ftkdtY

«ub ylu Nhehle dk"

vnuje lshbtk s «ub :E sJtLþk fthK Ji¿ttrlftuyu Ntu"e ftZTGþk Au. ytlu btxu Nhehle dk" sJtc’th Au, su EBGËl rmMxbbtk hnuj yuf SLm îtht WðvLl :tg Au. ßGËrhFlt Sl rJNu»t¿t xbtht c{tWllt sKtÔgt «btKu Ìtqbl ÕGËftumtEx yukxesl ltbLþk zeyulyultu yuf rnMmtu ‘mtatu «ub¥ Ntu"Jtbtk bn•Jle ÇËrbft rlCtJu Au ylu ytltu c"tu yt"th ‘me¢ux rmølÕm¥ vh ntug Au. su yufceòle Nhehle dk":e «tÃ; :;tu ntug Au. ztp. c{tWllt sKtÔgt «btKu ‘yt ytf»toKle furbMx[e Au. ytbtk yuÔþk sYhe l:e ftuE rVÕbe rnhtule sub ÏËcMËh; s ntug, vhkðþ ;ultbtk ftuE yuJe Jt; sYh ntug Au su ceòlu ytfr»to; fhe Nfu Au.¥

MJezlbtk 1990le bægbtk ‘xe Nxo yu¾mvurvbukx¥ ltbLþk yuf yæggl :Gþk nðþk. sult mk’Cobtk fuxjtf Mºte-ÃþÁ»ttult zeyulyule ;vtm (M¢erlkd) :E n;e, su ÃþY»ttuyu cu ht; Mþ"e vnuhe htÏgt n;t vAe Mºteytult ytf»toKle ;vtm fhe. Mºteytuyu yuJe dk"lu «t:rbf;t ytve su vtu;tlt SLmlt ‘yuayujyu¥ (Ìtqbl ÕGþftu mtEx):e yjd n;t. ;u ’huf brnjtytule MþkDJtle N¾;:e «CtrJ; :;e bnuMËm :E, ;ule mhFtbKebtk fu su brnjtytu dCorlhtu"f dtu¤eytuLþk muJl fh;e n;e.

òkçþ

sloj ytuV yud{efÕah yuLz Vqz fubuMx[ebtk «ftrN; :guj yuf lJt yæggl «btKu òkçþ ;:t yuJe s òr;lt çÕË ylu çjuf cuhesbtk mVhsl, fu¤t, jtj ÷tût, Mx[tucuhe suJt 25 V¤tult «btKbtk mti:e J"thu muÕGþjh yukxeytufmezukx yu¾xrJxele bÍt òuJt b¤e n;e yuxju Nhehbtk ytu¾mezuNlle r¢gt ’hrbgtl WðvLl :;t ‘£e hirzfÕm¥ ltblt Lþfmtlfthf ;•Jtu:e fturNftytulu catJJtbtk òkçþ mti:e J"thu mûtb Au. cu zÍl V¤tult Bþftcju çÕþ ylu çjuf cukhesbtk SJt½þltNf Vultorjf ;ðJ ylu £e hurzfÕmltu Bþftcjtu fhu ;uÔþk ;•J mti:e J"thu ntug Au. òkçþ, çjuf ylu çÕGË cuhesbtk yuk:turmgtrlLm ltbLþk øþKfthe ;•J òuJt béGþk, fu su fuLmh, Ó’ghtud, yÕòEbmo suJt bnthtudtu:e catJe Nfu Au. mt:u DzvK:e vK catJu Au.

bÕxerJxtrbLm rJNu yuf Fch

LGËgtufolt ‘fLsGËbh juc. ftub.¥yu nbKtk s fuxjef bÕxe rJxtrbLmLþk vheûtK fGþO. ;ubtk òKJt béGþk fu 30%:e vK J"thu bÕxerJxtrbLmbtk rlbto;t fkvle îtht ònuh fhujt ;•Jtubtk ftuE yuf ;•J ytuAwk nðþk y:Jt ;tu J"thu, y:Jt ;tu ;ubtk ntrlfthf meMþk bu¤JuÕþk nðþk. su bÕxerJxtrbLmle aftmKe fhJtbtk ytJe n;e. subtk ºtK rJxtrbLm ;tu ct¤ftu btxult n;tk. ;ubtk yBþf ;•Jtu l¬e fhujt "tuhK fh;tk vK J"thu n;t. su dkCeh ’w»«CtJtukltu rNfth cltJe Nfu Au.

