LGþÍ Vtu¾m

yburhftltu ztujh lc¤tu vz;tk rhÍJo cuLf mtultbtk htuftK fhe hne Au ?

yuf mbgu rJ’uNe nqkrzgtbKLþk ;r¤Gþk ’uFt;t su Cth;lu mtuLþk rdhJu BËfÔþk vzâwk nðþk ;u Cth; ytsu mtuLþk Fhe’Jtle vrhÂM:r;btk Au

Cth;le rhÍJo cuLfu RLxhluNlj bturlxhe Vkz vtmu:e 6.8 ycs ztujhbtk 200 xl mtuLþk Fhe’elu ’wrlgtlt ’uNtulu ytùgobtk BËfe ’e"t Au. RLxhluNlj bturlxhe Vkz ltble mkM:t yurNgt ylu ytr£ftlt dhec ’uNtulu jtul ytvu Au. yt mkM:t vtu;u s ytsftj ltKtkfeg Fukaltu mtbltu fhe hne Au. RLxhluNlj bturlxhe Vkz vtmu jdCd 3200 xl suxÕþk mtuLþk Au. ;ubtk:e 403 xl suxÕþk mtuLþk JuaJtltu rlKog ;uKu yt J»tolt mÃxuBch brnltbtk je"tu n;tu. yuJe "thKt n;e fu ;ule vtmuLþk btuxt CtdLþk mtuLþk ael Fhe’e juNu. ;ulu c’ju Cth;le rhÍJo cukfu 200 xl mtuLþk Fhe’elu aellu vtA¤ BËfe ’eæþk Au.

yt J»tolt mÃxuBch brnltbtk RLxhluNlj bturlxhe Vkzu ßgthu mtuLþk JuaJtltu rlKog ònuh fgtuo ðgthu ytk;hht»x[eg còhbtk mtultltu CtJ yuf ytikmlt 850 ztujh ytmvtm y:zt;tu n;tu. ;tsu;hbtk rhÍJo cuLfu ytikmlt 1045 ztujhlt CtJu mtuLþk Fhe’elu btuxwk òuFb WXtÔGþk nðþk. mtbtLg he;u yuÔþk btlJtbtk ytJðþk nðþk fu RLxhluNlj bturlxhe Vkz còhbtk 403 xl mtuLþk JuaNu ;ulu fthKu mtultlt CtJtu DxNu. ;ulu c’ju rhÍJo cuLfu mtuLþk Fhe’Jtltu rlKog ònuh fgtuo ;ulu fthKu mtultlt CtJtubtk Czftu :gtu Au. ;ulu fthKu rhÍJo cuLflu ºtK s r’Jmbtk 1500 fhtuz Yrvgtltu Vtg’tu :gtu Au. nfef;btk htuftKfthtuLþk btlm yjd s he; ftb fhe hÌtwk Au. Cth;le rhÍJo cuLfu mtultle btuxt vtgu Fhe’e fhe ;ulu fthKu htuftKfthlu jtøGþk Au fu ytdtbe r’Jmtubtk mtultbtk htuftK fhlthlu Jæþ J¤;h b¤Nu. yt fthKu s mtultlt CtJbtk m;; J"thtu :R hÌttu Au.

R.m.2008lt yk;u Cth;le rhÍJo cuLf vtmu btºt 358 xl suxÕþk s mtuLþk nðþk. nJu 200 xl mtultle Fhe’elu fthKu yt «btK J"elu 558 xl Wvh vntukae dGþk Au. ceò Nç’tubtk rhÍJo cuLflt mtultlt Ckzthbtk 55 xftltu J"thtu :gtu Au. R.m. 1994le mtjbtk Cth; vtmu rJ’uNe nwkrzgtbKle suxje yltb;tu n;e ;ult 20 xft mtultlt Yvbtk n;e. R.m. 2009btk yt «btK Dxelu 4 xft Wvh vntukae dGþk nðþk. yðgthu yburhftltu ztujh m;; DmtE hÌttu ntuJt:e Cth;u ztujhbtk su BËzehtuftK fGþO Au ;u vK DmtE hÌtwk Au. yt Dmthtlu yxftJJt s rhÍJo cuLfu mtultle Fhe’e fhe ntuJtLþk btlJtbtk ytJu Au.

