ctuzole vheûttbtk "tgto fh;tk ytuAe xftJthe ytJe ntug ;tu ltmevtm :gt rJlt yt rJfÕvtu ;vtmtu

ytuAe xftJthe ytJe ntug ;uJt rJ¼t:eoytu btxu ftkE ’wrlgtltu yk; ytJe s;tu l:e. ;ubKu rcjfwj ltmevtm :Jtle sYh l:e. cÕfu bt:u nt: ’Rlu cume hnuJtlu c’ju Jæþbtk Jæþ btrn;e yufXe fhe, fthrf’eo mjtnfthtulu b¤elu ;bs ykd; hm jRlu vtu;tlt btxu gtuøg rJfÕv Ntu"e ltkFJtltu Au.

fKtoxfbtk yuzrbNl

fKtoxf ylu bntht»x[btk btLg Rsluhe ylu burzfj ftujuòubtk DKe btuxe mkÏgtbtk cuXftu Wvjç" ntuJt:e ;ubs muÕV-VtgltLm ftujuòultu htVztu Vtxâtu ntuJt:e 50 xft fu ;u:e Jæþ bt¾mo ytÔgt ntug ;uJt rJ¼t:eoytu btxu Rsluh ylu ztp¾xh clJtle W•tb ;ftu b¤e hnu Au. ytvKu ðgtk:e DKt rJ¼t:eoytu yt ftujuòubtk «JuN bu¤J;t ntuJt:e rJ¼t:eolu ðgtk øþsht;e ‘Jt;tJhK¥ b¤e hnu Au. yt:e òu ;btht r’jbtk ftuE yKdb;t ftumobtk òuztgt rJlt ytE.xe. ftuBÃGþxh mtgLm, burzfj, Vtbome suJt ytf»tof ftumobtk òuztJtle "dN ntug ;tu ftuE ÃËJod{n htÏgt rJlt cnthdtb CKJt sJtle ;igthe ntuJe òuRyu. ytsftj mk’uNtÔgJnth ylu JnlÔgJnthlt yðgk; Ízve btdo Wvjç" :gtu ntuJt:e ;bu øþsht;lt ftuÏËKu CKJt òytu fu ctswlt htßgbtk òytu.. ftuE Vhf vz;tu l:e.

yt juFbtk ytd¤ J"Jt vnujt yuf jtjc•te c;tJe ’Wk. ytvKu ðgtk fKtoxf ylu bntht»x[le ftujuòubtk yuzrbNl yvtJJtle fthrf’eo btdo’Noftu rcjtzelt xtuvle sub Vqxe lefégt Au. ;ubtk:e fuxjtf juCtøþ ;•Jtu ytuAt xftyu yuzrbNl yvtJJtle jtja c;tJe ybtLg y:Jt yuf’b fkdt¤ ftujusbtk Qkae Ve :e «JuN yvtJe ’u Au. subtk rNûtKLþk M;h, hnuJtle mdJz Jduhu D½þk leåþk ntug Au subtk:e vtA¤:e vM;tJtltu Jthtu ytJu Au. yt:e ;btb Jtaftulu au;JKe ytvJtle fu mti «:b ;tu bntht»x[-fKtoxfbtk ò;u Vtubo Che «tumum fhtJJtltu «gí fhu y:Jt ftuE «r;»X; ylu ‘suLGþRl¥ btdo’Noflu aftMgt vAe s ;uble bthV; Vtubole «r¢gt NÁ fhtJu. fKtoxfbtk Rsluhe ylu burzfj yÇgtm¢btubtk ‘ftuzuf vheûtt¥ bthV; NY :tg Au. yt vheûtt ctuzole vheûttle ytmvtm ytJ;e ntug Au. yt Wvhtk; fKtoxfbtk Ct»ttfeg jDwbr; ftujuòubtk vK bulusbuLx mextu ytJuj ntug Au. ;u ykdu KRLmle yjd vheûtt juJtg Au suLþk fuL÷ yt J»to:e yb’tJt’ Ft;u ytvJtbtk ytÔGþk nðþk. ytJ;t J»to:e ‘ftuzuf vheûtt¥Lþk fuL÷ vK yb’tJt’btk ytJu ;uJe mkCtJlt Au.

