Last Update : 22-June-2011, Wednesday
 
સેમેસ્ટર સિસ્ટમ એટલે ઓછો સમય અને લાંબો અભ્યાસક્રમ

 

અત્યાર સુધી હાલત એવી હતી કે હાઈસ્કૂલ પાસ કરીને વિદ્યાર્થીઓ એન્જિનિયરંિગમાં પ્રવેશ મેળવે એટલે સૌ પ્રથમ વખત સેમેસ્ટર સિસ્ટમનો અનુભવ કરવાનો થાય. હવે આ વર્ષથી આ પદ્ધતિ અગિયારમા ધોરણથી જ લાગુ કરવામાં આવી છે. આ પદ્ધતિ દાખલ કરવાનો હેતુ શિક્ષણની ગુણવત્તા સુધારવાનો છે તેમ કહેવામાં આવે છે પરંતુ વાર્ષિકને બદલે સેમેસ્ટર પદ્ધતિના ઉપલકિયા પરિવર્તનથી શિક્ષણની ગુણવત્તા સુધરી શકે કે કેમ એ વિશે અનેક મતમતાંતરો પ્રવર્તે છે. દરમિયાન, નવી દાખલ થયેલી સેમેસ્ટર પદ્ધતિ અંગે વિદ્યાર્થીઓ, વાલીઓ તેમજ શિક્ષકોમાં પણ હજુ અવઢવ અને ગડમથલ પ્રવર્તે છે.

 

ધોરણ ૧૧ના વિદ્યાર્થીઓમાં આ અંગે અનેક મતમતાંતરો પ્રવર્તે છે. કેટલાંક વિદ્યાર્થીઓને મન સેમેસ્ટર પદ્ધતિ સારી જણાય છે તો કેટલાંકનો વિરોધ એટલો ઉગ્ર છે કે તેઓ બહિષ્કાર કરવાની ચિમકી ઉચ્ચારી રહ્યાં છે. મૂળભૂત રીતે જોઈએ તો સેમેસ્ટર પદ્ધતિ એ પાશ્ચાત્ય શિક્ષણ પ્રથાનું અનુસરણ છે. જેમાં લાંબા અભ્યાસક્રમને ટૂકડાંઓમાં વહેંચીને સરળ બનાવવાનો પ્રયાસ થાય છે. જેથી લાંબા ગાળે વિદ્યાર્થીઓને ભણતરનો ભાર લાગતો નથી. પરંતુ આપણે ત્યાં એવું બની રહ્યું છે ખરૂં?

 

અગિયારમા ધોરણમાં ભણતો મિહિર પાઠક આ અંગે ભારોભાર નિરાશા વ્યક્ત કરતાં કહ ેછે કે સેમેસ્ટર પદ્ધતિથી અમારા પર સતત માથે લટકતી પરીક્ષાનું દબાણ વધી જાય છે. ઓછા સમયમાં વધારે તૈયારી કરવી પડશે અને સર્વાંગી વિકાસ માટે પૂરક બનતી અન્ય સાંસ્કૃતિક કે સ્પોટ્‌ર્સ એક્ટિવિટી માટે સમય જ નહિ મળે. હું તો સંપૂર્ણ રીતે જુની વાર્ષિક પદ્ધતિનું જ સમર્થન કરૂં છું અને સેમેસ્ટર પદ્ધતિથી શિક્ષણની ગુણવત્તા સુધરે કે વિદ્યાર્થીઓનો ભાર હળવો થાય તેમ માનવા તૈયાર જ નથી.

 

જોકે ધો. ૧૧ની વિદ્યાર્થિની અનેરી પટેલ મિહિરથી તદ્દન સામા છેડાનો પ્રતિભાવ ધરાવે છે. તે કહે છે કે, સેમેસ્ટર પદ્ધતિ હોંશિયાર અને મહેનતુ વિદ્યાર્થીઓ માટે ફાયદાકારક જ નીવડશે. અન્ય પ્રવૃત્તિઓ અને સતત માથે લટકતી પરીક્ષાનો છેદ ઊડાડી દેતાં તે ઉમેરે છે કે, આવી બધી વાતો એ લોકો કરે છે જેમને ભણવાના નામે બીજા બધામાં રસ છે. બાકી ખરેખર જેમને ભણવું છે એમને સરળતાથી અને ઓછા સમયમાં વઘુ સારી રીતે અભ્યાસક્રમ પૂરો થાય એ વઘુ ગમે.

