Í´ÍwJtzt-fåAlt ltlt hKbtk ÇþdCo vuxt¤btk SJk; s¤Mºttu;lt mkfu;

fåAlt ltlt hKtbtk beXtlt vtKeltu fwkz...

fw’h;e ctuhbtk:e J»ttuo:e m;; Jnuðþ vtKe

yÇgtmw ylu mkNtu"ftu btxu mkNtu"lltu rJ»tg

MþhuL÷ldh,;t.2h

MþhuL÷ldh SÕjtlt yk;rhgt¤ Í´ÍwJtz ylu ðgtk:e s NY :;t fåAlt ltlt hKbtk Juhtl «’uNbtk ßgtk swytu ðgtk ÍtkÍJtlt leh (B\ds¤) ytJt Juhtl «’uNbtk beXt rlbo¤ leh:e Chujtu rÍjfuµh fwkz ylu fåAlt ltlt hKle bægbtk s ytJuj JAhts cux vtmu fw’h;e ctuhbtk:e J»ttuo:e m;; fw’h;e he;u Jnu;t veJtjtgf vtKeyu ytùgo msGþo Au. d{tbsltu Wvhtk; ÇþM;hNtMºteytu, ÇþJi¿ttrlftu fu subKu yt ûtuºtu J»ttuo:e mkNtu"l fGþo Au ;ublt yrC«tg «btKu Íejfuµh fwkzle sjhtNe ylu vtKelt fw’h;e ctuhbtk:e Jnu;t vtKeltu SJk; «Jtn yu cklu ÇþdCobtk ftuE beXt vtKeltu fw’h;e ytk;hMºttu; ntuJtltu MvÐ rl’uo»t fhu Au. ytsu J»ttuo vAe vK ÇþdColt vuxt¤btk vtKelt Mºttu; SJk; ntuJtle mkCtJlt ntuJt:e yÇgtmw ylu mkNtu"ftu btxu yt rJ»tg ytsu vK yuxjtu s «Mðþ; ylu hm«’ clu Au.

;s¿ttult yrC«tg Wvhtk; floj su zcÕGþ JtuxNl f]; ftrXgtJtz mJomkd{n (E.m.1886) øþsht;e rJµftuN Wvhtk; øþsht; duÍuxeghbtk vK yuJtu rl’uoNtu òuJt b¤u Au fu Í´ÍwJtzt ytd¤ltu JtAht mtujkfeltu Wßsz ylu Juhtl xtvw (ntjltu JAhts cux) Au ;ubt yuf cu vtKelt Íht Au ;ult vtKe:e htude mtht :tg Au. yn´ YvuK l’e ÃþJuo:e vrùb ;hV Jnu Au ylu Í´ÍwJtztle W;hu ytJujt bu’tlbtk hnelu hKbt JtAzt mtujkfele vrùb ;hV :tuzuf ’wh mhMJ;e l’ele mt:u b¤u Au.

ytb Wvhtuf; WÕjuFtulu yt"thu yÇgtMþytu, ;s¿ttu ylu d{tbsltule yuJe btLg;tlu Jud b¤u Au fu J»ttuo vnujt ÍeswJtzt Wvhtk; fåAlt btuxt ;:t ltlt hKlt ÇþdColt vuxt¤tbt beXt vtKelt Mºttu; l’e fu ftuE ÍhKtlt Yvu m;; Jnu;t ntuJt òuEyu. yu s Mºttu; ytsu vK ÇþdoClt vuxt¤btk SJk; ntuJtlt fthKu beXt vtKelt fwkz fu fw’h;e ctuhlt MJYvu jdCd AuÕjt h0 J»to:e vtKe fåAlt ltlt hKbtk Jnuðþ òuJt b¤u Au. fåAlt ltlt hKle bægbtk ytJuj yt fw’h;e ctuhbtk:e d{tbsltult fnuJt «btKu J»ttuo:e fw’h;e he;u s vtKe Jnugt fhu Au. yt vtKele øþKJ;tle Ji¿ttrlf "tuhKu «gtudNt¤tbtk aftmKe fht;t ctuhbtk:e Jnuðþ yt vtKe MvÐvKu veJtjtgf sKtGþ Au. ctuhbtk:e rlf¤;t yt vtKetbtk fwj ûtth îtÔgLþk «btK v00-h000 be.d{t/jexh mtbu 690 bejed{tbLþk sKtGþ Au. vtKele mÉtE 300:e 600 bejed{tb «r;jexhle mtbu hv0 bejed{tb sKtE Au. VTjtuhtEz 1:e 1.v bejed{tb mtbu 1 bejed{tb sKtE Au. ytb yt vtKe veJtjtgf ntuJtLþk sKtGþ Au. JAhts cuxle ytmvtmlt hnuJtmeytu ;:t ydhegtytu Wvhtk; v~þ"l Ftm fhelu JAhts bkr’hle 700:e Jæþ dtgtu ylu yLg v~þytu btxu vK veJtlt nuðþ btxu fw’h;e ctuhbtk:e fw’h;e he;u s Jnu;t yt vtKeltu Wvgtud :tg Au.

ftXegtJtz mJomkd{nbtk yuJtu vK WÕjuF òuJt b¤u Au fu Í´ÍwJtzt ytd¤ swlt JF;btk cthubtm ’hegtLþk vtKe Jnuðþ nðþ. cltm, YvuK, mhMJ;e ylu ceS l’eytubtk ft’J ;KtE ytJJt:e ’hegtu "ebu"ebu Ãþht;tu dgtu ;uLþk vtKe Fmðþ dGþ ;u Auf fåAlt yFt;btk CéGþ. Íejfuµh fwkz ykdu vK ftXegtJtz mJomkd{nbtk MvÐ WÕjuF Au. yu Ctdbtk DKt cux Au subtltu BþÏg Sjtlk’ (ntjltu Íejfuµh) Au. d{tbsltult fnuJt «btKu Jemuf J»to vAe rÍjfu~Jh fwkzbtk vtKeltu ytk;hMºttu; (ÇþdColtu)ÃþlseoJe; :gtu Au.