yt cklu vheûttytu yt J»tuo ;bu åËfe dgt ntug ;tu fuxjef ftujuòubtk vubuLx mextu Wvh yuzrbNl bu¤Je Nftg. fKtoxfbtk ytE.xe.ftuBÃGþxh, furbfj suJt ftumobtk vubuLx mextu Wvh Jtr»tof Ve yk’tsu 30 :e 35 nòh suxje ntug Au. yub.ce.ce.yum.btk «JuN bu¤JJtu ntug ;tu J»tuo jtF Yrvgt suxje Ve ntug Au.zuLxj ylu ce.Vtbo rVrÍgtu:uhtvebtk yLþ¢bu 75,000 ylu 40,000 suxje Jtr»tof Ve htFJtbtk ytJu Au. yt ykdu fKtoxf mhfthu Velt "tht"tuhK l¬e fgto Au ;ultu XhtJ fhe ytv;e ntug Au ;uLþk ægtl htFÔþk Dxu. ;ubs y¼;l vubuLx Ve ykdu fKtoxf mhfthltu y¼;l S.yth. yLþmhJtltu hnuNu. Wvh ’NtoJuje Ve Wvhtk; Rsluhe ylu burzfj ftujuòu ‘ztuluNl¥ vK ju;e ntug Au sult ’htu ftumo «btKu htFJtbtk ytJu Au. yºtu WÕjuFleg Au fu, vhkvhtd; Esluhe ftu»to, Vtbome, rVrÍgtu:uhtve rJduhu ftu»tobtk ftuE J"thtLþk ztuluNl ntuðþ l:e. ylu vubuLx Nexlt ’h :e «JuN ytvJtbtk ytJu Au. fuxjef ftujuòu vubuLxrNxlt ’hbtk vK ;usMJe rJ¼t:eolu fLmuNl ytvu Au.

su rbºttu ftuEvK fthKtumh ‘VuRj¥ :gt ntug ;uytu "tu.10lt cuÍ:e fKtoxfbtk atj;t rJrJ" rzÃjtubtbtk yuzrbNl bu¤Je Nfu Au, ;ubtk ytvKu ðgtk l:e yuJt ytE.xe., ftuBÃGþ. mtgLmlt ytf»tof rzÃjtubt Wvjç" Au. fKtoxfbtk lrmOdle vK Zdjtck" ftujuòu ytJuje Au ylu yðgk; ytuAt xft ntug ;tu vK mnujtE:e «JuN b¤e Nfu Au. rJ’uNbtk lmtuole vuhtbuzefj ûtuºtu sch’M; btuxe btkd ntuJt:e cnultu btxu fKtoxfbtk lrmOd CjtbK vtºt Au.

bntht»x[btk yuzrbNl

bntht»x[le Rsluhe ftujuòu ytvKt rJ¼t:eoytulu buhex Wvh «JuN ytvu Au. bntht»x[btk ctuzoLþk rhÍÕx ytJNu vAe yt ftujuòubtk «JuNle «r¢gt NY fhJtbtk ytJNu. øþsht;btk:e DKt c"t rJ¼t:eo bntht»x[ CKJt sR hÌtt Au. ðgtk «JuN bu¤JJtbtk BþÏgðJu cu Vtg’t Au. (1) øþsht; fh;tk vtkauf xft bt¾mo ytuAt ntug ;tu ;blu ðgtk «JuN b¤e Nfu Au. ;uytu btºt PCMlt btfo dK;hebtk ju Au. ctgtujtuSlt bt¾mo dK;hebtk l ju;tk ntuJt:e ;ubtk ytuAt xft ytÔgt ntug ;tu Jtk"tu ytJ;tu l:e. (2) bntht»x[btk «JuN JF;u «u¾xfj vheûttlt øþK WbuhJtbtk ytJu Au su ytvKu ðgtk :ðþk l:e. yt:e ytvKlu mnujtE:e mtht yÇgtm¢bbtk «JuN b¤e Nfu Au. bntht»x[le ònuht; btxu ;bthu BþkcRlt ftuE mkck"elt mkvfobtk hnuÔþk vzu y:Jt BþkcRLþk ftuE ’irlf m;; òu;tk hnuÔþk vzu, ;ubtk bntht»x[Lþk xufrlfj yußGþfuNl rJCtd «JuNle ònuht; «rmæ" fhNu.

