rzMfJhe

JtprNkøxl, jkzl fu lJe r’Õne vh mkCrJ;
yt;kfJt’elt y"orJfme; y½þ rJMVtux:e caÔþk fuJe he;u ?

y½þ ctukclu ytvKt Nnuh vh Í´fJtbtk ytJu ðgthu cae Nftg ? òu cae Nftg ;ub ntug ;tu ~þk fhÔþk ? fuJe he;u cae Nftg ?

ytvKu òKeyu Aeyu fu, y½þ ctukcLþk mtåþk ltb LG˾jgh ctuBc y:Jt rVNl ctuBc Au. ;ulu yuxbctuBc vK fnu Au. ytsu ’wrlgtle vtka bntm•ttytu Wvhtk; Cth;, vtrfM;tl, RÍhtguje y½þNMºttu "htJu Au. ;tsu;hbtk W•th fturhgtyu vK y½þ rJMVtux yuxju fu y½þctukcltu «gtud fhujtu. yuÔþk btlJtbtk ytJu Au fu Rhtl vK y½þ ctukc cltJJtlt «gtmtu fhe hnuj Au.

;tsu;hbtk yuf ÃþM;f «rmØ :guj Au ;ult juFf Rr;ntmfth xujh c{tLa Au. ÃþM;fLþk Ne»tof ‘" ¾jLxl xuv& humj´d rnMx[e rJ: " «urmzuLx¥ Au. yt ÃþM;fbtk yburhftlt ;u JF;lt ht»x[vr; rcj ¾jLxllu yub fnu;t xtkfJtbtk ytÔgt Au fu, Cth;lt yr"ftheytult b;u Cth; vtrfM;tl Jåau y½þGþØ Vtxe lef¤u ;tu Cth;lu yltuFtu rJsg b¤u ;uJe ytdtne fhe n;e. ;ublt b;u Cth;lt 30:e 50 fhtuz ltdrhftu btu;lu Dtx W;he òg. vhkðþ Cth;lt J¤;t nwbjtbtk vtrfM;tllt 12 fhtuz ltdrhftultu mVtgtu :E òg. vhkðþ ytxje ;tu vtrfM;tlle Jm;e Au. ;u:e Cth;lt J¤;t nwbjtbtk vtrfM;tlltu yuf vK ltdrhf cae Nfu lrn. ytJt rJsglu rJsg fnuJtg fu lrn ;u yuf btuxtu «§ Au. y½þ NMºttu mtBËrnf rJltNlt NMºttu Au ytJt NMºtltu Wvgtud ftuE vK cu ’uNtu Jåault nJu vAelt GþØbtk y½þNMºttu JvhtJtle ftuE N¾â;t sKt;e l:e. vhkðþ yt ;tu ’uNtu Jåault GþØle Jt; :E vhkðþ ftuE yt;kfJt’e mkdXl JtprNkøxl, LGþ r’Õne, jkzl suJt Nnuhbtk y½þ ctuBcltu rJMVtux fhe Nfu ;ub Au òu ;ub :tg ;tu ;u Nnuhlt ltdrhftulu catJJt ~þk :E Nfu ;u rJathJtle sYh Au. :btuo-LG˾jgh ctuBc y:to;T ntRz[tusl ctuBc suJt bntrJltNf ctuBcltu Wvgtud :Jtle N¾â;t l:e. 1945btk òvtllt Nnuhtubtk Í´ftguj y½þ ctuBc fh;tk ;u 100 dKt ylu 1000 dKt vK N¾;Nt¤e ntuE Nfu. ytJtu ctpBc ;tu jtFtu jtuftulu btu;lu Dtx W;the ’u vhkðþ ftuE ’uN ytJtu Cgtlf ctpBc GþØbtk Jtvhu ;uJe N¾â;t l:e. vhkðþ yn´ ftuE yt;kfJt’e mkdXl ‘ntub buRz¥ ctuBc Jtvhu ;uJe N¾â;t Au. ytJtu ctuBcle hurzgtuyu¾xJexe:e vK mukfztu ylu nòhtu jtuftult B\ðGþ rlvòJe Nfu. yt¢bK bntWðvt; batJu ;uÔþk ntuJt A;tk ;ult:e ytÏþk Nnuh ;ctn lrn :tg. òu mbgmh «r;r¢gt ytvJtbtk ytJu ;tu DKe rsk’deytu catJe Nftg ;ub Au. ytJt yt¢bK vAe su ntrlfthf hurzgtuyu¾xJ rJrfhK JAqxu ;ult «mthK v:ltu lfNtu cltJJtle «d; ;flef ylu ;ule mt:u rJrfhK:e Ròd{M;tu btxu mthJthle lJe vØr; yvltJelu yluflu caJtle ;f b¤e Nfu Au. yjc•t rsk’deytu htu¤tE sNu vhkðþ mtJ ytNt AtuzJt suÔþk l:e. ;s¿ttulu yuÔþk jtdu Au fu fuxjef yuJe ctc;tu Au fu ;u fhJt:e ntrllu Dxtze Nftg Au. yt btxu ~þk vdjt ChtJt òuEyu ;u btxu yburhftbtk ßgtuseom cuLòbellt JzvK leau yuf ;cectu ylu ythtuøg yr"ftheytule vulj lebJtbtk ytJe n;e. ;uble mbût yuf «§ n;tu fu ftuE Nnuhu FhuFh ytJe ytvr•tltu mtbltu fhJt ~þk fhÔþk òuEyu ?

