rzMfJhe

lJt «fthlt juBv Jtujuz

ytvKu fÕvlt vK l fhe Nfeyu fu htrºtlt Cukfth yk"fthbtk Ãþht;l btlJeytu vtu;tLþk SJl fuJe he;u øþòh;t nNu? ak÷le atk’le fu ;thtytultu ÍtkFt «ftN ~þk vtu;tle ytmvtmlu ytu¤FJt ÃËh;tu :;tu nNu ? ytvKu òKeyu Aeyu fu sYrhgt; Ntu"Ftu¤le bt;t Au. ;u:e htºtu vK vtu;tle ftuElu ftuE «Ô\r•t atÕþ htFJt, ytmvtmlu ytu¤FJt ylu SJskðþytu:e vtu;tlu :tuzwk D½þk hûtK ÃËhwk vtzJt htºtu «ftNlt ltlfzt Mºttu;le sYrhgt; sKtguj nNu. ;ubtk:e ’eJtle Ntu" :E nNu. ;u vAe ’eJtytuyu DKe «dr; mt"e Au ;u ytvKu òKeyu Au. fuxjtf Nnuhtubtk htºtu ’eJtytule yuxje ;tu ÍtfbÍt¤ htuNle :;e ntug Au fu ;ult WòNbtk «ftNLþk «’q»tK yuxÕþk :tg Au fu htrºtlt btuxtCtdlt ;thtytu vK ’uFt;tk l:e.

«ftNlt f]rºtb Mºttu; btxule btlJele EåAt Auf «tdT yir;ntrmf ft¤ Mþ"e vntukau Au. Ãþht;•JNtMºtle ÷rÐyu hnuXtKlt M:¤tulu htºtu f]rºtb he;u ysJt¤Jt E.m. ÃËJuo 70,000le ;theF Mþ"e sÔþk vzu. ftuE vtujtk Fzf, Aev, ftaje y:Jt yLg fw’h;e v’t:obtk «tKes ahcebtk ;hctu¤ fhujt NiJtj fu ;uÔþk fkEf Chelu ;ulu afbf fu yuJe ftuE he;u «dxtJ;t clujt ’eJt:e ;u JF;u «thkC :gtu nNu.

btxeftb:e btxeltu jtuk’tu cltJe ;ulu ytfth ytvJtLþk ftiNÕg «tÃ; :Gþk ylu vtuxheltu rJftm :gtu. sw’e sw’e zeÍtEllt ’eJtytu yÂM;ðJbtk ytÔgt. ;ubtk ßJjllt ’hlu rlgkrºt; fhJt Jtxle Ntu" :E. ytb fh;tk fh;tk ’eJujltu Ek"K ;hefu Wvgtud fh;tk ’eJtytu ytÔgt. ;ujlt ’eJt, dumlt ’eJt, fuhtumellt Vtlm ylu yLg Wvtgtu yÃËh;t sKtgt yuxju fu 19be m’elt ythkCbtk lJe Ntu"tguje Qsto yuxju fu rJ¼w; Qstoltu Wvgtud fhJt Ji¿ttrlftult «gítu NY :gt. ytsu rJ¼w; Qsolt Wvgtud:e «ftN VujtJ;tk ylufrJ" ’eJtytu yÂM;ðJbtk Au.

