rzMfJhe

Ã\ÚJelu 25000 JF; J´xt¤tE Nfu ;uxjt ytuÂÃxfj VtEch

2009ltu ltucuj ÃþhMfth sublu yultg; :gtu Au ;ubtk ntj d; J»tolt Ntk"tEbtk sLbujt rc{xeN-yburhfl atÕmofwyulftytulu Vt¤u òg Au. ;ublu Ctir;f rJ¿ttlltu yz"tu ltucuj ÃþhMfth yultg; :gtu Au. ctfeltu yz"tu ceò cu Ji¿ttrlftulu ÔnukaJtbtk ytÔgtu Au. ytvKu yu òKÔþk Au fu atÕmoftytultk ¾ât mkNtu"l btxu ltucuj ÃþhMfth yultg; :gtu Au ylu ;u mkNtu"lu btlJò; vh ~þk Wvfth fgtuo Au ?

atÕmoftytulu ;uble ytuÂÃxfj VtEch xufltujtuS yuxju fu ytuÂÃxfj VtEch «tu¼turdfbtk mebtranTl mkNtu"l btxu ltucuj ÃþhMfth yultg; :gtu Au. ytuÂÃxfj VtEch xufltujtuSyu «ftN îtht mk’uNt ÔgJnthlu N¾â cltÔgtu yuxÕþk s ln´ vK ;ultu Ôgtv yuxjtu J"tgtuo fu ytsu ’wrlgt ytvKtk Dhbtk ytJe dE Au ;ub fneyu ;tu yr;Ngtu¾; l:e. atÕmoftytuLþk bnðJLþk «’tl yðgk; ~þØ fta cltJJtbtk Au. ;ult VtEchbtk «ftNltu Ôgg cnw ytuAtu :tg Au. òufu ytuÂÃxfj VtEch cltJJtbtk bnðJLþk «’tl Cth;lt lrhL’h rmkn fMvtKeLþk 1953btk nðþk.

yjc•t «ftN îtht mk’uNt ÔgJnthle Jt; lJe l:e. vhkðþ ytuÂÃxfj VtEchbtk Jnu;t jumh «ftNlt Ícftht su rJÃþj sÚ:tbtk mkfu;tuLþk Jnl fhu Au ;u lJe Jt; Au.

«ftN îtht mk’uNt ÔgJnth yuxju fu mkathltu ythkC ¾âthu :gtu nNu ? f’ta ytr’btlJeyu «tKeltu rNfth fhe ;ule òK vtu;tlt ytÃ;sltulu fhJt ;tv½þk «dxtÔGþk nNu ðgthu ythkC :gtu nNu. ;u vAe bNtj vuxtJe mkfu;tu btufjt;t nNu. huÕJubtk nsw Mþ"e Jvht;tk jtj ylu jejt ftaJt¤t ju-xlole Ntu":e mkfu;tu btufjt;t nNu. xtuaole Ntu" :;tk ;ult Ícftht fhe mk’uNt btufjt;t nNu. yt Wvhtk; r’Jm ’hBgtl yrhmt îtht «ftNLþk vhtJ;ol fhe Ícftht btufjtgt nNu. vhkðþ yt ;tu swle Jt; :E.

