mtbtLg btlJelu «§ :tg Au fu rcdcukf bNelLþk MËhMËrhGþk ;tu ln´ :tg lu ?
rcdcukd bNelbtk rcdcukd :Nu Fhtu ?

mÃxuBch 2008btk J»ttuole snub; ct’ jFÕËx Fauo ;igth :guj jtsonuz[tul ftujtEzh ltbLþk bntftg bNel NY :gt vAe lJ r’Jmbtk s ck" fhÔþk vzâwk ;u yuf fblmece n;e. vhkðþ Jæþ fblmece yu Au fu JthkJth Bþ’;tu ytÃgt A;tk ;u bNel Vhe NY :Gþk l:e. ;u ;ule ÃËhuÃËhe ûtb;t mt:u ¾âthu NY :Nu ;u rlrù; l:e. ÃËhuÃËhe Qsto ûtb;t rJlt ;u vtu;tlt NfJ;eo vrhKtbtu bu¤Je l Nfu.

yluf rJ¿ttleytule yluf ytNtytu ylu yhbtltu btxu y:tf vrh©b vAe 15 J»tole snub; ylu 9.4 ycs ztujhlt Fauo NY :guj Ctir;f rJ¿ttlLþk bntftg bNel jtsonuz[tul ftujtEzh btºt lJ r’Jmbtk s fub FtuxJtE dGþk ? yuf ;tu swjtE 2008btk ;u NY :lth nðþk ;ult c’ju mÃxuBch 2008btk NY :Gþk ylu ðþh; ck" :E dGþk. ;u vAe ;u Ãþl& NY fhJt btxu ;theFtu Wvh ;theFtu ònuh :tg Au. ’uFe;e he;u ;ubtk su Ftuxftu fu Ftuxft mstoguj Au ;u yðgk; sxej Au ylu ;ulu ’whM; fhJt yðgk; fXel ftb Au. vhkðþ yt bntftg bNelu ytbsl;tbtk vK DKe s S¿ttmt ylu ’nuN; sdtJe Au.

yt bNel :JtLþk nðþk ðgthu «mth btægbtuyu ;ult mbtathtu ylu rJJhKtu BþÏg mbtathYvu yuxjt ;tu adtÔgt n;t fu jtuftubtk ;ult rJNu yðgk; S¿ttmt òde n;e. J¤e yt bNelbtk 13.7 ycs J»to vnujt c{ñtkzle su Wðvr•t ‘bntrJMVtux¥ yuxju fu ‘rcdcukd¥:e :E n;e ;u vAele ðþh;le vrhÂM:r; ;ubtk WðvLl :lth n;e. c{ñtkzle Wðvr•t òKJtle btlJele ;tjtJuje yluf J»ttuo:e hne Au. yt ctc; «tael mtrnðgbtk òuJt b¤u Au. ceS ctc; yu Au fu yt «gtudbtk ‘rbrlçjufntuÕm¥ WðvLl :Nu ;uJe ’nuN; Au. ;u Ã\ÚJele mSJ ylu rlseoJ M\rÐlu d¤e sE Nfu, yuJe ’nuN; Au. òufu nsw rbrlçjufntuÕm rJNu cnw òKfthe l:e. vhkðþ yt yVJt:e jtuftubtk Cg ÔgtÃgtu n;tu. DKtlu «§ :;tu n;tu fu Ji¿ttrlftu ytJtu ytðbDt;e «gtud Nt btxu fhe hÌtt Au? vhkðþ yðgthu ;tu yu bNel s FtuxJtElu vzâwk Au.

jtsonuz[tul ftujtEzh bNel GËhtuvbtk SluJt:e lSf £tLm ylu MJexTÍhjuLzle mhn’u 27 rfjtubexh DuhJtle yuf rJhtx xljbtk ytJuj yuf Jjg Au. ;ultu Ôgtm 8.6 rfjtubexh Au. FhuFh ;u yÐftuKtfth Au. yt gtuslt GËhtuvlt ’uNtule mkM:t ‘mlo¥le Au. ‘mlo¥ £uLa Ct»ttbtk ;u mkM:tLþk su ltb Au ;uLþk xqkfw Yv Au. ykd{uSbtk ;uLþk ltb GËhtuvegl ftWLmej Vtuh LG˾jgh hemao Au. GËhtuvlt 20 ’uNtu ;ult mÇgtu Au. ;u Wvhtk; A mngtude ’uNtu Au. yluf ytkxeÎËkxeJt¤t ÃËstoytu ylu mt"ltu ;ubs ;ule mfeoxtu "htJ;t yt rJhtx bNel vtA¤ ºtK zÍl ’uNtult 2000:e J"thu Ctir;f rJ¿ttleytultu y:tf vrh©b Au. yt Wvhtk; Esluhtu, xufleNegltu ylu yLgtule mkÏgt btuxe Au.

