yltÔ\;

©ejkftLþk øþsht; flufNl ylu ;rbj ;JtheF !

m’eytu vnujtkle ’k;f:t, jesuLz Au.

Cth;lt frjkd «’uN (yturhMmt)le yuf Yvt¤e htsfwbthe n;e, MþÃvt’uJe yulu bnujbtk:e ftZe Bþft;t skdjbtk hnuJtLþk :Gþk. skdjbtk yuf rmkn mt:u ;ulu «ub :gtu, ylu rmknlt mkmdo:e yuKu cu mk;tltulu sLb ytÃgtu. ’uNrlfth suJe yJM:tbtk SJ;e fwkJhelt mk;tltu btuxt :Elu (skdjle v~þ«:tbtk clu Au ;ub) yufceòlu vh½gt ! yu n;t htò rmknct’w ylu htKe rmknmJtje. vtu;tlt ’uN:e DKu ’qh jtx«’uNbtk yubKu lÔþk ldh M:tÃGþk, rmknÃþh.

ft¤¢bu yubltu Ãþºt (rmknltu JkNs) rJsg vK c¤JtFtuh MJCtJlu je"u ’kzlu vtºt :gtu. vK ’efhtlu bthJtlu c’ju nkbuN btxu s;t hnuJtltu htò-htKeyu yt’uN ytÃgtu. vtu;tlt mt;mtu suxjt JVt’th mirlftu mt:u rJsgu lSflt yFt;btk mVh NY fhe. ’rhgtE btduo yu yuf nrhgt¤t ©eV¤ ytfthlt îev vh vntukågtu. vK yu søgtyu fwJuKe ltble yuf grûtKele ytK «J;o;e n;e. fwJuKeyu rJsglt ;btb mirlftulu fu’ vfzât. mt:eytulu AtuzJt rJsgu yufjvkzu ð\Bþj GþØ fhelu fwJuKelu nkVtJe.

vhtS; fwJuKeyu btgtJe he;u »ttuzNe gtlu mtu¤ Jhmle Mþk’heLþk Yv jeæþk. yuKu rJsgle mtbu jølltu «M;tJ BËfelu ‘ytuVh¥ fhe fu yu vtu;tlt s gûtjtuftulu nkVtJJt rJsgltu mt: ytve, rJsglu yt îevltu mb{tx cltJNu, yulu yÏËx N¾;ltu MJtbe cltJNu. rJsg vK fwJuKelt Yv ylu ’unjtrjðg vh bturn; :E dgtu. yuKu fwJuKeltu vðle ;hefu MJefth fgtuo.

fwJuKeyu Jal vtéGþk. vtu;tlt s JkNlt gûttulu nkVtJJtbtk rJsglu mt: ytÃgtu. rJsg "tbæËb:e htò cLgtu. vtu;tle mt:u ytJujt òuze’thlu Ftl’the vhkvht Bþsc yuKu ‘rmkntjt¥ ltb ytÃGþk. îevlu ‘rmknjîev¥ fÌttu. rmknlt nt:btk ;jJthJt¤wk htßgranTl vmk’ fGþO. fwJuKe:e yulu cu mk;tltu vK :gt. vK rJsglu rJsu;t :Jtltu b’ azâtu.

vtu;tle ;tft; J"thJt yuKu b’whtElt vtkzâ htòytule fwkJhelu htKe cltJJtLþk l¬e fGþO. fwJuKeyu ¢tu"btk mk;tltu mrn; ø\nðgtd fgtuo. rJsgu mk;tltu AelJe je"t. fwJuKeyu rJsg Ft;h ’dtu fgtuo ntuElu g¿tvrhJthbtk ;tu ;ult btxu søgt lntu;e. yvbtrl;, ¢tur";, n;tN fwJuKeyu ftgb btxu rmknjîev Atuz;t rJsglu ©tv ytÃgtu fu ‘‘su m•tt btxu ðþk Afe dgtu, yu m•tt ðþk fu ;thtu JkNs CtudJe lrn Nfu. yt ÇËrb vh ftuE ¾âthug MþFaul:e hts lrn fhe Nfu. yn´ m;; yk"tæËk"e, yÂM:h;t ylu htsfeg nqkmtðþkmelt Ntmlvjxt :;t hnuNu !¥¥

f:t fuxje mtea Au, yu l¬e fhÔþk ;tu Er;ntmfthtu btxu vK frXl Au. vK f’ta fwJuKeltu ©tv mtatu Xgtuo Au. fthK fu rJsgu Ntu"ujt rmknjîevLþk ltb ytsu ©ejkft (mkMf];btk jkft yuxju xtÃþ) Au. m’eytu:e ðgtk Ntkr; ylu ÂM:h;tJt¤wk MþFe MþNtml yuf r’Jt MJ¡ Au ! ftuElu ftuE fthKtu:e ©ejkft XheXtb :ðþk s l:e ! a¢J;eo yNtuflt Ãþºt brnL÷tyu ðgtk ytJe ctiØ "bo ykrdfth fhtÔgt vAe vK ðgtk çþØðJlu Atsu yuJe ftuE ÂM:;«¿t;t l:e.