«JuN btxu leault mhltbu ÔgJM:t fhJtbtk ytJ;e ntug Au. (1) Jeh bt;t SòctE xufrlfj RÂLMxxâqx (VJTI) yua.yth.bnthsle btdo, btxwkdt, BþkcR-400019 (2) mh’th vxuj ftujus ytuV yuÂLsrlgh´d, BþLNeldh, yk"uhe (JuMx) BþkcR 400058. Vtubo BþkcRle ;btb Rsluhe ftujuòu Wvh:e vK Wvjç" fhJtbtk ytJ;t ntug Au. Jtjeytu vtu;u hm jRlu BþkcRle «JuN «r¢gtbtk ftgoJtne fhu ;u RåAleg Au. ztuluNl Jdh «JuNle yt W•tb ;f dKe Nftg. bntht»x[lt xufrlfj rNûtK rJCtd îtht ykd{uS yFcthtubtk ònuht; ytvJtbtk ytJNu. su ðgtklt ctuzolt vrhKtb vAe nNu su:e ònuht;le htn òuJe.

bntht»x[btk vubuLx mextu Wvh ztuluNlle MBBS, BPSRsluhe yÇgtm¢btubtk «JuN ytvJtbtk ytJu Au. vhkðþ «:b ;bthu buhex «btKu fuÂL÷g «JuN væ"r;btk «gtm fhe juJtu òuRyu. ceswk yu ctc;Lþk ægtl htFÔþk fu ltlt ylu yk;rhgt¤ Nnuhtule ftujuòubtk ztuluNlLþk «btK yðgk; ytuAwk ntug Au. cukøjtuh, ÃËlt, BþkcR suJt btuxt Nnuhtubtk Jæþ ntug Au. B.Pharm, B. Physio, BAMS, MCA, D. Pharm suJt fu ftumobtk ;blu ztuluNl rJlt «JuN b¤e Nfu Au.

luNlj RÂLMxGþx ytuV xufltujtuS

øþsht; htßg cnth ytJuje rhrsgtulj yuÂLsrlgh´d ftujuòu(lÔþ ltb-luNlj RÂLMxGþx ytuV xufltujtuSbtk øþsht;lt rJ¼t:eoytu btxu rlg; :guje cuXftu yltb; htFJtbtk ytJ;e ntug Au. nJu yt ftujuòulu luNlj ELxexâwx ytuV xufltujtuS yuÔþ ltb ytvJtbtk ytÔGþk Au. yÕntct’:e btkze ©eldh Mþ"ele ftujuòubtk ;blu ftuBÃGþxh mtgLm, Rju¾x[turl¾m, ytrfoxufah, Rju¾x[fj, furbfj suJt xtuv rJ»tgtubtk søgt b¤e Nfu Au. J¤e yt cuXftubtk suÔþk Wåþk ztuluNl ytvÔþk vzðþk l:e. òu ;bu Wkae Ve-ztuluNl åþfJe N¾;t l ntu ylu øþsht; cnth dbu ðgtk yÇgtm fhe Rsluh clJtle "dN ntug ;tu yt rhrsgtulj ftujuòu nt:Jde :R vzu Au. rhrsgtulj ftujuòule cuXftu Wvh «JuN btxu ;bthu AIEEE vheûtt ytvJtle hnuNu. yt vheûttlt Mftuhlt yt"thu rhrsgtulj yuLSrlgh´d ftujuòubtk «JuN bu¤;tu ntug Au.

CET-PMTle ;igthe

òu yðgthu yuzrbNl l b¤ðþk ntug y:Jt ;tu DKe Qkae Ve sKt;e ntug ;tu ;bu yðgthu ‘muRV¥ hnuJt btxu ce.yum.me. y:Jt ftuEvK ftumobtk øþsht;btk «JuN bu¤Jelu ytJ;t J»tuo ytJlth fKtoxf-bntht»x[le ftubl yuzrbNlxuMx (CET)le ;igthe yðgth:e NY fhe Nftu. yt vuvhtu ftkE Ftm yDht ntu;tk l:e. ctuzole vheûtt mbfût juJj ntug Au. CETle vheûtt btºt fKtoxflt rJ¼t:eoytu btxu ntug Au ßgthu fKtoxfle MJrlhCh ftujuòu îtht yjd ftuzuf vheûtt gtusJtbtk ytJu Au. yt vheûttle ònuht; ytudMx bneltle ytmvtm ytJe s;e ntug Au ylu ctuzole vheûtt vAe ;u gtuòR òg Au. fKtoxfle vubuLx cuXftu Wvh rlgb Bþsc «JuN bu¤JJt btxu yt vheûtt yrlJtgo dKtg.