10,000 xl xeyulxe rJMVtuxle ûtb;t "htJ;tu yuf y½þ ctuBcltu ftuE Nnuhbtk rJMVtux fhJtbtk ytJu ;tu ;ult ~þk vrhKtbtu ytJu ;ule Ftus vulju fhe (yºtu gt’ hnu fu xe.yul.xe.Lþk ÃËhwk ltb ‘x[tgltRx[tu xtuÕGþRl¥ Au ;u htmtgrKf ctpBcbtk Jvht;tu htmtgrKf rJMVtux Au. y½þ rJMVtuxle ûtb;t fuxjt xeyulxelt htmtgrKf rJMVtuxf suxje Au. ;uJe mhFtbKe:e l¬e òg Au.) 10,000 xl xeyulxele ûtb;t "htJ;tu y½þ ctuBc yburhft ylu hrNgtlt :btuo-LG˾jgh NMºttule mhFtbKebtk hbfzt suJtu Au. 1945btk rnhtuNebt vh Í´ftguj 15,000 xl xeyulxele ûtb;tlt y½þctuBc fh;t vK ltltu Au. vhkðþ sub ;ub fhelu WCe fhuj «Gþ¾; «t:rbf fûttlt y½þ rJMVtux ;hefu atje Nfu ;ub Au.

vhkðþ ;u ltLþk vK J´AeLþk cååþk ntug ;u MJtCtrJf Au ;ult rJMVtux:e WðvLl :;t ytDt; ;hkdtu fuxjtg bftltulu "htNtge fhe ’u ylu ;ule yuf rfjtubexhle rºtsgtlt Jðþo¤btk su ftuE ntug ;ulu btu;lu Dtx W;the ’u Au. ;u:e vulju vtu;tLþk ægtl yt rJM;thle cnthlt rJM;th vh fuÂL÷; fGþO. ;ublt btxu BþÏg Cg hurzgtuyu¾xJ hslt vzJt:e QCtu :tg Au. yt rJM;thtu yuJt Au ßgtk ;blu btuxtu Vtg’tu :tg òu ;bu gtuøg ytgtusl fhe Nftu ;tu.