nNu, yule rak;t cnw cnw ;tu fYKtrlr" fu sgjrj;t suJt ;trbjtu fhu, ytvKu fuxjt xft ? yuÔþk ytxÕþk Jtkaelu rJath;t ntu, ;tu sMx ntuÕz ytul. ntubhle ‘yturzme¥ ylu bægGþde Gþhtuvlt ‘rcytuÔþÕV¥le gt’ yvtJu, yuJe ©ejkftbtk rmkntjtytult «’uNle f:tLþk ztghufx flufNl øþsht; mt:u Au ! jtx«’uN yuxju «tael øþsht;, ylu rJsglt rv;t rmknctnwLþk rmknÃþh yuxju CtJldh vtmuLþk rNntuh yuÔþk bltg Au ! yvC{kN :;tyt rNntuh vtmu CtJldhlt DtuDt ck’hlu je"u M;tu fnuJ; vzelu, ‘jkftle jtze ylu DtuDtltu Jh !¥ gtlu ©ejkftbtk 73.8 % Jmr; "htJ;e rmkntje «stlt BËr¤gt ftrXgtJtzbtk Au !

* * *

‘vtuyurxf sÂMxm¥ (frJLgtg) Nç’lu Ôgtsce XuhJ;e Dxltytu ft¤¢bu yuJe he;u ¾âthug clu Au fu yu vtuyurxflu c’ju rhyrjÂMxf jtdu ! 1991le 21be bu yu htSJ dtk"ele nðgt :E n;e. 2009le 21be bu ytJe ðgthu htSJ dtk"ele nðgtltu BþÏg ythtuve JuÕþrvÕjtE «Ctfhl yult Ãþºt, Ãþºte, vðle mrn; bhKlu NhK :gtu Au. htSJÃþºt htnwjlt Cth;lt yufbtºt ytNtMv’ GþJtlu;t ;hefu ytuJthKt juJtE hÌtt Au ylu htSJle ftukd{um XefXef cnwb;e mt:u vtka Jhm btxu s m•ttbtk ytJe dE Au !

vK A;tkg ftublvmollu mJtjtu m;tJu Au. «Ctfhl sultu aeV n;tu yu JÕzom btuMx «tuVuNlj yuLz yuzJtLMz xuhrhMx ytuduoltEÍuNl yujxexeE (rjchuNl xtEdmo ytuV ;rbj Ejb) Nt btxu M:vtGþk nðþk ? «Ctfhllu htSJ mtbu ~þk Juh nðþk ? «Ctfhl fuJe he;u ºttmJt’eytult rJµbtk yòuz n;tu ? ytFhu yt ;trbj Ejbltu btbjtu ~þk Au ? ytxje c"e rnkmt vhMvh ~þk atju Au ? gu æþytk fntk mu WX;t ni ?

æþbtztu ntug ðgtk ytd ntug Au. ytdle raldthe ;tu htJKle jkft vh rJsg bu¤Jlth rNntuhe htsfwbthle ‘rmkntjt¥ òr; mt:u s M:vtE n;e. juxTm xuEf yu rfTJf VjuNcuf.

* * *

bægGþdbtk ©ejkft ‘rmjtul¥ cle dGþk nðþk. 16be m’elt ythkCu E.m. 1505btk ðgtk vtuåþodeÍ Fjtmeytu ylu mirlftu vntukågt. M:trlf Mºteytum t:u «ub fu jøl fhe DKtk s hne vzât. 1663btk (’tuZuf m’e vAe) ðgtk lu"hjuLzlt za jtuftu ytJe azât. Gþhtuvlt ’uNtu ðgthu ’rhgtE btduo ’tux Bþf;t n;t. (yuf Ntu"Jt s;tk f~þk C¤ðþk s b¤e ytJu, yuJe ftujkcmeg Dxlt btxu Jvht;tu ykd{uS Nç’ ‘muhuÂLzvexe¥ ©ejkftE Ct»ttle ’ul Au !) yk;u 1818btk rc{xlu rmjtulltu fcòu jElu yulu yufa¢e ytK leau ;tctbtk hnujtu xtÃþ cltÔgtu.

