ytmvtm

’unÔgJmtglu ftg’umh cltJJt:e YvrsrJleytule mbMgtytultu yk; ytJNu Fhtu?

fwxKFtltle btrjfKtu ylu ’jtjtu mu¾m Jfomo ylu ;ult mk;tltulu JurXgt bsqhtule sub htFu Au ylu vimt-vimt btxu xx¤tJu Au

:tuzt mbg ÃËJuo ÃËltbtk yuf ftuLMxucju atj;e vemeythbtk yuf GþJ;e vh c¤tðfth fgtuo n;tu, vhkðþ btuxt Ctdlt yFcthtubtk ;ulu c¤tðfth lrn vK ‘c¤scheÃËJof mu¾m' fnuJtbtk ytÔGþk nðþk. yt «fthle mkJu’lnel;tLþk fthK yu nðþk fu c¤tðfthltu Ctud cllth GþJ;e YvrsrJle n;e. ytvKtu mbts mu¾m Jfohlu lVh;:e swyu Au ylu mtbtLg btKmtulu b¤;tk yr"fthtu:e ;uKu Jkra; hnuÔþk vzu Au. yt Dxlt cLgtlt :tuzt r’Jm ct’ Mþ«eb ftuxuo ’un ÔgÔgJmtglu ftLËle JtDt vnuhJtLþk MËal fgOw nðþk. ftuxuo ’jeje fhe n;e fu ytlt:e brnjtytu ylu ct¤ftule nuhVuh vh jdtb ytJe sNu. vhkðþ yt ctc; ’uFtg Au yuxje mh¤ l:e. jtkct dt¤u ytle ÏËc rJvhe; ymh :Nu. òu ’unÔgJmtglu ftg’umh cltJJtbtk ytJNu ;tu yt "k"t mt:u òuztguje bsçËh GþJ;eytulu yr"fth b¤Nu ylu ;ublt yk"fthCgto SJlbtk :tuztu «ftN ytJNu vK ;u mt:u yule mbts vh Fhtc ymh vzNu ylu brnjtytule nuhtVuhe J"Jtle vK ytNkft Au.

brnjt ;:t ct¤ rJftm bkºttjglt sKtÔgt «btKu Cth;btk jdCd 30 jtF mu¾m Jfoh, 1100 huzjtEx yurhgt ylu ºtK jtF fwxKFtlt Au. fwj YvrsrJleytubtk:e 35 xft mdeh Au. Ìtwbl htEx Jtpalt sKtÔgt «btKu ’uNbtk ’tuZ fhtuz mdeh mu¾m Jfoh Au. ßgthu YvrsrJleytu btxu ftb fh;e mkM:t Cth;eg vr;;t Wæ"th mCtlt sKtÔgt «btKu ytle mkÏgt yuf fhtuz Au. mkÏgt Cju dbu ;uxje ntug vK yt c"tle ÂM:r; yuf suJe s Au. vAe ;u ftujft;tle mtultdtAele mu¾m Jfoh ntug fu r’Õnelt S. ce. htuz fu BþkcElt ftbtXeÃþhtbtk hnu;e ntug.

Gþyulytult ynuJtj yLþmth ’h J»tuo jtFtu btMþb rfNtuheytu ylu GþJ;eytulu yt "k"tbtk vhtKu "fuje ’uJtbtk ytJu Au y:Jt ;tu bsçþhebtk ;u ytJe Nhbslf rsk’de MJefthe ju Au. fuxjef GþJ;eytu dhectE:e fkxt¤elu yt "k"tbtk ytJu Au. ;tu fuxjeflu ;ult fr:; «ubeytuyu s ’jtjtulu Juae ltkFe ntug Au. fuxjef yuJe GþJ;eytu vK Au sult vrhJthbtk vuZe-’h vuZe yt "k"tu fhJtbtk ytJu Au. btuxe ntuxjtu ylu vtpN ftujtulebtk "k"tu fhlthe fuxjef ntE-«tuVtEj ftpj dÕmolu Atuze ’uJtbtk ytJu ;tu ctfele c"e gt;ltbg SJl SJu Au. huzjtEx rJM;thle c’ltb ylu atu¬m «fthle ’wdO" bth;e Ybtubtk l Jes¤e ntug Au fu l atuÏÏþk vtKe. ;uytu s yuaytEJe ylu yuRzTmltu mti:e Jæþ Ctud clu Au. BþkcEle yz"tuyz" mu¾m Jfoh yuRzTm verz; Au ylu ;u vtu;tlt d{tnftulu yt cebthe CuxYvu ytvu Au.