 

સેમેસ્ટર પદ્ધતિમાં બે વધારાના વિષયોનું ઉમેરણ પણ આવી રહ્યું છે ત્યારે અભ્યાસક્રમનું કદ અને તૈયારી માટે મળતાં સમયનો ક્રમ જાળવી શકાય તેમ છે ખરો? નિરજ વ્યાસ કહે છે કે, આ પદ્ધતિનો દેખીતો ફાયદો એ છે કે ફટાફટ અભ્યાસ ચાલતો હોવાથી વરસ પૂરૂં થઈ જાય તેનો વિદ્યાર્થીને ખ્યાલ સુદ્ધાં રહેતો નથી. પરંતુ તેના કેટલાંક ગેરફાયદા પણ છે. આ પ્રકારની સિસ્ટમ અભ્યાસમાં ઓછો રસ ધરાવતા નબળાં વિદ્યાર્થીઓ માટે હાનિકારક નીવડી શકે છે. આવા વિદ્યાર્થીઓ ક્લાસરૂમની ગતિ સાથે તાલ મિલાવી ન શકે તો નાપાસ થવાોન ભય પણ રહેલો છે. સરવાળે આ પદ્ધતિથી વિદ્યાર્થીઓમાં હતાશા વધશે.

 

સેમેસ્ટર પદ્ધતિ દાખલ કરતાં પૂર્વે વિદ્યાર્થીઓની જરૂરિયાતોનો પણ અભ્યાસ કરાયો ન હોવાનું જણાવતાં સાલ્વી પંડ્યા કહે છે કે, જાહેર રજાઓ અને વેકેશન તેમજ શાળાઓમાં પાંખી હાજરી જોતાં મોટાભાગના વિદ્યાર્થીઓ ટ્યૂશન અને ક્લાસિઝ પર જ નિર્ભર હોય છે. આવા સંજોગોમાં સેમેસ્ટર પદ્ધતિના સારા પાસાંઓની કોઈ અસર જોવા નહિ મળે અને નબળાં પાસાંઓ વઘુ ગંભીર રીતે અસર કરશે.

 

જોકે શિક્ષકોનો એક મોટો વર્ગ સેમેસ્ટર પદ્ધતિના સારા ફાયદાના પક્ષમાં હોવાનું જણાય છે. એક શાળાના પ્રિન્સિપાલ પ્રવિણ જાનીના મતે સેમેસ્ટર પદ્ધતિથી વિદ્યાર્થીઓનું લોજિક વધશે. વળી આ સિસ્ટમને લીધે ઓછા સમયમાં વઘુ કાર્યક્ષમ રીતે અભ્યાસ કરવો પડે તેમ હોઈ પદ્ધતિસરના શિક્ષણનો મહિમા પણ વધશે. નિર્ધારિત સમયમાં અભ્યાસક્રમ પૂરો કરવાનો હોવાથી શિક્ષકો પણ નોલેજ બેઈઝ અને ઓબ્જેક્ટિવ શિક્ષણનો આગ્રહ રાખતાં થઈ શકશે.

 

ફાયદા

૧. ઓછા સમયમાં વિષયના વઘુ પાસાંઓ આવરી શકાશે.

૨. નોલેજ બેઈઝ અને ઓબ્જેક્ટિવ શિક્ષણનો મહિમા વધશે.

૩. વિદ્યાર્થીઓમાં તર્કશક્તિ વધશે અને ટાઈમ મેનેજમેન્ટનો ગુણ પણ ખીલશે.

૪. મહેનતુ અને હોંશિયાર વિદ્યાર્થીઓને આ પદ્ધતિથી વઘુ ફાયદો થશે.

૫. નિર્ધારિત સમયમાં અભ્યાસ પૂરો કરવાનો હોવાથી ભણતરનો ભાર નહિ લાગે.

 

ગેરફાયદાઓ

૧. વિદ્યાર્થીઓને સર્વાંગી વિકાસ માટે પૂરક એવી ઇત્તરપ્રવૃત્તિઓ માટે સમય નહિ મળે.

૨. શિક્ષણ પદ્ધિતનો સમૂળો ઢાંચો જ સેમેસ્ટર પદ્ધિતને અનુકૂળ નથી.

૩. સેમેસ્ટર પદ્ધતિમાં અભ્યાસક્રમ એટલાં લાંબા હોય છે કે વર્ષમાં પણ પૂરાં નથી થતાં.

૪. સમજણને બદલે ગોખણપટ્ટીનો મહિમા વધશે.

૫. નબળાં વિદ્યાર્થીઓ અભ્યાસથી વિમુખ થતાં જશે.