mti «:b «ftN îtht mk’uNt ÔgJnthltu ytæþrlf «gtud £tLmbtk 1790btk :gujtu. ;ubtk fjtWzu aÃvuyu fhujtu. 1790btk £tLmbtk ;uKu ytuÂÃxfj xurjd{tV cltÔgtu. 1880btk yujufÍtkzh d{untb cuju ;ubtk VtuxtuVtulle vuxLx je"e. ;uKu VtuxtuVtul ltblt WvfhK îtht 400 bexh ’qh mk’uNt ÔgJnth fhujtu. «ftNle ;eJ{ ylu vt;¤e Njtft vh Ícftht Yvu mkfu;tu ytYZ :gt ntug Au yt Ícfthtlu ytvKu Mvk’ltu yuxju fu rcxTm fne Nfeyu. yuf xujeVtul aulj Ãþhe vtzJt btxu yuf mufLzbtk 56000 Mvk’ftuLþk Jnl :ðþk ntug Au. «ftNle ytÔ\r•t yuxje Wkae Au fu ytJe ymkÏg xujeVtul auljLþk yuf mt:u ;u Jnl fhe Nfu Au. Wvhtu¾; «Gþ¾;ytu «ftNlt MþhuF «mthK vh yt"th htFu Au 1970btk ytuÂÃxfj VtEchle Ntu" :;t ;ubtk «ftNle Njtft VtEchle mt:u J¤tkf jE Nfu Au.

«tKeM\rÐbtk btlJe s yuf yuÔþk «tKe Au su vtu;tlt rJathtu Ôg¾; fhe Nfu Au ;ubs vhMvh Jt;ae; fhe Nfu Au. ;ulu mk’uNtÔgJnth y:Jt mkath fnu Au. ykd{uSbtk ;ulu ftuBGþrlfuNl fnu Au. btlJele «dr; J"thu ylu J"thu ’qh Mþ"e ylu J"thu ylu J"thu Ôgtvf mk’uNtÔgJnth ylu Jtnl ÔgJnthle «tu¼turdfeytult rJftm mt:u me"e mkf¤tguje Au. mkath «tu¼turdfeyu 24be bu, 1844btk òKu fu fq’ftu btgtuo. yburhftlt Nnuhtu ctÂÕxbtuh ylu JturNkøxl Jåau 60 rfjtubexhlt yk;hu mti«:b xurjd{tV mk’uNtu btufjJtbtk ytJujtu. rJs mkfu;tu îtht mkathltu Gþd NY :gtu. ;u vAelt 140 J»ttuobtk ;tu ’qhmkathltu òKu fu rJMVtux :gtu. ytsu ;tu xurjd{tVltu Gþd ;tu mbtÃ; :E dgtu Au. vhkðþ ;tkctlt ;thbtk Jnu;t rJs«Jtnle «tu¼turdfe:e btkzelu yJftNbtk «mh;t hurzgtu ;hkdtu ylu Mþûb ;hkdtu îtht :;t mk’uNt ÔgJnth yfÕvleg he;u Ôgtvf :gtu Au. ;ubtk ftuBÃGþxh «tu¼turdfe ylu yJftN «tu¼turdfe mt:u Rjufx[turl¾mlt mbLJg:e ytÏþk sd; òKu fu Dhbtk ytJe dGþk Au. ;ub A;tk btlJele J"thu Ízve ylu J"thu Ôgtvf mkathle ÇËF mbe l:e. ;u btxu s òKu fu ytuÂÃxfj VtEchltu sLb :gtu. bt:tlt Jt¤:e vK vt;¤t y½þle ~þØ fta:e clujt ;kðþCthlu ytuÂÃxfj VtEch fnu Au. ytuÂÃxfj VtEchlt fucjle ytsu ctujctjt Au. ;ubtk rJs«Jtn Jnu;tu l:e vK «ftNLþk Jnl :tg Au. ytuÂÃxfj VtEchu «ftN îtht mkath «ti¼turdfe J"thu Ízve ylu J"thu Ôgtv fhe yuf mebtranTl ftgo fhÔþk. ytuÂÃxfj VtEch îtht zuxt «mthK fhe N¾â cltJe mkathle Ízve ylu Ôgtvf «Gþ¾; Ãþhe vtzJt btxu 2009Lþk Ctir;f rJ¿ttllt ltucuj ÃþhMfthltu yz"tu rnMmtu NtkDtRbtk sLbujt rc{xul ylu yburhftlt ltdrhf ylu ntj atEleÍ GþrlJrmoxe ytpV ntukdftukdlt «tægtvf atÕmo fu. ftytulu yultg; fhJtbtk ytJuj Au. 1966btk atÕmoftytu ylu atÕmo ntuEFtbuyu ytuÂÃxfj VtEch bthV;u «ftN îtht mkath vØr;lu «M;trJ; fhuj. ;ublt yt «M;tJlu ÔgJnthbtk BËfJtLþk ftb ’w»fh nðþk. ;u vrhÃËKo fhJtbtk «t.atÕmo fu ftytuLþk ©u»X «’tl hÌtwk Au.

