rzMfJhe

mtih bkz¤lu mhn’tu fuxje Au?
MËhsle ytK ¾âtk Mþ"e?

ytvKt mtihbkz¤le mhn’ ¾âtk ytJe? mtihbkz¤lu ~þk yuf s mhn’ Au? mtihbkz¤lt rvkztu su MËgo Vh;u vrhC{bK fhe hÌtt Au ;ultu AuÕjtbtk AuÕjtu rvkz ßgtk Ãntukau Au ðgtk mtihbkz¤le mhn’ ytJuje Au? yt ylu ytJt «§tult W•th Ftu¤Jt mtihbkz¤lu vth yJftNgtllu btufjJt òuEyu. yt ’w»fh ftb Au fthKfu ytxjt jtkctk yk;hu Ãntukau ðgthu Ã\ÚJelu mk’uNtu btufje Nfu ;uxjt «btKbtk ;ule cuxhe SJk; hnuJe òuEyu. mtihbkz¤lu vth MËgoltu ÃËh;tu «ftN ;tu Ãntukau ln´. ytxju ’qh:e ;tu MËgo yuf ;tht suJtu ’uFt;tu ntug. htmtgrKf cuxhelu vK ;ule bgto’t Au. ;u:e ntj ;tu LG˾jgh Qsto:e atrj; cuxheltu rJfÕv l:e.

ytv½þk mtihbkz¤ ytvKtk ;thtrJµ (duju¾me)ltu Ctd Au. mtihbkz¤ fh;tk ;thtrJµ ;tu ylufd½þ rJNt¤ Au. mtihbkz¤le mhn’u Ji¿ttrlftu òKe Nfu fu mtihbkz¤ ylu ctfelt ;thtrJµ Jåau fuJe ytk;hr¢gt :tg Au? ytvKtk ;thtrJµlu ytftNdkdt fnu Au.

vtgtulegh-10 ylu vtgtulegh-11 gtltu mtihbkz¤lu vth dgt Au vK mtihbkz¤le «:b mhn’ vntukau ;u vnujtk mkfu;tu btufj;t ck" :gt n;t. vtgtulegh-10ltu AuÕjtu mkfu; 2003btk b¤ujtu ßgthu ;u Ã\ÚJe:e 82 Fdtu¤eg yufb ’qh nðþk ylu vtgtulegh-11ltu AuÕjtu mkfu; 2000btk b¤ujtu ßgthu ;u Ã\ÚJe:e 54 Fdtu¤eg yufb ’qh nðþk. (Ã\ÚJe:e MËgolt mhuhtN yk;hlu yuf Fdtu¤eg yufb fnu Au.) vtgtulegh-10 1972btk btaole ceS ;theFu Ã\ÚJe vh:e AtuzJtbtk ytJuj. yt gtltu ;tu ‘BËkdt¥ :E dgt Au. vhkðþ Jtugush-1 ylu Jtugush-2 gtltu vtmu nsw yvuûtt Au. ºtem J»to vnujt Jtugush-1yu øþY ylu Nrlle Jtxu Wztl Che n;e. ;ule rJYæ" r’Ntbtk Jtugush-2yu luvåGþl ylu Gþhulmle Jtxu Wztl Che n;e. Jtugush-1 gtl vtka mÃxuBch 1977 ylu Jtugtuush-2 gtl Jembe ytudMx 1977lt AtuzJtbtk ytÔgt n;t. ;ublu su d{ntult yJjtufltu juJtlt ftb mtukvJtbtk ytÔgt n;t ;u ;ubKu yLþ¢bu 1981 ylu 1989btk ÃËht fgto n;t. nJu ;uytu mtihbkz¤le mebtlu ;jtNJt dr; fgto fhu Au. yn´ «§ yu Au fu mtihbkz¤le mebt fE?

MËgo btºt «ftN ylu dhbeLþk Wðmsol fh;tu l:e vhkðþ JesfKtuLþk vK ;eJ{ Ízvu Wðmsol fhu Au. ;ulu mtihvJltu fnu Au. ;u ;ule mt:u åþkcfeg ûtuºtlu vK jE òg Au. ;u cLlu b¤elu MËgo Vh;u yuf rJhtx åþkcfeg vhvtuxtu hatg Au. ;ulu ‘nerjgtu-MVegh¥ fnu Au. ;ultu ytfth rJNt¤ y©wrck’w suJtu Au.

mtihvJltu JesfKtule æJrl fh;tk J"thu Ízvu MËgobtk:e atuvtm Jnu;e yuf l’e mbtl Au. ;ule Ízv yuf mufLzlt 400 rfjtubexh Au. MËgolt åþkcfeg ûtuºt mt:u Jnu;tk ftuEvK yLg ;hkd fh;tk ;u J"thu Au.

