rzMfJhe

ak÷ vh ak÷fkvtu :tg Au. ak÷le yk’h:e dhbe WChtg Au. ak÷ vh ¾âtkf åþkcfðJ vK Au
nJu ak÷ vh ~þk Ntu"JtLþk ctfe Au?

ak÷ ykduLþk ytv½þk y¿ttl nsw D½þk Au. ak÷ ;tu mkNtu"ltultu Fòltu Au. ak÷ Fleòultu vK Fòltu Au. ak÷ ctÌt yJftNle gtºttytu btxu yuf yt’No ÃjuxVtubo ÃþÁ vtze Nfu ;ub Au. ak÷le Ã\ÚJe suJt Jt;tJhKltu yCtJ ylu ak÷lt Ã\ÚJe:e AêtCtdlt øþYðJtf»toKle vtrhÂM:r;felt DKt Wvgtudtu vK Au.

ak÷ vh vtKe l:e, 1994btk yburhftltk ¾jubuLxtEl yJftNgtlu ak÷le Vh;u fûttbtk vrhC{bK fh;tk ak÷lt ’rûtK æþ{J vtmu ytJujt yuf yk"trhgt d;o (¢uxh)btk hurzgtu mkfu;tu btufÕgt. ðgtk:e vhtJ;o :gujt hurzgtu mkfu;tu Ã\ÚJe vh yuLxult vh Íejtgt yuÔþk jtøGþk fu ;u ftuE cVeojt ÷Ôg vh:e vhtJ;o :Elu ytÔgt Au. 1998btk ‘ltmt¥yu ÕGËlh «tuMvu¾xh gtl ak÷ vh vtKele ;jtN btxu btufÕGþk. ;ubtk LGþx[tul Mvu¾x[tubexh ltbLþk ;u btxu yuf mt"l nðþk. ;u gtlu vujt dCo (¢uxh)btk ntEz[tuslle ntshe ntuJtlt yMvÐ mkfu;tu btufÕgt. ;ult vh:e Ji¿ttrlftuyu ;thÔGþk fu ak÷ vh vtKeLþk yM;e•J N¾â ntuE Nfu Au. ak÷gtl-1btk yuf «gtud yuJtu BËfJtbtk ytÔgtu Au su ‘ÕGËlh «tuMvu¾xh¥ gtlle vtKele Ftusle ftbdehe ytd¤ J"thNu. yt ftbdehe yburhftle ßntuLm ntuvrfLm GþrlJrmoxele yuÃjtRz VeÍe¾m juctuhuxhelt mngtudbtk ak÷gtl-1btk yuf mt"l B˾âwk Au. ;uLþk ltb ‘beleyuah meL:uxef yuvaoh huzth¥ Au. ;ulu xqkfbtk ‘rbrlmth¥ fnu Au. ;u æþ{J «’uNle ÷~gÇËrbLþk raºtK fhNu yuxju fu ;ultu lfNtu ;igth fhNu ylu vtKe y:Jt chVle sbtJxlu Ftu¤e ftZNu. ak÷gtl-1lu ;ubtk nfthtðbf vrhKtb jtJNu ;tu ;u yuf rmbtranTl juFtNu.

ak÷ vh:e su Fzftu jtJJtbtk ytÔgt Au ;u vh:e ak÷le Jg Ã\ÚJele Jg suxje s Au yuxju fu yk’tsu 4.5 ycs J»to Au. vhkðþ btuxtu mJtj yu Au fu ak÷le Wðvr•t fuJe he;u :E nNu?

~þk Ã\ÚJe cu Ctdbtk ÔnukatE dE nNu ylu ak÷lu Vukfe ’e"tu nNu?

~þk ak÷ yuf vmth :gujtu ctÌt rvkz nNu su Ã\ÚJelt øþYðJtf»toKbtk vfztE dgtu nNu?

~þk ak÷ ylu Ã\ÚJe cLlu mtihbkz¤le halt JF;u su yt¼ ÷Ôg nðþk ;ubtk:e mkDrl; :E yuf mt:u hatgt n;t?