yk’tsu mtu J»to vnujtk :tubm ytÕJt yurzgm ylu yLgtule snub;:e Jes¤elt cÕc sulu Jes¤elt dtu¤t fnu Au ;u htrºtlu ysJt¤;t :gt. ;ulu ykd{uSbtk ELfuLzumLx cÕc fnu Au. øþsht;ebtk ;ulu ;tvr’Ã; ’eJt fnu Au. ;ulu yurzml cÕc vK fne Nftg. yt cÕc rlJto; fhuj fu rl»¢g JtGþ Chuj n;t. ;ubtk xkdMxl "tðþLþk rVjtbuLx nðþk. yt rVjtbuLxbtk:e rJ¼w; «Jtn vmth fh;tk ;u «ftNLþk Wðmsol fhJt jtdðþk nðþk. yurzmlle fkvle slhj Eju¾x[ef fkvleyu 1906btk xkdMxl rVjtbuLxJt¤t ;tvr’Ã; juBvle «:b vuMx je"e. ðgth:e ;ult îtht Ôgtvf htuNle fhJtLþk NY :Gþk. yt ;tvr’Ã; ’eJtle mt:u mt:u VjtuhumLx juBv fu sulu mtbtLg jtuftu ‘xâqcjtEx¥ fnu Au ;u Ntu"tgt. vhkðþ nJu ;tu raºt rJraºt ytfthle fu øËka¤tfth ltlfze VjtuhumLx xâqc Ntu"tguj Au. ;ulu ‘ftuBvu¾x VjtuhumLx juBv¥ fnu Au. xqkfbtk ;ulu ‘meyuVyuj¥ fnu Au ;u DKtk ftgoûtb Au ylu cnw ytuAe rJ¼w; Qsto Jtvhu Au. ;ub A;tk «ftN ;tu yuf bexh jtkce xâqcjtEx suxjtu ytvu Au. yt ‘meyuVyuj¥ltu òuhNtuh:e «ath ;ubs VujtJtu :E hÌttu Au. vhkðþ ;ule søgtyu ;ult:e vK ftgoûtb juBv nJu ytJe hÌttk Au ;ulu ‘yujEze¥ juBv Ntu"tgt l n;t. ;u:e ‘yujEze¥ juBv hkdcuhkde «ftN ytv;e NtuCtle ©uKe ÃËh;t merb; n;t. vhkðþ ytvKe mM;t, ftgoûtb yuJt µu; «ftNlt Mºttu;le Ftusbtk nkbuNt btlJtbtk ytJðþk fu ‘yujEze¥btk ;u M:tl juJtle mti:e Jæþ ûtb;t Au. ‘yujEze¥Lþk ÃËhwk ltb ‘jtEx yubex´d ztgtuz¥ fnu Au. nJu µu; ftcorlf ‘yujEze¥ juBv ytvKtk Dhtu, fauheytu ylu ftuBÃGþxh ;:t xeJelt vz’t btxu «ftNlt Mºttu; ;hefu ytJe hnujtu ’uFtg Au.

‘yujEze¥ DKe c"e «Gþ¾;ytubtk Wvgtude :tg ;ub Au. fthK fu ;u rJ¼w; WstoLþk «ftNbtk Yvtk;h mti:e J"thu ftgoûtb he;u fhu Au. ;tvr’Ã; juBv yuxju fu E-fu-zumLx juBv ;tu btuxtCtdle rJ¼w; QstoLþk dhbebtk Yvtk;h fhu Au. ;ultu :tuzt Ctd s ;u «ftNbtk Yvtk;h fhu Au. ;u 2.5 :e 5 xft s ;u juBvbtk:e vmth :;e rJ¼w; QstoLþk «ftNbtk Yvtk;h fhu Au. ytb ;u rcjfwj rclftgoûtb Au. VjtuhumLx juBv (xâqcjtEx)le ftgoûtb;t 8.2 xft ntug Au. ßgthu ytsftj sultu òuhNtuh:e «ath :E hÌttu Au. ;u ‘meyuVyuj¥le ftgoûtb;t 20 xft Au. ;ule ‘yujEze¥le ftgoûtb;t 30 fu ;u:e J"thu xft ntug Au. 1je ;tÃ;r’Ã; juBvle mhFtbKebtk xeyuVyuj (xâqc VjtuhumLx juBv) DKtk btukDt ntug Au. ;ult:e meyuVyuj yr;Ng btukDt vzu Au. ßgthu yujEze juBv J"thu ftgoûtb ntuJt Wvhtk; mM;t Au.

