bulusbuLx

aelle xemeyuj fkvle fE he;u ytd¤ J"e hne Au ? fum Mxze

aelle xemeyuj fkvle ònuh mtnmle yuxju fu mhfthe fkvle Au ;ub A;tk ;u sd;btk mti:e Jæþ xujeJeÍlLþk Wðvt’l fh;e fkvle cle dE Au. yburhftbtk ;u ythmeyu c{tkzlt ylu £tLmbtk ;u :tuBml c{tLzlt xeJe cltJu Au. ;u ’h J»tuo ’tuZ fhtuz xeJe cltJJtle yvuûtt htFu Au ylu yt fkvle xeJe Wvhtk; btuctRj xujeVtuLm, juvxtuv ftuBÃGþxmo, huVheshuxmo ylu yuhfLzeNlmo vK cltJu Au. yt fkvlebtk atjem nòh jtuftu ftb fhu Au. 2010 Mþ"ebtk ;u VtuåGþol- 500 fkvlele gt’ebtk M:tl bu¤JJt btdu Au.

xemeyuj fkvlele M:tvlt 1982btk :E n;e. ;u yuf mhfthe fkvle Au. ylu NYyt;btk ;u fumux, xuvhuftuzoh cltJ;e n;e ;u nJu fLÍTGþbh Rju¾x[turl¾m fkvle cle Au ylu ytFtgu sd;btk vtu;tle «tuz¾x Juau Au. ;ult Jzt je ztuLdNuLzt yuf «CtJNt¤e me.R.ytu. Au ylu ;uble ytduJtle nuX¤ fkvleyu lJe xufltujtuSbtk ;:t buLGþVu¾ah´d Vumejexebtk Cthu BËzehtuftK fGþO Au. fkvlele buLGþVu¾ah´d VumejexeÍ (Vu¾xheÍ) ael, Gþhtuv, yburhft ylu ’rûtK ÃËJo yurNgtlt ’uNtubtk v:htguje Au ylu ;u mti:e mM;t CtJu xeJe ;:t yLg Rju¾x[turl¾m «tuz¾x cltJelu mbd{ sd;btk Juau Au. 2002btk yt fkvleyu yuf fhtuz ylu ’m jtF xeJe cltÔgt n;t subtk:e ;uKu VejeÃm, :tuBml ylu vtltmtulef c{tLz nuX¤ 40 jtF xeJeLþk aelle cnth JuatK fGþO nðþk.

yur«j- 2004btk ;uKu £tLmle yÕftxuj fkvle mt:u fhth fgto, su nuX¤ ;u £tLmle yÕftxuj fkvlelt ;btb muÕGþjh xurjVtuLm ylu nt:btk jE Jtvhe Nftg ;uJt yLg Rju¾x[ef mt"ltuLþk Wðvt’l fhNu. yÕftxuju xemeyujlu ;ule Vu¾xheÍ ylu xufltujtuS Juae ’e"e Au. fthK fu ;u xemeyuj suxjt mM;t CtJu Wðvt’l fhe Nfu ;ub lntu;e. xemeyujlu yt fhth îtht Gþhtuvlt còhbtk bsçË; he;u «JuNJtltu jtC bégtu Au. ;u nJu Gþhtuvbtk yÕftxuj c{tkzle «tuz¾xm ;ubs vtu;tle xemeyuj c{tkzle «tuz¾x mh¤;t:e Juae NfNu. 2003lt lJuBchbtk xemeyuj fkvleyu £tLmle :tuBml fkvle òuzu vK yt «fthlt fhth fgto, sult:e ;ulu :tuBmlLþk sd;Ôgtve xujeJeÍl luxJfoLþk còh vK b¤e hnu Au. yt fhth nuX¤ ;uKu :tuBml fkvleltu cnwb;e (buòuhexe) rnMmtu Fhe’e je"tu.

J¤e ytb fhJtLþk yuf bsçË; fthK yu vK nðþk fu yt fhth nuX¤ ;u :tuBml fkvlele £tkm Wvhtk; vtujukz, :tRjuLz ylu yburhftlt RLzeytlt Mxuxlt çÕþb´xl Nnuhbtk ytJuje Vu¾xheÍ vh vK ftçË bu¤Je NfNu. xemeyuj fkvleLþk øjtucj Ãjugh clJtLþk ylu y¼;lbtk y¼;l xufltujtuS Jtvhelu sd;btk «Ïgt; :E dguje mtule, Ntvo, mubmkd, ;:t yLg c{tLzÍ mt:u ;eJ{ nheVtE fhJtLþk b¬b bltuc¤ Wvhltk vdjtkytu îtht Ôg¾; :tg Au. xemeyuj fkvle òKu Au fu ÇË;ft¤btk btðMþNe;t, xtuNect, yujS, heftu fkvleytu vK y¼;l xufltujtuS ;:t yLg fkvleytule Fhe’e îtht s bsçË; cle n;e.

