fiVe ytÍbe - yt yjdthe Ntghltk de;tu mkde;«ubeytu f’ta ¾âthug ln´ ÇËju

V¾; ºtK-ath J»tolt dt¤tbtk ylòl EL’eJh, «’evS, nmh; sgÃþhe, bshwn, «ub "Jl, yje mh’th òVhe ylu ytlk’ cûte 10 bu 2002lt r’Jmu fiVe ytÍbeyu rJ’tg je"e ðgthu 1957btk øþhw ’•tle rVÕb ftdÍ fu Vqj btxu yubKu s jFujt yuf de;lt Nç’tu gt’ ytJu Au.

’uFe Íbtlu fe gthe

rcAzu mCe cthe cthe

¾ât jufu rbjuk yc ’wrlgt mu

ytkMþ fu rmJt fwA vtm ln´

gt Vqj ne Vqj :u ’tbl buk

gt ftkxtu fe Ce ytm ln´

b;jc fe ’wrlgt mu mthe

rcAzu mCe cthe cthe...

fnuJtg Au fu W•th «’uNlt ytÍbdZ rsÕjtlt yuf ltlfzt dtb bsJtklt yuf rNgt vrhJthbtk 15 òLGþythe, 1920lt htus y;nh nwmil rhÍJe yuxju fu fiVe ytÍbeltu sLb :gtu. ‘fnuJtg Au fu' yuÔþk jFJtLþk fthK yu Au fu Ïþ’ fiVelu vtu;tlu sLblt J»to rJNu yJZJ n;e ðgthu MJtCtrJf Au fu ytvKu ;tu Ft;heÃËJof fkE l s fne Nfeyu. yu ;tu V¾; yuxÕþk fnu;t & nwk øþjtb Cth;btk sLBgtu, ytÍt’ Cth;btk µtm jE hÌttu Awk ylu mbtsJt’e Cth;btk bheN.

dÍj jFJtLþk ;tu fiVe ytÍbeyu 11 J»tole ôbhu s NY fhe ’e"uÕþk, vK yubLþk vnuÕþk rVÕb de; hatGþk 1951btk. rVÕb çþÍr’j btxu jFtgujt yu de;lt Nç’tu n;t.

htu;u htu;u øþÍh dE ht; hu

ytE gt’ ;uhe nh ct; hu

l´’ Ce buhe l buhe ntu mfe

htu fu Nclb Ce l gn db "tu mfe

:e buk ;uhe vh l ;uhe ntu mfe

htu;u htu;u øþÍh dE ht; hu

ðgth vAe cnw cuxe, øþjcnth, mFe ntr;b, ntr;bctE fe cuxe, lt;t, gnw’e fe cuxe Jduhu yluf rVÕbtubtk de;tu jFJtle ;f b¤e. ’eDo fthrf’eo ’hrbgtl yubKu jdCd 200 rVÕbtubtk de;tu jÏgtk. yubltk fuxjtkf ybh de;tu...

