LG Vtum

dtk"eSle ytr:of yttele Jt;tu& rnL MJhts

dtk"eSyu 100 Jto Juo13 :e 22 lJuBch, 1909 hrbgtl jFujt M;fbtk ytsle ytr:of mbMgtytult matux Wvtgtu rak"Jtbtk ytgt Au

‘jdu hntu BLltCtE rVblt rhje :gt vAe dtk"eSlt mtbtSf ;Jttlbtk GJtvuZelu c hm vztu Au. dtk"eS yuf bntl mbtsNtMte ntuJt Wvhtk; bntl y:ofthKe vK n;t. Ghtuvbtk gktJt’lu fthKu vu’t :guje rJtb vrhM:r; ylu Cth;le rJfuL; y:ogJM:tltu ygtm fhelu ;ubKu Jbtk J jtuftult ytr:of ;ubs ytgtbf fgtKle yuf rJrN rVjMVe rJfmtJe ftZe n;e. dtk"eSle rJath"tht Wvh ul hMfl, rjgtu xtuMxtug ylu nul{e :tuhtu suJt rJathftultu vK Qkztu CtJ n;tu. yt c"e rJath"thtytultu ygtm fhelu ;ubKu ‘mJtuo’gle rVjMVe rJfmtJe ftZe n;e. yt ‘mJtuo’gle ytr:of rJath"thtle vnujeJnuje hsqyt; dtk"eSyu btt 77 vtltklt ‘rnk’ MJhts M;fbtk ymhfthf he;u fhe n;e. yt M;f jFtgtlu 100 Jto :gtk Au, vK ;ubtk su rJath"tht hsq fhe Au ;ubtk Cth;le ylu rJle J;obtl ytr:of fxtufxeltu Wfuj Aqvtgujtu Au.

’wrlgtbtk ftuE M;flt jFtKle N;t’e WsJJtbtk ytJu ;uJe Dxltytu sJjus uJt b;e nNu. ytsu btt mJtuo’gJt’eytu s ln vK mbtsNtMteytu ylu y:oNtMteytu vK ‘rnk’ MJhts M;fle N;t’e rlrb•tu rJrJ" ftgobtu gtuS htt Au. E.m. 1909btk dtk"eS ’rtK ytrftbtk hnelu Jfejt; fh;t n;t. ’rtK ytrftbtk hnu;t rnL’wM;tle ltdrhftult yr"fthtu btxu ;uytu jz; ajtJe htt n;t. yt jz;lt yLmk"tlbtk ;ublu Cth;eg r;rlr"bkz mt:u RkjpLz sJtLk :Gk. dtk"eSyu RkjuLz:e ’rtK ytrft Mxebhbtk vtAt Vh;e JF;u ;t. 13 :e 22 lJuBch, 1909 ’hrbgtl btt 10 r’Jmbtk yt M;f jGk nk. ytsu dtk"eSlt mti:e bn•JKo M;f ;hefu ‘rnk’ MJhtsle dKlt :tg Au.

dtk"eS E.m. 1888le mtjbtk 19 Jtole Wkbhu curhMxh clJt rJjtg; dgt gthu ;ublt blbtk ykd{us  ylu mg;t gu CthtuCth yt’h n;tu. nfef;btk RkjuLzle dr;Lk hnMg Kelu Cth;lu vK dr;lu vk:u jE sJtle ;uble JtrnN n;e. jkzl dgt vAe ;uytu gtkle mg;t:e ygk; CtrJ; :gt n;t ylu ykd{us mg;tlt ;uytu jdCd C; cle dgt n;t. E.m. 1904le mtjbtk ;ubKu hMflLk ‘yl xw r"m jtMx M;f JtkGk ylu ;ublt rJathtubtk "hB:e vrhJ;ol ytGk. Ghtuvlt ’uNtu dhectult NtutK tht su he;u mB\ cLgt n;t ;ule Cgkfh;t ylu rlh:of;t ;ublu mbE dE n;e. yt vrhJ;ollt ;tvu s ;ubKu ’rtK ytrftbtk rVrlm ytble M:tvlt fhe ylu b"tl SJl SJJtltu mkfv fgtuo. vtu;tlt ytr:of rak;lltu rlatuz dtk"eSyu ‘rnk’ MJhts M;fbtk XtjJe ’e"tu Au.