xemeyujLþk BþÏg ægug ;ule buLGþVu¾ah´d ûtb;tytultu m;; rJftm fhJtLþk Au, su:e ;u sd;btk mti:e leae vz;h rfkb;u vtu;tle «tuz¾xm cltJu. ;ulu Jirµf "tuhKu RftultubeÍ ytuV Mfuj yuxju btuxt Wðvt’llt jtCtu ntkmj fhJt Au su:e ;uLþk ’h yufb’eX buLGþVu¾ah´d Fao W•thtu•th Dxðþk s òg. nJu xemeyuj yburhft, Gþhtuv ylu yurNgtbtk btuxt VTjux M¢elJt¤t xeJelt còhbtk nrhVtE fhJtle RåAt htFu Au. ;u aelle yufbtºt xujeJeÍl Wðvt’f fkvle Au, suKu AuÕjt vtka J»tobtk vtu;tltu còhCtd m;; J"tgtuo Au. nJu ;uKu yÕftxuj ylu :tuBmllu Fhe’e jElu Gþhtuvlt còhbtk «JuN fgtuo Au. yÕftxujlt Wðvt’l mrn; ;uLþk muj xurjVtuLmLþk fwj Jtr»tof Wðvt’l yuf fhtuz luÔþ jtF Mþ"e vntukae dGþk Au. òu fu yt ctc;btk ;u ltufegt, mubmkd ylu btuxhtujt fkvleytu:e DKe vtA¤ Au vhkðþ xemeyujlu ;ule yðgthu rVfh l:e fthK ;uLþk aelLþk ztubuMxef còh D½þk rJNt¤ Au ylu Jæþ rJNt¤ :E hÌtwk Au.

aelbtk btuctRj Vtul ylu xeJele btkd yr;Ng Ízv:e J"e hne Au. 2004lt swjtEbtk xemeyuj fkvleyu yburhftle sulumem btR¢tuaev òuzu Ctde’the NY fgtole ònuht; fhe. yt cLlu fkvleytu mt:u b¤elu btuxt VTjux M¢el btxule zeSxj aevle zeÍtRl zuJjv fhJtbtk ;ubs Wðvt’lbtk mngtud fhNu. 2004lt lJuBchbtk òvtlle ;tuNect fkvle mt:u Dh Wvgtude Rju¾x[turl¾m mt"ltu (Ftm fhelu huVheshuxmo)le zeÍtRl ylu Wðvt’lbtk mnfth fhNu.

;uytu yt mt"ltult Wðvt’l ylu btfuox´dlt ûtuºtbtk cklult mkGþf; mtnmle fkvle M:tvNu, su:e xemeyuj btºt aelbtk s ln´ vhkðþ mbd{ ’rûtK ÃËJo yurNgtlt ’uNtubtk vtu;tLþk còh rJfmtJe Nfu. òvtlle ;tuNectle RåAt vK aellt Ízv:e rJfm;t còhbtk ’tFj :Jtle ntuJt:e ;u xemeyuj fkvleltu Wvgtud vtu;tltu buLGþVufah´d cuÍ M:tvJtbtk fhJt btdu Au.

aelbtk mtBgJt’e mhfth ntuJt A;tk ylu xemeyuj htsg mtnmle fkvle ntuJt A;tk ;ult Jzt je ztukdNukd xemeyujlu Bþf; còh ylu Bþf; mtnmle fkvle ;hefu rJfmtJJt btkdu Au. yðgth Mþ"e yt fkvlebtk aelle mhfthltu mti:e btuxtu rnMmtu n;tu, vhkðþ nJu fkvlelt Nuh je ztukdNukdu jtuftu btxu ÏþÕjt BËf;tk aele htßgltu yt fkvlebtk rnMmtu Dxelu 25 xft:e ytuAtu :R dgtu Au. ctfelt jdCd 75 xft Nuhltu rnMmtu aele «òsl Wvhtk; VejeÃm, ;tuNect ylu ntukdftukdle fuxjef btuxe fkvleytult nt:btk Au. fkvlelt fwj Nuhltu 6 xft Ctd je ztukdNukdlu nM;f Au. 1960lt ’tgftbtk aellt «BþF btytuyu su fÕahj heJtuÕGþNl fGþo ylu rJ’uNe ¿ttl, rJathtu, ÔgJnthtultu "hBˤ:e ltN fgtuo ylu GþrlJrmoxeytu ck" fhe ’e"e ;ubtk:e je ztukdNukd cae dgt Au.

xemeyuj fkvlele yðgthu BþÏg Ftbeytu leau Bþsc Au & ;u btfuox´d ylu zeMx[eçGþNl (rJ;hK ÔgJM:t)lt ûtuºtbtk lc¤e Au. ;u d{tnftu mt:ult mkck"tu (fMxbh hejuNLm)lt ûtuºtbtk vK lc¤e Au. fkvle ;ule yt lc¤tEytu:e JtfuV Au. ;u Wvhtk; yt fkvle aelbtk yLg aele fkvleytule fèh nheVtEltu mtbltu fhe hne Au. ;ult suJe yLg atRlem fkvleytuyu øjtucj (Jirµf) fûttyu nrhVtR fhJt dkòJh VufxheÍ QCe fhe Au.