~þk rJhtx WÕftrvkz ythkCbtk Ã\ÚJe mt:u y:ztgtu nNu ßgthu Ã\ÚJelt buLxjltu yBþF Ctd Awxtu vze s;tk ;ubtk:e ak÷ hatgtu nNu? Ã\ÚJelt yr’ft¤btk ßgthu buLxj ylu dCo yjd vzât nNu ðgthu ftuE jÎþd{n y:zt;tk buLxjLþk D½þk ÷Ôg yJftNbtk Vukftguj nNu ylu ;ult xwfztytu Ã\ÚJe Vh;u fûttbtk dtuXJtgt nNu. ;u c"t mkDrl; :;tk ak÷ cLgtu nNu? yt vrhfÕvltlu DKtu xuftu Au. ;ub A;tk ak÷lt ck"thKu ;ulu ÃþrÐ ytvJe vzNu.

ak÷lt DKtk hnMgtu ytvKu òKJtlt ctfe Au. nsw yk’hltu ak÷ Ntltu clujtu Au ;u ftuElu Fch l:e. ak÷Lþk nt’o yuxju dCo l¬h "tðþLþk cluj Au? fu ak÷Lþk nt’o ved¤uÕþk Au? fu cLluLþk cluÕþk Au? ytvKlu ;tu yu vK Fch l:e fu ak÷lu ftuE nt’o fu dCo Au fu ln´? ;ultu y:o yu :tg fu ak÷ ytFuytFtu ;ult fuL÷ Mþ"e yuf Fzf s ntug. ‘ltmt¥ E.m. 2011btk yuf gtl btufjJtLþk Au. ;uLþk xqkfw ltb ‘d{uEj¥ Au vhkðþ Ãþhwk ltb ‘d{urJxe hefJhe yuLz ELxerhgh juctuhuxhe¥ Au. ;u ak÷lt nt’ole òKfthe bu¤JNu.

yt gtl yt hnMg vhltu vz’tu Wkafe NfNu. yðgth Mþ"elt yJftNgtltuyu ak÷Lþk øþYðJtf»toK suxje atu¬mtE:e btÃGþk Au ;ult 1000 dKe atu¬mtE:e ;u btvlth Au. yuf JF; ak÷ vh btlJelt W;htKltu mejmejtu Vhe NY :gtu yuxju atu¬m W;htK btxu yt btrn;ele sYh vzNu.

Ã\ÚJele sub ak÷lu ctÌt «Jtne dCobtk yk’h l¬h nt’o ntug ;tu d{uEj gtl ;u yk’hlt l¬h nt’olt zdbdJtlu ;u vthFe NfNu. ftgb btxu «Jtne dCobtk l¬h dCo (nt’o) hnuj Au ;u l¬e :E sNu.

‘d{uEj¥ gtl ak÷ltu dCo «ðgût he;u l òKe Nfu ;tu ak÷lt nt’ole mkhalt ÇËfkve ;vtm:e òKe NftNu. ak÷ Ji¿ttrlftuLþk jtkct dt¤tLþk MJÃl Au fu ak÷ vh yuf ÇËfkve luxJfo WÇþ fhÔþk. ;u btxu ltmt ytk;hht»x[eg mnfth:e yuf ‘EÂLxhluNlj ÕGËlh luxJfo¥ M:tvJt btkdu Au. ÇËfkv rJ¿ttl ftuE d{n vh Mxu:tuMftuv BËfJt chtch Au. d{nbtk ÇËfkve ;hkdtu su he;u «mhu Au ;u òKelu ;bu d{nle yk’hlt Fzftu fu subtk:e ;hkdtu «mgto ntug ;u fgt «fthlt Au ;u ;bu fne Nftu, ;u mvtxele leau dtuXJK fuJe Au ;u òKe Nftu. ;uble mkhaltle Dè;t fuJe Au ;u ;bu òKe Nftu. FhuFh Ã\ÚJele yk’hle ytvKe òKfthe ;ule ÇËfkv;tlu ytCthe Au.

