vtrhò;ltu vrhmkJt’

BþÂMjb mkMf]r; btxu vtrfM;tlltu mJtuoåa rF;tc bu¤Jlthe sbol brnjt

Cth;eg «tael NtMºttule rJ’uNlu ;tu Xef, vhkðþ Ïþ’ Cth;lu ytu¤F ytvlth sbol mkNtu"ftu Au. ÃËJoltk NtMºttult mkNtu"ftule òKu nehtle FtK ntug yu he;u sbolebtk:e yuf vAe yuf mkNtu"l-hítu Cth; ytÔgt ylu mkNtu"llt æˤ"tugtlt ftb vtA¤ rsk’de Dmelu Cth;eg NtMºttultu yÇgtm fhelu yubKu mkNtu"lÃËKo d{k:tu jÏgt. rJµlu Cth;lt bntl NtMºttu lu Ntµ; ¿ttlJthmtltu vrhag ytÃgtu.

yt c"t mkNtu"ftule M\rÐbtk sbolele yulbuhe ©ebuj yuf sw’e s «r;Ct "htJ;e n;e. 1922le 7be yur«ju sbolelt Rh¢qxbtk sLbuje yulbuheyu ct¤vKbtk yhurcgl ltRxTmle f:tytu Jtkae ylu ðgth:e yt sbol Atufhelu RMjtbe mtrnðg JtkaJtle rs¿ttmt òde. yuKu vk’hbt J»tuo ntEMfqjltu yÇgtm ÃËhtu fgtuo ylu ytudKembt J»tuo sbolele yt GþJ;eyu yuhurcf ylu RMjtrbf MxzeÍbtk veyua.ze. fhelu ztp¾xhuxle v’Je bu¤Je. :tuzt mbg vAe ðþjltðbf "bolt rJ»tgbtk ceSJth ztp¾xhuxle v’Je mkvtr’; fhe. yuKu fuxjtkf J»ttuo Mþ"e LGËgtufolt bux[tuvturjxl BGtqrÍgb ytuV ytxobtk mjtnfth ;hefule ftbdehe còJe. yule rJNu»t;t yu n;e fu ftuE «tael d{k:ltk SKoNeKo ntj;btk hnujtk AqxtAJtgtk Ã\»Xtu swyu ylu ;u ;h; fne ytv;e fu yt fgt «tael NtMºtltk Ã\»Xtu Au. ytlu vrhKtbu fuxjeg nM;«;tu yuKu Wfuje ytve n;e ylu yub fnuJtðþk fu yulbuhelt nt:btk yu Ã\»Xtu ytJ;tk ylu yu ytFtug d{k: vtu;tle ytu¤F ctujJt btkz;tu !

sbolele yt GþJ;elu RMjtbltu yÇgtm fhJtle yuJe ;tu "dN òde fu yu ’wrlgtChlt BþÂMjb ’uNtu ÏËk’e J¤e. yultu BþÏg ytNg yu n;tu fu vrùble ’wrlgt BþÂMjb mbts ylu mtrnðglu gtuøg mk’Cobtk mbsu. ytlu btxu yuKu sw’e sw’e Ct»ttytultu yÇgtm fgtuo ylu mbg s;tk yu vtu;tle btð\Ct»tt sbol Wvhtk; yhurcf, Vthme, ðþfeo, W’qo, ykd{uS ylu vkòce Ct»tt ctuje N¾;e n;e. yule gt’N¾; yuxje y«r;b n;e fu yu «Jal ytv;e JF;u ytkFtu b´aelu BþÂMjb d{k:tule hnMgJt’e frJ;tytule yluf vk¾;ytu yult BþFbtk:e mh;e ntug. yuKu fuxjeg vuZelt rJ¼t:eoytulu RMjtbe mkMf]r;le ytu¤F ytve. yu sbolele GþrlJrmoxe ytpV btÕcdobtk vrNogl ylu yuhurcf frJ;t NeFJ;e n;e. ðþfoM;tlle GþrlJrmoxe ytuV ykfthtbtk yu "boNtMºt (r:gtujtuS) NeFJ;e n;e. ytJe he;u "boNtMºt NeFJlthe yu vnuje rclBþÂMjb brnjt ;tu n;e vhkðþ yu:eg rJNu»t ytÔþk yægtvl fhtJlth yu rJµle mJo«:b brnjt n;e.