yujEzelu ‘mturjzMxuxjtEx¥ vK fnu Au. ;u y"oJtnf yuxju fu murbfLz¾xh Au. yn´ «§ :tg fu y"oJtnf yuxju ~þk ? ytvKu òKeyu Aeyu fu "tðþbtk Jes¤eltu «Jtn MnujtE:e Jnu Au. fthK fu "tðþ Jes¤ele MþJtnf Au. ceS ctsw jtfzt fu ÃjtMxefbtk:e rJ¼w; «Jtn Jnu;tu l:e. ;ulu Jes¤elt yJtnf (ELMGþjuxh) fnu Au. Jes¤ele Jtnf;tltu yt cLlu Jåau øþK "htJlth v’t:tuo y"oJtnftu yuxju fu ‘mubefLz¾xh¥ fnu Au. y"oJtnftuyu Eju¾x[turlf ûtuºtu ¢tkr; mseo Au. Eju¾x[turlflt bn•J ÃËJo ztgtuz, x[tLÍeMxh Jduhu y"oJtnfle haltytu Au. ;uJe s he;u yujEze y:to;T jtEx yurbx´d ztgtuz vK y"oJtnf halt Au. yujEzebtk cu «fthlt y"oJtnftulu muLzrJa fhujt ntug Au. yuf Jes¤elt «Jtnlt Jnl btxu sJtc’th yr; MþûbfKtu yuJt Eju¾x[tul:e mB\Ø ntug Au ylu ceòbtk Eju¾x[tulltu yJûtg yuxju fu Dx ntug Au. ytJe yujEzelt cLlu Auzt Jåau Jes ’ctK jtøþ vtz;tk Eju¾x[tul J"thu mB\ØJt¤e ctsw:e dr; fhelu yJûtg Jt¤e ctsw òg Au. ðgtk ;ule QstoLþk M;h leau òg Au. ;u øþbtJuje Qsto «ftNYvu øþbtJu Au. ;ubtk J"Dx fhJt:e su «ftN b¤u Au. ;ultu hkd c’jtJe Nftg Au. yðgth Mþ"e htºtu Dhbtk «ftNlt Mºttu; ;hefu :gtu l:e fthK fu ;u µu; «ftN ytv;e l:e. ;u btºt jtj, jejtu ylu ve¤tu «ftN ytvu Au.

ytb mbMgt yu Au fu vhkvhtd; yujEze yBþf hkdltu yuxju fu yBþf ;hkd jkctEltu s «ftN WðvLl fhu Au. yºtu yu gt’ hnu fu «ftNltu hkd c’jtg ;tu ;ultu ;hkd jkctE vK c’jtg Au. «ftNlt W’Tdb M:tlbtk:e «ftN ;hkd MJYvu Vujtg Au. su ;hkd jkctEltu «ftN «mh;tu ntug ;ulu yLþYv hkd òuJt b¤u Au. jtj, jejtu ylu ve¤tu yt ºtK hkdtu «t:rbf hkdtu dKtg Au. yt ºtKug hkdtult «ftNle mkGþ¾; ymh µu; «ftN ytvu Au. yujEzelt Wðvt’ftu µu; «ftN bu¤JJt cu «fthle Gþ¾; ysbtJu Au.

µu; «ftN bu¤JJt yujEzeltk Wðvt’ftu yuf fh;tk J"thu yujEzeltu Wvgtud fhu Au. ;u ’huf yujEze ºtKbtk:e ftuE yuf «t:rbf hkdltu «ftN Wðmseo; fhu Au. ;u «t:rbf hkdlt «ftN mkGþ¾; he;u btlJele ytkFlu µu; «ftN jtdu Au. ceS he; ÇËhtu «ftN ytv;e yujEzelu vùt;MVwhK fh;tk ’tKt’th hmtgKLþk ytJhK aZtJJtbtk ytJu Au. ytJt hmtgKlu ykd{uSbtk ‘VtuMVtuhumLx fubefj¥ fnu Au y:Jt ;ulu ‘VtuMVtuh¥ fnu Au. VtuMVtuhumLx fubefjlu ‘MVwhr’Ã; hmtgK¥ vK fnuJtg Au. ‘VtuMVtuh¥lu ‘mk’evf¥ fnu Au. ytJt hmtgKtu ;ult vh ytvt; :;tk «ftNlu Ntu»tu Au ylu Ãþl& Wðmseo; fhu Au. ÇËhtu «ftN yuxju fu çÕGþ «ftN ytv;e yujEzebtk:e ytJ;tu «ftN ;ult vh aZtJuj VtuMVtuh Ntu»tu Au ylu ;u ÇËht «ftNlt ykN Ctdlu Ntu»tu Au ylu ;uLþk Ãþl& Wðmsol ykch hkdlt «ftNYvu fhu Au. ykch ve¤tN vz;tu rV¬tu «ftN Au. ;u µu; «ftN suJtu jtdu Au. ;u «t:rbf hkdtult «ftNle mkGþ¾; ymh suJtu µu; «ftN ytvu Au. yt he;u µu; «ftN WðvLl fhJtle he;tu DKe btukDe vzu Au.