mtihbkz¤Lþk yJftN FtjeFb l:e. ;u:e ;ubtk vK æJrllt ;hkdtu «mhu Au. æJrlle mtihbkz¤btk Ízv yuf mufLzlt 50 :e 70 rfjtubexh Au. (ytvKu òKeyu Aeyu fu ~ËLgtJftNbtk æJrl «mh;tu l:e.) mtihbkz¤btk æJrl «mhu Au. vhkðþ ftuE çËb vtzu ;tu ceòu ftuE mtkC¤e Nfu ln´. fthKfu mtihbkz¤Lþk btægb yðgk; vt;¤wk Au ;ub ftuEvK æJrl ;hkdltu fkvrJM;th y:to;T ;eJ{;t yðgk; bk’ ntug Au.

ytvKu òuGþk fu MËgo ylu mtihbkz¤ ytvKt rJhtx ;thtrJµ ytftNdkdtltu Ctd Au. yk’tsu yuf jtF J»to jtdu Au. ;ule mtbu «ftNlu MËgo:e Ã\ÚJe Mþ"e Ãntuka;t «ftNlu btºt jdCd mJt ytX rbrlx s :tg Au. MËgole d{nbt¤tlt AuÕjt d{n luvåGËllt mhuhtN yk;hu Ãntuka;t «ftNlu jdCd mJtath fjtf jtdu Au. ßgthu yðgthu Jtugush-2 gtl yuxju ’qh Au fu ðgtk:e «ftNlu Ã\ÚJe Mþ"e vntuka;t ytNhu ati’ fjtf jtdu Au. ;ub A;tk ;uKu MËgole mebtytu JxtJe l:e. ;u vh:e yuxÕþk mbS Nftg fu MËgole mebt mtihbkz¤lt AuÕjt d{n Mþ"e mbtÃ; :;e l:e. vhkðþ ;ult:e yr; ’qh Au. MËgole mebtytu ‘rºtM;heg¥ Au yt M;htu mbsJt MËgo ylu ytftNdkdtLþk vgtoJhK òKÔþk òuEyu.

ytvKu òKegu Aeyu fu MËgo ylu mtihbkz¤ ytvKtk rJhtx ;thtrJµlt Mþûb ykN Au. mtihbkz¤lt d{ntu ylu rvkztu MËgo Vh;u «’rûtKt ;tu fhu Au vhkðþ MËgo vK ytvKt ;thtrJµ ytftNdkdtlt fuL÷ Vh;u «’rûtKt fhe hÌttu Au. ytb MËgo ylu mtihbkz¤ ytftNdkdtbtk dr; fhe hÌtt Au. ytvKu òuGþk fu MËgobtk:e W’TCJ;t JesfKtu sulu ‘mtihfKtu¥ fnu Au ;u y©wrck’w ytfthltu rJNt¤ dtu¤tu hau Au. MËgo, mtihbkz¤lt rvkztu ylu mtihfKtu yu cæþk s ytftNdkdtbtk MËgo mt:u dr; fhu Au. ceS ctsw:e su ytftNdkdtbtk dr; fhu Au ;ubtk yuf yk’ts «btKu yufmtu ycs ;thtytu Au (ceò yuf yk’ts «btKu vtkamtu ycs ;thtytu Au) ylu yluf rvkztu Au ;u FtjeFb l:e. ;ubtk vK ytk;h;thtfeg JesfKtu yuxju fu rJµfKtu ytJujt Au. rJµfKtu ;tu yðgk; Nr¾;Nt¤e Au ylu atubuh ;eJ{ Ízvu dr; fh;tk ntug Au. yt rJµfKtult bntmtdh Jåau:e MËgole ftVjtu dr; fhu Au òKu fu subtk btuòk WA¤;tk ntug ;uJt mBþ÷btk yuf ntuze dr; fhe hne Au. MËgole sub ytd¤ J"u Au ;u ;ult Aze’th yuJt mtihfKtu ;ule ytd¤ ylu ytmvtm dr; fh;t Fukat;t ntug Au. J¤e mtihfKtulu vK vtu;tle dr; ntug Au. MËgo sub ytd¤ J"u Au ;ub yt mtihfKtu ytk;h;thtfeg fKtu mt:u òuh’th y:ztbK vtbu Au. ;ult:e ‘«Dt;t d{tu¥ hatg Au ;ulu ykd{uSbtk ‘Ntuf-£LxTm¥ fnu Au.