ytuÂÃxfj VtEchbtk «ftNLþk Jnl mbsÔþk ntug ;tu «:b ‘ÃËKo ytk;rhf vhtJ;ol¥ mbsÔþk òuEyu. ytvKu òKeyu Aeyu fu «ftN yuf btægbbtk:e ceò btægbbtk òg Au ðgthu ;u Jkftg Au. yt Dxltlu Jr¢CJl fnu Au. nJu ;u fuxÕþkf vkftNu ;u btægbtule Dè;t vh yt"th htFu Au. ;uLþk btv ‘Jr¢CJltkf¥ ltbltu ytkf ytvu Au.

òu «ftNle rfhKtJrj Dèbtægbbtk:e vt;¤t btægbbtk s;e ntug ylu cLlu btægbtulu òuz;e mvtxe vh yBþf ftuK fh;tk J"thu ftuKu mkvt; :;e ntug ;tu ;u rldobl vtb;e l:e. vhkðþ ;uLþk ÃËKo ytk;rhf vhtJ;ol :tg Au. B\ds¤, nehtle abf Jduhu ÃËKo ytk;rhf vhtJ;olle Dxltlt W’tnhKtu Au.

ytvKlu su yuJt «§tu :tg Au fu ftalt vth’Nof VtEchbtk:e «ftN me"u me"tu fuJe he;u vmth :E Nfu ? ;ule mvtxe vh:e «ftNLþk rldobl l :E òg ? J¤e ;tkctlt ;thle sub ytuÂÃxfj VtEchlu Jt¤e Nftg ? Wvhtk; JtkftåËft :;tk jkct;t ;thbtk «ftN vK JtkftuåËftu :;tu Jne Nfu ? ;tkctlt ;thlt ;tu fucj ntug Au ytuÂÃxfj VtEchlt fucj ntuE Nfu ? ytuÂÃxfj VtEch ;tu ftalt ;kðþ;th ntug Au ;ulu Jt¤Jtbtk ytJu ;tu ;u cxfe l òg ? yt c"t «§tult W•thtu òKJt btxu ºtK ctc; BþÏgðJu òKJe sYhe Au. yuf ;tu ytuÂÃxfj VtEchle halt, ceswk ;ubtk Jnu;t «ftNle rJrNÐ;t ylu ºteswk «ftNLþk W’Tdb M:tl.