J¾;lu rfgt ¾ât nm´ rm;b, ðþb hnu l ðþb nb hnu l nb - ftdÍ fu Vqj (1957), ciXu nik hn øþÍh vu r’j ft r’gt sjtyu, Ntg’ Jtu ’’o òlu, Ntg’ Jtu jtux ytgu - atjem r’l (1959), òlu ¾âtk ZqkZ;e hn;e ni gu ytkFu BþÍ buk, htF fu Zuh buk Ntujt ni l rakdthe ni - Ntujt ytih Nclb (1961), htn cle Ïþ’ bkrÍj, veAu hn dE BþÂ~fj, mt: òu ytyu ðþb.... - ftunht (1964), ntufu bsçËh BþÍu Wmlu Çþjtgt ntudt, Ính åËvfu mu ’Jt òl fu Ftgt ntudt - nfef; (1968), cnthtuk buht SJl Ce mkJthtu, ftuE ytyu fn´ mu GËk Ãþfthtu... ytFhe ht; (1966), "ehu "ehu baj yu r’j-yu cufhth, ftuE yt;t ni... - yLþvbt (1966), ðþBnthe ÍwÕV fu mtyu buk Ntb fh Õþkdt - ltirlntj (1967), rbju l Vqj ;tu ftkxtu mu ’tuM;e fh je, yltuFe ht; (1968), gu ’wrlgt gu bnurVj buhu ftb fe ln´, buhu ftb fe ln´....- neh htkÍt (1970), aj;u - aj;u GËk ne ftuE rbj dgt :t, mhuhtn aj;u aj;u... - vtfeÍt (1971), yts mtuat ;tu ytkMþ vh ytgu BþÆ;uk ntu dE BþMfwhtgu... - nkm;u ÍÏb (1973), nh ;hV cm gne yVmtlu ni, nb ;uhe ytkFtu fu ’eJtlu ni... - rnL’wM;tl fe fmb (1973), btlt ntu ðþb cun’ nkme, yimu çþhu ;tu nb Ce ln´...- xqxu rFjtilu (1978), ðþb E;lt òu BþMfwht hnu ntu, ¾ât db ni rsmftu Awvt hnu ntu - y:o (1982)- sj;t ni c’l, Ãgth fe Czfe ni mh-yu -Ntb mu sj;t ni c’l - hrÍgt MþÕ;tl (1983), ytluJtjt fj Ef mvlt ni, øþÍht nwyt fj cm yvlt ni - rVh ;uhe fntle gt’ ytge (1993)

fiVe ytÍbeLþk Ejb ylu rVÕb cklubtk ltuk"vtºt «’tl Au. yubltk de;tubtk yuf rJath, yuf yrCÔg¾;, yuf ¢tkr;, yuf ;tft; ylu yuf rVjtumtuVe òuJt b¤u.... fiVeLþk jFtK nkbuNtk y:omCh hnuðþk. rVÕbe de;tule rmåGþyuNLmlu vK ;uytu vtu;tlt de;tu îtht y:omCh cltJe ’u;t.

fiVe yuf ¢tkr;fthe Ntgh n;t ylu AuJx Mþ"e yuble yu s ytu¤F yubKu ò¤Je htFe. neh htkòlt de; gu ’wrlgt gu bnurVjbtk yu ytd¤ fnu Au.

Wl ftu Ïþ’t rbju ni Ïþ’t fe rsLnuk ;jtN

BþÍftu cm Ef Íjf buhu r’j’th fe rbju...

rVÕb nfef;lt yuf de; fh ajuk nb rV’t òl-ytu-;l mtr:gtubtk yu jFu Au rsL’t ’ulu fe Y; htus yt;e ln´ nwMl ytih E~f ’tultuk ftu hwmJt fhu Jtu sJtle òu ÏËk buk lnt;e ln´ yts "h;e cle ni ’wÕnl mt:egtu ‘nfef;'le s yuf lÍb ntufu bsçËh Bþsu Wmlu Çþjtgt ntu dgt JtM;Jbtk fiVele yL’uNu ltble lÍbltu yuf rnMmtu Au, su yubKu DKt mbg vnujtk jFuje. yubtk yubKu fÌtwk Au... hwn ciaul ni yuf r’j fe yrÍg; ¾ât ni r’j ne Ntujt ni ;tu gu mtuÍ-yu-bntuçc; ¾ât ni.

Jtu BþÍu ÇËj dE Emfe rNftg; ¾ât ni hks ;tu gu ni rfhtu htu htu fu Çþjtgt ntudt yt lÍb rJNu yublt sbtE òJu’ yÏ;h fnu Au, ‘yt lÍbu ;tu ’wrlgtlu ’eJtlt fhuje yu JF;u ybu ;tu ÃËht swJtl vK lntu;t :gt, vK yt lÍbu ybthtbtk swJtl :Elu r’jlt mtu’tbtk ctS bthe sJtltu yuf swMmtu «dxtJujtu.'

fiV fnu;t, mbtsJt’e rnL’wM;tl btxu nwk btºt BËf«uûtf cle hnuJtlu c’ju yuf mirlf clelu SJllt ’huf ;c¬u GþØ Fuj;tu hÌttu Awk.