òufu, rc{rxNhtule yuf Fk"e Ftrmg; hnu;e. mtnrmf ylu atjtf ykd{uòult ytdbl vnujt JuhrJFuh hnujt «’uNltu fcòu sbtJJt yu vnujtk ðgtk c"t AqxtAJtgt yk’htuyk’h jzJt hsJtztlu jtunevtKe yuf fhelu vK mtb, ’tb, ’kz, Cu’:e yuf fhu. ðgtk ck"thKeg m•ttle M:tvlt fhu. vK vAe yò½gt «’uNbtk ytuAt btKmtu:e atj;e vtu;tle nfqb;lu yfck" xftJJt, ò;Ct;lt rJJt’tu vu’t fhe M:trlf lu;tytu ylu «stlu yk’htuyk’h jz;t-Ídz;t fhe ’u ! xqkfbtk, yufefhKLþk yB\;ylu rJCtslLþk rJ»t yuf mt:u ytvelu su ;u «’uNlu nkbuN btxu m¤d;tu mJtj cltJe ’u. vAe yu Cth; ntug, r;cux ntug, yVDtrlM;tl ntug, Bgtlbth, bjurNgt fu ytr£ft ntug....fu vAe ©ejkft !

1833btk rc{rxNhtuyu rmkntjeÍ, ;rbj ylu rJ’uNeytu-©ejkfltult mkck":e vu’t :gujt JKomkfh (yukøjtu) ©ejkfLm yub ºtKulu mbtl «r;rlr"ðJ b¤u ;uJe ‘juSMjurxJ ftWÂLmj¥ hae. Juj, rmkntjeÍ ;tu mbßgt vK ;rbj ? yu ;tu Jdh htbmuðþyu vtztuNe ;rbjltzwbtk:e ©ejkftbtk :;e rlftm n;e ! ©ejkfltulu atlt cdeatbtk ftb fhJt btxu bsqhtule sYh hnu;e, subtk DKt ;rbjtu ©ejkftJtme :E dgt. yu JF;u fkE cnw ftg’tfeg bt:tfqx n;e lrn. ’tgftytu:e ;rbjtultu ©ejkftbtk ftgbe JmJtx J";tu s;tu n;tu. sub mhn’e vtztuN ntuElu yburhftbtk bu¾mfLm Jæþ ntug Au, yub M;tu ! BˤÇË; jkftJtmeytu ;tu htJK-rJCe»tK vAe rf;tctubtk s òuJt b¤;t n;t. rmkntjeytule btVf ;rbjtu vK Rrbd{Lx rmrxÍLm s n;t, vK btuzt ytJujt.

1919btk ©ejkftlt dJolh ;hefu rJrjgb burlkd ytÔgtu, 1921btk S.S. vtultBcÕb ltblt ‘bJt¤¥ lu;tyu ‘ytuj rmjtul ;rbj ftukd{um¥le M:tvlt fhe. burlkdlt ‘frlkd¥ (Õþåat) rJathtu:e ‘rmjtul rmxeÍl yu¾x¥ vtm fhJtbtk ytÔgtu, subtk btºt cnwb;e rmkntjelu s ht»x[eg ltdrhf;t ytvJtbtk ytJe ! 15-17 % ;rbj jÎþb;elu ltdrhf n¬tu s l bégt !

19be m’ebtk rF{M;e rbNlheytult "bo«athlt «r;fthYvu ©ejkfl ;rbjtu "trbof-mtkMf]r;f he;u mkd{rn; clelu vtu;tle ytu¤F ykdu mCtl cLgt n;t, yuxju yt yLgtg mtbu aKCK NY :E. 1948btk ©ejkft ytÍt’ :gt vAe Jæþ Wd{ dKt;e lJe Vuzhj vtxeo 1949btk ;rbj lu;t yum.su.Je. auÕJtltgfbu M:tve. rJJt’ J";tu s;tu n;tu, ylu D»toK vK yuJtbtk 1956btk rmkntjeytule ©ejkfl mhfthu ‘yturV~gj jukøJus yu¾x¥ vmth fh;t ßJt¤tBþFe Vtxâtu. yt ftg’t Bþsc (yluf mkMf];, vtje Nç’tu "htJ;e) rmkntje Ct»tt m•ttJth Ct»tt n;e ylu ;rbj s lrn, ;rbjtulu mtLþfq¤ ykd{uSlu vK ’qh fhJtbtk ytJe n;e.