mu¾m Jfomo ylu ;ublt btxu ftb fh;tk mkdXltu yuJtu ’tJtu fhu Au fu yuf mu¾m Jfoh vtmu vtu;tle fbtKeltu vtkabtu fu Aêtu Ctd vntukau Au. ctfele hfb ’jtj, fwxKFtltle btrjfK, vtujem, vnujJtl (Nhtc Jduhu velu ytJltht:e catJJt). Jduhubtk Jnukatg òg Au. ytJt rmltrhgtbtk ydh ftuE GþJtl ylu Mþk’h GþJ;e r’Jmle 500 Yrvgtle fbtKe fh;e ntug ;tu ;ult nt:btk btkz yufmtu Yrvgt ytJu Au. su vimt bu¤JJt ;u ytchw FtuE cumu Au ;u ;ublt Mþ"e vntuka;t s l:e. J¤e ôbh btuxe :;tk YvrsrJleytuyu vimt-vimt btxu btun;ts :Ôþk zu Au. vAe fwxKFtltle btrjfKtu ylu ’jtjtu ;ublu ;:t ;ublt ct¤ftulu JurXgt bsqhtule sub htFu Au. mu¾m Jfomolt mk;tltu vK rNûtK:e Jkra; hne c’ltb djeytultu rnMmtu cle òg Au.

mu¾m Jfolu ftg’umh cltJJtltu rJhtu" fhltht fnu Au fu ytb fhJt:e ytlu vK ctfelt «tuVuNltule sub Rßs;:e òuJtbtk ytJNu ylu Jæþ GþJ;eytu yt "k"tbtk òuztNu. vhkðþ mðg yu Au fu yt ÔgJmtglu ¾âthug mBbtlslf ’hßòu lrn b¤u. Mfwj ytuV suLzh ylu zuJÕvbuLxle ztghu¾xh mrJ;t rmknLþk fnuÔþk Au fu ’un ÔgJmtglu ftg’umh fhJtltu b;jc yu l:e fu ftuElu yt ÔgJmtglu yvltJJtLþk «tuðmtnl ytvJtbtk ytJu, vK lhf suJe rsk’de SJ;e yt brnjtytulu mbtsbtk :tuzwk mBbtl ylu M:tl yvtJJtltu ;u «gtm btºt nNu. òu yt ÔgJmtglu ftg’umh cltJJtbtk ytJNu ;tu brnjtytu vtu;tlt yr"fthtu btxu jze NfNu ylu sYh vzu ;tu vtujem ylu y’tj;le vK b’’ jE NfNu.

fuxjtf jtuftu yub fnu Au fu ytltu BþÏg Vtg’tu VtEJMxth ntuxjbtk "k"tu ajtJlthe ntE-VtE ftpj dÕmo ylu ;ult ’jtjtulu :Nu. ;u Azuatuf "k"tu fhNu. vK yuÔþk :Jtle mkCtJlt ytuAe Au fthK fu ;uytu ¾âthug vtu;tlt anuht vh:e lftc WXtJNu lrn. JtM;Jbtk mu¾m Jfomo fh;tk vK ;ublt mk;tltuLþk SJl yuf’b ’gtslf ntug Au. ;ubKu Jdh Jtkfu SJlCh jtuftule dt¤tu FtJe vzu Au. ctfelt ct¤ftule sub ;uytu Mfwjbtk sE Nf;t l:e. ;uytu CKe-dKelu ytchw’th ÔgJmtg fhe Nf;t l:e. ylu mti:e Jæþ fhwK ctc; yu Au fu btuxt :gt ct’ yt s c’ltb djeytubtk ;ubKu vtu;tle bt-cnultu btxu d{tnf Ntu"Jt vzu Au.

JtM;Jbtk yuf Jth yt "k"tbtk ytÔgt ct’ GþJ;eytulu yLg ftuE ftb mnujtE:e b¤ðþk l:e. lir;f;t ylu mtbtrsf BËÕgtule btuxe-btuxe Jt;tu fhlthtytubtk:e Ctøgu s ftuE rJhjtu nNu su YvrsrJlelu vtu;tlt Dhu ftb vh htFu. ;uble b:htJxe nkbuNt buje s ntug Au. Cth;btk fwj fuxje YvrsrJleytu Au ;ultu m•ttJth ytkfztu l:e. mu¾m Jfomo vtmu nuÕ: ftzo l:e fu ;ublt ÃþlJoml btxu fkE fhJtbtk ytJðþk l:e. ftg’tle vhJtlde bégt ct’ ;ublu ;cece MþrJ"tytu b¤e NfNu ylu Ntu»tKltu rNfth lrn clu. YvrsrJleytuLþk Ntu»tK yxftJJt btxu jtEmLm fwxKFtltle btrjfKtulu lrn ;ublu vtu;tlu ytvÔþk sYhe Au yub mbtsmuJftuLþk fnuJkw Au.

