bulusbuLx

lJt rJathtu ylu sqlt rJathtultu mkD»to mJoÔgtve Au

ftuEvK lJe :eghelu MJefthelu ;u «btKu ybj fhJtbtk btºt bulusbuLxlt ûtuºtbtk ln´ vhkðþ yLg ûtuºttubtk vK yJhtu"tu lzu Au. sqle :egheÍ ylu sqle «u¾xemJt¤t lJe :eghele halt fhlthlu ‘Cuòduv¥ fu ‘vtdj¥ dKu Au.

buulusbuLxbtk yuf JF; £uzhef zcÕGþ xujhle ‘mtgLxeVef bulusbuLx¥le :eghe btle;e n;e ;ubtk mtgLxeVef Nç’ltu Wvgtud Ftuxe he;u fhJtbtk ytÔgtu n;tu. bsqhtult ftble yðgk; Mþûb btvKe fhelu, ;uble ftb fhJtle ylu ;u mkckr"; ;uble njlajl vØr;ltu vK yÇgtm fhelu ;ublt vh ftbLþk CthK J"the ’uJtbtk ytÔGþk. yt vØr;btk xtRb yuLz btuNl MxzeÍ BþÏg n;t. ftb’thtuyu ylu bsqh mkDtulu jtøGþk fu yt Ntu»tKle yuf lJe ‘mtgLxeVef¥ vØr; Au. nJu bulusbuLxbtk mtgLxeVef bulusbuLxle rJath"thtle «r;»Xt cume dE Au. ;ult J»ttuo vAe NY :guje Ìtwbl yuLSlegh´dle rJath"tht vK nJu atj;e l:e. ‘¾Jturjxe mfoÕm¥ltu rJath òvtlbtk atju Au vhkðþ yLg ’uNtubtk ;u Ftm ybje cLgtu l:e. ;ulu c’ju xtuxj ¾Jturjxe fLx[tujle meMxb Jæþ mk;tu»tfthf sKtE Au. ytuduoltEÍuNl zuJjvbuLxlt CtdYvu Ftujtguje xe-øþ{v x[uRl´d fu muLmexeJexe x[uRl´d yuf sbtltbtk (1950 ylu 1960lt ’tgftytubtk) jtufr«g :guje vhkðþ ;ule celymhfthf;t mtce; :;tk ;ultu nJu Ftm Wvgtud :;tu l:e. rm¾m meøbt ¾Jtujexe fLx[tuj ltble xuflef slhj Rjufx[eflt Jzt sufJuÕNlu je"u òKe;e cle. vhkðþ ytLþ ybjefhK cnw s frXl ntuJt:e sd;le cnw s ytuAe fkvleytu ;ultu Wvgtud fhu Au. zøjtm mufd{udhu :eghe yu¾m ylu :eghe Jtg subtk :eghe suÔþk ftuE ;•J l nðþ vhkðþ btlJ btuxeJuNl ;:t btlJ J;ol btxule yxf¤tu n;e ;u nJu ftd¤ vh s hne dE Au. yjc•t :eghe Jtgbtk ftb’thtult vtxeomevuNlltu su Ctd n;tu ;ultu ytkrNf he;u ybj :tg Au ylu ©rbftult MËaltu òu ÔgJntY ntug ;tu MJefthtg Au. vhkðþ mtht MËaltu fhJt c’j ©rbftulu ftuE cZ;e b¤e ntug fu Eltb béGþ ntug ;uÔþk ftuEfJth s :tg Au.

