક્યા છે. પરંતુ ઇન્ટરનેટ કંપનીઓ આ બાબતે નમતું જોખવા તૈયાર થઇ નથી. તેમની મજબૂત અને સાચી દલીલ એ છે કે વાંધાજનક સામગ્રી અંગેના તેમના નિયમો અસ્તિત્ત્વમાં છે જ. તેમાં સિબ્બલ ઇચ્છે છે એ પ્રકારે, માણસો રોકીને હરરોજ મૂકાતી સામગ્રી પર જમાદારી કરવાનું તો ઠીક, દેખરેખ રાખવાનું પણ શક્ય નથી.
ભારતમાં ૧૦ કરોડથી પણ વઘુ લોકો ઇન્ટરનેટનો ઉપયોગ કરે છે. તેમાંથી અંદાજે ૩ કરોડ લોકો ‘ફેસબુક’ વાપરે છે. આ ક્ષેત્રના અભ્યાસીઓના મતે ‘ફેસબુક’ પર ફક્ત ભારતમાંથી રોજના ૯ કરોડ અપડેટ્‌સ મુકાય છે અને કપિલ સિબ્બલ તેની પર દેખરેખ રાખવા અને એ કામ માટે માણસો રોકવાનું કંપનીઓને કહી રહ્યા છે. થોડા વખત પહેલાં ભારત સરકારને ‘બ્લેકબેરી’ ફોનની કંપની પર થતી મેસેજંિગની ગુપ્તતા સામે વાંધો પડ્યો ત્યારે મૂળમાં રહેલો સવાલ આંતરિક સલામતી અને સુરક્ષાને લગતો હતો. એ માટે સરકાર ‘બ્લેકબેરી’ પર દબાણ કરે તો તેનું વાજબીપણું સમજી શકાય એવું હતું. પરંતુ સોશ્યલ નેટવર્કંિગની વેબસાઇટો પર આવતી સામગ્રી પર દેખરેખ રાખવાનો કુવિચાર કોઇ રીતે લોકશાહી સરકાર માટે વાજબી ગણાવી શકાય એમ નથી. ભારતમાં સરકાર પાસે કરવાનાં અને નહીં થઇ રહેલાં કામોની મોટી યાદી બાકી છે, ત્યારે ઇન્ટરનેટ સેન્સરશિપ જેવું આત્મઘાતી પગલું એ શા માટે લે, એ સમજવું અઘરૂં છે.
કપિલ સિબ્બલની સેન્સરશીપની દરખાસ્તને દિગ્વિજયસંિઘ ઉપરાંત કાશ્મીરના મુખ્ય મંત્રી ઓમર અબ્દુલ્લા તરફથી પણ ટેકો મળ્યો છે. તેમણે અભિવ્યક્તિસ્વાતંત્ર્યની તરફેણ કર્યા પછી, વિવેકનું કારણ આગળ ધરીને ‘આવી કોઇ જોગવાઇ હોવી જોઇએ’ એવો મત વ્યક્ત કર્યો છે. સિબ્બલ-દિગ્વિજય-અબ્દુલ્લા એન્ડ કંપની એ જાણતાં નહીં હોય કે વાંધાજનક સામગ્રી સામેની કાર્યવાહીના કાયદા હાલમાં અસ્તિત્ત્વ ધરાવે જ છે? અને તેમાં કશો ઉમેરો કરવાપણું નથી.
અત્યારે પણ વાંધાજનક સામગ્રી અંગે રજૂઆત થયાના ૩૬ કલાકમાં ઇન્ટરનેટ કંપનીઓ એ સામગ્રી હટાવી ન લે તો તેમની સામે કાયદેસર કાર્યવાહી કરી શકાય છે. પરંતુ સિબ્બલને આટલું પૂરતું લાગતું નથી. તેમના મનમાં કદાચ ચીનનું સરકારી મોડેલ લાગે છે, જ્યાં ઇન્ટરનેટ પર સરકાર વતી જાસૂસી કરવા માટે સરકારી રાહે સેંકડો માણસો રોકવામાં આવે. ઇન્ટરનેટ પર સરકારી અંકુશ મૂકવા માટે આતુર સિબ્બલ ભૂલી જાય છે કે તે સદાકાળ સરકારમાં રહેવાના નથી. પોતાના ટૂંકા ગાળાના ફાયદા માટે લોકશાહીના એક મહત્ત્વના અંગનું ગળું દબાવી દેવા સિબ્બલ તલપાપડ થતા હોય, ત્યારે વડાપ્રધાન કે સોનિયા ગાંધીને આ મુદ્દે કશું કહેવાનું ન હોય એ આ સરકારની વિશિષ્ટ કાર્યપદ્ધતિનું સૂચક છે.
રહી વાત ઓમર અબ્દુલ્લાએ કરેલી ‘જવાબદારી’ની. એ ખરું કે અભિવ્યક્તિસ્વાતંત્ર્યનો બેફામ રીતે દુરુપયોગ ન થઇ શકે, પણ એ વિવેકનો મુદ્દો છે- સેન્સરશિપનો નહીં. સેન્સરશિપથી વિવેકને નહીં, પણ વિદ્રોહને પ્રોત્સાહન મળે છે, એવો બોધપાઠ પણ સરકારો અને તેમના સર્વેસર્વાઓ આટલી ઝડપથી ભૂલી જતા હશે?
 
