yb’tJt’, ~þ¢Jth

CdJtl©e htb 14 J»tolt JlJtm vAe vh; Vgto ;ule ÏþNtjebtk ygtuægtldhe ’eJtytule htuNle:e Ídbde QXe. ygtuægtJtmeytuyu Dh-ytkdK mtVMþ:htk fgto. Dhbtk lÔþk htahaeÕþk JmtÔGþk, ytkdKtbtk hkdtuje fhe ylu «Çþlt ytdblle Dzeyu btuk beXtk fgto. ytJe jtufJtgft Jåau m’eytu:e r’Jt¤e WsJtg Au. vhkðþ mbglt c’jt;t JnuK Jåau vhkvhtd; jtuftuðmJ cle dgujt r’vtJje vJobtk Vxtfztk Wbuhtgtk ylu yt WðmJ Jæþ btuSjtu cLgtu Au. ltlt ct¤f:e Ô\Ø mti ftuElu ytf»to;t Vxtfztkltu vK ltuFtu-yltuFtu Rr;ntm Au.

«ftN ylu yJtslt mkgtusl:e ;nuJthtubtk ÏþNe ytv;t Vxtfztltu hm«’ Er;ntm

ytb ;tu, Vxtfztkltu «t’wCtoJ ¾âtk:e :gtu ;u rJNu yluf b;b;tk;htu «J;uo Au. vhkðþ, yurNgt Fkzbtk ael y:Jt Cth;btk Vxtfztle NYyt; :E ylu Gþhtuv-Extjebtk Vxtfztk Jæþ hkdcuhkde ylu ytf»tof cltJtgt ntuJtLþk fnuJtg Au. yuJe Jtgft Au fu, m’eytu ÃËJuo aelbtk yuf hmtuEgtu hmtuE cltJ;tu n;tu ðgthu åËjtbtk mtuÕxvuvh b;jc fu vtuxurNgb ltEx[ux vz;tk Czftu :gtu lu dl vtWzhle Ntu" :E. yuÔþk vK fnuJtg Au fu aelbtk E.m. 960:e ºtK m’e Mþ"e htòNtne n;e ;uJt mbgu nwltl «tk;btk yuf mtæþyu lJt J»tuo Nu;tle N¾;ytulu ’qh fhJt Jtkmlt ctBçþbtk dl vtWzh Che rJMVtux fgtuo lu Vxtfztkle «:b ònuh MJef]r; :E.

aelltu dl vtWzh 13be m’ebtk Gþhtuvbtk vntukågtu ðgth:e Vxtfztbtk ¢tkr;le NYyt; :E. Gþhtuvbtk bn’TykNu j~fhe nuðþ ylu S;le ÏþNe btxu merb; hnujtk Vxtfztklu vtu;tl fjt :fe Extjelt jtuftuyu lÔþk s MJYv ytÃGþk. Extje:e Vxtfzt ytf»tof htuNle ytv;t cLgtk ;tu sbol jtuftu ;ubtk Ji¿ttrlf c’jtJ jtÔgt. RkøjuLzbtk 16be m’e:e «arj; clujt Vxtfzt yburhftbtk 1977btk MJt;kºg r’Jmle WsJKele mt:u mkMf]r;ltu Ctd vK cLgtLþk Rr;ntmlt vtltytu vh ltuk"tguÕþk Au.

vk’hbe m’e:e vhkvhtd; WsJKeltu Ctd clujt Vxtfzt vtuKt cMmtu J»to ydtW btunf hkdtule yt;NctS fh;t cLgtk ;uLþk ©ug Rxtjelu òg Au. Vxtfzt Vqx;tk «mh;tu jtjhkd MxtuÂLxgb, jejtu hkd curhgl, Jt’¤e hkd ftuvh, ve¤tu hkd mturzgb, fumhe (lthkde) hkd fuÂÕmgb fjtuhtRx, vvoj Mx[turlgb ylu ftuvh ;ubs rmÕJh (a¤f;tu mVu’) hkd yuÕGþrbrlgb, rxxtrlgb fu buølurNgb hmtgKtu :fe Au. ’tYFtLþk b;jc vtuxurNgb ltEx[ux fu dlvtWzhlt bn’TykNu Wvgtud mt:u yLg hmtgKtu Wbuhe rJrJ" «fthlt Vxtfztk cltJJtbtk ytJu Au ;ult:e rJMVtuxltu yJts ytu Au. dl vtWzhltu rJNu»t «fthu ctk"elu Vxtfzt ;igth fhtg "ztft fh;t Vxtfzt mt:u nJu rJ’uNle btVf ytuAtu yJts fh;t ylu btunf hkdtu rJFuh;t btukDt Vxtfzt øþsht;btk btuxe mkÏgtbtk òuJt b¤u Au.

r’Jt¤ele ht;u Cth;btk ylu Ftm fhelu øþsht;btk Vxtfztltu æËb"ztft:e ytftN dtS QXu Au. ;tu hkdcuhkde yt;NctS blnhe ju Au. øþsht;btk rNJtftNelt Vxtfzt mti:e Jæþ Juatg Au. Cth;btk r’Jt¤ebtk yk’tsu 500 fhtuzlt Vxtfzt clu Au. ;ubtk:e vtuKt CtdLþk Wðvt’l ;trbjltzwbtk :tg Au. òu fu, nJu øþsht;btk vK yBþf M:¤tuyu VxtfztLþk Wðvt’l NY :Gþk Au. ;tu, Jirµf còhle ÂM:r;yu aEleÍ Vxtfzt vK còhbtk òuJt b¤u Au. dl vtWzhle Ntu" fhtE ;u r’Jm 18 yur«jle rJNu»t WsJKe fhðþk ael Wðvt’l Vxtfztlt Wðvt’lbtk btuFhu Au.

yuf mbg yuJtu n;tu fu, r’Jt¤e rmJtglt r’Jmtubtk Vxtfzt bu¤JJt ntug ;tu Juvthelu ydtW:e çþf´d fhtJÔþk vzðþk. vhkðþ, nJu J»tolt ftuEvK r’Jmu jøl fu ~þC «mkd btxu Vxtfzt cthubtm b¤u Au. yb’tJt’, Mþh;, Jztu’ht ylu htsftux suJt bntldhtubtk bfhmk¢tkr;le mtksu Vxtfzt VtuzJtltu lJtu x[uLz AuÕjt ’Nft:e òuJt b¤u Au. Cth; «r;»Xtltu skd ntug ;u r¢fux bua S;u ;tu vK Vxtfzt Vqxu Au. vK, r’vtJje vJo Vxtf;tle yt;NctS ylu æËb"ztft Jdh Ve¬wk jtdu Au. rJ;ujt øþsht;e J»tole rJ’tg btxu btuze ht; Mþ"e ylu ytJlthtk J»tolu ÏþNeCuh J"tJJt «:b «nhbtk yuxju fu mJthu ath-vtka Jtøgt:e yb’tJt’ dtS WXu Au. WðmJtule vhkvht rlCtJe ;tsde bu¤JJtle øþsht;eytule WðmJr«g;tbtk Vxtfztle yt;NctS òKu fu lJhkd Wbuhe ’u Au. cm, :tuzt fjtftu vAe yt;NctS ylu æËb"ztft Jåau fujuLzhlt vtltkytubtk:e mkJ; 2065 rJ’tg juNu...WsJKe Wbkdlt Wðmtn Jåau ythkCtNu Jæþ yuf lÔþk J»to.