 

Share |
 

Read More News From

International   National Entertainment Business Sports  
             

More News from Gujarat

  Ahmedabad Vadodara Surat Rajkot  
    Bhavnagar Kheda-Anand Kutch North Gujarat
  More News
જે ડે હત્યા કેસ ઃ જરૃરી અને મહત્ત્વના પુરાવા મળ્યાનો પોલીસનો દાવો
માતા નોકરી કરતી હોવાથી તેને બાળકનો કબજો મેળવતાં રોકી ન શકાય
સસ્પેન્ડેડ ઇજનેરે બે વર્ષમાં દોઢસોમાંથી ૧૩૪ ફાઇલો પર ગેરકાયદે મત્તા માર્યાં
અણ્ણા હઝારે ગાંધીવાદી હોવા વિશે શંકા ઃ મહેશ ભટ્ટ
ચાંચિયાઓ પાસેથી છોડાવેલા પાંચ પાકિસ્તાનીને કેદી બનાવાયા
મધ્યઝોનમાં ગેરકાયદે બાંધકામોને નોટિસો આપ્યા પછી હપ્તાની ઉઘરાણી
એસ્સાર કંપનીની જેટી બનાવવાની ગેરકાયદે પ્રવૃત્તિ સામે પીઆઇએલ
'આતંકવાદી જૂથ' સક્રિય કરવા આવેલો દાનીશ રિયાઝ પકડાયો
મરેલાં ઢોરની ખરીમાંથી બનાવેલા સિંહના બનાવટી નખનો ધીકતો ધંધો
  More News
જૂની હિટ ફિલ્મોની રિમેક બનાવવા સામે અમિતાભ બચ્ચનને વાંધો
દુશ્મની ભૂલી વિવેક ઓબેરોય સંજય દત્ત સાથે કામ કરશે
સ્પેનના ન્યૂડ બીચ પર શૂટિંગ કરવાનું ઝોયાને ભારે પડયું
શ્રીદેવી અને બોની કપૂર આર્થિક સંકટમાં ફસાયા હોવાની ચર્ચા
વિશાલ ભારદ્વાજની 'કમીને'ની સિકવલમાંથી પ્રિયંકાની બાદબાકી
ભારતના ટોપ ઓર્ડરનો ધબડકોઃપ્રથમ ઇનિંગમાં માત્ર ૨૪૬ રનમાં ઓલઆઉટ
વિમ્બલ્ડનમાં નડાલ,મરે અને બર્ડિચનો વિજય સાથે પ્રારંભ
ભારતીય ક્રિકેટ બોર્ડે તેના મની-પાવરને સહારે આઇસીએલને ખતમ કરી દીધું હતું
ચંદરપોલને નિવૃત્તિ જાહેર કરવાની શરતે ટીમમાં સમાવાયો હોવાની ચર્ચા
 

વૈવિધ્ય

• તંત્રી લેખ • પ્રસંગપટ
• દિલ્હીની વાત • આસપાસ
• ન્યુઝ વ્યુઝ •વાતવાતમાં
• નેટવર્ક • અવસાન નોંધ
 

Science and Technology

સૌર ઉર્જાનો સંદેશો ફેલાવવા નીકળેલ ક્રિડા-નૌકા ટુરાંનોર પ્લેનેટ સોલાર

આબોહવાના અંતિમોથી વન્યજીવોને બચાવો
આઈફોન હવે પૌષ્ટિક આહારનું માર્ગદર્શન પણ આપશે...!
ચોકલેટ ખાવ... કશું ના થાય... !
ટીનેજરોમાં પ્રેગનન્સી વધી
 

Gujarat Samachar Plus

મોંઘા ફ્‌યૂઅલ સામે કારપૂલ કોન્સેપ્ટ
સેમેસ્ટર સિસ્ટમ એટલે ઓછો સમય અને લાંબો અભ્યાસક્રમ
યંગસ્ટર્સ કહે છે લોકપાલ બિલ એટલે શું?
ઝુંપડપટ્ટીના બાળકો માટે શિક્ષણનો અનોખો સેવાયજ્ઞ ચલાવતા શિક્ષક
 
   
lagnavisha arc

સ૫ના જેવી ભાસતી ભવિષ્યની અનેકહાઈટેક ટેકનોલોજી....

 

aaj

આજનું પંચાગ

આજનું ભવિષ્ય
સુપ્રભાતમ્

આજનું ઔષધ

આજની જોક આજની રેસીપી
 
plus
   
   

આજનું કાર્ટુન

webad3
   
usalet archive

Follow Us

Twitter Facebook

પૂર્તિઓ

 
 
 
Gujarat Samachar © 2011 All Rights Reserved