lÔþk
Jtkal lJt rJathtuvd
"tuJt ’Tgtu hÎþhtg yuheMxtu¢uxef
ctuze xufle¾m El yjeo buzeJj ELzeyt & tW yjeltu juF (yumuÍ El
ytulh ytuV nhckm BþrFgt & yuzexh hs; tt (2008) CdJtl
(fu htò)lu lbl fhÔþk, CdJtl (fu htòlu) mtÐtkd kzJ; «Ktb fhJt, CdJtl ytd¤
yt¤tuxÔþk, ftuRfJth «tgrù;le jtdKeYvu dtju :Ãvz bthJe. CdJtlle (fu mk;tule) BËr;olt
vd vfze juJt, BËr;o ytd¤ ftjtJtjtk fhJt Jduhule su meMxeb rnLw ©æ"t¤wytuyu
rJfmtJe Au ;uJe yLg ftuR uNbtk fu "bobtk òuJt b¤;e l:e. CdJtl ytd¤
fu CdJtllt «r;rlr" dKt;t mtæþmk;tu fu htòytu ytd¤ vtu;u fuxjt vtbh ylu ~Ë÷
Au ;u NtoJJt C¾;tu CdJtlle s ln´ vhkðþ ;uble vtwftytule vK ÃËò fhu
Au. CdJtl fu htòltu vd vK vrJºt dKtg ylu ;ult vdle hsfK chtch ybu C¾;tu Aeyu ;uJe
yuf DujAt C¾;tubtk òdu Au. vtu;tlu btxu ðþåA;tltu yt CtJ Cth;btk mukfztu J»ttuo:e
atÕgtu ytJu Au. yt ðþåA;tltu CtJ ntug ðgtk Mþ"e rJ¿ttl rJfme Nfu ln´. rJ¿ttlbtk
ðþåA;tltu ln´ vhkðþ Ji¿ttrlftubtk ytðbdtihJltu Fgtj Au. C¾;le yt «:t E.m. 320:e
øþÃ;ft¤btk NY :guje sKtg Au. subtk htòlu ;ule hig; ylu Fkrzgt htòytu CdJtlle sub
ÃËsu Au. Jirf Gþdbtk }r»tytu yufceòLþk fu htòytuLþk yrCJtl fh;t n;t
vhkðþ ;uytu yufceòlt vdbtk yt¤tux;t l n;t. htòytu vK }r»tytuLþk cu nt: òuzelu
yrCJtl fh;t n;t. ;u JF;u }r»tytultu hßòu Qkatu n;tu ylu htòytu ;ublu
Qkau M:tlu cumtz;t n;t. Ntherhf ntJCtJtu
ylu ykdCkdeytu «tael Cth;btk yrCJtl
(d{ex´øÍ)Lþk mti«:b MJYv lbMfth fu «Ktb Au. ;ubtk lblltu CtJ Au. lblbtk btÚþ fu
fbh :tuztf lbtJJtbtk ytJu Au. mtbe Ôg¾; ;btht:e arZgt;e ntug ;tu ;ulu cu nt:
òuze At;e ytd¤ jtJe btÚþk lbtJe «Ktb fhJtbtk ytJu Au. cu nt: òuzelu bt:t ytd¤
jtJe sulu «Ktb fhtu ;u Ôg¾; Jæþ arZgt;e dKtg Au ylu cLlu nt:tu òuze ;ulu bt:t:e
Wvh htFe «Ktb fhtu ;u Ôg¾;lu ;ult:e vK Jæþ btl ;bu ytvtu Atu. ðgth vAe Jæþ btl
ytvÔþk ntug ;tu ;u Ôg¾;lu vdu vzJtLþk ntug Au. btuxtlt vdle ÃËò fhJe ;u îtht
;bu ;ult ytd¤ fuxjt ðþåA Atu ;u NtoJu Au. Cth;btk
øþÃ; Gþdle NYyt; (E.m. 320)btk ylu ;u vAe øþÃ; bnthtò (sublu bnthtò"ehts
fnuJtle NYyt; :R)ytulu ;ublt Fkrzgt htòytu btÚþ lbtJelu btl ytv;t n;t. mBþ÷øþÃ;u
QCt fhujt ftu;hKeJt¤t M:kC vh nthe dgujt htòytu mBþ÷øþÃ;lu kzJ; «Ktb fhu
Au ;u NtoJtGþk Au. E.m. mt;be
mebtk (øþÃ; Gþdlt yk; vAe) htshcthtubtk htòytulu kzJ; «Ktb fhJtle
