luxJfo

Cth;lu ael lc¤wk l mbsu !

NMºttu:e ChuÕþk ylu ael sðþk rJbtl ftujft;tlt rJbtlb:fu:e vfztGþk, j’tFbtk aelu nJtE btduo ylu sbel btduo ÎþmKFtuhe fhe, aellu òuz;e 4000 rf.be. jtkce mhn’ Wvhlt DKt Ctdtulu aellt Ctd dKtJJt, A;tk ytvKt rJ’uN«"tl f]»Kl yub fnu fu, ‘‘ael mt:ule ytvKe mhn’tu Ntk; Au... dChtJtle sYh l:e...¥¥ yu fuÔþk fnuJtg ? ytJt C{bbtk vtu;u SJÔþk ylu sl;tlu C{bbtk htFJe yultu y:o ~þk ? Nt btxu ? ytJe NtnB\deÔ\r•t ’uNLþk CÕþk fhJtlt c’ju ’uNLþk Lþfmtl fhu Au.

aelu yt mhn’ Ckd fkE vnujeJth l:e fgtuo... mukfztu Jth fgtuo Au ylu ytvKe su ftuE mhfth fuL÷btk ntug yu rJhtu"vºt btufjelu mk;tu»t btlu Au vK ael ntug fu vtrfM;tl ntug fu ctkøjt’uN ntug... vK yu ytvKt ytJt rJhtu"vºttulu faht xtuvjebtk Vukfe s ’u Au.

Cth; mhfth yuxju ybj’thtu s yt cæþk fhtJu Au. ybj’thtu nkbuNt zhvtuf s ntug Au. vtu;tle «òlu bthJtbtk ‘~ËhJeh¥ vK vh’uNe mtbu b´’ze !

yt ybj’thtu yuÔþk mbòJu Au fu... Cth; ylu ael Jåaule mhn’ huFtlu (bufbtunl huFtlu) ael btLg l:e fhðþk ylu yuxju s J»ttuo:e JtxtDtxtu atÕgt fhu Au.

ael nS 1951btk ;tu mtBgJt’e htßg :Gþk ylu btytu (ðmu ðþkd) yult mtBgJt’e mhBþFðgth :gt. yu JF;Lþk (1948)Lþk ael CtkduÕþk, ðËxuÕþk, Fu’tlbu’tl :guÕþk, mczðþk ael. A;tk mtBgJt’eytule rJM;thJt’e ler;Ô\r•tlt fthKu btytuyu 1955btk r;cux Wvh yt¢bK fGþO. r;cux ðgthu luvt¤ suJtu MJ;kºt ’uN n;tu ylu ctiØ"bo åþM;vKu vt¤;tu yrnkmf ’uN n;tu yulu ftuEltu Cg vK lntu;tu yuxju yu j~fh vK htF;tu ln´ yule mkCt¤ htFJtle sJtc’the Cth;btk ykd{uòuLþk htßg nðþk yule n;e vK 1947btk Cth;btk:e ykd{uòu atÕgt dgt yuxju r;cux huZwk vze dGþk. ykd{uòuyu Cth;lu vK btltulu huZwk s BËfe ’e"uÕþk yu JF;u r;cuxlu yub fu... yrngt ftuK yt¢bK fhJtLþk Au ? ylu aelbtk ðgthu ytk"tæËk"e n;e. btytuðmu ðþkdu aellt nwytkd «tk;btk:e 90 nòh (mtBgJt’eytu) mirlftu mt:u cuSkd Wvh fqa fhuje ylu aelbtk ðgthu Ntmf n;t yu atkdftENuflt j~fh mt:u GþØ atjðþk nðþk.

yu JF;u 1950btk lunYyu fÌtwk fu... r;cux ;tu aelLþk Au. ft~beh sub lunYLþk ‘çjLzh¥ (btuxe ÇËj) Au yub ‘‘r;cux vK lunYLþk çjLzh Au. yu vAe btytuyu r;cux Wvh mh¤;t:e 1955btk fcòu fhe je"tu ylu r;cuxlt ’jtE jtbtyu ltmelu Cth;btk yt©g je"tu. ctvtyu fhuje yu ÇËj Rkr’ht dtk"eyu rm¬eb btxu :Jt l ’e"e. rc{xeNhtu dgt ðgthu rm¬eblu vK ;uytu huZwk s BËf;t dgujt ylu Cth;u vK luvt¤le sub yjd s htFuÕþk Rkr’ht dtk"eyu yu ÇËj Mþ"thelu 1971btk rm¬eblu Cth;btk mkÃËKovKu Cu¤Jelu yulu vK yjd htßgltu ’hßòu ytÃgtu ;:t rJ"tlmCt, åËkxKe, jtufmCtlt mÇg Jduhu jtøþ fhe ’eæþk.