y½þ rJMVtuxlt fthKu Qkau Vukftguj ;eJ{ hurzgtu¾xJ fahtu ylu hs ytmvtm Jhme vzu ðgthu ;u Dt;f dtbt rfhKtu ltblt rfhKtu Wðmseo; fhu Au. :tuze rbrlxtubtk s yt v;l vtb;e hurzgtuyu¾xJexelu vJl fuxjtf rfjtubexh Fukae òg Au. ;ule Ízv yuxje ntug Au fu ftuElu ’tuzelu ;ule ytd¤ lef¤e sÔþk ntug ;tu ;u N¾â clðþk l:e. su jtuftu fthbtk Ctde AqxJt x[trVf òbbtk «gí fhu Au ;uble ÂM:r; :tuze mthe ntug Au. fthK fu fth dtbt rfhKtu:e :tuzwkf hûtK ÃËhwk vtzu Au.

btuxtCtdlt jtuftu btxu mti:e mjtb; hM;tu bftltubtk y:Jt ;tu ÇËdCo mujhbtk yt©g juJtbtk Au yt he;u yk’hlt Ctdbtk hnuJt:e rJfehK ;tðftjef B\ðGþlt ytkf yufmtubt Ctd y:Jt ;tu DKeJth yuf nòhbtk Ctd suxjtu Dxe òg Au. vhkðþ jtuftulu ydtW ytJe DxltLþk ¿ttl ntuÔþk òuEyu ydtW:e ;ublu yt ykdu rNûtK ytÃgt rJlt, ;u yuf Cgtlf Dxlt clu Au.

ytbtk rlKtogf ctc; yu Au fu yr"ftheytu vtmu ;u s JF;u hurzgtuyu¾xJexe hs Au Jhme hne Au ;u fE r’Ntbtk sE hnuj Au, ;uLþk «btK fuxÕþk Au ylu ;ule VujtJtle Ízv fuxje Au ;u òKÔþk òuEyu. ytxje btrn;e vh:e ;thJe Nftg fu fgt jtuftuyu bftltu fu ÇËdCo mujhbtk yt©g juJtu òuEyu ylu fgt jtuftuyu Ctde AqxÔþk òuEyu ylu fE r’Ntbtk Ctde AqxÔþk òuEyu. ;ult:e yu vK Fch vzNu fu ;eJ{ hurzgtu¾xJ rJfehKlt fgt rJM;thtubtk catJ ftbdehe fhlthtlu l btufjJtbtk ytJu fthK fu ;ub fhÔþk ;ublu btxu ytðDt;f leJze Nfu.

yburhftbtk furjVturlogtbtk yuf ‘"e luNlj yuxbtuMVurhf hejeÍ yuzJtRÍhe muLxh Au.¥ ;ulu xqkfbtk ‘lthtf¥ fnu Au ;u jtuhuLm rjJhbtuh luNlj juctuhuxhe Ft;u ytJuj Au ;u Jt;tJhKbtk hurzgtuyu¾xeJexeLþk Wðmsol :tg ;ule :tuze rbrlxtubtk s ;tfe’le vrhÂM:r; (RbsoLme)lu vntukae J¤JtLþk ytgtusl fhlthtytulu ;ule ytdtneytu vntukatzu Au. ‘lthtf¥lt btuzujltu Wvgtud hurzgtuyu¾xJ rJfehKlt vhvftu (zehu¾xhtu) "htJ;t nurjftuÃxhtu ylu nJtE sntòulu btdo’Nol ytvJt btxu :tg Au. ;u su btvl fhu Au ;ult:e lthtfltu btuzujle YvhuFt J"thu mkNtur"; :tg Au. lthtfLþk btuzuj yuJe yuf YvhuFt Au sult yt"thu hurzgtu yu¾xJ rJfehK fE r’Ntbtk, fuxjt «btKbtk ylu fuxje Ízv:e VujtJtle ytdtne fhu Au. yt ytdtnele he; nurjftuÃxhtu ylu nJtE sntòuyu je"uj yJjtufltu:e J"thu atu¬m :tg Au. lthtfLþk btuzuj yuf ftuBÃGþxh mtuVTxJuh Au. lthtf yt btuzuj´d mtuVTxJuh Mþ"thJt btdu Au. ;u vJlle Ízvbtk :;t rJajl ylu rºtvrhbtKbtk ;ule r’Ntbtk :;t VuhVth ylu mbg s;t :;e JDDx ;ult mtuVTxJuhbtk ytbus fhJt btdu Au. yðgthu ;tu ;ult btuzujbtk btºt WkatE mt:u vJllt rJajftu ytbus fhJtbtk ytÔgt Au. yt Mþ"thKtbtk ;u Jhmt’lt fthKu nJtbtk:e hurzgtu yu¾xeJ hs ’qh :E sbel vh fuJe he;u sbt :tg Au ;u vK ytbus fhJt btdu Au. Jhmt’lt fthKu hurzgtu yu¾xJ hs cnw ’qh s;e yxfNu. ;ultu y:o yu :tg fu hurzgtu yu¾xeJ hs J"thu «btKbtk sbel vh sbt :Nu ylu Jhmt’ l ntug ;ult fh;tk sw’t sw’t M:¤u J"thu «btK J"thu Ízv:e sbt :Nu.