mu¾m Jfolu ftg’umh cltJJtlt rJhtu"eytu fnu Au fu su ’uNbtk ytlu ftg’umhltu ’hßòu «tÃ; Au ðgtk yt "k"tu btrVgtytu mt:u b¤e dgtu Au ylu ;ubtk WAt¤tu òuJt b¤u Au. ytuMx[urjgt ylu lu"hjuLzbtk ;ulu ftg’umh cltÔgt A;tk mu¾m Jfomo «ðgu yvht"tu Jægt Au. yt ’uNtubtk mu¾m-xwheÍb vK JæGþk Au. yvht"e dr;rJr"lu fthKu DKt fwxKFtlt ck" fhJt vzât Au.

muLxh Vtuh mtu~gj rhmaole ztghu¾xh hkslt fwbtheLþk fnuÔþk Au fu yt ÔgJmtgbtk 90 xft brnjtytulu VtumjtJelu fu Au;hrvkze:e jtJJtbtk ytJu Au. yt brnjtytu vtu;u verz; Au ylu ;ule mt:u yvht"e ;hefu ÔgJnth l fhe Nftg. su jtuftu ;ublu yt ÔgJmtgbtk "fuju Au ;ublu mò ytvJe òuEyu. mu¾m Jfolu ftg’umh fhJt:e mbMgt WfujtNu lrn. ytlt:e dwludthtulu Aqx b¤Nu ylu ;uytu YvrsrJleytu mt:u blVtJu ;ub J;oNu. JtM;Jbtk mhfthu mu¾m Jfomolt MJtMÚg ylu ÃþlhwØth btxu ftb fhÔþk òuEyu. J¤e yt ÔgJmtg btºt còhtubtk lrn vK Dhbtk vK ajtJJtbtk ytJu Au. W•th «’uNlt 13 rsÕjtbtk fhJtbtk ytJujt yuf mJuobtk òKJt béGþk Au fu YvrsJelelt 1341 fumbtk:e 793 fwxKFtltbtk:e ylu 548 Dhbtk:e yt "k"tu fh;e n;e.

ytsu r«Lm atÕmo:e jElu rcj duxTm Mþ"elt ylu ntujeÔËzlt nehtu rhazo duh:e jElu yluf mtbtrsf mkdXltu mu¾m Jfolu ftg’umh cltJJtle ÍwkcuN ajtJe hÌtt Au. fuxjtf ’uNtuyu ytlu «tuVuNl ;hefu bksqhe ytve Au ;tu fuxjtfu ;ult btxu mò-yu-btu;le mò VhbtJe Au. J¤e fuxjtf yuJt ’uN Au ßgtk mu¾m Jfo duhftg’u l:e vK ònuh M:¤u ytb fhÔþk øþltu Au. ytvKt ’uNbtk vK Rbtuhj x[trVrfkd yu¾x 1956 yLþmth ftuEvK brnjt yuftk;btk vtu;tlt Nhehltu ÔgJmtrgf JvhtN fhe Nfu Au vK l ;tu ;u ònuh M:¤u d{tnftulu ytfr»to; fhe Nfu Au ylu l ;tu vtu;tlt "k"tlu J"thJt btxu ònuhbtk «ath fhe Nfu Au. ntukdftukd, fÍtrfM;tl, £tkm, zuLbtfo, vtujuLz, vtuxowdj, Mvul, Rxtje suJt ’uNtubtk yt rlgb jtøþ Au. btuxt Ctdlt Bþmjbtl ’uNtubtk yt ÔgJmtg duhftg’u dKtg Au. vtrfM;tl, rVrjvtELm, mtW’e ythc, Rhtl, Rhtf, fwJi;, ;ÍtrfM;tl Wvhtk; ael, ©ejkft, hrNgt, MJezl, ltuJuo, htubtrlgt, gw¢ul Jduhubtk vK ’un ÔgJmtglu duhftg’u dKJtbtk ytJu Au. sbole, ytuMx[urjgt, JuluÍwyujt, nkduhe, j;trJgt, RøjuLz Jduhu ’uNtubtk ytlu «tuVuNl ;hefu bksqhe ytvJtbtk ytJe Au. ßgthu vltbt, vuhw, LGþÍejuLz, rMJxTTÍjuoLz, ðþfeo, bu¾mftu jucltul suJt ’uNbtk ytlu ftLËle ’hßòu ytvelu huøGþjux vK fhJtbtk ytJu Au.