burzfjbtk sJtle RåAt ntug ;tu ht»x[eg M;hu r«-burzfj xuMx (PMT)gtuòg Au. ‘øþsht; mbtath¥lt rlgrb; Jtaftulu ;ule òK nNu s. ’uNChle ;btb burzfj ftujuòubtk ;ult btxu 15 xft cuXftu ythrût; htFJtbtk ytJu Au. òu yt vheûtt ;bu vtm :tJ ;tu xftJthelt ftuEvK ct" Jdh ;bu MBBSbtk yuzrbNl bu¤Je ;cec clJtLþk MJÃl ÃËKo fhe Nf. ;ult btxu ;bthu yðgth:e s Mþ÷Z ;igthe NY fhe ’uJe vzu. CET-PMT btxu fuxjef Ftlde mkM:tytu fturakd vK ytv;e :R Au.

AIEEEle vheûtt

fuxjef GþrlJrmoxe AIEEElt Mftuh Wvh «JuN ytvu Au ;u:e ’hJ»tuo yt vheûttle ònuht; cnth vzu ðgthu Vtubo yJMg ChÔþk. yt vheûttbtk mthtu Mftuh ytJu ;tu ctuzole vheûttlt vrhKtble yrlrù;;t:e cae Nftg. ’uN Chle yLg luNlj RrLMx. ytuV xufltujtuS ylu yLg Rsluhe mkM:tytubtk «JuNle Nfg;t vK yt vheûtt:e J"e òg Au.

Ftm WÕjuFleg ctc; Au fu, øþsht; htßglt rJ¼t:eoytu btxu Mþh;btk ytJuje luNlj EÂLMxxGËx ytuV xufltujtuS (NIT) suJe ht»x[g fûttle Wðf]Ð mkM:tbtk 50 xft cuXftu yltb; htFJtbtk ytJu Au. htßg cnthle NIT btk vK øþsht; mrn; ’huf htßglt rJ¼t:eoytu btxu cuXftu ythrût; ntug Au. yt J»tuo subKu AIEEE le vheûtt ytve nNu ;uytu buhex Bþsc rJrJ" NIT btk «JuN bu¤Je Nfu Au. dtk"eldh Ft;u ytJuje ’el’gtj vux[turjgb GþrlJrmoxele cuXftu vh «JuN btxu vK yt vheûtt ytvJe vzu Au. ;u:e AIEEE le vheûttLþk D½þk bn•J Au.

yt J»tuo "tu-12 (mtgLm)btk «JuNujtu rJ¼t:eoytulu Ftm yLþhtu" fu AIEEE le vheûtt yJ~g ytvJe fthK fu NIT Wvhtk; rlhbt, DAIICT suJe Wðf]Ð Rsluhe mkM:tytubtk «JuNle yu btMxh-fe Au. "tu-12 (mtgLm)lt yÇgtmle mt:u AIEEE le ;igthe vK fh;t hnuÔþk.

;uJe s he;u ‘ce¥ øþ{vlt rJ¼t:eoytu btxu ;cec clJt btxu mbd{ ’uNle burzfj ftujuòubtk 15 xft ythrût; cuXftu Wvh «JuN yvtJu ;uJe PMT y:Jt AIPMT (ytuj RÂLzgt r«-buzefj xuMx) vheûttLþk Vtubo yJ~g ChÔþk. ylu MxtLzzo dtEz (ydtWlt «§vºttu mrn;le) Wvh:e yÇgtmle mt:tumt: ;igthe fh;tk hnuÔþk.

