Ybtlegtlt mhBþFðgth mimuMfwle ch;hVe vAe çþFthuMx mhfthu ctÃþLþk cnwbtl fGþO !

Cth;le cnth rJ’uNbtk dtk"eSle MB\r;btk Ftm xvtjrxrfxtu hsq fhJtltu su yuf rmjrmjtu 1961btk yburhft:e NY :gtu n;tu, ;u 1969btk ‘dtk"e sLb N;tç’e J»to¥ ’hrbgtl ylu ðgth vAelt J»ttuobtk ytd¤ J"Jtlt vrhKtbu yðgth Mþ"ebtk ’wrlgtlt yluf ’uNtu dtk"eS rJNule rVjtxurjf mtbd{e hsq fhe å˾ât Au. Gþhtuvlt 25 suxjt MJ;kºt ’uNtu ylu rzvuLzukmeytult vtuMx rJCtdtuyu dtk"eSlu ©æ"tksrj ytv;e vtuMxus MxuBÃm, vtuMx btfo ylu vtuMxj MxuNlhe «ftrN; fhe Au. yu rJNu òKelu ytvKu ytùgo yLþCJe Nfeyu fu bntðbt dtk"elu rJ»tgJMðþ Yvu vmk’ fhelu ‘r:rbxuf fjufNl¥ fhltht r:burxf fjufxhtu ylu rhmaohtu ytvKt ’uNbtk ln´ vhkðþ sbole ylu yburhft suJt vrùb ’uNtubtk mr¢g Au! ytLþk fthK yu Au fu yt ’uNtult jtuftuyu ceò rJµGþæ"le rJCer»tft, rnkmtle ;tkzJjejt ;:t ;ctnelu DKe lSf:e rlnt¤e Au ylu yuxju s ;uytu ‘ltul-JtgtujuLm¥lt dtk"ebkºtlt y:o ytvKt:e rJNu»t mbsu Au.

rnk’wM;tlbtk 15be ytudMx ylu vtrfM;tlbtk 14be ytudMxltu r’Jm ’huf J»tuo MJ;kºt;t r’l ;hefu WsJtg Au. 13be ytudMx 1947lt htus rnk’wM;tl ’uN yFkz yrJCtrs; n;tu. dtk"eSyu NY fhujt MJ;kºt;t mkd{tbu ytFt Wv-bntîevlu mbd{ Yvu «CtrJ; fgtuo ntuJtle Jt;lu jûgbtk htFelu rc{rxN vtuMx yturVmu dtk"e Mbthf MxuBvle hsqyt; btxu 13be ytudMx 1969ltu r’Jm vmk’ fgtuo n;tu.

d{ux rc{xl Wvhtk; yuLxe-ftuBGþrlMx rJathmhKe "htJ;t ytghjukz, JuMx sbole, d{em ylu btÕxt suJt ’uNtuyu 1969btk ;:t cuÕSgb, Sc{tÕxh ylu mtl btrhltu suJt fuxjtf ’uNtuyu ðgth vAelt J»ttuobtk dtk"eS rJNule xvtj rxrfxtu «ftrN; fhe n;e. jfÍbcduo N;tç’e J»tole MB\r;Yvu yuf Ftm vtuMxbtfo ytÃgtu n;tu. ÃËJo Gþhtuvbtk ytJujt ftuBGþrlMx sq:lt ÍuftuMjtJurfgtyu vK vtuMxbtfo ylu vtujuLzu dtk"e Mbthf vtuMx ftzo «ftrN; fgtuo n;tu. za zubtu¢urxf rhvÂçjf (ÃËJo sbole)lt ytvKt ’uN mt:ult htslir;f mkck" Vuzhj rhvÂçjf (vrùb sbole)le mhFtbKebtk Jæþ «btKbtk biºteÃËKo ntuJt A;tk ðgthu EMx sbolelt vtuMx rzvtxuoLxu dtk"eS rJNule MxuBv hsq fhJtlu jd;e ’hFtM; ltbksqh fhe ’e"e n;e, ßgthu vrùb sboleyu yuf MxuBv hsq fhe n;e. ftuBGþrlMx rcht’helt hrNgt (mturJgux Gþrlgl) ylu nkduhe rmJtg ceò ftuR vK ’uNu dtk"e Mbthf MxuBv hsq fhe lntu;e.

