fhLx JuJ
Cth;btk Szevelt 17 xft ’hu Juht JMþj fhtg Au
lJ xft Ô\Âæ":e mLbtl s¤JtNu ln´

rJfrm; ’uNtuyu vK AuÕjt 50 J»tobtk Jzt«"tlle fÕvlt Bþscle ler; yvltJe Au ylu rJNt¤ fÕgtK htsLþk msol fGþO Au.

btuxt W¼tudtulu lJ xftltu Ô\Âæ" ’h ntkmj fhJt btxu Aqxtu’tuh ytvJtle ler;ltu ðgtd fhJtu òuEyu.

Jzt«"tl blbtunl rmkDu MJt;kºg r’lu ht»x[òud mkctu"lbtk bntðbt dtk"eSlt ðgtd ylu mbts muJtlt yt’Nobtk:e ctu"vtX jRlu Cth;ltk yufu-yuf ltdrhf btl-mLbtl ylu dtihJ mt:u SJl SJu ;ultu Ïgtj htFJtltu rl"toh Ôgf; fgtuo n;tu. bntðbt dtk"eyu 13 ytufxtuch 1921 yu gkd RÂLzgtbtk jÏGþk nðþk fu løl Ôgrf;lu fvztk ytvelu ;ult yvbtllu ’qh fhJtltu nwk Rlfth fheN. fthK fu ;ulu fvztle ln´ vK ftble sYh Au. ytb ftb ytvelu ;ulu ;uLþk MJbtl ytvJtLþk nwk vmk’ fheN. Jzt«"tlu ytvKe «òlu yt he;uu ftb ÃËÁk vtzJt btxu s htusdth ctg"he gtuslt (yulythESyu)ltu f’ta ythkC fgtuo nNu. fuxjef JneJxe Ftbeytu A;tk yulythRSyu yðgk; dhec jtuftulu htn; vntukatze Au, ;ubtk Nkftlu ftuR M:tl l:e.

Jzt«"tlu ht»x[òud mkctu"lbtk yub vK fÌtwk nðþk fu lJ xftltu ytr:of Ô\Âæ" ’h ntkmj fhJtu ytvKe mbût mti:e btuxtu vzfth Au. Jzt«"tl yt vzfthlu vth vtzJt rJ’uNe htuftK ytf»toJt, muÍle halt fhJt ylu btuxt W¼tudtulu Aqxtu’tuh ytvJt btdu Au. ;uble ler; W¼tudvr;ytu ytuxtuburxf gkºt mtbd{eltu Wvgtud fh;tk ntuJt:e cufthebtk J"thtu :tg ;ub ntuJt A;tk ;ublu mkÃËKo MJ;kºt;t ytve lJ xftltu Ô\Âæ" ’h ntkmj fhJtle Au, ðgthct’ W¼tud mtnrmftulu je"u cufth clujtytulu htn; vntukatzJt ;uble vh s Juht jt’Jtltu Jzt«"tlltu ÔGËn Au. Jzt«"tl yt he;u yulythRSyulu vK ajtJJt btdu Au.òu fu yt ler;btk cu Bþ~fuje Au. yuf, W¼tudlu mkÃËKo MJ;kºt;t ytv;tk cufthebtk J"thtu ylu cesw ;ult:e jtuftulu MJbtl ylu dhebt cûtJtltu WÆuNlu vntukalthe ntrl. yt Wvhtk; fhatuhe ylu fÕgtK gtusltytult ybjbtk vK y«btrKf;tLþk òuFb Au.

