rJath rJnth

ytvKe ònuh muJtytu f:¤e hne Au

yt yXJtzegt:e ’uNChbtk rJµ xvtj r’Jmle WsJKe fhtR hne Au, su yuf yXJtzegt Mþ"e atjNu. yt rlrb•tu ytvKe xvtj muJtLþk BËÕgtkfl fhJtltu mbg b¤e dgtu. ytvKe xvtj muJt yt r’Jmu ò;ò;lt ’tJtytu fhu Au. yubtkltu yuf ’tJtu yuJtu Au fu ytvKe vtuMx muJt nJu ytæþrlf cle dR Au. nJu xvtj yturVmbtk:e btºt rxrfx fu vtuMxftzo l:e b¤;t, vK mtultlt rm¬t vK b¤u Au. :tuzt mbg vnujt yuJe ònuht; :R n;e fu hujJule ylu rJbtlmuJtle rxrfxtuLþk çþf´d vK ðgtk:e :R NfNu. 1974btk 9be ytufxtuchu GþrlJmoj vtuMxj Gþrlglle M:tvlt :R n;e. ðgth vAe yt r’Jmlu rJµ xvtj r’Jm ;hefu ytuFtg Au. 10be ;theFu vtuMxj murJkd zu ylu 12beyu xvtj r’Jm ;:t 13beyu rVjtxuje r’Jm ylu 14beyu ÔgJmtg rJftm r’l ylu 15be ytufxtuchu vtuMxj jtEV ELMgtuhLm r’Jm ;hefu WsJtNu.

yt :R WsJKele Jt;. ytvKt ’uNbtk ò;ò;lt Ft;tytu ytJe ò;ò;le WsJKe fh;t hnu Au ylu yubtk Wkat Wkat ’tJtytu :;tk hnu Au. JtM;rJf;t òuRyu ;tu ymj raºt fkRf sw’w s Au. ytæþrlf;tltu ’tJtu xvtj Ftðþ fhðþk ntug ;tu yu ;Æl Ftuxtu ’tJtu Au. yb’tJt’:e hJtlt fhuÕþk yuf vtuMxftzo 14 r’Jmu htsftux b¤u ;tu yultu y:o Ntu :tg yultu y:o yu s :tg fu xvtj Ftðþ ytæþrlf;tlu c’ju «tral;t ;hV sR hÌtwk Au. yts:e ºtK ath ’tgft vnujt yts vtuMxftzo cesu s r’Jmu b¤e sðþk. nJu yus vtuMxftzo ytX:e ’m r’Jmu b¤u Au. vnujtlt sbtltbtk ’hhtus xvtjle cu zejeJhe b¤;e nJu yu btuxuCtdu fuxjef vtuMx yturVmtulu ct’ fh;tk yuf s :R dR Au. yuxÕþk s ln´ yuf vtuMxbul hò Wvh òg yuxju ytX-’m r’Jm ytFt rJM;thle xvtjmuJt FtuhJtR òg Au. vrhKtbu ydðgle jølfkftuºte ylu ltufhelt ELxhÔGþlt vºttu duhJÕju òg Au. y:Jt jøl fu ELxhÔGþ v;e òg yu vAe b¤u Au. ytJe øþltrn; cu’hfthe ytvKt ’uNbtk s atju. vrhKtbu nJu jtuftuyu yðgk; btukDe ytkdzegt; y:Jt fwhegh muJt vtmu sÔþk vzu Au.

