«mkdvx

ltdÇËrb ylu bKeÃþhbtk yt;kfJt’e sq:tu

dgt mÃ;tnu ytmtbltk yt;kfJt’e sq:tule Jt; fhuje. 1971lt ctkøjt’uNle ytÍt’e btxult vtrfM;tl mt:ult GþØ vAe ytmtble vrhÂM:r; JKme ßgthu ytmtbbtk ctkøjt’uNe rlhtr©;tule JKÍth ytJe. vhkðþ ltdÇËrbbtk ;tu ’uNle ytÍt’e mt:u yt;kfJt’ltk ce JJtR dgtk n;tk. ytb swytu ;tu mtJ ltlfze rhgtm; suÔþk htßg. vhkðþ ;ult lu;tytu f~behlt NuF yç’wÕjt suJt bn•Jtftkûte n;t. Ftm fhelu ltdÇËrblt yu Íuz rVÍtu ltblt lu;tyu 1947 lt ytpdMxle 14 beyu s MJ;kºt htßGþk çGþdj Vqkfe ’eæþk nðþk. f~behbtk fctjeytu aze ytÔgt ylu ni’htct’lt rlÍtblu Xkzt vtzJtlt n;t yubtk ltdÇËrb ;hV ÃËhðþk ægtl ytve NftGþk ln´ yuÔþk jtdu Au. rVÍtuyu 14 be ytpdMxu s ltd luNlj ftWÂLmjltu æJs VhftJe ’e"tu n;tu. jdCd yu r’Jm:e s MJ;kºt ltdÇËrb btxu rJrJ" sq:tu vtu;tle he;u rnkmt VujtJe hÌttk Au.

ytsle ;theFu ltdÇËrbbtk su BþÏg yt;kfJt’e sq:tu Au yu c"tklu vtrfM;tl ylu ctkøjt’uN ;hV:e nr:gthtu ylu vimt b¤u Au.yuJtk sq:tultk ltb yt «btKu Au. òu fu cu sq: BþÏg Au- luNlj mtu~gtrjMx ftWÂLmj ytpV ltdtjuLz (ytRyub ) ylu luNlj ftWÂLmj ytpV ltdtjuLz (yub). ytsle ;theFu yt cklu sq:tuyu fuL÷ mhfth mt:u meÍ Vtgh (ltGþØ) fhth fhujt Au vhkðþ yu cklubtk ymtbtrsf ;•Jtu yuxjtk c"tk Îþme dgujtk Au fu yu jtuftu nr:gthlt òuhu Juvthe-W¼tudvr;yu vtmu "tf"bfe îtht vimt vztJu Au. htßg ylu fuL÷ mhfth cklu yt yrlÐ ;hV ytkF ytzt ftl fhu Au. 2007btk ltdÇËrbbtk yt;kfJt’le 128 Dxlt cle subtk 21 ltdrhftu btgto dgt n;t. 2008btk yn´ 145 yt;kfJt’e nwbjt :gt subtk 35 ltdrhftu btgot dgt ylu 2009 yuxju fu atÕþ Jhmbtk bu brnlt Mþ"elt hufzo Bþsc yt;kfJt’le cu Dxlt cle subtk cu ltdrhftu btgto dgt n;t. yn´ BþÏgðJu ytr’Jtme suJt sqlJtKe jtuftu Jæþ Au.

ltdÇËrble ðþjltyu bKeÃþhbtk yt;kfJt’ Jæþ Jfgtuo Au. yuLþk BþÏg fthK yn´le ºtK ytr’Jtme òr;ytu Au. btR;e, ltd ylu fwfe. btR;e òr;lt ytr’Jtmeytuult blbtk yub XmtJe ’uJtbtk ytÔGþk Au fu rc{rxNtu ;tu ;blu MJ;kºt fhJt btd;t n;t vhkðþ Cth;egtuyu ;btht vh fcòu sbtJe ’e"tu. yuxju yt jtuftu MJ;kºt :Jt btdu Au.