yt ’uNlt ceS yuf bntl mth;t øþY’uJ hrJL÷lt: xtdtuhu Wvhtuf; mbMgt ykdu 1904btk MJ’uNe mbtslt rN»tof mt:u jFujt juFbtk fÌtwk nðþk fu ytsu ckdt¤e «òlt rJathtule dtbztytu:e yjtg’t :R dgt Au. ytsu vtKe ÃþÁ vtzJtle sJtc’the mhfthlt bt:u Au. ythtuøg rJ»tgf ÔgJM:tltu ctus vK mhfthlt bt:u Au. ¿ttl «tÂÃ; btxu vK mhfthlt ’hJtsu xftuh ’uJtg Au. vtu;tle bu¤u Vqjtu ytvðþk Ô\ût nJu MˬeCx zt¤eytu mt:u ytftNbtk:e Ãþ»v J»ttole ÍkFlt muJe hÌtwk Au. mhfthle mntg rJlt s ¿ttlltu VujtJtu :tg Au. mhfth rJîtlLþk mLbtl fhe Nfu vhkðþ rJîtl mhfth vh s ’thtub’th htFe Nfu ln´. mhfth c"e mntg ck" fhe ’u ;tu vK ¿ttlltu VujtJtu :;tu hnuNu. mhfth cu’hfthe ’tFJu ;tu dtbztytubtk:e vtKe y÷~g ln´ :R òg. xtdtuhle RåAt jtuftu mhfthlt ck"lbt:e Bþf; :tg ;uJe n;e. yt s he;u dtk"eS vK y:o;kºtlt rJfuL÷efhKle ;hVuK fh;t n;t. RÂLzgt ntub Yjbtk vK ;ubKu fuL÷eg ÔgJM:t, btuxt Nnuhtu ;:t y’tj;tule xeft fhe n;e ylu d{trbK «òle SJlNijelu rch’tJe n;e.

ytvKt ’uNJtmeytulu dhebt ylu mLbtlCGþo SJl cûtJtlt Jzt«"tl ztp. blbtunl rmkDlt rl"tohlu juFf mkÃËKo mb:ol ytvu Au. yjc•t yulythRESyu yt r’Ntbtk ’tuhe sE Nfu ln´. yt gtusltlt jtCt:eoytu mhfthe ÔgJM:t vh rlCoh cle òg Au ylu dtihJ øþbtJu Au. yt s he;u dhece huFt leau (ceveyuj) SJ;tk jtuftulu mcmeze mt:u mM;t CtJu ylts yvtg Au, vK ;ult:e ;uble dhebt Fhztg Au. òu fu yu Jt; sw’e Au fu leat CtJlt yltsle dhecLþk vux Chtg Au.

ytr:of ÷rÐyu Jzt«"tlle ler;lu ymhfthf dKtJe Nftg ln´. btuxt W¼tudtultu y:o;kºt vh v¬z sbtJJtle ylu ltlt W¼tudtulu øþkd¤tJJtltu mns MJCtJ ntug ;u Jt;ltu RLfth :R Nfu ln´. ytb cuhtusdtheLþk msol vK mns ntug Au. mhfthu yt mns Ô\r•t vh c{uf jdtJJt btxu ’hrbgtldehe fhJe vzNu. yt mbMgtlt rlJuzt btxu ytvKe vtmu cu ler;ytu nt: vh Au. «:b ler;btk htusdthebtk ftv BËfJt ylu jtuftulu ;ult:e Jkra; htFJt btuxt W¼tudtulu Aqxtu’tuh ytvJtu ylu ;u vAe mhfthu yulythRSyu ;:t yLg fÕgtK ftgo¢btult ybj ;:t Jzt«"tlle RåAt Bþsc dhectulu htn; vntukatzJt yt s W¼tudtu vh fhJuht jt’Jt. ceS ler;btk W¼tudtu Jæþ lu Jæþ «btKbtk htusdtheLþk msol fhu ;u btxu ;ublt vh rlgkºtKtu BËfJtle mt:u «tuðmtnltu vK ÃËht vtzJt btuxt vtgu htusdtheLþk msol fh;tk W¼tudtulu fh htn; ytve Nftg. sgthu ytuxtuburxf bNelheltu Wvgtud fh;tk W¼tudtu vh Cthu Juht jt’Jt òuEyu. cklu «fthle ler;btk W¼tudtulu ftkEf fgto rmJtg Aqxftu ln´ ntug. «:b ler;btk W¼tudtulu Qkat Juht åþfJJt vzNu. sgthu ceS ler;btk rlgkºtKtultu mtbltu fhJtu vzNu.