yjc•t, yðgk; Ízv:e hurzgtuyu¾xJ hs ¾âtk ¾ât, fuxjt «btKbtk ylu fuxje Ízv:e vzNu ;ule ytdtne fhJt A;tk ylu hurzgtu îtht MËaltytu ytvJt A;tk yuÔþk clu Au fu DKt jtuftu ;ult caJt btxu yt©gM:tltuyu vntukae l Nfu. vrhKtbu ;uytu rJfehKle Wkae btºtt:e ;u jtuftu «CtrJ; :Nu. yðgk; Ízv:e :;t ftu»t rJCtsl vh ymh :Nu. yºtu yu gt’ hnu fu ytv½þk Nheh mtX nòh ycs ftu»ttuLþk cluÕþk Au. ’huf ftu»t SJk; SJhtmtgrKf Vu¾xhe Au. ;u ytvKt SJllt yufbtu Au. yÂM:bßò (ctulbuhtu ytv½þk ntzftlt vtujtKbtk ntug Au. ;ulu ntrl :Jtltu y:o yu :tg fu Nhehbtk su atJeYv htud«r;fthf ftu»ttu WðvLl :tg Au ;ubtk Dxtztu :tg ylu ytv½þk h¾; Rò vtbJt:e cnth ytJ;t Juk; sult fthKu òbe òg Au. ;u ºttffKtu (Ãjuxjux)lt Wðvt’lbtk Dxtztu :tg. òu ºttffKtu (Ãjuxjuxle) btºtt ÏËc leau òg ;tu Nhehlu ftuE Eò l vntukae ntug ;tu vK ;ubtk:e jtune lef¤Jt btzu Au yuxju fu h¾;MºttJ :tg Au ytkºtl¤elt yM;h (dx jtRl´d)lu ntrl vntuka;t ytk;rhf h¾;MºttJ :Jt jtdu Au. J¤e ºttffKtu (Ãjuxjux)le Dxltlu fthKu ytk;rhf h¾;MºttJ J"u Au. ;ult fthKu ytvKe ytkºtl¤ebtk su cu¾xurhgt ntug Au ;u jef :E Nhehlt ceò Ctdbtk òg Au. vrhKtbu Nhehbtk SJjuK auv VujtJu Au. yºtu yu gt’ hnu fu ytvKt vtal;kºtbtk BþFbtk:e btkze øþ’tîth Mþ"ebtk rJrJ" «fthlt ymkÏg cu¾xurhgtle Jmtn;tu Au ;u ytvKlu Wvgtude ntug Au vhkðþ ;uLþk vgtoJhK c’jtg ;u ntrlfthf leJzu Au. yn´ cu¾xurhgt jef :E Nhehlt ceò Ctdbtk òg ðgthu ;uLþk vgtoJhK c’jtg Au ylu ;u auv jtøþ vtzu Au. J¤e Nhehbtk jtunebtk htud«r;fthf ftu»ttu Dxe dgt ntuJt:e vrhÂM:r; J"thu cdzu Au.