Cth; vtmu yðgthu ytNhu 285 ycs yburhfl ztujhLþk Ckztu¤ Au. dgt J»tuo Cth;lt ztujhlt yltb; Ckztu¤btk ytNhu 58 ycs ztujh suxjtu Dxtztu :gtu n;tu. ;ubtk 37 ycs ztujhltu Dxtztu ztujhlt CtJtubtk :;e J"Dxlu fthKu :gtu n;tu. ztujhlt CtJtu ntjbtk Dxe hÌtt Au, ßgthu mtultlt CtJtu J"e hÌtt Au. yt fthKu rhÍJo cuLfu mtultbtk htuftK J"thJtltu rlKog fgtuo Au. òu fu ’wrlgtlt ’uNtule mhFtbKeyu Cth;le rhÍJo cuLf vtmu su mtultltu sÚ:tu Au ;u ld½g Au. yburhftle rhÍJo cuLf vtmu 8,133 xl mtultltu sÚ:tu Au. sbolele rhÍJo cuLf vtmu mtultltu 3,408 xl sÚ:tu Au. £tLmle rhÍJo cuLf vtmu 2,445 xl ylu Rxtjele rhÍJo cuLf vtmu 2452 xl mtuLþk Au. yt ºtK ’uNtule ytNhu 70 xft yltb;tu mtultbtk Au. vtuxwodj vtmu mtultltu sÚ:tu 383 xl Au, vK ;ule 90 xft yltb;tu mtultbtk Au. d{em vtmu mtultltu 112 xl sÚ:tu Au, vK ;ule 90 xft yltb;tu mtultlt Yvbtk Au. yt ’uNtulu ztujhlt CtJtubtk J"Dx :tg ;ule yuxje rak;t l:e, suxje Cth;lu ylu aellu Au.

ael vtmu yburhfl ztujhle mti:e btuxe yltb; Au. ;ule vtmu 1,054 xl mtultltu sÚ:tu Au vK yt sÚ:tu ;ule fwj yltb;lt btºt 1.9 xft suxjtu s Au.ael vtmu 2,273 ycs ztujhle yltb; Au. yt fthKu yburhfl ztujhlt CtJtu DxJtlu fthKu mti:e Jæþ Lþfmtl aellu :tg Au. RLxhluNlj bturlxhe Vkzu ßgthu 403 xl mtuLþk JuaJtltu rlKog ònuh fgtuo ðgthu btlJtbtk ytJðþk nðþk fu yt mtuLþk mti:e vnujt ael s Fhe’e juNu. ;ulu c’ju yt ctc;btk Cth; ytd¤ lef¤e dGþk Au. ael yuJe rJraºt ’jej fhe hÌtwk Au fu ;ulu DhytkdKu mtuLþk mMðþ vzðþk ntuJt:e ;ulu cnth:e mtuLþk Fhe’Jtbtk hm l:e.

RLxhluNlj bturlxhe Vkz vtmu nS 203 xl mtuLþk JuaJtLþk ctfe Au. yt mtuLþk Fhe’Jt ftuK ytd¤ ytJu Au ;u òuJtLþk hnu Au. R.m. 1970 Mþ"e yburhft dtuÕz MxtLzzolu JVt’th nðþk. ðgtk Mþ"e yburhftle mhfth suxjt ztujh Atv;e n;e ;ult «btKbtk mtuLþk Vuzhj cuLfbtk sbt fhtJJtbtk ytJðþk nðþk. ;ulu fthKu VwdtJtu ykfwNbtk hnu;tu n;tu. R.m. 1970btk rhatzo rlfmlle mhfthu dtuÕz MxtLzzo mt:u Auztu Vtze ftZTgtu n;tu. ðgtk Mþ"ebtk ’wrlgtlt yluf ’uNtu yltb; fhLme ;hefu ztujhltu Wvgtud fhJt jtøgt n;t. yt fthKu yburhftle mhfth cuVtb ztujhle ltuxtu Atvelu ’wrlgtle còhbtk:e btj Fhe’Jt jtde n;e. ’wrlgtlt ’uNtu vK ztujhlt c’jtbtk yburhftlu btj JuaJt ytðþh n;t. yt fthKu yburhftlt ztujhle hujbAuj :R dR ylu ;ule rfkb; dczJt jtde. yðgthu yuJe vrhÂM:r; Au fu ael ylu svtl suJt ’uNtu òu vtu;tle vtmult ztujh JuaJt ftZu ;tu yburhftLþk y:o;kºt Ctkde vzu. yt fthKu s Cth;le mhfth ztujhlu Atuzelu mtult ;hV J¤e hne ntuJtLþk sKtE hÌtwk Au.

ael vtmu 2,273 ycs ztujhle yltb;tu Au. ;u vife 1600 ycs yburhfl ztujhlt Yvbtk Au. Cth;u 200 xl mtuLþk 6.8 ycs ztujhbtk Fhe¼wk Au. ael òu ctfeLþk 203 xl mtuLþk Fhe’Jt btkdðþk ntug ;tu ;uKu 1600 ycs ztujhbtk:e btºt 6.9 ycs ztujh s JtvhJtlt hnu Au. ael vtmu yðgthu 1,054 xl suxÕþk mtuLþk Au. ;u òu ceò 1,000 xl suxÕþk mtuLþk Fhe’u ;tu vK ;ule fwj yltb;lt 10 xft l :tg. yt fthKu ael ctfeLþk 203 xl mtuLþk Fhe’u ;uJe N¾â;t nS QCe Au.