ak÷ vh ÇËfkve luxJfo mtJ lJe Jt; l:e. yuvtujtu ©uKelt A btk:e ath gtltu ÇËfkv btvftu jE dgt n;t ylu 1978btk ;ublu MJea ytuV fgto ðgtk Mþ"e ftgoh; hÌtt n;t. ÇËfkv btvfle bgto’t yu Au fu cu ÇËfkv btvf fuL÷tu Jåau suxÕþk yk;h ntug ;uxju Wkzu s ;u ‘òuE¥ Nfu Au. yuvtujtult ÇËfkv btvftu fuxjtf mtu rfjtubexh yk;hu s dtuXJe Nftgt n;t ;u:e ;u ak÷lt dCo suxje WkztEle btrn;e bu¤Je Nfu ln´. ytvKu ;tu ak÷lt dCo yuxju fu nt’ole btrn;e òuE;e n;e. J¤e yt yuvtujtult ÇËfkv btvftu ak÷le JK’uFt;e ’qhle ctswle ÇËfkv;tle btrn;e vK bu¤Je Nfu ln´. (ytvKu òKegu Aeyu ÇËfkvbtvflu ykd{uSbtk ‘rmMbtubexh¥ fnu Au.)

yuvtujtult ÇËfkv btvftult luxJfole bgto’t A;tk ;uKu ytNt sdtJu ;uJe btrn;e n;e. ;u ‘ak÷fkv¥le Ftus Au. ak÷fkv cu «fthlt ntuE Nfu Au. yuf ;tu QkztE :;tk ak÷fkv ylu ceò AeAht ak÷fkv Au. yuvtujtult mt"ltuyu fuxjtf nòh WkztE :;t ak÷fkv ltukægt Au. mvtxele leau 700 :e 1000 rfjtubexh WkztEyu ;u :gt n;t. Ã\ÚJe vhlt "h;efkv su WkztE Mþ"e ytvKu òKeyu Aeyu ;ult fh;tk DKe Jæþ WkztElt yt ak÷fkv n;t. yt ak÷fkv :JtLþk ~þk fthK ntuE Nfu? ak÷ Ã\ÚJe Vh;u «’rûtKt fhu Au ðgthu Ã\ÚJelt øþYðJtf»toKle fthKu ;ult Fzftubtk Ch;e ytJu Au. suJe he;u Ã\ÚJe vh Ch;e JF;u bntmtdhtult vtKe Wkau ytJu Au. ;uJe he;u ak÷ vh sbelbtk Ch;e ytJu Au. ytb Ã\ÚJeLþk øþYðJtf»toK ak÷lu Ch;e-ytuxle «r¢gtbtk ’ctJu Au ylu Fukau Au. ;ulu fthKu ak÷lt FzfLþk rJYvK :tg Au. vhkðþ ftuElu Fch l:e fu FhuFh ~þk :tg Au. ytb ak÷btk WkztEyu :;t ak÷fkv yKWfje mbMgt Au.

ceS ctsw:e ak÷ vh Wvhlt Ctdu su AeAht ak÷fkv :tg Au ;u btuxe mbMgt Au. ;u cnw ytuAe mkÏgtbtk :tg Au. yuvtujtult ÇËfkvbtvftuyu ytX J»tobtk btºt 28 AeAht ak÷fkv ltukægt Au. ;ule gtºtt 5.8 Mþ"ele btÕËb vze Au. ytb ;tu yt btºtt Ã\ÚJe vhlt "h;efkvbtk cnw LþfNtl fhu ;uxje l:e. vhkðþ ak÷Lþk ÇËM;h yuxju fu ;ule vtuvzele ÷Z;t J"thu ntuJt:e ak÷fkv jtkctu xfu Au. òu ðgtk btlJmseo; b:f ntug ;tu ;ult bt¤Ftlu btuxwk LþfNtl fhe Nfu Au. yt AeAht ak÷fkv rJNu ytvKlu rcjfwj btrn;e l:e. ;u mvtxe leau 200 rfjtubexhu vK :tg ylu yuf rfjtubexh leau vK :tg, ;ult :JtLþk fthK ~þk ;ubs ;u ¾âtk ¾âtk :E Nfu ;u ctc;tu:e ytvKu yòK Aeyu. ;u òKegu ln´ ðgtk Mþ"e ak÷ vh b:f fgt M:¤u M:tvÔþk ;u l¬e fhe Nftg ln´.