yu vAe yburhftle ntJozo GþrlJrmoxebtk RLztu-BþÂMjb MxzeÍlt rJCtdltu yuKu «thkC fgtuo ylu ðgtk vaemuf J»to Mþ"e yulbuhe ©ebuju yægtvl ftgo fGþO. yulbuhe ©ebuju RMjtrbf mtrnðg, hnMgJt’ ylu yule mkMf]r;ltu yÇgtm fgtuo. yu:eg rJNu»t yuKu vrNogl, W’qo, yuhurcf, rmk"e ylu ðþfeo frJ;t ylu mtrnðglu ykd{uS ylu sbol Ct»ttbtk yLþJtr’; fgtO. mti:e bn•Jle Jt; ;tu yu Au fu yulbuheyu yufmtu:e Jæþ ÃþM;ftu ylu btultud{tV jÏgt ylu yuLþk yt juFl ’rûtK yurNgt, ðþfoM;tl ylu ythc rJµbtk yr; yt’h vtBGþk. 1963btk yjtbt bnBþ’ Rfctjlt ÃþM;f srJ’ltbtltu yuKu sbol v¼btk yLþJt’ fgtuo ylu ðgth:e yule mkNtu"lgtºttltu «thkC :gtu. W’qo mtrnðg, rmk"e mtrnðg ylu vrNogl frJ;tlt yLþJt’tu «dx :gt. sjtÕþÆel Ybele haltytultu yuKu yÇgtm fgtuo ylu MþVe mk; mtrnðglt rl»Kt; ;hefu yulbuhele ltblt n;e.

yufJth MËVeJt’ vhlt yult J¾;Ôgbtk yuKu fÌtwk, ‘’unlt B\ðGþle sYh Au. yu rmJtg ;bu fR he;u ’iJe r«g;btlu ytrjkdl ytve Nftu.¥

sbol çþf Vuh îtht 1995btk yulbuhelu Ntkr; vtrh;tur»tf ytvJtbtk ytÔGþk nðþk, su yufmbgu ytÕcxo MJtRxÍh ylu JtfjtJ nuJujlu yultg; :Gþk nðþk. yt mbgu øþLxh d{tm suJt juFftuyu yt vtrh;tur»tf yulbuhelu ytvJt ykdu rJhtu" fgtuo n;tu ylu yult ftKYvu yub fÌtwk nðþk fu yuKu ¾âthug RMjtblt ’uNtubtk :;tk btlJ yr"fthlt nll mtbu yJts QXtÔgtu l:e. òu fu yulbuheyu SJlCh htsfthK:e ’qh hnelu "bod{k:tult yÇgtmbtk h; hnuJtLþk gtuøg btLGþk nðþk.

BþÂMjb ’uNtule htsfeg vrhÂM:r; rJNu yt mb:o mkNtu"flu DKt «§tu ÃËA;t, ðgthu yu fnu;e fu yule ’wrlgtbtk htsfthKlu ftuE M:tl l:e. yulu ;tu RMjtble mkMf]r;, "bo ylu htursk’t SJlbtk hm Au. BþÂMjb ’uNtult ytslt htsfthKlu c’ju yult vtgtlt rmæ"tk;tubtk yule hwra Au. YrZåtwM; Ntmftu fu mhBþFðgthtult BþÂMjb ’uNtubtk vK yulbuhe ÎËb;e n;e. ¾âtkf yulu :tuzef ;fjeV vz;e, vhkðþ btuxu Ctdu ytJt Ntmftu vK RMjtble yt bntl mkNtur"ftlu yt’h ytv;t n;t. ¾âthuf ftuE yulu yt;kfJt’ rJNu ÃËAu ;tu yu fnu;e fu buk vrJºt d{k: ‘fwhtl¥btk fu ceò ftuE vK NtMºteg jFtKbtk yt;kfJt’ fu yvnhKle Jt; Jtkae l:e.

