jezh

rfNtuhfwbth nswg yuJhd{el

yuf fh;tk Jæþ xeJe aulj vh mkde; ylu ztLmlt rhgtrjxe Ntu atje hÌtt Au. ’uNlt ÏËKu ÏËKu AqvtE hnuje «r;Ctytulu cnth ytJJtle yltuFe ;f yt «tud{tbbtk b¤u Au. nsw nbKtk Mþ"e htufzt vtka-mt; ltb rnL’e rVÕb mkde; mt:u mkf¤tgujtk n;tk. ceò nòhtu «r;CtJtl GþJf-GþJ;eytu dux xw du"h, ftujuslt bu¤tJztytu fu jøl mbthkCtubtk bnkb’ hVe, BþfuN gt nubk;fwbthltk de;tu dtElu vux Che ju;t ylu NtctNe bu¤J;t.

yuJt ;usMJe xelusmolu rhgtrjxe Ntu îtht ht;tuht; ’uN ylu ’wrlgt rvAtK;e :E. ytJe Mv"tobtk ¾âthuf òJu’ yÉh fu mtuLþ rldb suJt ss Mv"oflu fnu;t mkC¤tg - yt ;bu dtGþk yu de; FhuFh mhm dJtGþk. vhkðþ ;bu hVele sub dtJtlu c’ju ;btht vtu;tlt yJtsbtk dtytu ;tu Jæþ mthwk. vAe Mv"of vtu;tlt Bˤ yJtsbtk dtg. ftuf gNMJe leJzu. ftuf y"Ja ytWx :E òg.

yn´ cu Dxlt gt’ ytJu Au. 1940lt ’tgftbtk lmec ysbtJJt BþkcE ytJujt ymje bnkb’ hVe, BËfuN, rfNtuhfwbth Jduhulu yrlj rJµtm suJt «r;Ct-vthÏþ mkde;fthtuyu fnuÔþk vzuÕþk - ;bu mhm dtGþk. vK fu.yuj. mtgdjle lfj Atuzelu ;btht ymj yJtsbtk dtytu. yu jtuftuyu yt mjtn ybjbtk BËfe ylu ytvKlu mtgdjlt lfrjgt ln´ vK ymj bnkb’ hVe, BËfuN ylu rfNtuhfwbth bégt.

ceS Dxlt Mxus «tud{tb mt:u mkf¤tguje n;e. fuxjtf mV¤ rbrb¢e ytrxoMx vtu;tle hsqyt;btk yuft’ de; ju;t. sub fu nh Dze c’j hne ni Yv rsk’de (fj ntu l ntu)... vAe fgtu fjtfth yt de; fE he;u dtg yule rbrb¢e fh;t. yrb;tC ytb dtg, ytrbh Ftl yt he;u dtg, yLþvb Fuh yBþf he;u dtg ylu vhuN htJj ;Bþf he;u dtg.

xeJe auljtult rJrJ" rhgtrjxe Ntule Jåau yuf Ntu ytÔgtu - fu. Vtuh rfNtuh. yubtk ’uNlt ÏËKu ÏËKu:e rfNtuhfwbthltk de;tu dt;t Mxus ytrxoMxtu ylu NtuFel dtgftulu ;uztÔgt. dtytu, rfNtuhltk de;tu dtytu. ss ;hefu ytNt Ctukmju, rfNtuhÃþºt yrb; fwbth, mkde;fth CÃve jtrnhe, rfNtuh’tle rbrb¢e fh;tk fh;tk dtgf cle dgujtu Mþ’uN Ctukmju ylu fwbth mtLþ.