vhkðþ nJu mM;tu rJfÕv WChe hÌttu ntug ;ub jtdu Au. ;u yuJt ftcorlf hksf (hkd÷Ôg) y:to;T ‘ytuduorlf ztE¥ cltJJtbtk ytJe Au su ÇËht (çÕGþ) ylu yuBch hkdlt ‘«ftNfKtu¥ yuxju fu Vtuxtul WðvLl fhu Au. yujEzelt «ftN Wðmsol fhðþk M;h ;u cLlu hkdlt VtuxtulLþk mkgtusl fhu Au. vrhKtbu µu; «ftN b¤u Au. ytb ftcorlf yujEze b¤u Au. ;ulu ykd{uSbtk ‘ÔntEx ytuduorlf yujEze¥ fnu Au. xqkfbtk ‘Jtujuz¥ fnu Au.

Jtujuz nsw «tgturdf fûttyu s Au. ÔgJnthbtk ;u Bþftguj l:e. yuf mbMgt yu Au fu ;ubtklt ftcorlf hksf (ytuduorlfztE)btk:e Wkat BËÕgltu Jes«Jtn vmth fh;tk ;uLþk rJDxl :tg Au. µu; «ftN bu¤JJtltu yt"th ;tu ftcorlf hksf Au. ytb :;tk ;ultu SJlft¤ sÕ’e:e Dxe òg Au. ;ule mhFtbKebtk ‘EÂLzgb durjgb ytmuoltEz¥ suJt yftcorlf hmtgKbtk:e cltJuj yujEze Jæþ xfu Au. vhkðþ ;u btukDe vzu Au. yt mbMgtLþk yuf rlhtfhK yu Au fu yuJtu hM;tu Ntu"e ftZJtu subtk N¾â ;uxjt ytuAtbtk ytuAt Jes «Jtnle b’’:e MJeftgo ’eÂÃ; ytvu ;uJe yujEze Ntu"Je.

atEleÍ yufuzube ytuV mtgkmlt yuÃjtEz fubeMx[elt atkdåþl EÂLMxGþxlt rJ¿ttleytuyu yt btxu mh¤ he; Ntu"e ftZe Au. ;ubKu yuJe yuf halt cltJe Au subtk yujEzelt cu µu; «ftN Wðmseo; fh;tk M;htule :Ãve cltJe ;ulu ©uKebtk (meheÍbtk) ftgoh; fhJtbtk ytJu Au. ytJe halt ytuAt Jes«Jtn:e J"thu ’eÂÃ; ytvu Au. yuxju fu J"thu ;usMJe;t ytvu Au. yjc•t yt lJe haltle yuf Ftbe vK Au. yt he;u :Ãvele haltlu ftgoh; :Jt cbKt JtuÕxusle sYh vzu Au. ;u:e ;ule ftgoûtb;t Dxu ;ub Au. òufu yt he;u FhuFh ftgo ûtb;t DxNu s ;u nsw MvÐ l:e.

ytb ‘Jtujuz¥ juBv atu¬mvKu rJfrm; :E hÌtt Au sule b’’:e mM;t ylu ftgoûtb juBv ytvKlu Wvjç" :Nu. ;ult fthKu 60 Jtux ylu 100 Jtux yurzmllt juBv Awèe :E sNu. J¤e Jtujuz xftW vK nNu ylu jtkctu mbg ftb ytvNu. ;u 60 Jtuxlt yurzml cÕc fh;tk 50 d½þk Jæþ ytGþ»g "htJNu. yuf ynuJtj «btKu bntht»x[lt ÃËKu Nnuhbtk yk’tsu 1,50,000 Mx[exjtExtu Au. btuxtCtdlt mturzgb Juvh juBv Au. yuf rfjtu Jtux yJhlt Yt. 2.90lt ’hu ;ultu Fao Yt. 1100000 ytJu Au. òu ;ult c’ju yujEze yt"trh; juBvltu Wvgtud :tg ;tu Fao Dxelu Yt. 200,000 :E òg ;ub Au. Jæþbtk ftcol «’q»tK Dxu ;u lVtbtk :tg.

Top