ceS ctsw ltd jtuftu ;tu vztuNlt ltdÇËrb htßgbtk:e ytJujt Au ylu yu jtuftulu MJ;kºt ltdÇËrb òuRyu Au.yt ytr’Jtmeytu fnu Au fu RNtllt ;btb htßgtubtk su ltd cnwb;eJt¤t rJM;thtu Au yu c"t Cudt fhelu yuf MJ;kºt ltdrjkdb M:vtÔþk òuRyu. jdCd yuJe s rJath"tht fwfe lu;tytu "htJu Au. vrhKtbu yn´ bKeÃþhbtk zÍlck" yt;kfJt’e mkM:tytu Vqxe lef¤e Au. m’TCtøgu c"t yufceò mtbu Îþhrfgtk fhu Au. òu c"t Cudt :tg ;tu ytvKlu Cthu vzu Fht.

bKeÃþhbtk su BþÏg yt;kfJt’e mkM:tytu Au yultk ltb yt «btKu Au- rvvÕm rjchuNl ytbeo (veyujyu), GþltRxuz luNlj rjchuNl £Lx(GþyulyujyuV), rhJtuÕGþNlhe rvvÕm £Lx (ythveyuV), rvvÕm rhJtuÕGþNlhe vtxeo ytpV fkdjtRvtf (r«vtf), bKeÃþh rjchuNl £Lx ytbeo (yubyujyuVyu), fkdjtR gtJtuj Ïlt Õþv (fuJtgfuyuj), rhJtuÕGþNlhe òuRLx frbrx (ythsume), fkdjtRvtf ftuBGþrlMx vtxeo (fumeve), rvvÕm GþltRxuz rjchuNl £Lx (veGþyujyuV), luNlj mtu~gtrjMx ftWÂLmj ytpV ltdtjuLz (yulyummeyul-fu), ytuh yuf yulyummeyul -ytRyub, ltd rjb dtzo (yulyujS), fwfe luNlj £Lx (fuyulyuV), fwfe luNlj ytbeo (fuyulyu), fwfe zubtu¢urxf £Lx (fuzeyuV), fwfe rzVuLm Vtumo (furzyuV), fwfe rm¾âturhxe Vtumo (fuyumyuV), fwfe zubtu¢urxf BËJbuLx (furzyub), fwfe luNlj ytuduoltRÍuNl (fuyulytu), fwfe rm¾âturhxe Vtumo (fuyumyuV)....ytJe ceS cth-;uh mkM:t Au. ydtW fÌtwk ;ub c"t yufceò fh;tk arZgt;t Au yuJt rbÚgtrCbtlbtk htau Au yuxju f’e yuf :R Nf;tk l:e. c"t yuf :R òg ;tu Mþhûtt ’¤tulu ;ubltu mtbltu fhJtLþk Cthu vze òg fthK fu yt jtuftu vtmu juxuMx rJ’uNe nr:gthtu ylu juxuMx xufltujtuS:e mßs mk’uN ÔgJnthltk mt"ltu Au.

nfef; yu Au fu ytvKt ftuR htsfeg vûtu fu lu;tyu RNtlltk htßgtu ;hV f’e ÃËhðþk ægtl ytÃGþk l:e. aelltu ztu¤tu yhwKtaj «’uN vh Au yuJe ct;be ytvKt øþÃ;ahtuuuyu ’tuZ cu ’tgft vnujtk fuL÷ mhfthlu ytve ’e"e n;e vhkðþ ’huf vût fu lu;tlu btºt vtu;tle m•tt xftJe htFJtbtk hm ntug ;tu ~þk :tg ? ’uNle yFkrz;;t btxu r’Jm-ht; ftb fhltht mh’th vxuÕtlt fgto fthÔgt vh ytslt fnuJt;t lu;tytu vtKe VuhJe hÌtt Au.