ct¤ftu btxu Lþfmtlf;to

GþrlJrmoxe ytuV ytu¾mVtuzolt Ntu"f;toytuyu vtu;tlt yuf ;tò yægvlbtk ò½Gþk fu yuJt ct¤ftultu btlrmf rJftm y:Jt ÔgJnthbtk dhcze ntug Au, fu sublt rv;tlu ftuE btlrmf mbMgt hnu;e ntug. ct¤flt sLb vAe ;ult rv;t rz«uNlltu rNfth clu ;tu, ct¤ftubtk ytd¤ s;tk ÔgJnth mkck"e y:Jt CtJltðbf vhuNtleytu W’CJJtle N¾â;t 10 :e 20 xft J"e òg Au. yæggl:e yu vK òKJt béGþk fu rz«uNld{M; rv;tlt rfNtuh Wkbhlt mk;tltubtk yjd-yjd «fthle btlrmf mbMgtytu W’CJ;e ntuJtle ytNkft J"e òg Au. ;ubtk rz«uNl ylu ytðbnðgt fhJtle Ô\r•t vK ytJe òg Au yuxju ct¤ftu btxu vK bt-ctvu MJM: hnuJtle ftuNeN fhJe sYhe Au.

¾âthuf vtiÐef aeòu vK Lþfmtlf;to ntug Au !

DKe JF; FtJt-veJtle aeòulu ytvKu vtirÐf mbSlu Ft;t ntuEyu Aeyu. ;u vtirÐf vK ntug Au. vhkðþ òK;t-yòK;tk ytvKu ;ubtk yuJe mtbd{eytu bu¤Je ’u;t ntuEyu Aeyu fu sult:e ;u aes FtJt:e Vtg’tu :Jtlu c’ju Lþfmtl vntukatzu Au. yuJe fuxjef aeòu Au.

1. ltM;tlu vtirÐf mbòu Atu, vhkðþ &- ‘‘;bu ltM;tbtk Ftkz:e ChÃËh FtJt-veJtle ftuEvK aeòu jtu Atu, ;tu ;ult:e fjtf vAe ;btYk yulseo juJj yuf’b leåþk sðþk hnu Au, Cju vAe ;u ’n´ s fub lt ntug.¥¥ ytÔþk fnu Au ztul sifml çjixlh ythze ;ult fh;tk yuJtu ltM;tu fhJtu òuEyu subtk «tuxel ylu VtEch ChÃËh «btKbtk b¤u. ytlt btxu ftuE yuJt rmrhgj jtu subtk Ftkzle btºtt lt ntug.

2. ;blu mjtz FtÔþk vtirÐf jtdu Au vhkðþ &- mjtzbtk juJt;t jejt NtfCtS ;blu Vtg’tfthf jtdu Au, vhkðþ ;ulu ;bu aeÍ y:Jt ¢ebGþ¾; z[urmkd:e ;h fhe ’tu ;tu Lþfmtlfthf dKtg Au. ahcelu va;t Jth jtdu Au ylu MþM;e suÔþk sKtg Au ylu jtj rmbjt bhat suJt vti»tf •Jtu:e ChÃþh Ntfltu Wvgtud fhJtu rn;tJn Au.

3. ltM;tu ftuEvK ntug vhkðþ ;ulu ;¤egu ln´ yuxju ;u vtirÐf ntug Au vhkðþ &- ltM;tbtk ytuAt Vux ylu fijtuheJt¤e Ãþhe, ctVujt cxtftle raÃm Jduhltu Wvgtud mthtu jtdu Au, vhkðþ ;fjeV yu Au fu ‘yt c"t «tumuMz VqzTm:e Íxvx b¤;e yulseo sj’e ytuAe :E òg Au. yuxju ;ultk fh;tk vtuvftulo y:Jt yltsle b’’:e cltJujt ltM;t Wvgtudbtk jtu. fub fu ;ubtk:e b¤;e yulseo jtkct mbg Mþ"e xfe Nfu Au.¥