~ËLgtJftNbtk «ftNle Ízvle mtJ lSflt BËÕgle Ízvu «tuxtul ltblt "l rJ¼w; "htJ;t fKtulu dr; ytvlth ylu ytJe ;eJ{ Ízvu dr;btl «tuxtulle rfhKtJrjytule mtbmtbu schsM; y:ztbK msolth ÇËdCobtk rJhtx çþd’tbtk ctk"Jtbtk ytJuj bntftg fK «Jo;f Au. fK «Jodf yuxju fKlt Judlu Jæþ ylu Jæþ J"thðþk sðþk mt"l yuJtu y:o fhe Nftg. yt bntftg bNel yÐftuKtfth Au. ;ulu ytX rJCtdtu Au. ;ubtk NfJ;eo vrhKtbtu ytvu ;uJt ath «gtudtu dtuXJujt Au. yt rJhtx mt"lbtk mt; mt; xuhtEju¾x[tulle dr; Qsto "htJ;tu «tuxtulle rfhKtJrjytu mtbmtbu xfhtlth Au. (yuf xuht Ejufx[tul JtuÕx yuxju yuf nòh ycs Eju¾x[tul JtuÕx Qsto dKtg. ;ubtk Ejufx[tul JtuÕx Qstolt btvltu yufb Au). ytxje «akz Qsto Jt¤e y:ztbK c{ñtkzle Wðvr•t JF;le vrhÂM:r; lSf jE sNu.

Dl rJsCtrh; «tuxtulle rfhKtJrjlu jtsonuz[tul ftujtEzhbtk yk;&rûtÃ; yuxju fu ELsu¾x fhJtbtk ytJlth Au. ;ult 7000 åþkcftulu Mþvh fLz¾x´d åþkcf cltJJtbtk «Jtne rnjegb îtht ~ËLgykN muÂÕmgm:e leau 271 ykN y:to;T cu ykN fuÂÕJl:e vK ytuAt ;tvbtl Mþ"e yðgk; Xkzt fhJtbtk ytJu Au. yºtu gt’ hnu fu nerjgb JtGþLþk «JtnefhK yðgk; leat ;tvbtlu :ðþk ntug Au. ~ËLgtJftNbtk «ftNle Ízvle mtJ lSf ntug ;uxje Ízvu dr; fh;tk «tuxtulle rfhKtJrjlu gtuøg J¤tkf ytvJt ylu fuÂL÷; fhJt su yðgk; Wkat åþkcfeg ûtuºtle sYh ntug Au ;u yt Mþvh fLz¾x´d åþkcf ytvu Au.

;ubt mbMgt ðgthu WCe :E ßgthu yr;Nej; WðvLl fhJt btxu su vtºtbtk «Jtne nerjgb htFJtbtk ytÔgtu n;tu ;ubtk ft½þk vzâwk ylu ;ult:e «Jtne nerjgbLþk ct»veCJl :E dGþk. nJu «Jtnebtk:e JtGþ cluj nerjgb JtGþ ftKtbtk:e suxje Ízvu lef¤Jtu òuEyu ;uxje Ízvu lef¤e ln´ Nf;t yk’h ’ctK yuxÕþk J"e dGþk fu rJMVtux :gtu. ;ult:e bNellt ytmvtmlt rJCtdtulu LþfNtl :Gþk. Esluhtu nJu ’ctKNbl ;kºt Mþ"thJt btkdu Au subtk JtÕJle mkÏgt J"thJtltu mbtJuN :tg Au. yn´ «§ yu Au fu ytFt Jjglu yvd{uz fhÔþk fu ;c¬tJth ;ubtk Mþ"tht fhJt. ytFt Jjglu yuf mt:u yvd{uz fhJtLþk ftb nt: vh juÔþk ntug ;tu ;ult ’huf rJCtdlt ;tvbtllu yr;Ne;j;t:e D½þk Wkåþk jtJÔþk vzu. yt ftb brnltytu ju ;ub Au. J¤e ;u vAe s mbthftb :E Nfu ylu yLg ftuE Ftuxft ntug ;tu ;u Ntu"e ;uLþk vK mbthftb :E Nfu. dgt J»tuo xufleNegltuyu btuxt Ctdltu mbg bNellt 10,000 mtk"tle mVtE fhJtbtk ylu ;uLþk rlheûtK fhJtbtk dtégtu n;tu. 5000 suxjt mtk"t Vhe:e fhJt vzu ;ub Au. mtk"tytult rJMVtuxtu:e EsluhtuLþk ægtl åþkcftule ftbdehele rlBlfûttlt hnMg «ðgu dGþk l nðþk.