AuÕjtk DKtk J»ttuo:e ;uytu BþkcElu c’ju vtu;tlt dtb ytÍbdZbtk s n;t. yu fnu;t, ‘‘BþkcEbtk nwk l ntuW yult:e f~þk Lþfmtl l:e :E hÌtwk, vK btht dtblu :E hÌtwk Au.' yubKu ðgtk hM;t cltJztÔgt. fLgtytu btxu Nt¤t FtujtJe. ctujeÔËz rJNu yu AuÕju yuJt yrC«tg vh ytÔgt n;t fu, ‘‘yuf sbtltbtk rVÕbtubtk rVÕb bufmo n;t, ytsu ble bufmo ytJe dgt Au. yu JF;btk rVÕbtulu ‘ytxo' Yvu BËjJJtbtk ytJ;e, ytsu ;ulu yuf fthtucth mbsJtbtk ytJu Au.

yubltk ÃþM;ftubtk Íkfth (1943), ytrFh-yu Nc (1947), ytJtht mÍ’u (1973) ylu 1992btk «ftrN; ‘mhbtgt'ltu mbtJuN :tg Au. yt Wvhtk;, ‘buhe ytJtÍ Mþltu' ltbu rVÕbe de;tultu yuf mkd{n Au.

fiVe ytÍbelu W•th «’uN W’wo yft’be ylu mtrnðg yft’belt ÃþhMfthtu:e lJtsJtbtk ytÔgt n;t. yt Wvhtk;, mturJgux juLz lnuhw ÃþhMfth, yurNgl juFftu btxultu jtuxm ÃþhMfth, dtrjc ÃþhMfth ylu r’Õne yft’be ;ub s r’ÕneLþk N;tç’e mLbtl vK «tÃ; :gtk n;tk.

fiVe ytÍbelt rv;t V;un nwmul rhÍJe sbel’th n;t. ylu bt;tLþk ltb nðþk, fleÍ Vt;btk. fiVelt Dhbtk sbel’thele mt:u mt:u Ntghe vK :;e. ;uytu vtka CtEytu n;t. fiVe mnw:e ltlt. ytbtk yuf CtE Ntgh n;t. Ïþ’ yublt yçct vK Ntgh n;t.

fiVe fnu;t, ‘Ntghe ;tu blu btht jtunebtk b¤e Au, vK htsler; ¾âtk:e ytJe yu l:e mbòðþk.' yubKu fÌtwk fu nðþk fu, ‘‘ytÍt’ele a¤J¤ JF;u jFlti ytJelu nwk lnuhwSle ftukd{um vtxeobtk òuztgtu ylu yn´:e s btht SJlbtk EL¾jtce Ntgheltu W’g :gtu. yu sbtltbtk vkrz; lnuhw ybtht Ãgtht jezh n;t, su Jt;tu ;tu btuxe btuxe fh;t, vK fh;t yu s fu su dtk"eS fnu;t. yblu swJtrlgtytulu yu ’tihbtk dtk"eSLþk yrnkmtðbf ytk’tujl d¤u lntuðþk W;hðþk vK, ytsu jtdu Au fu, yu rJlt Cth;lu ytÍt’e l b¤e ntu;.'

fiVelt vrhJthbtk vðle Ntif;, Ãþºt ctct ytÍbe ylu ÃþºtJæþ ;lJe ytÍbeltu mbtJuN :tg Au. yuble Ãþºte Nctlt ytÍbelu vtu;tlt rv;t vh DKtu dJo Au. fnu Au, yts:e yz"e m’e vnujtk ftuE Ntgh yule bnuçËctlu hmtuztbtk ftb l fhJtle mjtn ytvelu, vtu;tle lÍbbtk ;ulu vtu;tle mt:u mt:u atjJtle Jt; fhuje. ylu nwk mtûte Awk fu yu Jt; leCtJe. yubKu fnuÕþk...

‘WX buhe òl buhu mt: ne ajlt ni ðþÍu,

f÷ yc ;f ;uhe ;JtheF lu òle ne ln´,

ðþÍbuk Ntuju Ce ni cm y~f rVNtle n´ ln´,

ðË nfef; Ce ni r’ja~v fntle n´ ln´

yvle ;theF ft WlJtl c’jlt ni ‘ðþÍu'.