xvtj Ft;tyu AuÕjt :tuzt mbg:e 25 vimtlt vtuMxftzo vK ftZTgt Au. yt vtuMxftzole vtA¤lt Ctdbtk ònuhFch Atvuje ntug Au. dhec ylu bægbJdo btxu ;:t ;Æl xqkftu mk’uNtu btufjlthtytu btxu ytJt vtuMxftzo ytrNJto’Yv leJze Nfu, vK yn´ vK Bþ~fuje yu fu fuxjef vtuMx yturVmbtk r’Jmtult r’Jmtu Mþ"e yt vtuMxftzo b¤;tk s l:e. ytJt vtuMxftzo bu¤JJt btxu d{tnfu ytX vk’h r’Jm "¬t FtJt vzu Au. yuÔþk s 25 vimtle rxrfxbtk clu Au. hSMxzo yFcthtu ylu mtbrgftu btxu htn;’h Yvu 25 vimtle rxrfx jdtzJe vzu Au. vK yt rxrfx vK r’Jmtult r’Jmtu Mþ"e b¤;e s l:e. òu ftuR mtbrgflu nòhtu lfj ntug ;tu ltne s ltFJtLþk. nbKtk xvtj Ft;tyu yuf yðgtath fgtuo. rJ’uN btufjJtle xvtjbtk ’rhgtR btduo ylu nJtR btfuo btufjJtlt cu «fth ntug Au. yðgth Mþ"e ’rhgtR btduo su xvtj ath Yrvgtbtk s;e yult yuftyuf vtka dKt yuxju fu Yrvgt Jem fhe ’uJtgt. ylu nJtE btdolt Yrvgt Jemlu c’ju me"t yZe dKt:e Jæþ yuxju fu Yrvgt vtkºtem fhe ’uJtgt, Wvh:e xvtj Ft;tyu yFcthtu îtht fu ceS he;u ytle òK vK fhe ln´ vrhKtbu mukfztu xvtj vtAe ytJe. ytbtk cu BþÆt QCt :tg Au yuf ;tu yatlf vtkadKtu CtJ J"thtu Nt btxu? ceswk yt CtJJ"thtle òK Nt btxu fhJtbtk l ytJe? nJu Jt; bleytuzohle AuÕjt :tuzt mbg:e bleytuzohlt swlt Vtubo h’ :R dgt, ylu yulu M:tlu ftuBÃGþxhtRÍz ftd¤ Jvhtg Au. swlt bleytuzohlt Vtubobtk leault Ctdbtk btufjlthltu mk’uNtu ylu mhltBþk jFt;t. nJu cæþ ck" :R dGþk. vtuMxbul vtmu:e ftd¤ jRlu d{tnfu ltb mhltBþk jFÔþk vzu Au. ytb xvtjFtðþ MþrJ"t J"thJtlt cKdt Vwkfu Au. ylu FhuFh ydJztu J"thu Au. nJu hSMxzo xvtjle mt:u yuzele vntuka b¤;e s l:e. ytlu mdJz fnuJtg fu ydJz? lJe mdJztu WbuhJtlu c’ju swle mdJztu atÕþ hFtg ;tu vK D½þk. yuf Jæþ mdJz vK ÍqkxJtR dR Au. ;thmuJt vK "ebu "ebu ck" :R hne Au. ;bu 185 lkch Wvh Vtul fhtu ;tu Fch vzu fu VjtKt dtble ;th muJtck" :R dR Au. «§ yu Au fu ;thmuJtlt yCtJu ftuRlu ÏþNelt «mkdu fu Ntuflt «mkdu mk’uNtu fR he;u vtXJJtu? ’uFeðþk s Au fu ÏþNelt «mkdu Ntuflt «mkdu jtuftu Dhbtk:e ’qh s;t hÌtt ntug, jøl«mkd nJu ;tu Jtze y:Jt vtxeo Ãjtuxbtk WsJtg Au. òu ;thlu c’ju Vtul fheyu ;tu mtbu Auzu yu Wvtzlth ftuR l ntug, Wvhtk; Vtulbtk Jt; :tg yult fh;t jurF; mk’uNtu ftgb s¤JtR hnu. fuxjt ;th ytÔgt yultu mkd{n vK fhelu mkÏgt l¬e :R Nfu ðgthu Vtul sw’t sw’t mbgu sw’e sw’e Ôg¾; Wvtzu yuxjuyultu huftuzo hne l Nfu.