yuf ;c¬u yuÔþk jtdðþk nðþk fu yt rJhtx bNelle Ãþl& NYyt; swjtE 2009btk :E NfNu. ;ult «:b ;c¬tle ;tu NYyt; :E NfNu ;ub jtduj. yðgth Mþ"ebtk su mbthftb fhJtbtk ytJuj Au ;ultu Fao yuf fhtuz yukNe jtF vtWLz Mxj´du (yk’tsu cu fhtuz yêt½þk jtF ztujh) ytÔgtu Au. su mbthftb fhJtbtk ytJuj Au ;ubtk yuf yuJe «Ktje dtuXJJtbtk ytJuj Au su bNelLþk nt’o dhb :E òg ;tu yu ytvtuytv «r;r¢gt ytvNu, fuxjtf ’ctK Nbl JtÕJ J"thJtbtk ytÔgt Au, Ju¾âqb xufltujtuS Mþ"thJtbtk ytJe Au ylu åþkcfle ;r¤gt mt:u òuze htF;t jkdhlu bsçË; fhJtbtk ytÔgt Au. DKe c"e lJe fmtuxeytu rJfmtJJtbtk ytJe Au ylu ;uKu bNelbtklt mtk"tytule Zdjtck" btrn;e ytve Au. Ji¿ttrlftulu yt ;c¬u yuÔþk jtøGþk fu bNel mÃxuBch- 2009 fu ytu¾xtuch 2009btk NY :E NfNu, ðgthct’ J¤e vtAe ;theF vtAe XujJtbtk ytJe Au Tlu nJu yub sKtJJtbtk ytJuj Au. bNel lJuBch 2009btk ytuAt Wsto:e NY :Nu. «tuxtulle rfhKtJje su mt; xuhtEju¾x[tul JtuÕx Qsto:e ;eJ{ dr; fhlth n;e ;ult c’ju ;u nJu ythkCbtk ;ult:e yz"e Qsto yuxju fu 3.5 xuhtEjufx[tul JtuÕx Qsto:e dr; fhlth Au. yt ytuAe Qsto:e dr;btl «tuxtul rfhKtJjeltu ÃËh;e btrn;e ylu yLþCJ bu¤Ôgt ct’ Qstolu vtka xuhtEju¾x[tulJtuÕx ;hV jE sJtbtk ytJNu.

ytb bNel ÃËhuÃËhe ûtb;t:e ftgoh; ¾âthu :Nu ;u ykdu yrlrù;;t Au. bNelbtk nòhtu Fhtc Jes òuztKtu Au. «tuxtullu «ftNle Ízvle lSfle Ízvu dr; ytvlth åþkcftu hnMgbg he;u Wkae Qstoyu «atjl ûtb;t øËbtJe ’e"e Au. vrhKtbu fuxjtf Ji¿ttrlftu yt bNel vh mkNtu"l fhJtLþk btkze Jt¤elu yburhft CKe sE hÌttk Au. fbmufb nkdtbe "tuhKu ;tu sE hÌtt Au. vhkðþ jtsonuz[tul ftujtEzh sule btrjfeLþk Au ;u ‘mlo¥ mkM:tlt rlgtbf ytNtJt’e Au. ;ublt b;u yuf J»to vnujt fh;tk bNelle òKfthe ylu mbsK yðgthu DKe J"thu Au. ytJ;t rNgt¤tbtk bNel ftgoh; :E NfNu. cnw cnw ;tu ytJ;t J»tobtk ;u ftgoh; hnuNu. yjc•t ÃËhuÃËhe ûtb;t:e ;ulu ftgoh; :;t E.m. 2011 Mþ"e htn òuJe vzNu. ytsu ;tu ;ult vh «§t:o jtde dgtu Au. nòhtu ylu jtFtu ÃËstoytu ylu ;ult òuztKtu "htJ;tk yt bntftg bNelle ytsle ÂM:r; lJtE vbtzu ;uJe ;tu l:e.