«:t tFj :R åËfe n;e ;ule mtce;e b¤u Au. htòytule ÏþNtb; fhJtbtk «tael Cth;lt
mkMf]; frJytuyu vtAwk Jt¤elu òuGþk l nðþk. E.m. mt;be mebtk jFtgujt ctKf];
ftkchebtk ltlt htòytu îtht bnthtò ytd¤ fht;t ath «fthlt «KtbtuLþk rlYvK
:Gþk Au & (1) Nhehlu :tuzwk ÍqftJelu mtbtLg lbl fhÔþk (2) bt:t ytd¤ nt: òuzelu
ylu btÚþk lbtJelu «Ktb fhJt (3) Nhehlu sbel vh lbtJelu sbel vh fvt¤ yzftzelu bnthtòlu
«Ktb fhJt (4) ltlt htòytuyu bnthtòle vtveX Mþ"e vntukae vtu;tlt bt:tlu
fu Bþøþxlu bnthtòlt vdltu MvNo fhtJJtu. vtveX yluf ytÇþ»tKtu:e bZuje hnu;e
ylu ;ult vh bnthtò vtu;tlt vd Bþf;t. rnLw "bobtk Nhehle Wvhltu Ctd
vrJºt ylu fbhle leaultu Ctd yvrJºt dKtg Au. ßgthu Fkrzgt htò fu ybjthtu
fu multvr; fu hig; htò ytd¤ btÚþ lbtJu ;ultu y:o yu fu ;uytu vtu;tlt Nhehltu vrJºt
Ctd htòlt Nhehlt yvrJºt Ctd ytd¤ (Ftm fhelu vd ytd¤) ÍwftJu Au. ftkche ltblt
bntftÔgbtk (mt;be me)btk sbel vh btÚþ xufJelu htòlu lbl fhJtltu WÕjuF b¤u
Au. mt;be melt yLg mtrnðg vkatkd lblltu WÕjuF Au subtk Nhehlt vtka ykdtu
(cu nt:, cu vd ylu btÚþk) sbel mt:u MvNo fhu ;u he;u dtuXJelu htòlu fu CdJtllu
fu mk;lu btl ytvJtLþk ntug Au. frJ ctKlt n»toarhºtbtk ßgthu CtMfhJbolltu q;
n»tolt hcthbtk «JuN fhu Au ðgthu ;u htòlu «:b vkatkd lbMfth fhu Au ylu vAe
htòle vtveX (vd htFJtltu ytÇþ»tKGþ¾; ctsX) vh vtu;tLþk btÚþ yzftzelu «Ktb
fhu Au. mt;be me ylu ;u vAele melt yLg d{k:tubtk mtÐtkdltu vK WÕjuF
Au. ;ubtk Wvhlt vtka ykdtu Wvhtk; cu ÎþkxKtultu vK sbellu MvNo :Jtu òuRyu. yÐtkdbtk
At;eltu vK sbellu MvNo :Jtu òuRyu. øþÃ; Gþdbtk htòle vtveXLþk bnJ
D½þk nðþk. ;ubtk htòlt vdLþk ÃËsl ylu «ûttjl fhJtLþk vK MËal Au. øþÃ; Gþdlt (E.m.
320 vAe, cu bntl htòytu mBþ÷øþÃ; ylu ak÷øþÃ; (ceòu)lt mtultlt me¬tytu vh su Atvtu
Au ;ubtk ;uytu htsrmkntml vh cuXt Au ylu ;ublt vd vtveX vh Au mBþ÷øþÃ;le
AtvJt¤t M:kC vh mBþ÷øþÃ;lu htsrmkntml vh cuXujt ylu ;ubltu ztctu vd vtveX
vh ntug ;u he;le ftu;hKe îtht NtoÔgt Au. ;u mbg:e htòlt fu øþYlt fu CdJtllt
vdle ÃËò fhJtle ylu ÃËòlt CtdYvu ;ublt vdlu "tuJtle NYyt; fta :R ntug
;uJtu mkCJ Au. Auf atu:e me:e yt «:t ybjbtk ntug ;uJe vK mtce;e b¤u Au.
xqfbtk Cth;btk ahKtB\;Lþk bnJ DKe meytu:e su yLg ftuR "bobtk
fu htsC¾;btk fu htsmuJtbtk òuJt b¤ðþk l:e. E.m.