ce.yum.me.btk «JuN

htßgChbtk ytJuje rJrJ" mtgLm ftujuòubtk nJu B.Sc.lt Mþk’h yÇgtm¢btu Wvjç" :R dgt Au. ytuAt xft ytJu ðgthu rzÃjtubtk sJtlu c’ju ;bu mtgLm d{ußGþyux :R ltufhele ;ftu J"the Nftu Atu. ce.yum.me.btk ;bu leau «btKult vmk’de¢b:e ytd¤ J"e Nftu Atu. (1) ftuBÃGþxh mtgLmRju¾x[turl¾m ylu rVr;m mbfût NtFtytu (2) ctgtujtuS, btE¢tuctgtujtuS, ctgtu xufltujtuS, RLzhMx[egj ctgtujtuS, ctgtu furbMx[e (3) furbMx[e, RLzMx[egj furbMx[e RLzMx[egj vturjbh Jduhu (4) bu:uburx¾m, MxurxMxe¾m, sqytujtuS Jduhu ce.yum.me.btk jdCd c"tlu yuzrbNl b¤e sJtle N¾â;t Au.

BCA ylu BBAftumo

"tu. 12 (mtgLm)btk DKt ytuAt xft ytÔgt ntug A;tk vK ;bthu ftpBÃGþxh «rNûtK bu¤JÔþk ntug ;tu ;ultu cuMx rJfÕv BCAltu Au.

øþsht; GþrlJrmoxeyu 17 suxje ftujuòulu yt yÇgtm¢b NY fhJtle bksqhe ytve Au. subtk fuL÷eg "tuhKu «JuN ytvJtbtk ytJu Au. ’huf ftujusbtk 50 xft r£ cuXftu, 45 xft vubuLx cuXftu ylu 5 xft yul.yth.ytE. cuXftu Au. yt yÇgtm¢btu ajtJ;e ftujuòulu vmk’delt ¢b «btKu leau Bþsc ’NtoJe Nftg (1) yua.yuj.ftujus ytuV ftubmo (2) S.yuj.yum. RÂLMxxâqx ytuV ftuBÃGþxh yuÂÃjfuNLm (3) "bormkn ’umtE RÂLMxGËx ytuV ftuBÃGþxh yuÂÃjfuNLm, lrzgt’ (4) yuj su ftujus ytuV ftuBÃGþxh yuÃjefuNl (5) mtub-jrj; RÂLMxxâqx ytuV ftuBÃGþxh yuÂÃjfuNLm (6) lJøþsht; ftujus ytuV ftuBÃGþxh yuÂÃjfuNLm (7) aeblCtE vxuj RÂLMxxâqx ytuV ftuBÃGþxh yuÂÃjfuNLm (8) mJo rJ¼tjg mkatrj; ftujus, dtk"eldh (9) jtufbtLg ftujus ytuV ftuBÃGþxh yuÂÃjfuNLm. øþsht;le yLg GþrlJrmoxeyu vK BCAlt ftumo bksqh fgto Au. mtihtÐ[ Gþrl.btk ceyumme(ytRxe)ltu ftumo atju Au subtk burhxlt "tuhKu «JuN yvtg Au.

yt Wvhtk; bulusbuLxLþk rNûtK bu¤JÔþk ntug ;tu ;bu BBAltu ftumo jR Nftu Atu. ðgth vAe MBAvK :R Nftg Au. btuxt Nnuhtubtk ytJuje GþrlJrmoxe mkjøl ftujuòubtk btuxt «btKbtk BBAlt yÇgtm¢b Wvjç" Au.

ntuxj bulusbuLx yÇgtm¢btu

yb’tJt’btk ytJuje ht»x[eg M;hle ntuxj bulusbuLx mkM:t RÂLMxxâqx ytuV ntuxj bulusbuLx, fuxrhkd yuLz LGþrx[Nl, ftuct mfoj, dtkæteldh Ft;u "tu. 12 vAe ºtK J»toltu btLg rzÃjtubt Rl ntuxj bulusbuLx fuxrhkd xufltujtuS yuLz yuÃjtRz LGþrx[Nlltu ftumo atju Au. yt ftumobtk «JuN vheûtt jRlu yuzrbNl ytvJtbtk ytJu Au.

yt Wvhtk; mtiht»x[ GþrlJrmoxe mkjøl rJJuftlk’ RÂLMxxâqx ytuV ntuxuj bulusbuLxbtk ntuxuj bulusbuLxltu rzd{e ftumo atju Au.