òu fu ael ;tu rm¬eblu vK yYKtajle sub Cth;ltu Ctd dKJt ;igth l:e. rm¬eble ;Jtkd FeKlu ael vtu;tle dKtJu Au. ßgthu ;Jtkd FeKLþk «r;rlr"ðJ fhlth mÇg Rxtldhle rJ"tlmCtbtk cumu Au.

1962btk aelu ytvKe mt:u ’dtFtuhe hbelu ytmtblt ;usÃþh Ãþj Mþ"e vtu;tLþk ÎþmtzuÕþk- lunYlu yu ytDt; DKtu jtøgtu ylu yublt yatlf B\ðGþLþk yu yuf fthK vK btlJtbtk ytJu Au. yu JF;u Cth;lt ztcuheytu (mtBgJt’eytu) ylu mtBgJt’e mturJgu; hrNgt ael ;hVe hnujt vK yburhftyu vtu;tLþk ltift’¤ mtc’wk fhelu rnk’ bntmtdh ;hV VuhJuÕþk yuxju ael Nunbtk ytÔGþk ylu vtu;tLþk j~fh yuKu vtAwk Fukae jeæþk.

ðgth:e ael mt:ult ytvKt mkck"tu ck" :E dgujt ;u 1976btk ael mt:u mkck"tu Vhe NY :gt. yu JF;u ctsvuge btuhthS mhfthbtk rJ’uN «"tl n;t yuxju yu aelle Bþjtft;u dgt vK chtuch ðgthu s aelu ’rûtK fturhgt vh nwbjtu fhJtLþk yzvÕþk fGþO yuxju ctsvugelu yult rJhtu"btk y"Jåau:e s vtAwk ytJe sÔþk vzâwk Vhe ael mt:u 1988btk mkck"tu NY :gt... ðgthlt Jzt«"tl htSJ dtk"eyu aelltu «Jtm fhelu mkck"tu Mþ"thJtltu «gí fgtuo.

yu vAe yxjrcnthe ctsvugele mhfth ’hBgtl yu mkck"tubtk lJtu J¤tkf ytÔgtu ylu 2003btk cklu ’uN Jåaultu mhn’e rJJt’ WfujJt btxu Ftm «r;rlr"ytu Jåau JtxtDtxtu NY fhe yu vAe blbtunl mhfthu yuf ¢tkr;fthe JjK yvltÔGþk. blbtunl mhfthu aelle mhfthlu MvÐ Nç’tubtk fne ’eæþk fu... ael yu C{bbtk l hnu fu ytsLþk Cth; 1962 JF;Lþk Cth; Au. yu JF;u «KJ BþFhS ytvKt mkhûtK «"tl n;t ylu ;uytu 2006btk aelle Bþjtft;u dgujt ylu ðgthu yubKu aelle "h;e Wvh s aellu yt nfef; mbòJuje.

ael yuf ctsw vtrfM;tlle sub bkºtKtytu atÕþ htFu Au. AuÕje bkºtKt 13be n;e. ßgthu ceS ctsw vtrfM;tlle sub mhn’Ckd vK atÕþ htFu Au. yt J»tobtk mhn’Ckd fgtoltu nbKtltu cltJ vtkabtu n;tu.

ael mt:ule bkºtKtytule AuÕje cuXf nbKtk s :E yt bkºtKtytubtk l¬e :guÕþk fu (1) suJe Au ;uJe ÂM:r; atÕþ htFJe ylu (2) ftuEyu mhn’ Ckd ln´ fhJtu.

ytb A;tk aelle ytztuztE atÕþ s Au. :tuztf r’Jmtu vnujtk Cth;u RLxhluNlj btulexhe Vkz (ytR.yub.yuV.)lu yhS fhuje fu yYKtajbtk hM;tytu ylu vtKe btxu 2,00,00,000 ztujhle b’’le sYh Au... su:e yu «’uNltu rJftm :E Nfu. aelu yu yhSltu bex´dbtk mÉ rJhtu" fhujtu. aelu fnuÕþk fu yYKtaj Cth;ltu rnMmtu l:e vK aelltu rnMmtu Au yuxju ytJe yhS Cth; fhe Nfu ln´, vK ael s fhe Nfu.

nJu, Cth;lu yu b’’ (jtul) b¤Nu fu ln´ yu l¬e l:e.