MËgole ytK ßgtk Ãþhe :tg Au yuxju MËgoltu «CtJ ßgtk ytumhe òg Au ;u rºtM;heg mhn’tu Au. ;ubtk «:b ytJu Au ‘ykðg «Dt;¥. ;ulu ykd{uSbtk ‘xbeoluNl Ntuf¥ fnu Au. ;ubtk mtihvJltule Ízv Dxe òg Au. ;ule ceS ctsw su mhn’ltu rJM;th Au ;ulu ‘MËgtoJhK¥ fnu Au. ykd{uSbtk ;ulu ‘nerjgtuNev¥ fnu Au. ;ubtk mtihvJltu ÂM:h :E òg Au. ylu ytk;h;thtfeg JesfKtu ;ult btdobtk:e rJarj; :tg Au. ºteS mhn’lu ‘"Lþ «Dt;¥ fnu Au. ykd{uSbtk ;ulu ‘ctu-Ntpf¥ fnu Au. ;ubtk ytk;h;thtfeg JtGþle Ízv æJrlle Ízv fh;tk "ebe :tg Au. ytb «:b mhn’lt rJM;thbtk "ebt vzujtk mtihfKtu ylu ºteS mhn’lt rJM;thbtk "ebt vzujt rJµfKtu ;u cLlule Jåau ytJujt MËgtoJhKbtk b¤u Au ðgthu mtihfKtu ÂM:h :E òg Au ylu rJµfKtu rJarj; :tg Au. ytb MËgtoJhK yuJtu rJM;th Au ßgtk MËgoltu «CtJ ÃËhtu :tg Au ylu ;thtrJµ ytftNdkdtltu «CtJ NY :tg Au.

«:b mhn’u mtihvJltu Ãntukau Au ðgthu ;ule Ízv Dxelu mufLzlt 150 rfjtubexh suxje yuxju fu yz"e :E òg Au ylu ;u MËgtoJhKbtk ytftNdkdtlt yLg ;thtytubtk:e ytJ;t JesfKtult vJllt Ítukft mt:u C¤u Au. Jtugush-2 «:b mhn’lu vth fhe dGþk Au ylu MËgtoJhKbtk «JuNuj Au. ðgthu ;uKu ;eJ{ Ízvu dr; fh;tk yt JesfKtult vtka btuòkltk ~\kdtu vh ºtembe ytudMx 2007 ylu 1je mÃxuBch 2007lt htus WAéGþk nðþk. yuf ;htvt fu ltift vh ftuE mtnrmfle y’t:e ‘mrVOd¥ fGþO nðþk. yt yÇgtmLþk yuf ;thK yu ytÔGþk fu ydtW "thJtbtk ytJuj ;uxjt «btKu mtihvJltu «:b mhn’ vth fh;e JF;u "ebt vzât l n;t. Jtugush-2 MËgo:e 84 Fdtu¤eg yufbtu ’qh «:b mhn’ mt:u y:ztguj. Jtugush-1 ;ult fh;tk yuf ycs btEj MËgo:e lSf «:b mhn’ mt:u y:ztguj. Jtugush-2 «:b mhn’ mt:u MËgo:e 94 Fdtu¤eg yufb ’qh y:ztguj nðþk (Ã\ÚJe:e MËgolt mhuhtN yk;hlu yuf Fdtu¤eg yufb fnu Au.) cLlu gtltu vhMvh rJYæ" r’Ntbtk dr; fhe hÌtt Au. yuf gtl btxu «:b mhn’Lþk yk;h lSf ylu ceò gtl btxu ’qh ntug ;u ymbrbr; Au. ;ultu y:o yu :gtu fu mtihbkz¤ atuvtm ytJujtu «:b mhn’ltu rJM;th mbrbr; "htJ;tu l:e yuxju fu ‘mebux[efj¥ l:e. ytftNdkdtbtk dr; fh;t mtihbkz¤lu JntK mt:u mhFtJeyu ;tu ;u W•th ;hV lbuÕþk Au. ;uLþk ’rûtK ;hVLþk ftXwk J"thu ytk;h;thtfeg vJllt «CtJ leau Au. vhkðþ mJtj yu Au fu ytFt mtihbkz¤le yt ÂM:r; Nt btxu :E ntug? yuf mbsqr; yu ytvJtbtk ytJe Au fu ytk;h ;thtfeg åþkcfeg ûtuºt mtihbkz¤lt ’rûtK dtu¤t"o vh Jæþ òuh:e "¬tu bthu Au.

Jæþ yuf vrhKtb yu òKJt béGþk fu MËgtoJhKLþk ;tvbtl ’N jtF ykN fuÂÕJl ntuJtle yvuûtt n;e. ;ult c’ju yuf jtF:e cu jtF ykN btÕËb vzâwk. ytb vtka:e ’N d½þk MËgtoJhK Xkzw btÕËb vzâwk. Fdtu¤ rJ¿ttleytulu Nkft Au fu yJftNbtk:e ytJ;t rJµ rfhKtuyu vtu;tle Ízv J"thJt MËgtoJhKbtkle Qstole ‘atkragtdehe¥ fhe nNu! yjc•t yt vrhKtbtubtk ytvKlu hm vzu ;uÔþk l:e. ytvKu ;tu yuxjwk òKegu fu yts:e ºtem fh;tk J"thu J»ttuo vnujtk Ã\ÚJe:e Wztl Chuj Jtugush-2lu MËgo-Ã\ÚJe Jåault yk;h fh;tk 84 dKt yk;hu mtihbkz¤le «:b mhn’ vth fhe Au ylu ;u MËgtoJhKbtk ytd¤ sE hÌtwk Au. E.m. 2015btk ;u AuÕje mhn’ vth fhNu. ;u 29600 J»to vAe ;usMJe ;tht Ôgt"le lSf:e vmth :Nu.

Top