ceò rhgtrjxe Ntule ðþjltyu yt Ntu sht nx fu dKtg. ’t’tBþrl yNtuffwbth Cju rfNtuhlu ‘fbMËht¥ fnu;t ntug. rfNtuhltu fkX ylu yule dtgfe Fht y:obtk yòuz n;t. Elt belt rzft... suJe vtùtðg Nijele halt ntug, yuf aðþh lth cze nturNgth... suÔþk W•th Cth;eg ;:t fKtoxfe NtMºteg mkde;lt rb©K suJe halt ntug, Yv ;uht bM;tlt.. suÔþk lNeÕþk jJ mtukd ntug, buhe Ãgthe cnrlgt clude ’wÕnrlgt... suÔþk vtrhJtrhf CtJltLþk de; ntug, jurfl vnju ’u ’tu buht vtka Yvigt ctht ytlt suÔþk yÕjz de; ntug fu vAe rsk’de ft mVh ni gu fimt mVh... suÔþk rVjMËVe:e ChuÕþk de; ntug - yLg ;btb mbftjel Ãþhw»t dtgftu fh;tk rfNtuhle dtgfele y’t ylu Axt yåËf sw’e ;he ytJu.

fu Vtuh rfNtuh «tud{tbbtk l¬e yu fhJtLþk fu ymje rfNtuhle mti:e rlfx fgtu lfje rfNtuh vntukau Au! rfNtuhle dtgfelt rJrJ" BËz, MJh jdtJ, Nç’ (ftÔg) Vukf, CtJle yrCÔg¾; ylu su fjtfth btxu de; dJtGþk ntug yule Ebus (’uJ ytlk’:e btkzelu XuX yrb;tC Mþ"e...) - yt c"e fmtuxebtk Mv"ofu vth Q;hJtLþk. Mv"oftultu Wðmtn ò¤Je htFJt ytNt Ctukmjuyu ftuElu rfNtuh mt:ule vtu;tle Ace ytve ;tu CÃve jtrnheyu vtu;tlt d¤tbtk:e mtultle aul ftZe ytve. vhkðþ yuf Jt; l¬e fu yt c"t JtuEm ytuV rfNtuhfwbth y:Jt lfjae dKtJtlt.

ceòu rfNtuhfwbth b¤u Fhtu? ytsu 89 Jhmlt :gujt bLltzu, ytJh’tlt ytXbt ’tgftbtk «JuNujtk j;tS, yB\; bntuðmJle rlfx vntukaujtk ytNt, bnuL÷ fÃËh fu yt c"tk fh;tk JgtuÔ\Ø ftuE fjtfthlu ÃËAtu ;tu ûtKltg mtubt Ctdbtk fne ’u - ltu mh. ceòu rfNtuh l ÇË;tu l CrJ»gr;. vhkðþ yuf Jt; mtae fu rfNtuhltk de;tult fhtuztu vtdj ytsug ’wrlgtChbtk Au. fu Vtuh rfNtuh «tud{tblu b¤;t «akz rhMvtuLmlu òuEyu ;tu lJtE jtdu fu 20 Jhm vnujtk yJmtl vtbujt rfNtuhltk de;tule ÇËhfe ytsug fhtuztu mkde;hrmftu vh yuJe lu yuJe Au.

su Mv"oftu yt «tud{tbbtk hsq :tg Au yubtklt btuxt Ctdlt GþJtltu Au. jdCd 40 J»to:e ytuAe Jglt. yuxju fu yubKu rfNtuhlt 1950 ylu 1960lt ’tgftltk de;tu hurzgtu, xeJelt Atgtde; suJt «tud{tb fu vAe fumux gt meze vh mtkCégtk nNu. :tuztf GþJtltuyu r’Õne ft Xd, vztuNl, mtæþ ytih Ni;tl, ÍqbY fu aj;e ft ltb dtze suJe rVÕbtu Dhlt r’JtlFtltbtk cumelu btKe nNu. vhkðþ yuble rfNtuh-C¾; òuEyu ðgthu Ïgtj ytJu fu yt ;tu rfNtuhle dtgfelt cuntuN C¾;tu Au. yu ÷rÐyu yt rhgtrjxe Ntu yjd he;u gt’dth cle hnuJtltu.