ytltu y:o yu :gtu fu aelle ’tl; atuÏFe l:e. ytvKe mt:ult mkck"tu yu fzJtN ylu FxtN:e s htFu Au. ctfe Cth;u aellu D½þk ytve ’eæþk Au ylu D½þk mnl vK fGþO Au. ’t.;. 1954btk ael mt:u lunYyu ‘vkaNej¥lt ltbu ylu ‘rnk’e aele CtE CtE¥ltbu ’tuM;e bsçË; fhe ylu yult ÃþhtJt ;hefu (1) r;cux Wvhltu aelltu ’tJtu btLg fhujtu, (2) gtðþkd ylu øgtkdxme «’uNtu Wvh ytvKu j~fh htFJtltu n¬ s;tu fgtuo... ytb A;tk aelu 1962btk ytvKe Wvh he;mh yt¢bK fGþO.

yu 1962btk s ael ylu vtrfM;tl Jåau mbsqr; :E ylu vtrfM;tlu yuKu duhftg’umh fcòu jElu vatJe vtzujt fnuJt;t ytÍt’ ft~behle (Gþltu yulu ‘vtf ytu¾âwvtRz ft~beh¥ fnu Au.) 2500 atuhmbtRj sbel aellu Cuxbtk ytve ’e"e. yu Wvhtk; rdjtdel lSfltu ÔGËntðbf he;u bn•Jltu «’uN vK aellu ahKu "he ’e"tu... ;tu vK ytvKu òu;t hÌtt ! ael sub Cth; mtbu Jtk"t WXtJu Au yuJtu Jtk"tu vK l WXtÔgtu. Jtk"tu l WXtJJtltu y:o yuJtu :tg Au fu... ytvKu MJefth fhe je"tu Au. (sub ‘JtxtDtxtu fhJe¥ fu ‘fkEf sðþk¥ fhJtLþk Au. ctfe su ‘ytv½þk s Au¥ yubtk J¤e ‘JtxtDtx¥, ‘bkºtKt¥ Ntle ?) vtrfM;tl mt:u aellt yt fhth 1963lt 3 btauo :gt.

(3) ytb A;tk ytvKu ael mt:ultu ytvKtu Juvth J"th;t hÌtt Aeyu ylu Cth;btk ael mt:ult btjle juJz’uJz mh¤ :tg yu btxu rm¬ebbtk:e Cth;btk ytJJt sJtltu btdo Ftuje ltkÏgtu Au. ael mt:ultu ytvKtu Juvth 2007-8btk 50,00,00,00,000 ztujh fh;tk Jæþ :gtu n;tu.

ßgthu ceS ctsw aelu ytvKe mt:u Ne;GþØ atÕþ htÏGþk Au. ytvKu ytvKt rn;lt «§tu aellu ytzu ytÔgt rJlt WfujJtltu «gí fh;t ntuEyu ;tu yubtk vK ael xtkd yztÔgt fhu Au. yt Ne;GþØ ytuAwk fhJtltu ytvKu «gí fheyu Aeyu ;tu ael yu J"thJtltu «gí fhu Au. btulexhe Vkzbtk sub aelu ytztuztE fhe yub yu Cth;lu mkGþ¾; ht»x[ mkD (Gþltu)le mjtb;e mrbr;lt mÇg cltJJtltu yburhft, hrNgt fu rc{xl rJhtu" l:e fh;t vK ael s mF; rJhtu" fhu Au.

ael yule y½þctuBcle mkÏgt vK J"thðþk hÌtwk Au. (vtrfM;tlu vK 90 y½þ ctuBc fgto Au.) yu y½þ ctuBctu VukfJtlt NMºttu, «ûtuvtMºttu vK ael J"thðþk hÌtwk Au.

aelltu Rht’tu yburhft fh;tk vK c"e ctc;btk ytd¤ lef¤e sJtltu Au. yðgthu sub yburhft ’wrlgtltu ‘‘’t’tu¥¥ :E dgtu Au yub ael vK ’wrlgtltu ‘‘’t’tu¥¥ :Jt btkdu Au. aelle cltJxtu:e Auf yjtMft, JtlfwkJh:e btkze, LGþÍejuLz Mþ"elt còhtu yu yu ’uNtule sYrhgt;le JMðþytu:e Chtg dgt Au. aelLþk ltLþk dtb vK VtRJMxth ntuxujtu, VTjtg ytuJhtu, Ftztxufht ylu cBv rmJtglt Vtuhjul htuz (ytvKtu yb’tJt’ Vh;tu h´dhtuz vK xw juRl Au ylu BþkcE-yb’tJt’ Jåaultu yu¾m«um ntRJu :{e juRl Au) "htJltht ntug Au.