ytsu mbd{ vtrfM;tlbtk yt mkNtur"ftLþk ltb btºt mkNtu"ftu s ln´, vK mtbtLgsltu yt’hCuh ju Au ylu vtrfM;tllt yuLmtR¾jtuverzgtbtk vK yule muJtytultu rJMð\;Yvu yt’hÃËJof WÕjuF fhJtbtk ytJu Au. yuJe yulbuhe 1958btk vnujeJth vtrfM;tllt «Jtmu dR ylu yu vAe 2003btk yu yJmtl vtbe ðgtk Mþ"e JthkJth BþÂMjb ’uNtultu «Jtm Fuz;e hne. BþÂMjb Ntmftu fu htsJeytu yt brnjtlt ftgolu yuxjtu yt’h ytv;t fu yublu vtu;tlt ’uNbtk v"thJtLþk ylu ’uNlt bnubtl clJtLþk rlbkºtK ytv;t n;t. yulbuhe yu MJefhJtbtk vK f’e vtAt vz;t ln´.

vtrfM;tlu yulu yult ltdrhftulu b¤;tu mJtuoåa rF;tc ‘rsjtj-yu-RÂB;gtÍ¥ yult; fgtuo n;tu. yuxÕþk s ln´ vK Ô\ûttule Mþk’h nthbt¤t "htJ;t jtntuhltu yuf rJM;th ytsu yult ltb:e ytu¤Ftg Au.

blÍYFtu

«wNegtlt htò mtRhmu ytbuorlgt vh rJsg bu¤Jelu yult htò ylu htKelu fu’ fgto. htò mtRhmu ytbuorlgtlt ck’eJtl htòlu ÃËATGþk, ‘swytu, ;bu nJu btht ck’eJtl Atu. ;bu mD¤wk øþbtÔGþk Au. hts ylu htKe øþbtÔgt Au. "thtu fu ;bthe htKelu nwk fthtJtmbtk:e Bþ¾; fhwk, ;tu ;ult c’jtbtk ;bu fR rfkb; åËfJe Nftu ?

ytbuorlgtlt htòltu W•th ytÃgtu, ‘swytu, yt btxu nwk bthwk ytÏþk ytbuorlgtLþk hts ;blu ytve ’u;, yðgthu yu bthe vtmu l:e. htKelu Bþ¾; fhJt btxu bthwk SJl ytve Nfwk ;ub Awk.¥

ytbuorlgtlt htòytu måatRCgtuo «ub òuElu htKelu Bþ¾; fhJtbtk ytÔgt ylu mbg s;tk yublu hts vK vtAwk ytvJtbtk ytÔGþk.

yuf Jth ytbuorlgtlt htòyu htKelu «§ fgtuo, ‘;bu «wNegtbtk n;t, ðgthu ;blu «wNegtle òntusjtje òuJt b¤e. yultu CÔg htsbnuj ;bu lehÏgtu. htòle W’th;t vK òuE. ;bu fu’e ;hefu n;t, ðgthu yt cæþk òuGþk, ðgthu ;blu Ntu rJath ytÔgtu ?¥

htKeyu fÌtwk, ‘fu’e ;hefu «wNegtbtk n;e, ðgthu blu l ;tu yule òntusjtje lshu vze. l yult bnujle CÔg;t blu ’uFtE. htòle W’th;tle Jt; mtkC¤e, vK btht blbtk ;tu yu mbgu btºt ylu m;; yuf s rJath Dtu¤t;tu n;tu. yt:e ceS ftuE ctc;ltu buk fNtu rJath fgtuo l:e.¥

htòyu ÃËATGþk, ‘yu mbgu fgtu rJath ;btht ra•tbtk Dtu¤t;tu n;tu ?¥

htKeyu fÌtwk, ‘su btlJe bthe Bþ¾; btxu vtu;tlt «tK ytvJt ;igth :gtu Au, ;ult vh s bthwk bl yuftd{ nðþk. yu rmJtg ceòu fNtu rJath btht blbtk ytÔgtu lntu;tu.¥