xvtj Ft;tle Jt; lef¤e yuxju rJbtl Ftðþk vK jR jRyu. yuhEÂLzgtbtk nbKtk s :tuzt r’Jm nz;tj hne yk;u mhfthu nz;tj mbuxe juJtle rabfe ytve yuxju vtAe FukatR vK yu ’hBgtl ylu W¨gltu h’ :R dgt ylu rJbtl b:ftu Wvh jtFtu «Jtmeytu hͤe vzât yuLþk ~þk? ytJe nz;tjtu ;tu cukf fboatheytu vK yJthlJth vtz;t s hnu Au. nbKt yufemt:u cu r’Jmle nz;tj vAe Nle-hJe vK òuz;t ath r’Jm cukftu ck" hne. ylu ycòu Yrvgtltu ÔgJnth FtuhJtR dgtu. yuh EÂLzgtle ;tsu;hle yuf Dxlt òuRyu ;tu yògce :tg. yuf rJbtlbtk atÕþ W¨glu cu vtgjtux ylu yuf yuhntuMxum Jåau ÍDztu :gtu. yuhntuMxumlt fnuJt Bþsc ftu-vtgjtuxu yule Auz;e fhe. ftu-vtgjtuxu ftufvexLþk cth½þk Ftujelu vtgjtuxlu øþzbtuleOd fÌtwk, vtgjtuxu yuLþk yvbtl fh;t fÌtwk fu ðþk ’qh:e ~þCuåAt ytvu yu l atju. ytbtk:e y:ztbK :R ylu vAe ~þk :Gþk Fch Au? vAe ’m rbrlx vtgjtuxu ytuxtuburxfLþk cxl ’ctJe ’eæþk, ylu rJbtl CdJtl Chtumu ’m rbrlx Wzðþk hÌtwk. yuhjtELmlt vtgjtuxtulu brnlu jtFtu Yrvgtlt vdth ylu CÚ:t b¤u Au A;tk yubKu ceze ftb’thtu suÔþk J;ol fGþO ylu mukfztu «Jtmeytulu nJtbtk jxf;t htÏgt.

nJu x[ul ÔgJnthle Jt; fheyu. ytvKe btuxtCtdle jtkct yk;hle x[ultu rlgrb; he;u yrlgrb; ytJu Au. rºtJuL÷b, rmfk’htct’ ylu Ãþhele x[ultu yz"t fjtf:e yuf fjtf ylu ytX:e ’m fjtf btuze ntug Au yuxÕþk s ln´. «Jtmeytu MxuNl vntukau ;tu yublu ftuR btrn;e ytvlth vK ntuðþk l:e ylu yt c"t Ft;tytubtk ßgtk ßgtk ftuBÃGþxh Bþftg Au ðgtk jtuftule ntjtfe J"e òg Au. nJu hujJubtk 193 Wvh òuRyu yuxju ftuBÃGþxh Wvh c"e btrn;e b¤u yuJtu ’tJtu :tg Au. vK yt lkch ’tceyu yuxju ftuR btrn;e b¤;e s l:e. yuÔþk s xujeVtul muJtLþk Au. 198 ’ctJeyu yuxju yJts ytJu fu ykd{uS òKÔþk ntug ;tu lkch yuf, rnL’e btxu lkch 2, ylu øþsht;e btxu lk. 3 ’ctJtu. ytvKu øþsht;e btxu lkch ’ctJeyu yuxju fnuJtbtk ytJu fu ;bthtu Vtul lkch ztgj fhtu. Vtul lkch ztgj fheyu yuxju ;bu yt lkch ztgj fgtuo Au yub fnelu lkch ctujJt btkzu vK yu lkch ytvKu ztgj fhujt lkch fh;t sw’tu s lef¤u. vtka JF; «gí fheyu ;tu vK ytÔþk s vrhKtb ytJu vAe d{tnfu ~þk fhÔþk? buLGþyj muJt ;tu ck" :R dR. mtae Jt; yu Au fu ytvKe btuxtCtdlt ònuh muJtytubtk ftuBÃGþxhtu ftgb Ftuxftgujt s ntug Au. mtatu hM;tu yu Au fu ftuBÃGþxh Wvhtk; buLGþyj muJt vK atÕþ htFJe. huÕJu skfNl Wvh ;bu òJ ;tu heÍJuoNlle ctheLþk ftuBÃGþxh JthkJth FtuxftR òg Au. vrhKtbu çþf´d muJt s FtuhJtR òg Au.