bztdtkX WfujJt 1957 ylu 1965btk ©ejkftle mhfthu cu fhth fgto, vK ;ultu ybj l fgtuo. yuJtbtk 1970 vAe rmrhbtJtu ckzthltgfu (ÃËJo Jzt«"tl ckzthltgfult rJ"Jt) m•ttbtk ytÔgt. yubKu Je.ve. rmkn-yswolrmknlt yltb; suÔþk d;fzwk NY fGþO Vhf yuxjtu n;tu fu yt rhÍJuoNl cnwb;e btxu nðþk. d{tbtuØth ylu ‘ykðgtu’g¥lt ltbu rmkntjeytulu rNûtK ylu ltufhebtk «t:rbf;t b¤u ;uJe ler;her;ytu DzJtbtk ytJe. yu JF;u CKJtbtk ntukrNgth ;rbjtultu ztp¾xh, yuLSleyh suJt «tuVuNlj ftuaeoÍ ylu Nnuhe ltufheytubtk ’c’ctu n;tu. yt ‘btultuvtuje¥ ;tuzJt ckzthltgfu mhfthu ;rbjltzw:e ytJ;t buduLzeLm vh «r;ck" B˾âtu. Cth; fu rc{xlbtk Wåa rNûtK btxu CKJt s;t ©ejkfl ;rbjtu vh htuf jdtJe.

yt c"tu Dxlt¢b ’hBgtl 1962btk ©ejkfl mhfthu jtjcnt’wh NtMºte Cth;lt Jzt«"tl n;t, ðgthu fhth fhe A jtF suxjt Bˤ Cth;eg ;rbjtulu ytdtbe 15 J»tobtk Cth;btk Vhe JmtJJtLþk ytgtusl fhuÕþk. (sulu RÂL’ht dtk"eyu ftuÕz Mxtuhusbtk ltFe ’eæþk nðþk) 1958btk òr;Jtr’ hbFtKtubtk 200 ;rbjtu bgto. yk;u 1976btk rJrJ" vûttultu mkGþ¾; ‘;rbj GþltExuz rjchuNl £Lx¥ (xeGþyujyuV) btuhatu hatgtu. 1977btk :gujt nwÕjztubtk 300 ;rbj bhtgt vAe yjd MJtg•t htßgle btkd yjd ;rbj Ejb (;rbj ht»x[)btk VuhJtE dE ylu btNoj ytxoTmbtk hm "htJ;t yuf swJtl JuÕþrvÕjtE «Ctfhlu durhjt GþØle ;igtheytu NY fhe !

rmkntjeytu òufu mkÏgtc¤le vtu;tle ;tft; vh BþM;tf n;t. ;rbj rJM;th dKt;t òVltle vÂçjf jtgc{uhe vh yubKu nwbjtu fgtuo ylu 95,000 suxjt cuNfeb;e ’M;tJuòu ylu ÃþM;ftu m¤dtJe ’uJtgt. mtbu vûtu ;rbjtule ºttmJt’e Dxltytu J";e s;e n;e. 1983btk ©ejkfl mhfthu Aêt Mþ"tht îtht yjd ;rbj htßgle btkdlu nkbuN btxu VdtJe ’u;t, Cgtlf mkD»to Vtxe lefégtu. yu JF;lt ‘çjuf swjtE¥ dKtgujt mbgbtk :gujt hbFtKtubtk 3000 suxjt ;rbjtu (rclm•ttJth he;u, mhfthe ytkfztbtk 1000) bgto.

ylu yn´:e yujxexeElt yt;kfltu rJMVtuxf ’tih NY :gtu. båAh nt:elt ftlbtk ÎËmelu vsJu, ;ub «Ctfhlle ytduJtle nuX¤ x[uELz ;rbj xtRdmuo ntntfth batJe ’e"tu. «CtfhlLþk yujexexeE sd;Lþk mti:e Jæþ «tuVuNlj ylu ntRxuf ºttmJt’e mkdXl nðþk. yt;kfJt’le lJe lJe ÔgtÏgtytu ;uKu ’wrlgtlu NeFJtze. «Ctfhllt b;u òufu, yu ºttmJt’ lrn vK ytÍt’e btxu ÏþÕjuytb AuztguÕþk GþØ nðþk. ©ejkfl j~fh ;tu Xef, htSJ dtk"elt htsfeg Ctu¤tCtJlu je"u ;ule mtbu CuhJtE dguje Cth;eg Ntkr;multyu vK ÇËkzuntj vhtsg Ft¤Jtu vzâtu n;tu ! yjc•t, «Ctfhllu ;tjeb vK Cth; vtmu:e s b¤e n;e.

yuÔþk ~þk nðþk «Ctfhl vtmu suKu rJµlt atu:t lkchlt Cth;eg j~fhlu æˤatxðþk fGþO ? rxvfj ºttmJt’ fh;t yujxexeEltu yt;kfJt’ yjd fE he;u n;tu ? ysug dKt;t «Ctfhllt J¤;t vtKe fE he;u ylu Nt btxu :gt ? ylu yt c"e Dxltytubtk:e ytvKu ~þk ctu"vtX juJtltu Au ?

Em mCe mJtjtu fu sJtc....ydju hrJJth Mvu¾x[tubexh buk !

rÍkd r:kd !

99 buarV¾mkd vh cluje bM;bòle ftubuze :{ejh, bM; Jtpa, bMx Jtpa !