ELxhluxlt sbtltbtk yuf JF; yuÔþk bltðþk fu jtuftu ytuVemtubtk:e ftb fhJtlu c’ju vtu;tlu Duhu:e ftb fhNu. cnw s ytuAt yvJt’tulu ct’ fh;tk ytuVemtubtk ftb fhlthtytule mkÏgt DxJtlu c’ju J"e Au. btuxeJuNlle yluf :eghebt bulusbuLx rak;ftu ylu bltuJi¿ttrlftuyu rJfmtJe Au vhkðþ mtht ftblu lJtòu ylu yt¤Mþ fu cusJtc’th ftb’thlu Neûtt fhtu ;ult:e J"thu bulushtulu rJathJtltu mbg fu ûtb;t lne ntuJt:e yt lJe btuxeJuNlle :egheÍ btºt ftd¤ vh s atÕþ Au. bulusbuLx jezhNev rJ»tu nòhtu ÃþM;ftu ylu jtFtu (nt, jtFtu) rlck"tu ylu juFtu Avtgt ntuJt A;tk ;u nS yuf hnMg Au ylu Ãþ»f¤ x[uRl´d ytÃgt A;t mtht jezhtulu QCt fhe Nft;t l:e ;u ’huf fkvle fu mkM:t òKu Au. jezhNev x[uRl´dlt ftgo¢btubtk:e vmth :gujt ;ult JFtK fhu Au vhkðþ ;uLþk vrhKtb ytb vtuÍexeJ sKtðþk l:e. fkvlelu mV¤ cltJlth fu rl»V¤ cltJlth ytFhu ;tu fkvleLþk fÕah Au ;u òKJt A;tk rl»V¤;t ;hV sE hnuje fkvlelu vtu;tLþk fÕah c’jJtltu rJath ytJ;tu l:e ylu rJath ytJu ;tu fkvlelt fÕahlu fuJe he;u c’jÔþk ;ule Fch vz;e l:e. fkvle zqce òg ;tu vK ;ult fÕahlu c’j;e l:e. bulusbuLx fLmÕxLxmlu fkvleLþk fÕah fuJe he;u c’jÔþk ;ule Fch ntuJt A;tk yt yuxje jtkce ylu "ehs btkde ju;e «r¢gt Au fu fkvle btºt jedj fu VtgltLmegj fLmÕxLxm rJlt ftuE yLg bulusbuLx fLmÕxLxle mjtn juJt ;igth ntu;e l:e. btºt mhfthe ytuVemhtu ylu htsfeg JdJt¤t jtuftu mt:u mtht mkck"tu htFJt:e fkvle «dr; fhu Au ;uÔþk jdCd ’huf Cth;eg fkvleLþk btlÔþk Au. ;u:e yn´ «tuVuNlj bulusbuLxltu ftkEf rJftm :gtu Au vhkðþ Mx[uxuSf bulusbuLx fu øjtucj bulusbuLxltu suxjtu rJftm :Jtu òuEyu ;uxjtu :gtu l:e. btºt rJ’uNe mkGþ¾; mtnmtu "htJ;e Cth;eg fkvleytulu VuhVthtu fhJtle yrlJtgo;t mbòE Au.

Cth;btk bt¤Ftfeg VuhVthtu fhJtLþk ftb D½þk s yDhwk Au. bulushtu vtu;vtu;tle m•tt sbtJelu cuXtk ntug Au ;u:e rJ’uNe fkvleytule sub yn´ Mx[fahj auELSÍ JthkJth :E Nf;t l:e. nJu JirµfefhKle Ízv J";tk Mx[fahj auELSÍ Jæþ Ízv:e :Nu ;ub jtdu Au. ’t.;. nJu fuL÷le mhfth òu mhfthe mtnmtubtk:e zemELJuMxbuLx fhu ;tu ;ulu yxftJlth ztcuhe vûttu l:e vhkðþ zemRLJuMxbuLxLþk ftb nS nbKtk s ltlt vtgu NY :Gþk Au fthK fu mhfthe mtnmtult ybj’thtuLþk ylu «"tltuLþk Cthu rn; ntug Au. Ftux fh;t fuL÷ ;:t htßgtult mhfthe mtnmtu ck" fhtg ;tu f’ta ytvKe ;btb muÕV VtgltLMz ftujuslt rJ¼t:eoytule Ve 80 xft Dxe òg. vhkðþ yt VuhVth Mx[fahj ntuJt:e ;ult bulusbuLxbtk VuhVth :E Nf;tu l:e yuf JF; ftuE fkvlebtk bulusbuLx fÕah DztE òg vAe bulusbuLxle dbu ;uxje lJe :egheÍ cnth vzu fu lJt ÃþM;ftu Avtg vhkðþ ;ult:e fkvlebtk ÍtÍtu Vuh vz;tu l:e. bulusbuLxlt lJt rJathtulu fkvlebtk ftb fh;t yu¾Íe¾âwxeÔÍ yuf ftlbt:e mtkC¤e ceò ftlbtk:e ftZe ltkFu Au y:Jt bulusbuLxlt juFtulu ylu ÃþM;ftulu Jtkaelu ;ulu yuf ctsw vh Bþfe ’u Au ylu ;u æˤ Ftg Au. ßgthu vrhÂM:r; "hBˤ:e c’jtg ðgthu s sqle Nijebtk VuhVthtu fhJtbtk ytJu Au. Ftm fhelu bulusbuLx jezhNev rJ»tult ftuE ÃþM;ftu fu juFtu rJ»tu ytÔþ Ftm clu Au. yjc•t VtgltLm, MxuxeMxefm, btfux´d, vçjef hejuNLm, yuLSlegh´d, zeÍtEl yufMvtuxo-RBvtuxo, ftuBÃGþxmo Jduhult ftiNj (Mfej) jûte x[uRl´d «tud{tBmbtk:e fboatheytu D½þ NeFu Au. J¤e fum Mxzebtk:e ftuEvK «§vºtbtk fum MxzeÍ ÃËAJtbtk ytJ;t l:e ;u yuf ytùgoslf Dxlt Au !! drK;lt rJ»tglt «§vºtbtk ftuE drK;ltu ’tFjtu s ÃËAJtbtk lt ytJu ;tu rJ¼t:eo fuxjtu ftatu hnu ;ule ;bu fÕvlt fhe Nftu Atu ?