ceS mbMgt yu Au fu ak÷le yk’h:e dhbeltu «Jtn ytJu Au ;u btvJtu fuJe he;u? ;u òu btve Nftg ;tu òKe Nftg fu ak÷ hatgtu vAe fuxje Ízv:e ;u Xkztu vzâtu nNu? ak÷le yk’hlt Ctd fuxjt hurzgtuyu¾xeJ ;•Jtu nNu ylu ;u fuxje dhbe WðvLl fh;t nNu?

J¤e ÇËfkve ;hkdtule Ízv ak÷ltu yk’hltu Ctd su Fzftultu clujtu Au ;u fuxjt dhb Au ;ult vh vK yt"th htFu Au. ;u:e ak÷ Ntltu clujtu Au ;ult vh vK ;ult yk’h:e ytJ;tk dhbelt «Jtn vh:e «ftN vzNu. òu ak÷Lþk ck"thK Ã\ÚJe fh;tk rcjfwj sw’wk sKtg ;tu yuf ak÷le Wðvr•tlt Jt’ «btKu bkd¤ suJzt f’ltu ftuE d{n Ã\ÚJe mt:u ytr’ft¤btk y:ztJt:e Vukftgujt ;ult Ckdthbtk:e ak÷ hatgtu n;tu ;u Jt’ vh ÃËKorJhtb BËftg òg.

ºteS yKWfuj mbMgt ak÷lt åþkcfðJle Au. Ã\ÚJele sub ak÷lu vtu;tLþk åþkcfeg ûtuºt l:e. 1990lt ’tgftlt yk;Ctdbtk ltmtltk ‘ÕGþlh «tuMvu¾xh¥ gtllu òKe òuElu ak÷ vh vxftJt ’uJtbtk ytÔGþk ðgthu ;uKu ak÷ vh :edzt suJt ÇËFkz yJjtu¾ât sule mvtxe åËkc¾; v’t:ole cluje n;e. yt åËkcrfg v’t:o ¾âtk:e ytÔgt ylu fuJe he;u hatgt ;u yKWfuj ftugztu Au.

ytb ak÷ rJNu DKe òKfthe bu¤JJtle sYh Au. btºt Cth; s ln´ ’wrlgtlt yluf ’uNtu ak÷le rJNu»t Ftus btxu vtu;tlt yJftN gtltu btufje hÌtt Au. 2007-2008lt J»to:e NY :E ’N J»tobtk sw’t sw’t ’uNtult mtu¤ yJftNgtltuLþk mbgvºtf ;igth :E dguj Au. yjc•t ;u c"t s btlJgtºte hrn; nNu. yt ytk;hht»x[eg ak÷Ftusbtk Cth;lt cu ak÷gtltu òuztlth Au. ak÷gtl-1 ylu ak÷gtl-2 ltblt gtltu 2008-2009btk ylu 2011-2012btk ak÷le Ftus fhlth Au. ak÷gtl-1 ak÷ Vh;u lSf:e vrhC{bK fhðþk ytuceoxh gtl Au. ;uLþk yuf mt"l ak÷ vh vxftJJtbtk ytJNu. ytb ;u EBvu¾xh gtl vK Au. ak÷gtl-2 ak÷ vh 2011-2012 ’hBgtl W;htK vK fhlth Au. ytJ;t ’N J»tobtk su mtu¤ gtltu ak÷le Ftus fhJtlt Au ;ublt rJNu vK òKÔþk hm«’ :tg ;ub Au.

Top