Share |

News From

International National Entertainment Business Sports
             
News from Gujarat Ahmedabad Vadodara Surat Bhavnagar Rajkot  

 

Kutch Kheda-Anand North Gujarat
           
પાક. પ્રમુખ સામે સૈન્ય બળવાની શક્યતા ન હોવાનો અમેરિકાનો મત
સ્પામર સામેના કેસમાં યાહૂને ૬૧ કરોડ ડોલર ચુકવવા આદેશ
યુકેના અર્થતંત્ર માટે ભારતીય વ્યાવસાયિકો મહત્વના ઃ LCCI
સ્વામી દ્વારા ભણાવાતા અભ્યાસક્રમો હાર્વર્ડ યુનિવર્સિટીમાંથી હટાવાયા
વિશ્વ વિખ્યાત મેગેઝિન 'ટાઇમ'ની ટોપ ટેન સ્ટોરીમાં અણ્ણા આંદોલન
એકતા કપૂરની ફિલ્મ માટે વધારેલું વજન ઊતારવાની વિદ્યા બાલને શરૃઆત કરી
'જુડવા'ની સિકવલ બનાવવાની યોજના આગળ વધારવામાં આવી
સલમાન ખાન સામે હવે માફી નહિ માગવાનો વિવેક ઓબેરોયનો નિર્ણય
નવ વર્ષ પછી મલ્લિકા શેરાવત તેના વતન રોહતકની મુલાકાત લેશે
કરણ જોહરની નવી ફિલ્મમાં હૃતિક-પ્રિયંકાની જોડી હોટ સ્વરૃપમાં
પંજાબમાં લોન માફીની માગણીમાં ખેડૂતોનું રેલ રોકો આંદોલન
ગુજરાતના IAS અધિકારી પ્રદીપ શર્માને શરતી જામીન માટે સુપ્રીમ સંમત
એર ઇન્ડિયા-કિંગફિશરનાં બેંક ખાતાં સ્થગિત કરતાં સેવા વેરા વિભાગ
મધ્યસત્ર ચૂંટણી ટાળવા રિટેલમાં FDIનો નિર્ણય મોકૂફ રખાયો
તેંડુલકરનો વર્લ્ડ રેકોર્ડ હું જ તોડીશ તેવી ચાહકોની શ્રધ્ધાથી બળ મળ્યું
વન ડેના ઇતિહાસમાં ભારતનો ૪૧૮નો સ્કોર ચોથા ક્રમે
મધ્ય પ્રદેશમાં બીજી વખત વન ડેમાં બેવડી સદીનો રેકોર્ડ
સેહવાગે ૨૫ ચોગ્ગા ફટકારીને તેંડુલકરના રેકોર્ડની બરોબરી કરી

તેંડુલકરનો રેકોર્ડ તુટયો હોવાની અનોખી ઘટના અંગે ચાહકોમાં ચર્ચા

શેરોમાં નવેસરથી ઓફલોડીંગ ઃ રિલાયન્સ, બેંક, પાવર શેરોમાં ગાબડાં ઃ સેન્સેક્સ ૩૮૯ તૂટીને ૧૬૪૮૮
સોનામાં તેજીની આગેકૂચ ઃ બે દિવસમાં રૃ.૪૦૦નો ઉછાળો
એલ્યુમિનિયમ ઉત્પાદકોએ ભાવોમાં કરેલો ટનદીઠ રૃ.૨૦૦૦થી ૨૫૦૦નો વધારો
ચિદમ્બરમ અને અનિલ અંબાણીના કારણે બજારમાં કડાકો
રેલવેએ ડિઝલ ખરીદવાનો કોન્ટ્રાક્ટ ત્રણ માસ લંબાવ્યો
સસરાએ ગુજારેલા બળાત્કારથી પુત્રવધૂને લાગુ પડેલો એઇડ્સ
૪૦૦ ફૂટ ઉંડા બોરમાં પડી ગયેલા માસુમને બચાવવામાં નિષ્ફળતા
'ગર્લ ફ્રેન્ડ' સાથે વિમાનમાં ફરતો ચેઇન સ્નેચર ઝડપાયો
ગુજરાતમાં ખેડૂતોને ઘઉંની ખેતીમાં રસ ઓછો થઈ રહ્યો છે !
જૂનાગઢમાં વેપારી સામે મંજૂરી વિના એન્ટીક મૂર્તિ રાખવા બદલ ફરિયાદ
 

વૈવિધ્ય

• તંત્રી લેખ • પ્રસંગપટ
• દિલ્હીની વાત • આસપાસ
• ન્યુઝ વ્યુઝ •વાતવાતમાં
• નેટવર્ક • અવસાન નોંધ
 
 

Science and Technology

માર્સ - ૫૦૦ ''પૃથ્વી પરનો સ્પેસ ટ્રાવેલનો સૌથી લાંબો પ્રયોગ''

પપુઆ ન્યુગીનીના દરિયામાં ઃ સોલ્વારા-૧
માઇફો-લિપો ફિલિંગ
વ્યાયામ અને આહારથી BP ઘટાડી શકાય... !
બ્રો-લિફટ કે પાળ લિફટ
 

Gujarat Samachar Plus

વિડિયોગેમ કરશે ટેન્શનને દૂર
નાકથી નહીં દિમાગ સૂંઘો

શાહરૂખ પ્રિયંકા સાથે સ્ટેજ શો આપશે

સસ્પેન્સ ખોલતી અનુષ્કા

આઇ વોન્ટ પબ્લિસિટી ગાગા
આમિરની ખ્વાઈશ પૂર્ણ થઈ
 
   
webad3 lagnavisha
   

Follow Us

Facebook Twitter
   

Archives

aaj

આજનું પંચાગ

આજનું ભવિષ્ય
સુપ્રભાતમ્

આજનું ઔષધ

આજની જોક આજની રેસીપી
   
 
plus
 

આજનું કાર્ટુન

arc archive

પૂર્તિઓ

 
 
Gujarat Samachar © 2011 All Rights Reserved