12be mebtk jFtgujt btlmtuÕjtmbtk htòlt ahK "tuJt, ;ult vdlu yth:e
Mþdkr"; fhJt ylu NKdthJtle rJr"Lþk JKol ytJu Au. yt rJr" mukfztu
J»ttuo:e fta M:trv; :R dR nNu. Cth;lt C¾;Gþdbtk CdJtllt fu øþYlt fu mk;tult
ahKMvNo fhJt fu ;uble ahKhs bt:u aZtJJe fu ahK vFt¤Jtle vhkvht YZ :R dR n;e ;ub
sKtg Au. F{eM;e, BþMjeb, gnqe fu vthme "bobtk htò fu øþYlt ahK vFt¤Jtltu
rJr" l:e vhkðþ Cth;lt mtbk;Ntne Gþdbtk ;u ÃËhòuNbtk n;tu ;ub sKtg Au. EMjtbbtk
htòlu fwhleN fhJtltu heJts n;tu vhkðþ ahKMvNo fu ahK vFt¤Jtltu heJts sKt;tu l:e.
¢eùeytlexebtk fu mtbk;Ntne Gþhtuvbtk vK Wåa mtbk;tu ylu htòytulu btl ytvJtle ykdCkdeytu
ftkRf swe n;e- òufu Nhehlu ÍwftJÔþk ;u huf "bobtk ytJu Au. ahKtubtk
M:tl & J¤e Cth;btk øþYlt ahKu
cumelu yÇgtm fhJtu ;u Jt;ltu JthkJth WÕjuF ytJu Au. øþY su M:tlu cuXt ntug ðgtk
ln´ vhkðþ rN»gtu øþYlt vd ytd¤ cumelu s rNûtt bu¤Ju ;uJtu Qalealtu CtJ ;ubtk ceÕx-El¥
Au. yÕntctle ctswbtk b¤e ytJujt yuf øþÃ;Gþdlt M:kC vh ;u Gþdlt bntkzltgf
;ejCèu øþÃ; bnthtòlt ahKu ægtl "GþO nðþk ;ultu WÕjuF Au. Qkat ylu leat Jåau
Cutulu Nhehle ykdeytu ylu Bþ÷t îtht MvÐ fhJt btxu bægGþdel Cth;lu ftuR vntukau
;ub l:e. t.;. Auf E.m. Aêe mebtk nwKhtò benehfwjlu yrlåAtyu ylu faJt;u
blu bnthtò gNtuJbollt ahKtubtk btÚþ lbtJJtle Vhs vze n;e. bntfrJ ftjetm
vK ;ublt hÎþJkNbtk sKtJu Au fu ltlfztu htsÃþºt hÎþ ctuj;t ylu atj;t NeÏgtu ;ule
mt:u s btÚþ lbtJelu ylu sbel vh MþRlu kzJ; «Ktb fhJtLþk NeÏgtu n;tu ;u:e
hÎþlt rv;t dtihJ yLþCJ;t n;t. vrùb sd;btk htò fu htKe fu Wvhe ytd¤ :tuzwk Nhehlu
ytd¤ ÍwftJelu btl ytvJtltu heJts Au vhkðþ mtÐtkd kzJ; «Ktbltu heJts l:e.
CdJtl fu mtæþ mk;tu fu bnthtò ytd¤ ytvKu fuxjt ðþåA Au ;u NtoJJt C¾;sltu
mtæþmk;tuLþk vt«ûttjl fhu Au ylu ftuRf Jth ahKtB\;Lþk hmvtl fhu Au ;u btlJ
dtihJlu ntle vntukatzu Au. 19be mebtk Ji»KJvk:e yLþgtgeytuyu BþFgtSle C¾;btk
;btb n JxtJe e"e n;e subtk:e bnthtò jtgcj fum :gtu n;tu. |