ftuEvK lJe :eghelu MJefthelu ;u «btKu ybj fhJtbtk btºt bulusbuLxlt ûtuºtbtk ln´ vhkðþ yLg ûtuºttubtk vK yJhtu"tu lzu Au. sqle :egheÍ ylu sqle «u¾xemJt¤t lJe :eghele halt fhlthlu ‘Cuòduv¥ fu ‘vtdj¥ dKu Au. ;cece ûtuºtLþk yn´ W’tnhK jEyu ;tu ;cece ûtuºtle lJe Ntu"tu ylu :egheÍltu ytvKt fuxjtf ytGþJuo’tatgtuo ;:t sqle vuZelt E.m. 15be m’ebtk hnu;t ;Æl ytWxzuxuz jtuftu Ãþ»f¤ rJhtu" fhu Au. ytlu huÍeMxLm xw auELs fnu Au. yÕmh (vuxbtk atk’w) ykdule lJe :eghelt rJhtu" ykduLþk yuf W’tnhK leau ytÃGþk Au.

huÍeMxLm xw auELs

’tgftytu Mþ"e yÕmh (vuxbtk atk’t) rJ»tule mJobtLg ylu sd;btLg (GþrlJmoj buzefj :eghe yuJe n;e fu (Mx[um) btlmef ’ctJ ;:t medhuxLþk ylu ’tYLþk Ôgml yÕmh fhu Au. ;ule vtA¤ yuJe btLg;t n;e fu btlmef ’ctK ylu Ôgmllu je"u sXhbtk sYh:e J"thu yumez WðvLl :tg Au su:e sj’ yumez mtbu hûtK ytv;e sXhle jtEl´d F;b :E òg Au. yt:e yÕmh btxu jtkct dt¤tltu Wvtg btºt msohe (ytuvhuNl) s Au.

ytuMx[ujegtlt cu ztp¾xhtu-htucel Jtuhl ylu cphe btNoj - yt :eghele mtbu vzât. ;ubKu ònuh fGþO fu ’’eolu yÕmh :JtLþk fthK cufxuhegt Au sule ò; nS ytu¤FtE l:e. ftuE ntEJu vh "mbm;tu x[tVef yuf r’Ntbtk vmth :tg ;ule mtbu ;bu fth z[tRJ´d fhtu ;uÔþk yt ztp¾xhtuLþk rlJu’l nðþk.

E.m. 1983btk ztp. btNoju yÕmhlt ’’eoytulu yt lJe :eghelu yt"thu mV¤;t:e Wvath fhJtLþk NY fGþO. ’’eoytulu yuLxectgtuxef ’Jtytu ytve. yt J»tolt yk;u cuÕSyble yuf ftuLVhLmbtk ztp. btNojlu ÃËAJtbtk ytÔGþk fu ~þk yÕmh cu¾xuheytlu fthKu :tg Au ? ;ubKu fÌtwk fu ;btbu ;btb «fthlt yÕmhLþk fthK cufxuhegt Au. ;ubKu ytb fÌtwk ðgthu ;ublu mtkC¤ltht «r;»X; ztp¾xhtuyu ftuLVhLmbtk ;ubltu nwrhgtu ctujtÔgtu ;tu ytFe ’wrlgtltu ;cece mBþ’tg ;ubltu rJhtu"e n;tu. Auf E.m. 2005btk yt Ntu" btxu ztp. btNojlu ltucj «tRÍ béGþk. nJu yÕmh btxu sd;lt c"t ztp¾xhtu yuLxectgtuxef ’Jtytu ytve ;ulu bxtzu Au. lJt rJathtu sqlt rJathtu mt:u fuJt mkD»tobtk W;he mkNtu"ftulu nuhtl fhu Au ;uLþk yt W’tnhK Au. ytb huÍeMxLm xw auELs mJoÔgtve ntug Au. Cth;btk ;u cnw Qkztu Au.