ytuÂÃxfj VtEch btºt mt’tu ftaltu ;th l:e. ;ule rJrNÐ halt ntug Au. ;ule yk’h ;uLþk rJrNÐ M:tvðg ntug Au. ;ule vtA¤ltu WÆuN yu Au fu ;ubtk ’tFj fht;e «ftNle rfhKtJrj yðgk; ’qh ytuAtbtk ytuAtu «ftNltu Ôgg :tg ;u he;u vntukaJe òuEyu. ytb ;tu ytuÂÃxfj VtEch Auztlt ytzAu’ vh ytvt; :;t «ftNlt rfhKtu ’tFj :tg Au ;u ytuÂÃxfj VtEchbtk me"u me"t vmth :;t l:e. ;u rfhKtu VtEchle yk’h r’Jtj vh mkvt; :tg Au. rfhKtulu VtEchlt ftabtk:e ytmvtmle nJtbtk sJt btxu Dè btægbbtk:e vt;¤t btægbbtk sJtLþk ntug Au. yt:e su rfhKtu yBþf rlrù; ftuK fh;t btuxt ftuKu ytvt; :tg ;u ÃËKo ytk;rhf vhtJ;ol vtbu Au yuxju ftabtk ;u ftabtk vhtJ;ol vtbu Au. su rfhKtu rlrù;ftuK fh;t ytuAt ftuKu ytvt; :tg Au ;u ykN;& rldobl vtbu Au ylu ykN;& vhtJ;ol vtbu Au. ytb rfhKtu sub ytd¤ J"u Au ;ub «ftNltu Ôgg :;tu òg Au. yt he;u ftalt ;thbtk:e «ftNLþk Jnl lJe Jt; l n;e. vhkðþ «ftN ftalt ;thbtk btºt 20 bexhLþk yk;h ftvu ;u ’hBgtl ;ult 99 xft «ftNltu Ôgg :E s;tu n;tu. yt:e jtkct yk;hle mkath muJt btxu ;u hurzgtu ;hkdtu fh;tk ytuAwk ytf»tof btÕËb vzuj. òufu hurzgtu ;hkdtule mhFtbKebtk vthh¾; «ftN ylu ÷~g «ftN nòhtu dKe J"thu btrn;eltu mkath fhe Nfu Au. yjc•t hurzgtu ;hkdle sub nJtbtk fu yJftNbtk «ftN mkathK Wvgtude leJzu ;ub l:e fthK fu «ftN MþhuF dr; fhu Au ylu nJtbtk ;u ytd¤ J"u ;ub ;ule ;eJ{;t Dx;e òg Au ylu ;ubtk rJf]r; ytJu Au. ydtW ytJt «gtudtu :gt n;t vK ;u xfe N¾ât l n;t. yt:e «ftN RÂåA; r’Nt «btKu ytd¤ J"thJt ‘ytuÂÃxfj JuJ dtEz¥ yuxju fu «ftNeg ;hkdv:fle sYh hnu Au. suJe he;u vtKelu RÂåA; r’Ntbtk jE sJt vtEvtule fu "turhgtle sYh vzu Au ;ub yn´ «ftNlu RÂåA; r’Ntbtk jE sJt ytuÂÃxfj VtEchle sYh vzu Au. yuf Jt; atu¬m Au fu btuxt «btKbtk «ftN îtht btner; mkathK N¾â cltJJt ytuÂÃxfj VtEchbtk «ftNltu Ôgg sub clu ;ub ytuAtu :tg ;u sYhe Au.

1960lt ’tgftbtk jumhle Ntu"u VtEch îtht «ftN mkathKbtk rlKtogf Ctd CsÔgtu. ytvKu òKeyu Aeyu ‘jumh¥ FhuFh ;tu «ftN s Au ;u Mþmkcæ" ylu yðgk; yufr’N «ftN Au. ;u yðgk; ;eJ{ ntug Au ylu yðgk; fuÂL÷; «ftNle rfhKtJrj Au sulu ytuÂÃxfj VtEchbtk btufje Nftg Au.

ythkCbtk jumhbtk vthh¾; «ftN Wðmseo; :;tu n;tu. ;ulu Ne;l (fqrjkd)le sYh hnu;e. vhkðþ 1970btk J"thu ÔgJnthbtk Wvgtude :tg ;uJt jumh cLgt. ;u m;; ftgoh; hne Nf;t n;t ylu ;u vK ytuhztlt ;tvbtlu ftb ytve Nfu ;ub n;t. ;u yuf mebtranTl Ntu" n;e sult:e «ftN îtht mkath N¾â clJtbtk b’’ b¤e. vhkðþ ytuÂÃxfj VtEchbtk Jnu;t jumh «ftNltu vK DKtu Ôgg :;tu n;tu. yt Ôgg leJthe l Nftg ;tu jtkct yk;hle mkath muJt N¾â l n;e. atÕmo ftytuyu ;ultu Wfuj ytÃgtu.

Top