dtk"eSyu Cth;btk M:tge :Elu MJhtsle jz;ltu thkC fgtuo ;ult A Jto ydtW ;ubKu ‘rnk’ MJhts M;f jGk Au. ;ub A;tk Cth;lu ;uytu fgt fthLk MJhts ytvJt btkdu Au ;u ctc;btk ;ublt rJathtu yuf’b Mv n;t. ykd{uuyu Ghtuvbtk gktJt’ ylu NtutKlt btgb:e su fthle dr; fhe Au, ;ule Cth;btk nhrd lfj :Je l uEyu, yub dtk"eS btl;t n;t. yt fthKu s ;ubKu ‘rnk’ MJhtsbtk jGk Au fu ‘‘ytltu y:o ;tu yu :gtu fu ytvKlu ykd{uS htg uENu, vK ykd{uu ln uEyu. ;bu JtDltu MJCtJ btkdtu Atu, vK JtDlu btd;t l:e. yuxju fu ;bu rnk’wM;tllu ykd{us cltJJt btkdtu Atu. ylu gthu rnk’wM;tl ykd{uS :Nu gthu ;u rnk’wM;tl ln fnuJtg vK FhuFk RkjM;tl fnuJtNu. yt MJhts btht rJathLk l:e.

Cth;lu MJ;kt;t be ;u vAe m•tt Wvh ytJujt dtk"eSlt fnuJt;t yLgtgeytuyu s gktJt’ ylu ytr:of rJftmle ctc;btk Ghtuv-yburhftLk ytk"wk yLfhK fGO nk. ytsu ytvKt ’uNLk mbd{ y:o;kt vrblt y:o;ktle NtutKJt’le ;tmeh Bsc atje htwk Au. rJr"le rJrat;t yu Au fu dtk"eSLk ltb JxtJe Ftltht lu;tytuyu s vrbe v"r;lt Ntutf y:o;kt tht Cth;btk ytr:of rJxkcKtytu ylu ymbtl;tytu vu’t fhe Au. yt htsfthKeytuyu ‘rnk’ MJhts JtkaJtle sYh Au. Cth;lu ytt’e be ylu MJ;kt Cth;Lk lk ck"thK cltJJtbtk ytGk ;ubtk vK Cth;btk Ntml btxu rc{xlle vr;le mkm’eg jtufNtnele :t yvltJJtbtk ytJe. yt mkm’eg vr; Cth; btxu ;l lftbe ylu ntrlfthf Au, yuk dtk"eS btl;t n;t. rc{xeN mkm’ rJNu dtk"eSyu ‘rnk’ MJhtsbtk jGk Au fu ‘‘sulu ;bu vtjobuLxle bt;t fntu Atu ;u vtjobuLx ;tu JtkKe Au ylu Ju~gt Au. yt cLlu N’tu ytfht Au, A;tk chtch jt vzu Au. buk JtkKe fne, fub fu nsw M"e vtjobuLxu vtu;tle buu yuf vK mthwk ftb fGO l:e. ylu ;u Ju~gt Au, fub fu ;ulu su "tlbkz htFu ;u "tlbkzle vtmu ;u hnu Au. E.m. 1909btk dtk"eSyu RkjuLzle vtjobuLx btxu su N’tu Jtvgto ;u R.m. 2009btk Cth;le vtjobuLxlu vK jt vzu Au. su vt fu dXck"l dtk"eSlt ltblu JxtJe m•tt Wvh ytJu Au, ;uytu Ju~gtle sub vtjobuLxltu Wvgtud vtu;tlt MJt:o Ft;h s fhu Au.

ytudKembe m’ebtk ylu Jembe m’elt thkCbtk Ghtuvbtk su fthlt M"thtytu uJt b;tk n;tk ;uLk rJjutK fh;tk dtk"eS ‘rnk’ MJhtsbtk jFu Au fu ‘‘ydtW btKmtu gthu jzJt btkd;t gthu yufceLk Nhehc ysbtJ;t. nJu ;tu ;tuvlt yuf dtut:e nhtu l jE Nfu Au. yt M"thtle rlNtle Au. ydtW jtuftu je nJtbtk vtu;tlu Xef vzu ;uxk ftb MJ;ktvKu fh;t. nJu nhtu bsqhtu vtu;tlt shtllu Ft;h yufXt be btuxtk fthFtltk fu FtKtubtk ftb fhu Au. ;uytule ’Nt lJh fh;tk njfe :R vze Au. ;uytulu memt Jduhult fthFtltkytubtk lle Jthe fhe ftb fhk vzu Au. ytltu Ctud vimt’th btKmtulu bu Au. ydtW btKmtulu bthelu jtb fh;t< ntj btKmtulu vimtle ylu Ctudle jtja ytvelu jtb cltJu Au.