’t.;. aelbtk Haler fkvleytult øþ{vu vK yburhft ylu Gþhtuvlt huVheshuxmo ylu Vjux M¢el xeJelt còhbtk «JuN bu¤Ôgtu Au ylu yt Haler fkvleytult øþ{vu lJe lJe «tuzfxmle Ntu" fhelu sd;btk vtu;tLþk Qkåþk M:tl rmØ fhÔþk Au. yðgthu aelle nuh fkvle vtu;tltu btj Jtujbtxolt Mxtumobtk Juau Au. vtu;tLþk ltb Jæþ òKeðþk :tg ;u btxu nuh fkvleyu LGþgtufolt «rmØ fuluze yuhvtuxo vhle btjJnl fh;e vumuLsh x[tujeytu vh vtu;tLþk ltb ae;htÔGþk Au.

Ã\:¬hK & M:¤le bgto’tlu fthKu yt fumLþk jkctKÃËJof Ã\:¬hK fhJtlu c’ju leault BþÆtytu cnw xqkftbtk hsq fgto Au.

(1) mti «:b ;tu yu ctc; fu aelu JiµefhKltu MJefth fgtuo Au. ;u yk;oBþFe :Elu cume hÌtwk l:e. ;u yLg ’uNtu vtmu:e NeFJt btkdu Au. yt fum îtht yu fne Nftg fu aelle mhfth htsfeg he;u mtBgJt’e ntuJt A;tk vtu;tle fkvleytulu ;ule ftbdehebtk ÏËc Vjufmecejexe ytvu Au ylu ;ulu vrùbe mtnmtu mt:u mnfth fh;tk ;ubs ;ublu cnwht»x[eg fkvleytu :Jtbtk ytzu ytJ;e l:e. aelle mhfth fkvlelt Jztlu ;uble fkvlelt Nuhle Fhe’ele vK ytzu ytJ;e l:e. fkvle mkGþf; mtnmtu NY fhu ylu ;ubtk rJ’uNe fkvle vK Ctde’th ntug ;tu vK ;ubtk aelle mhfth ’Fjdehe fh;e l:e.

(2) xemeyuj fkvlele ftgoM: fwN¤;t (ftuh ftuBvexLm) buLGþVufah´d xufltujtuSlt ûtuºtu Au. ;u ÏËc mM;t CtJu Wkae øþKJ•ttJt¤e Rjufx[tulef «tuzfxm cltJe Nfu Au fthK fu ;ult bsqhe ’h ytuAt Au ylu ;u dkòJh VufxheÍ QCe fhelu RftultubeÍ ytuV Mfujlt jtCtu bu¤Ju Au. Gþhtuv ylu yburhft yt leae vz;h rfkb;lt Wðvt’l:e zDtE dgt Au ylu ;uytuyu aelle fkvleytu òuzu mngtud fhJtLþk ;ubs mkGþf; mtnmtu M:tvJtLþk NY fhe ’eæþk Au.

(3) yt fkvlele d{tu: ÔGËnhalt rJ’uNe fkvleytu òuzu mkGþf; mtnmtu, nM;tk;hK (yufJeÍeNLm) ylu mngtudtu btxult fhth Au. J¤e yt mkGþf; mtnmtu rJ’uNle ftuE yujVuj fkvle òuzu lne vhkðþ mti:e Jæþ «r;»X; fkvleytu òuzu fhJtLþk xemeyuj fkvleyu l¬e fGþO Au. fkvlele yt btxule vmk’de yr; W•tb sKtg Au.

(4) yt fkvlelt Jzt je ztukdNukdlu ytvKu yðgk; ztglubef ylu heMf xuRf´d jezh fne Nfeyu. ;uble bulusbuLx jezhNevlu ytvKu ytLxh«tulehegj (W¼tud mtnrmf0 bulusbuLx jezhNev Nijele fne Nfeyu. Cth;lt ònuh mtnmtult Jztytubtk ytJe ytLxh«tulehegj jezhNev cnw òuJt b¤;e l:e. ;uytu òuFb juJtLþk xt¤;t sKtg Au.