Cth;le sub òu ael ylu svtl suJt ’uNtule mhfthtu vtu;tle ztujhle yltb;tu mtultbtk Yvtk;he; fhJt jtdu ;tu ztujhlu sch’M; "¬tu vntukau ;ub Au. bægÃËJobtk ;ujLþk Wðvt’l fh;tk ’uNtu DKt mbg:e ytuRj JuaJt btxu ztujhlu c’ju JifÂÕvf fhLmele Ntu" fhe hÌtt Au. yuf mbgu ytk;hht»x[eg Juvthbtk juJz’uJz btxu MþJKoltu Wvgtud s fhJtbtk ytJ;tu n;tu. nJu òu Vhe:e yt «:t NY fhJtbtk ytJu ;tu ;u yburhftlu vK Cthu vze Nfu ;ub Au.

RLxhluNl bturlxhe Vkz 403 xl mtultLþk JuatK fhelu ;ubtk:e b¤ltht ztujhltu ~þk Wvgtud fhNu ;u vK bn•Jltu mJtj Au. RLxhluNlj bturlxhe Vkzlt ztghufxhtu fnu Au fu mtultlt JuatKbtk:e ;ublu su hfb b¤Nu ;ultu Wvgtud ;uytu dhec ’uNtulu n¤Jt Ôgtsle jtul ytvJt btxu fhNu. RLxhuNlj bturlxhe Vkz vtmu:e su ‘dhec¥ ’uNtu n¤Jt Ôgtsu jtul bu¤Ju Au, ;ubtk Cth;ltu vK mbtJuN :tg Au. ;ultu y:o ~þk ytvKu yuJtu fhe Nfeyu fu Cth;le rhÍJo cuLflu mtuLþk Juaelu RLxhluNlj bturlxhe Vkzlu su 6.8 ycs Yrvgt bégt Au ;ultu Wvgtud Cth;lu s jtul ytvJt btxu fhJtbtk ytJNu ? ;ulu c’ju Cth;le mhfthlu òu jtul òuR;e ntug ;tu ;u jtul rhÍJo cuLf Nt btxu ztghu¾x ytve l Nfu ?

RLxhluNlj bturlxhe Vkz vtmu 3217 xl suxÕþk mtuLþk Au. òu J;obtl còh CtJu yt mtuLþk Juae ’uJtbtk ytJu ;tu ;ulu 100 ycs ztujhle ytJf :tg ;uub Au. yt mtuLþk ;ule vtmu mÇg ’uNtu vtmu:e b¤uÕþk Au. yBþf mtuLþk ;uKu Ôgts ;hefu bu¤JuÕþk Au. Fhe nfef; yu Au fu RLxhluNlj bturlxhe Vkzle ytr:of ntj; f:¤e dR ntuJt:e ;ulu vtu;tle vtmuLþk 12 xft mtuLþk JuaJtle Vhs vze Au. RLxhlulj bturlxhe Vkzlt yuf ztghufxhu yuJe rxÃvK vK fhe n;e fu ;uble vtmu mtuLþk lftBþk vze hÌtwk ntug ;tu ;ulu Juae ’uJtbtk ftuE Jtk"tu l:e. ’wrlgtlt dhec ’uNtultu Wæ"th fhJt btxu RLxhluNlj bturlxhe Vkz vtu;tle vtmuLþk mtuLþk JuaJt ftZu ;u nsb :tg ;uJe Jt; l:e. yBþf rlheûtftu fnu Au fu yburhft ylu Gþhtuvlt ’uNtubtk su ytr:of fxtufxe ytJe Au, ;ubtk:e ;ublu WdthJt btxu RLxhluNlj bturlxhe Vkzlu Ckztu¤le sYh Au. yt Ckztu¤ mtuLþk Juaelu QÇþk fhJtbtk ytJe hÌtwk Au. ;ultu y:o yuJtu :tg Au fu ’wrlgtlt mB\æ" ’uNtu ytr:of fxtufxebtk:e cnth ytJJt vtu;tle vtmuLþk mtuLþk dhec ’uNtulu Juae hÌtt Au.

Cth;le rhÍJo cuLfu nS ònuh l:e fGþO fu ;ule vtmu ztujhle su 285 ycsle yltb;tu Au, ;uLþk ;u ~þk fhJt btkdu Au. Cth; btxu mti:e zntvKCgtuo rlKog yu s ntuJtu òuRyu fu ;uKu yt c"t ztujh Juaelu mtuLþk Fhe’e juÔþk òuRyu. ytb fgto vAe òu ztujhltu CtJ 10 Yrvgt vK :R òg ;tu Cth;u ftkE øþbtJJtLþk hnu ln´.

yt ctc;btk ftuE MvÐ ler; nS rhÍJo cuLfu ònuh fhe l:e. ytvKu yuJe ytNt htFeyu fu yt ctc;btk Cth;le mhfth fu rhÍJo cuLf su ftuE rlKog ju ;u yburhftlt ’ctK nuX¤ l ju vK Cth;lt y:o;kºtlt ylu «òlt rn;btk ntug ;u s rlKog ju.