Cth;lt rbºt blt;t mtBgJt’e sq:ltk yÕctlegt, cÕduhegt ylu GþdtuMJtjegtyu vK dtk"eS rJNule rxrfxtu «ftrN; fhJtltu «M;tJ vz;tu B˾âtu n;tu.

1969btk mturJgux Gþrlgl (hrNgt)yu yuf rxrfxle rzÍtRl ;igth fhelu çþFthuMx btufje ytvJtle mt:u Ybtlegt mhfthlu dtk"e Mbthf rxrfx hsq fhJtle Ftm rJlk;e fhe n;e. vhkðþ mtBgJt’e mhBþFðgth rlftujtE mumuMfwlt luð\ðJ nuX¤le Ybtlegl mhfthu ðgthu mturJgux hrNgtle rJlk;elu ybtLg htFe n;e. 1989btk «urm. rlftujtE mimuMfwlu ch;hV fhJtbtk ytÔgt ct’ yt ’uNlt htsfeg Jt;tJhKbtk btuxtu vÕxtu ytÔgtu n;tu. 1990lt EjufNl ct’ m•ttbtk ytJuje jtufNtne mhfthu dtk"eSyu M:trv; fhujt miæ"tkr;f BËÕgtult ÔgtJntrhf yLþmhK rJNulwk lJumh:e rak;l-bll NY fGþO nðþk. 1995btk çþFthuMx mhfthu dtk"eS rJNule Mbthf rxrfx hsq fhJtltu rlKog je"tu n;tu. 1997btk yt rlKog vh ybj VhbtJJtbtk ytÔgtu n;tu.

zuLGþc l’ele ’rûtKu cÕduhegt ylu mtbt ftkXu Ybtlegt ytJujtu Au. nkduhe, btuÕ’tuJt, Gþ¢ul ylu GþdtuMjtrJgtle vtztumbtk ytJuj Ybtlegtle Jm;e mJt cu fhtuz suxje Au. 1861btk btuÕ’tJegt ylu Jtjtaegtltu rJjg :Jtlt vrhKtbu Ybtlegt ltbltu ’uN yÂM;ðJbtk ytÔgtu. «:b rJµGþæ" JF;u x[tÂLmÕJtlegt, çþftuJelt ylu cumthucegt «’uNtu fçsu fhe juJtlt vrhKtbu 1918btk YbtlegtLþk ûtuºtV¤ cb½þ :R dGþk nðþk. ceò rJµGþæ" vAe mturJgux Gþrlgllt «CtJ nuX¤lt yt ’uNbtk mtBgJt’e Ntml M:trv; :Gþk nðþk. mtBgJt’e Ntml mbtvl ct’ 1994btk btÕ’uJegtyu Ybtlegt:e yjd :Jtltu hM;tu vmk’ fgtuo n;tu. ntjlt YbtlegtLþk fwj ûtuºtV¤ 91699 atu.bt. Au.

Cth;le MJ;kºt;tle vatmbe sgk;ele WsJKelt Wvjûgbtk lJe r’Õne Ft;u 15:e 22 rzmuBch 1997 Mþ"e yuf rJµ fûttLþk rVjtxurjf yu¾ÍrcNl (EÂLzgtvuût-97) ytgtusJtbtk ytÔGþk nðþk. yt ;f Ízve jRlu Ybtlegl mhfthu bntðbt dtk"ele BþFtf]r; ’NtoJðþk yuf Mbthf yuLJjv cnth vtzâwk nðþk. ;ult Wvh yuf Ftm vtuMxj fuLmjuNl ytvJtbtk ytÔGþk nðþk. yt vAe yt s yuLJjv Wvh dtk"eSle vatmbe Ãþ½gr;r:lt mkCthKt Yvu ;ubLþk vtux[ux ’NtoJ;tu yuf Ftm vtuMx btfo ytufxtuch 1998btk ytvJtbtk ytÔgtu n;tu. vtuMxj yuLJjvbtk ykd{uS ylu Ybtlegl Ct»ttbtk dt"eSLþk M˺t xtkfJtbtk ytÔGþk nðþk, ‘‘bthwk SJl yu s bthtu mk’uN Au.¥¥