4. MËftu buJtu vtirÐf ntug Au, vhkðþ &-

çjixlh fnu Au fu, ‘‘MËft buJtbtk mtfh cnw s J"thu «btKbtk ntug Au. yuxju cnu;h Au fu ;bu ;ule søgtyu ;tò V¤tu FtJtlt htFtu.¥¥ ;ubtk hnuj vtKele btºtt ;blu yulseo «’tl fhu Au. Fsqh, Fthuf, MËfe ÷tût suJt MËft V¤tultu Wvgtud fhJtu s ntug ;tu fmh; fgto vAes FtJtu òuEyu. ln´ fu cvtuhu 3 Jtdu ltM;tbtk.

5. ;blu ftiVe vtirÐf jtdu Au, vhkðþ &- çjixlhLþk fnuÔþk Au fu, ‘‘cnw s J"thu vz;e ftuVe veJt:e ;blu dChtnx :E Nfu Au. ægtl yuftd{ fhJt ylu sj’e:e rJathJtle N¾;lu J"thJt btxu ;bu ’hhtuslt cu fv ftuVe cvtuh vnujtk ve Nftu Atu.¥¥

vtKe:e ChÃþh aeòu FtJt:e Jsl Dxu !

yuÔþk mtkC¤Jtbtk ytÔGþk Au fu vtKe Jsl DxtzJtbtk b’’ fhe Nfu Au. yt Jt;lu ægtlbtk jElu GþrlJrmoxe ytuV xturfgtubtk fhuj yuf Ntu":e MvÐ :Gþk fu ;bu VTjtJh, ftuce, Bˤt, vtjf suJe vtKe:e ChÃþh Ft¼ mtbd{e Ft;t ntu, ;tu ;btYk Jsl ytuAwk :E Nfu Au. Ntu"f;toytuyu Ntu" ’hrbgtl fuxjef brnjtytulu m;; FtJt-veJtle yuJe JMðþytu ytve fu subtk vtKele btºtt 90 xft suxje n;e. fuxjtf r’Jm vAe òuGþk ;tu ;u brnjtytult ctuze btm Ekzu¾m ylu fbhltu DuhtJtu yvuûttf]; ytuAtu :Edgtu n;tu. yt c"e aeòubtk vtKele btºtt J"thu ntuJt:e jtuftulu vux Chtgtltu ynumtm sj’e:e :E dgtu. òu fu ;uytu Ft;t ;tu :tuzwk s n;t. yuxju ;bu vK òu Jsl ytuAwk fhJt btd;t ntuJ ;tu ;btht ytnthbtk ytJe aeòulu M:tl ytvtu.

’tuzJt:e lsh ;us :tg !

’tuzJtJt¤t yuxju fu hlmo vh fhujt yæggl:e òKJt béGþk Au fu jtuftu jtkçþ ’tuze Nfu Au, ;ultbtk ‘yus-rhjuxuz bufwjh rzslhusl (yuyubze)ltu Cg mti:e ytuAtu ntug Au. yt yuyubzele mbMgt yuxju Ôg¾;le fbòuh ÷rÐ. Ntu"f;toytuyu yuf yæggl îtht sKtÔGþk Au fu su Mºte-ÃþÁ»t ’hhtus jdCd 1.2 :e 2.4 btEj Mþ"e ’tuz;t ntug Au, ;uytubtk ‘yuyubze¥¥ltu F;htu 19% ytuAtu n;tu. ßgthu ’hhtus 2.4 bej:eJ"thu ’tuzJtJt¤tlu ytltu Cg 42 :e 54% xft Mþ"e ytuAtu n;tu. òu fu c"t hlh ntu;t l:e, ;ult:e J"thu ’w&Fe :Jtle sYh l:e. yt juFlt juFflt sKtÔgt «btKu njfe-Vwjfe fmh;tu fh;t hnuJt:e vK lsh fbòuh :;e cau Au. òu fu ;ultu «CtJ ’tuzJt fh;tk ytuAtu ntug Au.