RkjuLzbtk ylu ctfelt Ghtuvbtk yt fthlt M"thtlu fthKu fuk Lfmtl :Gk Au, ;uLk JKol fh;tk dtk"eS jFu Au fu, ‘‘yt M"tht ;u y"bo Au ylu ;u Ghtuvbtk yuxju ’hsu Vujtgujtu Au fu gtklt btKmtu y"odtkzt suJt uJt bu Au. Mteytu Dhle htKe ntuJe uEyu< ;ublu Nuheytubtk Cxfk vzu Au, y:Jt ;tu ;ublu bsqheyu sk vzu Au. RkjuLzbtk s atem jtF hkf yctytulu vuxlu y:uo d"tbsqhe fhu Au, ylu ntj ;ulu je"u musuxle rnjatj atje hne Au. yt M"thtu yuJtu Au fu, u ytvKu "ehs htFe cume~k ;tu M"thtle nzVuxbtk ytJujt btKmtu vtu;u mdtJujt ylbtk ce bhNu. dtk"eSyu su fthlt M"tht mtbu ‘rnk’ MJhtsbtk jtjc•te "he n;e, ;u fthlt M"tht vtA ytsu ytvKtu ’uN ’tuze httu Au, sulu vrhKtbu ytvKt ’uNbtk dhece, cufthe, btukDJthe, yvtutK, Fbhtu, lfmjJt’ Jduhu rJfht mbMgtytu vu’t :E Au. ytsu vK Cth;le  dtk"eSle mjtn Bsc yt M"tht vtA ’tuzJtLk Atuze ’u ;tu ;u MFe ylu mB\ :E Nfu Au.

dtk"eSyu ‘rnk’ MJhts M;fbtk su vrbe vr;lt M"tht Wvh vM;t vtze Au, ;ult Bg r;f ;hefu ;uytu hujJu, Jfejtu ylu ’t;htulu u;t n;t. yt btxu ;ubKu jGk Au fu ‘‘rnk’wM;tllu hujJuyu, Jfejtuyu ylu ’t;htuyu fkdt cltGk Au. hujJulu Cth;lt NtutK btxu sJtc’th dKtJ;tk dtk"eS jFu Au fu ‘‘;blu Wde ytJNu fu hujJu l ntug ;tu ykd{uultu ft rnk’wM;tl Wvh suxjtu Au ;uxjtu l s hnu. hujJu:e bhfe VujtE Au. hujJu:e ’wfttu Jgt Au, fub fu hujJule mdJz;t:e jtuftu vtu;tltu ’tKtu Juae ftZu Au. hujJu:e ’w;t J"u Au. Fhtc btKmtu vtu;tltu Fhtctu vtxt:e VujtJe Nfu Au. rnk’wM;tlbtk su vrJt M:tltu n;tk ;u yvrJt :gtk Au. ydtW jtuftu cnw Bmec;:e ;uJe sgtyu s;t. ;uJt jtuftu FhuFh CtJ:e Rhlu CsJt s;t, nJu ;tu ;thtle xtue btt ;Jt g Au. dtk"eSyu hujJu btxu su Jt; fhe ;u ;btb fthlt x[tLmvtuxolu vK jt vzu Au.

Jfejtult gJmtgle xeft fh;tk dtk"eSyu jGk Au fu ‘‘ykd{uS m•ttle yuf Bg atJe ;uytule y’tj; Au ylu y’tj;le atJe Jfejtu Au. u Jfejtu Jfejt; Atuze ’u lu ;u "k"tu Ju~gtlt suJtu lea dKtg ;tu ykd{uS htg yuf r’Jmbtk vze Ctkdu. dtk"eSlt yt N’tu ytsle y’tj;tulu ylu ytslt Jfejtulu vK jt vzu Au. ’t;htu rJNu dtk"eS jFu Au fu ‘‘’t;htu btt ytzkch:e jtuftule vtmu:e btuxe Ve ju Au, ylu ;uytule ’Jt su yuf vtEle rfkb;le ntug Au ;ult ;uytu Yrvgt ju Au. ytb rJtmbtk ylu mtht :Jtle ytNtbtk jtuftu Xdtg Au. dtk"eSyu ‘rnk’ MJhts M;fbtk su fthlt ytr:of M"thtytule Wd{ xeft fhe Au, ;ule vtA ygthu ytvKtu ytFtu ’uN ’tuze httu Au ylu vtgbtj :E httu Au. u ytvKt ’uNlu rJltNle d;tobtk:e Wdthe juJtu ntug ;tu dtk"eSle rJath"thtlt atnftuyu ylu dtk"eSLk ltb JxtJe Ftltht ;btbu ‘rnk’ MJhts M;f Jtkak uEyu ylu dtk"eSle gtgt Bsc Cth;lu mtk MJhts yvtJJtltu Ytt:o fhJtu uEyu.