yt Wvhtk; me. Íuz vxuj ftujus JÕjC rJ¼tldh Ft;u ntuMvextjexe yuLz x[tJuÕm- xqmo bulusbuLxltu ceceyu (ytulmo)ltu y¼;l ftumo mY :gtu Au ftujusle ònuht; ylJgu Vtubo ChJt rJathe Nftg FY. yt rmJtg øþsht;btk yuf vK btLg ftumo l:e btxu ftuEvK Ftlde ftumobtk òuzt;t vnujt mtu JF; rJath fhe juJtu.

nturbgtuvu:e- ytGþoJu’

ytGþJuo’lt yÇgtm¢btubtk «JuN ykdu øþsht; mbtathbtk ònuht; «rmæ" :tg Au. nJu ;tu ytGþJuo’ Vtbomeltu ftu»to vK Wvjç" :gtu Au.

ytvKu ðgtk ytJuje nturbgtuvu:e ftujuòubtk dtu"ht, ytKk’, mtJje, bnumtKt, Jztu’ht, Mþh; ylu htsftuxbtk ytJuje nturbgtuvu:e ftujuòubtk BHMSylu DHMSbtk yuzrbNl mnujtR:e b¤e Nfu Au.

dtu"htle Ntb¤tS nturbgtuvu:e ftujus ylu Mþh;le våaemdht ftujusbtk DHMSle yLþ¢bu 100 ylu 50 cuXftu Wvjç" Au. Wvhtu¾; ;btb rJfÕvtu aftm;t vnujt yuf ctc;ltu Ïgtj htFòu fu ßgtk Mþ"e øþsht;btk s ftuEvK Rsluhe ’t.;., rmrJj, Jtuxh bulusbuLx, ytE.me., xuûxtEÕm Jduhubtk yuzrbNl b¤ðþk ntug ðgtk Mþ"e jR juJtbtk Jtk"tu l:e. øþsht;le ;btb N¾â;tytu ck" sKtg vAe s cnthdtble ftujus btxu «gí fhJtu òuRyu.

lrmOdltu yÇgtm¢b

ytvKu ðgtk B.Sc. (lrmOd)ltu ftumo yb’tJt’ Ft;u Wvjç" Au. yt ûtuºtu fuxjef MJrlCoh lrmOd ftujuòu vK yÂM;•Jbtk ytJe Au. ;uble btLg;t ylu yÇgtmle mJj;tu aftmelu Vtubo Che Nftg. fKtoxf, bntht»x[ rJ.le lrmOd ftujuòubt vK ztuluNl rJlt mnujtE:e B.Sc. ftumobtk «JuN b¤e Nfu Au.

suytu B.Sc.btk «JuN bu¤Je l Nfu ;uytu slhj lrmOdbtk «JuN bu¤Je Nfu Au. òu fu yt ftumobtk mtbtLg «Jtnlt rJ¼t:eoytu «JuN bu¤Je Nfu Au. vhkðþ rJ¿ttl«Jtnlt rJ¼t:eoytulu yrd{b;t ytvJtbtk ytJu Au. ;btht rsÕjtle rmrJj (mhfthe) ntuÂMvxjbtk:e slhj lrmOd yuLz rbzJtEÍhelt rzÃjtubt ftumobtk Vtubo b¤e NfNu. yt ftumobtk òuztJt ÃþY»t Wbu’Jthtu vK yhS fhe Nfu Au. yb’tJt’ ylu CtJldh mhfthe ytGþJuo’ef ntuÂMvxj Ft;u ytGþrJo’uf lrmOdltu Mþk’h ftumo Wvjç" Au. mkMf]; htÏGþk ntug ;tu yt ftumo ykdu yJ~g rJathe Nftg.

NCERTbtk B.Sc. B.Ed.

luNlj ftWÂLmj ytuV yusGþfuNlj rhmao yuLz x[urlkd (NCERT) btk "tu. 12 (mtgLm) vAe ztghu¾x ce.yum.me., ce.yuz.lt ftumobtk yuzrbNl bu¤Je Nftg Au. yt ftumobtk ’huf htßgtu btxu yltb; cuXftu ntug Au ylu "tu. 12 mtgLmle buhexlt yt"thu «JuN ytvJtbtk ytJu Au. rNûtKlt rVÕzbtk buÚm ylu mtgLmlt xeah ;hefu WßsJ¤ CrJ»g Au. ;u:e ;bu ath J»toltu yt ELxud{uxuz ftumo fhe ce.yum.me. ylu ce.yuz. yub zcj d{ußGþyuxle v’Je bu¤Je Nftu Atu.