øþsht; Mxux duÍuxeghbtk vK yuJtu WÕjuF òuJt b¤u Au fu cltm, mhMJ;e, YvuK ylu mtchb;e l’e fu su h64v0 atu.fe.be . rJM;th ytJhe ju Au ;u l’eytubtk:e cltm, mhMJ;e ylu YvuK fåAlt ltlt hK ;hV Jnu Au. øþsht;e rJµftu»tlt Fkz-hhbtk fåAle ytmvtmlt s¤«Jtntu rJNu yuJtu WÕjuF òuJt b¤u Au fu Wvd{neg ;MJehtubtk mhMJ;e l’ele fwj jkctE hv60 febe ;:t mhuhtN vntu¤tE 6:e 8 febe (ybwf M:¤tu btxu) ntuJtLþ lffe :Gþ Au. Wvjç" yt"th mtbd{e yLþmth ;ultu «Jtnv: W;htkajlt vrùb dZJtj:e NY :E nebtaj «’uN, nhegtKt, vkòc, htsM:tl vmth fhe øþsht;lt fåA hKbtk, "tu¤tJehtbtk Mþhsftuxzt, htusze, l¤mhtuJhle ytswctswlt rJM;thbtk :Elu jtu:j ylu ceS ;hV «CtmvtxKbtk vmth :;tu sKtgtu Au. ðgtk:e mhMJ;elt ÇþdCo s¤lt Mºttu; b¤Jtle mkCtJlt dKtg.

øþsht;e rJµftu»tlt WÕjuF «btKu Çþs:e ÃþJo ;hV ;ubs "tu¤tJeht rJM;thbtk fåAlt hKbtk mhMJ;e l’elt ºtK ºteftuK «’Ntu bégt ntuJtLþ bnthtò mgtShtJ GþrlJmeoxe Jztu’htlt rl»Ktk;tuyu «M:trv; fhe ytÃGþ Au. mhMJ;e l’e ÕþKe ;ubs rmæ"Ãþhle øþsoh mhMJ;e:e ’wh W;he-JtgÔg ;hV Fm;e dE Au. yt fthKu s rmæ"Ãþh btð\©tæ" ;e:o ;hefu «rmæ" vtBGþ nNu.

Emhtult Ji¿ttrlf ylu mhMJ;elt «Jtntu rJNu suble J»ttuo:e yÇgtm ylu mkNtu"l fGþo Au yuJt ztu.ve.yum.X¬hlt yrC«tg «btKu mhMJ;elt yluf «Jtntubtltu yuf «Jtn J»ttuo vnujt Í´ÍwJtzt vtmu:e vmth :E mtiht»x[ ;hV Jnu;tu ntuJtu òuEyu. mhMJ;e l’eltu Bþ¤ «Jtn fijtm btl mhtuJh:e NY :E ’uNlt W;h ÃþJeog «’uN ylu htsM:tl:e yt «Jtn øþsht;bt ’tFj :E vtka «Jtnbtk Jnu;tu n;tu. yt «Jtn fvejt, mhMJ;e, nheKe, lk’t ;:t J{SgtKelt ltbu ytu¤Ft;t n;tk. fvejt Jzldh vtmu:e Jnu;e n;e ceòu yuf «Jtn htsM:tlbtk:e ’tFj :E ’tk;eJtzt, rmæ"Ãþh, vtxK, jtuxuµh :E Í´ÍwJtzt vtmu hKbtk :E mtiht»x[btk ’tFj :;tu ntuJtu òuEyu. ºteòu «Jtn "tluht, :ht’, Jthtne, fåAlt ltlt hKbtk :E Í´ÍwJtzt vtmu:e vmth :E mtiht»X[btk Jnu;tu ntuJtu òuEyu. atu:tu «Jtn fåAlt btuxt hKbtk lztcux vtmu :E ytzumh vtmu lk’tcux vtmu Jne mtiht»x[btk Jtftluh, atuxejt, ctcht vtmu Jne mtublt: vtmu mBþ÷lu b¤;tu nNu. ßgthu vtkabtu «Jtn fåAlt btuxt hKbtk :E cujtcuxbtk J{sJtKe vtmu Jne ’ûteKu mtiht»x[btk ’tFj :E AuJxu mtublt: vtmu mBþ÷lu b¤;tu nNu.

vtKelt ;btb Mºttu; Wvhtk; fåAlt ltlt hKbtk J»ttuo vnujt cltJtguje «tael JtJ fu subtk ytsu vK vtKe ChuÕþ Au. (ytmvtm beXtlt Zdjt ntuJt:e yt vtKe ytsu veJtjtgf l:e ) ;:t Í´ÍwJtzt dtbbtk ’tFj :;t s beXw vtKe "htJ;e JtJ vK òuJt b¤u Au. ;u s ’NtoJu Au fu J»ttuo vnujt yt rJM;thbtk beXt vtKelt Mºttu; m;; Jnu;t ntuJt òuEyu.