Qkat ’hu Juhtle JMþjt; ylu fÕgtK gtusltytult ybjbtk Bþ~fuje lu je"u Jzt«"tlle W¼tudtulu mkÃËKo ytÍt’e ytvJtle ylu ;u vAe fÕgtK ftgo¢btult ybjle ler; ymhfthf mtrc; ln´ :tg. ’t.;. cuhtusdth Ôgrf;luuu Y. 100 ytvJtle gtuslt mhfthu cltJe Au, vhkðþ Jzt«"tlle ler; Bþsc yt hfb cuhtusdth Mþ"e vntukatzJt Y. 150ltu Fao :tg Au. fthK Jåau ybj’th Ntne vK fxfe ftZe ju Au. Wvhtk; gtusltlt ybj btxu JneJxe Fao vK fhJtu vzu Au. J"thtlt yt Y. 50lt Faolu dK;hebtk jRyu ;tu fwj Faoltu ytkf Y. 200 :R òg Au. fhatuhelu je"u yt Fao Vhe J"elu Y. 220 :tg Au. ceS ler;btk cuhtusdthelu Y. 100 vntukatzJt btxultu Fao yuf’b leatu hnu Au. yt ler;btk Y. 50 le htusdth mcrmze ytvJt:e W¼tudtulu Y. 100lt Ju;l mt:u yt s cuhtusdthlu ltufheyu htFJt «tuðmtnl b¤e hnuNu. ytb Jzt«"tl su ftb btxu Y. 220ltu Fao fhu Au ;u s ftb Y. 50btk :R sNu.

Jzt«"tlle ler; mtbu yLg fthKtumh vK «§tu W’TCJu Au. Jzt«"tlu 2005 ylu 2008 Mþ"e Ô\Âæ" ’h lJ xft hnu;tk mk;tu»t Ôgf; fgtuo Au. Ízve ytr:of rJftm:e dhectulu htn; vntuka;e ntug ;tu lfmjJt’e «Ô\r•tytubtk Dxtztu :Jtu òuEyu, vhkðþ lJ xftlt Ô\Âæ" ’h A;tk ;ubtk J"thtu :gtu Au. ytxÕþk s ln´ rmkøþh, lk’ed{tb ylu ’uNChbtk sbel mkvt’llu je"u yt Ntkr; mstoR n;e.

rJfrm; ’uNtuyu vK AuÕjt 50 J»tobtk Jzt«"tlle fÕvlt Bþscle ler; yvltJe Au ylu rJNt¤ fÕgtK htsLþk msol fGþO Au. yt ’uNtu dhectu ylu cuhtusdthtulu rJlt BËÕg ythtuøg, ytJtm ylu Ftuhtf ÃþÁk vtzu Au. yt nuðþmh ltKt QCt fhJt W¼tudtu vh Wkat ’hu Juht ltFJtbtk ytJu Au. Cth;btk Szevelt 17 xft ’hu Juht JMþj fhtg Au sgthu rJfrm; ’uNtubtk ;uuuLþk «btK 25 :e 45 xft Au. òu fu rJfrm; ’uNtuyu yt fÕgtK gtusltytulu ytxtuve juJtle ftbdehe NY fhe Au. ;ublt b;tLþmth ytlt:e vhtJjkclle CtJlt yÂM;ðJbtk ytJe Au ylu jtuftuyu ltufheytu Ntu"JtLþk ck" fGþO Au. Jæþbtk «J;obtl JirµfhKlt Gþdbtk ;ublu Qkat ’hu Juhtle JMþjt;btk vK Bþ~fuje vzu Au. ytb Jzt«"tl ;hAtuze ’uJtguje ler;lu yvltJe hÌtt Au.

Jzt«"tl blbtunl rmknu btuxt W¼tudtulu lJ xftltu Ô\Âæ" ’h ntkmj fhJt btxu Aqxtu’tuh ytvJtle ler;ltu ðgtd fhJtu òuEyu. ;ult:e jtuftulu htn; :Nu lrn. WÕxtLþk SJl Jæþ Bþ~fuj clNu. yt ler; dtk"eS ylu xtdtuhlt yt’No fh;tk rJvrh; Au. ytlu c’ju Jzt«"tlu W¼tudtu vh htusdth ;hVe rlgkºtKtu jt’Jt òuEyu ylu Ô\Âæ" ’h leatu htFJtu òuEyu. mt:u mt:u sbel Mþ"tht, ltlt W¼tudtulu hûtK ;:t htusdtheLþk msol fh;tk W¼tudtulu mcrmze vK ytvJe òuEyu.