dgt J»tuo su ’Jtlu jtuftult Wvgtud btxu bksqhe ytvJtbtk ytJe Au ;u vrhÂM:r; cdzJtbtk Dxtztu fhe Nfu Au. ‘ytbsull¥ ylu ‘Ãjux¥ ltble ’Jt suLþk htmtgrKf ltb ‘htubeÃjtuMxeb¥ Au ;u ylu øju¾mtuÂMb: ¾jtRlle ‘«tubu¾xt¥ ltble ’Jt suLþk htmtgrKf ltb ‘RÕx[tufctuvtd¥ Au ;ulu ytvJtbtk ytJe Au. ;ulu bksqhe ytvJtbtk ytJe Au. su jtuftubtk ºttffKtu (Ãjuxjux) ytuAt WðvLl :JtLþk JjK Dh fhe dGþk ntug ;ulu ytvJtbtk ytJu Au. ;s¿tlt ylu hurzgtuyu¾xJ rJfehKltu Ctud clujtbtk vK ;u ºttffKtu (Ãjuxjux)lt ÃþhJXtbtk yuf’b J"thtu mkCJ;& fhe Nfu ylu ;u he;u òuFbe h¾;MºttJ:e Nhehbtk h¾;lt Dxtzt ylu Nhehbtk Vujt;t auv:e caJtbtk b’’Yv :E Nfu.

:tuzt mbgbtk «slltu ftu»ttu («tuSrlxh mujltu Wvgtud fhJtLþk N¾â clNu. ;u yÂM:bßò (ctulbuhtu)lu :guje ntrl ’qh :E ;u Ãþl&MJtMÚg «tÃ; fhu ðgtk Mþ"e ;u ’’eo «r;fthf N¾;lu xuftu ytvu Au. yburhftle ‘mujuhtLx :uhtÃGþrx¾m¥ ltble fkvleyu hurzgtu:uhtve mthJth ju;t fuLmhlt ’’eo btxu «slf ftu»ttu rJfmtJuj Au. ;u yuJt yz"u hM;u jE òg Au su hM;tu yÂM:bßò (ctulbuhtu)lt Mºttu;ftu»ttu (Mxubmuj) rJfmtJJt sE hÌttu ntug Au ylu µu;h¾;ftu»ttu suJt «r;fthftulu rJfmtJJtbtk vrhKbu Au. yt Wvath vØr; nsw «tgturdf ÂM:r;btk Au.

yuf JF; mV¤;t b¤u ;tu yt «slf ftu»ttule Ô\rØ «gtudNt¤tbtk fhe Nftg Au ylu ;ulu yðgk; rlBl ;tvbtlu :eòJe mtaJe Nftg Au. òu ;ultu Wvgtud mjtb; ylu ymhfthf sKtNu ;tu y½þ nwbjtu :tg ðgthu ;ultu Wvgtud fhJt ;ultu sÚ:tu mtaJe hFtNu.

;s¿ttult b;u yt ylu yLg Wvhtu¾; Wvathtu hurzgtuyu¾xJ rJfehK:e :;tk B\ðGþLþk «btK ºteò CtdLþk fhe Nfu ;ub Au.

Cth; vh yt;kfJt’ltu Cg m;; ͤqkce hÌttu Au. Cth;lt ’w~bltu fuxje n’u sE Nfu ;ub Au ;u BþkcE vhlt 26/11 ;hefu ytu¤Ft;t nwbjtyu c;tÔGþk Au. y½þ rJMVtux:e ;ctne bau ;u vnujtk ;ultu Bþftcjtu fhJt mßs hnuJt Wvhtu¾; vdjt juJt òuEyu. ;ule ’Jtytultu ÃþhJXtu ;tðftrjf b¤e hnu ;uJe òudJtE htFJe òuEyu. ytxjt btuxt ’uNlu WkD;t ÍzvtJÔþk NtuCt ’uðþk l:e.

Top