xvtj Ft;tltu ’tJtu Au fu ntjbtk øþsht;btk ytX nòh 974 vtuMx yturVm, 34 nuz vtuMxyturVm, 1288 mc vtuMxyturVm ylu 7652 c{tka vtuMx yturVm ftgoh; Au. subtk:e 590 mkÃËKovKu ftuBÃGþxhtRÍz Au ;tu ytd¤ fÌtwk ;ub ftuBÃGþxhle ò¤JKe mhfthe Ftðþ fhðþk s l:e. ylu btuxtCtdle nuz vtuMx yturVmbtk fR cthe Nule Au yuLþk ctuzo s jtduÕþk ntuðþk l:e. jtuftu jtElbtk QCt ntug ylu DKeJth vAe Fch vzu fu yt ;tu ytvKu ceS s cthe Wvh ytJe dgt. Wvhtk; jtEl ÃËhe :tg ylu AuÕjt ytX-’m btKm hne dgt ntug ðgthu cthe yatlf ck" :R òg Au. ytvKt mhfthe fboatheytubtk yuxje btlJ;t vK l:e fu AuÕju hne dgujt vtka mt; btKmtulu mbtJe jRyu. ytJe ntzbthe ntug ðgtk hujJu rxrfxLþk JuatK fu ’M;tJuS MxuBvLþk JuatK fu mtultlt rm¬tLþk JuatK fhJtle ònht;tultu ftuR y:o Fhtu? rJ’uNtubtk yt:e ;Æl Qk"e vrhÂM:r; Au. ftuRvK cukfbtk c"e s ctheytu Wvh:e cæþk s ftb :tg Au. cukfbtk rJs¤elt cej vK Che Nftg Au, ylu xujeVtullt cej vK Che Nftg Au. ;bu cukfbtk òJ ;tu ftuR fboathe yk’h yk’h Jt; ln´ fh;t ntug. ftuR fboathe vtu;tlt xucj Wvh duhntsh vK ln´ ntug. cukfbtk Jåault Ctdbtk jtuLs vK ßgtk ÏþhNeytu ylu mtuVtmux BËfujt ntug. ;bu ðgtk cumtu yuxju ;h; yuf fboathe ;bthe vtmu ytJu ylu ÃËAu ‘nwk ;bthe b’’ fhe Nfwk?¥ ytvKu ðgtk ytJe yt’No vrhÂM:r;Lþk rlbtoK :tg yu yuf MJÃLþk òuJt suJe Jt; Au. vK ytuAtbtk ytuAwk ytvKu yuxÕþk ;tu fhe Nfeyu fu jtuftulu ytuAtbtk ytuAe ydJztu vzu. xvtj Ft;tbtk yuf vtuMxbul duhntsh ntug yuxju ytFt rJM;thle xvtj ÔgJM:t r’Jmtu Mþ"e FtuhJtguje hnu yu vrhÂM:r; xt¤e l Nftg? ylu lJt rJM;thtu lu Nnuhle sub s r’Jmle cçcu zejeJhe b¤u yuJe ÔgJM:t l :R Nfu? Wvhtk; htsftux:e ltFuje xvtj cesu fu ºtesu r’Jmu yb’tJt’ vntukae l Nfu? Wvhtk; nJu ;tu EbuEj mJeom ;tu ytFt rJµbtk ytJe dR Au. yultu jtC vK b¤Jtu òuRyu.