yburhftle sub ael vK ceò ’uNtulu ytr:of mrn; ceS b’’ vK yaftgt rJlt fhu Au. sub fu W•th fturhgt, Rhtl ylu vtrfM;tl y½þ ctuBc cltJe N¾ât yu aelle b’’lt fthKu s cltJe N¾ât. ©ejkft yujxexeR yt;kfJt’ltu ltN fhJtbtk mV¤ :Gþk yu vK aelle b’’lt fthKu. luvt¤lu vK ael ºtem J»to:e b’’ fhðþk hnuÕþk ylu AuJxu luvt¤ Wvh aelu fcòu fhe je"tu.

aelLþk mkhûtK csux ytvKt fh;t mtzt ºtKmtu d½þk J"thu Au. yu Wvhtk; ’wrlgtbtk NMºttultu Juvth fhJtbtk ael yburhft vAelt lkchu (ceò lkchu) Au. ’wrlgtlt 53 ’uNtulu ael NMºttu Juau Au.

ytb A;tk ael yuxÕþk N¾;Nt¤e l:e ylu Cth; yuxjtu lc¤tu l:e fu ytv½þk yÂM;ðJ ael lÐ fhe Nfu. ytvKu 2000 J»to:e nwKtu, btudjtu, ykd{uòu, vtuxwodeÍtu, zatu, Bþmjbtltu Jduhult yt¢bKtu A;tk vtu;tle ;tft; Wvh ytsu Qkåþ btÚþk fhelu SJe hÌtt Aeyu.

ftlbtk fnwk !

DKtk GþJtltule sub DKt ytslt lu;tytu vK vtu;tle GþJtlelt mbgbtk yrClu;t clJtle RåAt htF;t ntug Au yub ftukd{umlt veZ ylu yuf sbtltbtk f’tJh lu;t ;ubs BþÏg«"tlv’u:e dJlohLþk v’ ;:t fuL÷lt bn•Jlt jdCd c"t Ft;tlt «"tl hne åËfujt yswolrmkn vK lJswJtl n;t ðgthu yrClu;t clJt btkd;t n;t vK yublt htsJe rv;tyu yublu yrClu;t :Jt ’e"ujt ln´ vK nJu yubltu vtiºt yYKtu’grmkn yrClu;t cLgtu Au... rmfk’h ltble rVÕbbtk yu ytJe hÌttu Au.

ntug ln´ !

Ftkzle yJuSbtk Jvht;e xucjux Ftkz fh;t vK Jæþ Lþfmtlfthf... jeBVtubt, ÕGþfubegt suJt fuLmhlt Dt;f htudtu :Jtle N¾â;t ylu bt:tltu ;:t mtk"tltu ’wFtJtu ;tu :tg s !

Gþhturvgl Vwz muRVTxe ytu:tuhexe (RyuVyumyu) ltble mkM:tlt mkNtu"l Bþsc Ftkzle yJuSbtk Jvht;e xucjux:e ÕGþfurbgt fu rjBVtubt suJt Dt;f htudtu :Jtle N¾â;t Au.

yt xucjuxle Ntu" yburhftlt ythtuøg rJCtdu 1981btk fhuje... yulu ‘yuMvhxub¥ fnu Au ylu ytsu ’wrlgtbtk jdCd 6000 fh;t Jæþ Wðvt’ltubtk yu Jvhtg Au ylu sw’t sw’t c{tLzlt ltbu yu Juatg Au. ’t.;. R¾Jj, MÃþlVqj, LGþx[MJex, MGþdh £e Jduhu Au. Ftkz Jdhlt veKtle su Jtldeytu ntug Au... ’t.;. yBþf veKt, beXtE, ytRM¢eb Jduhubtk vK yt xucjux Jvhtg Au.

yt xucjux JtvhJtle NYyt; :E yult vnujtk s J»tobtk 600 fh;t Jæþ Vrhgt’tu ytJuje subtk bt:tltu ’w&FtJtu, btRd{ul, zeÍelum, RLmtubegt, òuRLx vuRl, bubhe jtum, atbze vh VtuVjeyu, nt:vdbtk æþ{òhe Jduhu DKe n;e vhkðþ ftuElu yt MGþdh £e xucjux Wvh Nkft ln´ dguje. ztu¾xhtulu vK Fch lne vzuje. yu bxtzJt J¤e ceS ’Jtytu fhuje.

Auf 2005btk Nkft :guje... yk;u 2009bt ÃþhJth :Gþk fu yt xucjuxtu ;tu Ftkz fh;t vK Jæþ ntrlfthf Au.

Top