"tu. 12 mtgLmlt rJ»tgtubtk 45 xft (SC/ST btxu 40 xft) btfom ntug ;tu ;bu «JuN ykduLþk Vtubo Che Nftu Atu. ;bthu rVr;m / ctgtujtuS mtgLm øþ{vbtk vmk’de «btKu «JuN bu¤JJtu ntug ;tu ;u Bþsclt btfomle dK;he fhJtbtk ytJNu. yt ykdule rJMð\; ònuht; ‘VwjAtc¥ htsftuxbtk ;t. 1/5/2006lt htus «rmØ :E Au. ;ub A;tk vK Jæþ rJd;tu btxu leault mhltbu mkvfo fhe Vtubo Che Nftg.

r«Lmevtj, rhrsgtulj EÂLMxxâqx ytuV yußGþfuNl, NCERT, ~gtbjt rnÕm, Ctuvtj - 462 013 (b.«.) Vtul lk. (0755) 2661301 - 305.

Wvhlt mhltbu ‘‘r«ÂLmvtj, rhrsgtulj EÂLMxxGËx ytuV yußGþfuNl, Ctuvtj¥¥lt ltbltu Yt. 30ltu vtuMxj ytuzoh / zebtLz z[tVTx ylu ;btht mhltbtJt¤wk 3 x 10 mu.be.Lþk Yt. 5le rxrfx jdtzuÕþk fJh btufjJt:e Vtubo / «tuMvu¾xm b¤e NfNu.

~þk ;bu øþsht;le cnthle ftujusbtk yuzrbNl juJtLþk rJathe hÌtt Atu?

(1) su ftujusbtk «JuNLþk rJathe hÌtt ntu ;u yu.ytR.me.xe.E. ylu su ;u htßglt Wåa xufrlfj rlgtbfle btLg;t b¤uje Au fu ln´ ;u aftme juÔþk.

(2) ;blu v’Je fR GþrlJrmoxele b¤Nu ;ule Ftºte fhe juJe.

(3) bntht»x[le Rsluhe ftujuòubtk ytJuje vubuLx mextu Wvh 50 xft:e Jæþ bt¾mo æthtJlthlu ;btb ftujuòubtk ztuluNl rJlt «JuN b¤e Nfu Au.

(4) fKtoxfle ftujuòubtk vK x[urzNlj Rsluhe ftumo, Vtbome, rVrÍgtu., ce.me.yu., bulusbuLx Jduhubtk ztuluNl ntuðþk l:e. fuxjef ftujuòu (’t.;. lJtu’gt zuLxj ftujus, htgåþh) zuLxjlt ftumobtk vK ztuluNl rJlt «JuN ytvu Au. yuxÕþ s ln´ vhkðþ ;usMJe rJ¼tr:oytulu Yt.2.50 jtF Mþ"e mhfthu rl"tohe; fhuje Vebtk MftujNev ytvJtle vK òudJtR Au. Jæþ rJd;tu btxu lJtu’gt zuLxj ftujusle yb’tJt’ ftgtojg- yrCjt»t ftuBvju¾m, lnuÁldh vtmu, ytkctJtze, yb’tJt’ Vtul- 26613302ltu mkvfo mt"e Nftg.

(5) ;bu su yusLx bthV; «JuN bu¤Je hÌtt ntu ;u rJµmleg Au fu fub ;u D½þk bn•JLþk Au.

(6) vubuLx mex Wvh fuxÕþk vubuLx mhfthu XhtJuÕþk Au ;u òKJt btxu yusLx/ ftujus vtmu:e bntht»x[-fKtoxf mhfthltu XhtJ btkde aftmKe fhJe.

(7) cnthdtble ftujustubtk yuzrbNl ju;tk vnujt ò;u sRlu ðgtkle ÔgJM:t ylu RL£tMx[fahle aftmKe fhe juJe ðgtklt cnthlt rJ¼t:eoytultu yrC«tg vK YcYbtk bu¤Je Ftºte fhe Nftg.