ni mc mu bæþh Jtu de; SLnu, nb ’’o fu MËh buk dt;u ni....

;j;-2.....

nfef;btk r’jev btxu ;j;ltu DtuMx JtuRm ;igth fhlth yrlj rcµtm n;t, ‘yg r’j BþÍu yime sdn ju aj sntk ftuE l ntu.¥ gm. ;j;lt ztRntzo- VpLmbtk vnuÕþk ltb yrlj ’tLþk s ytJu. yu s r’jevfwbth ylu bæþctjt btxu rVÕb ‘;htlt¥btk yubKu fBvtuÍ fhuÕþk yt m’elt ©u»X 10- vifelt Gþdj de;tubtkLþk yuf ‘melu buk Mþjd;u ni yhbtl, ytkFtu buk W’tme AtE ni¥ ytsu g fuxÕþk beXzwk jtdu Au ?

yub ;tu yuf sbtltbtk ;j; bnuBþ’ btxu mael’uJ cbol vK C/o n;t. ;j;u vtu;u ònuh fhuÕþk yuLþk yts Mþ"eLþk mJo©u»X de; cbol ’tLþk rVÕb ‘Mþò;t¥Lþk ‘sj;u ni Sm fu rjgu¥ nðþk, vK vtAwk ftkE Jtkfw vzâwk ntug yuxju ;j; Vhe lthts :;t, ‘...nt yuf sbtltbtk cbol ’tltu jtzftu nwk n;tu, vK ;bu ;tu òKtu Atu... cbol ’tlt jtzftytu cçcu r’Jmu c’jtg Au !¥ ;bthtbtk:e cnw ytuAtyu mtkCéGþk nNu vK rVÕb ‘yhbtl¥btk yubKu ;j;lu ‘sj;u ni...¥ fh;tk g D½þk Mþk’h de; ‘Chb ;uhe JVtytuk ft bext ’u;u ;tu ¾ât ntu;t¥ ytÃGþk nðþk. ’uJ ytlk’ btxu vK ;j; rVx cume òg yuJe nJtytu rVÕb ‘xu¾me z[tRJh¥btk ‘ògu ;tu ògu fntk, mbÍudt ftil gntk¥ vAe WzJt jtde n;e. ;j; bnuBþ’lt JVt’th mkde;fthtubtk ythtb:e mrjj ati"heLþk ltb vnujt ºtKbtk ytJu. m¾mum vK ceòytu fh;tk mrjj’tyu ;j;lu Jæþ yvtJe. fuxfuxjt mV¤ de;tu ? ‘R;lt l BþÍmu ðþ Ãgth cZt¥, ‘ht;lu ¾ât ¾ât ÏJtc r’Ftgu¥, ‘Íwbu hu, lejt ykch Íwbu, "h;e ftu åËbu hu¥, ‘ytnt rhbrÍb fu gu Ãgthu Ãgthu de; rjgu¥, ‘gu buhu yk"uhu Wòju l ntu;u ydh ðþb l ntu;u buhe Í´’de buk¥, ‘ytkMþ mbÍ fu ¾âwk BþÍu, ytkF mu ðþblu deht r’gt...¥ nS cu-ath ÏËc òKe;t hne s;t nNu lu blu gt’ lrn ytJ;t ntug, vK Nkfh- sgrfNlu g Vqj lrn ;tu Vqjle vtkFze suxjtu «mt’ ;j;lu ytÃgtu fnuJtg. ‘yk"u sntl fu, yk"u htM;u, ògu ;tu ògu fntk¥, ‘yg buhu r’j fne ytuh aj¥ ylu aje ftil mu ’um, øËsrhgt ðþ ms"s fu¥ mhm fBvturÍNLm n;t.

yu JF;u ;j;Lþk ftujft;tbtk btuxwk ltb nðþk. yuKu dtgujt ctkdjt de;tu òuh vfzu s s;t n;t. ðgtk vtAwk yu ;j; ;hefu lrn, vK ‘;vlfwbth rmknt¥ ;hefu ytu¤Ft;t. BþkcE ylu ftujft;t, cLlu ’rhgu ntuze nkfthJtLþk fthK vK yuble ytuAe mV¤;tLþk ntug. yublu btRfle mtbu vnujeJth WCt htFJtltu gN Vpbm ’tmøþÃ;t-c{"mo vifelt fbj ’tmøþÃ;tlu (ceò Mþcwj ’tmøþÃ;t) Vt¤u òg Au.

vK òKfthtult b;u, ¥60 Jt¤tu ’tgftu ÃËhtu :;tk s ;j; vK ÃËht :Jt ytÔgt fthK fu, nJu lJt sbtltlt mkde;btk ;j;lt Zejtk de;tu atju yub lntu;tk. nJu rh"b ylu cexTm vh yt"trh; VtMx de;tultu sbtltu ytÔgtu n;tu. ‘ytu nrmlt ÍwÕVtukJtje òlu sntk¥btk ;j; ¾âtk:e atju ? yjc•t, ytJlthe Ch;e òuE Ïþ’ yuKu s ægtl rVÕbe de;tubtk:e nxtJelu dÍjtu Wvh fuÂL÷; fhJt btkzâwk nðþk ylu ’urF;e he;u ltul-rVÕbe dÍjtu s dJtg.

ytvKu c"tk dÍjlt drK;tu ftkE òKeyu lrn, vK òKlthtytu yub fnu Au fu, ;bthu ~þØ ylu mt•Jf btftole ymje dÍjtu mtkC¤Je ntug ;tu ;j; bunBþ’le dÍjtu mtbu RJl øþjtbyje fu bnuk’enml fu sdS;lt ftuE aKt g l ytju. ytÔþk fnulthtytu ytvKtk fh;tk dÍjtu rJNu :tuzwk J"thu òK;t ntuJt:e btRf yublu g ytvÔþk vzu. yuble Jt; ;tu mtae n;e fu, yt c"t dÍj-dtgftu btxu dÍj ;tu yuf nr:gth nðþk. yu cntlu yublu vtu;tle dtgfe c;tJJtle n;e, yu rnmtcu yubKu dtguje dÍjtubtk Nç’ fh;tk MËhLþk bn•J J"thu nðþk, mtrnðgle lrn vK mkde;le NtMºttu¾;;t J"thu n;e, dtgfele nhf;tu n;e, ;tltu, Bþfeoytu fu vÂçjf- bltuhksf;tLþk ;•J rJNu»t nðþk. dÍjlu Fhe ’t’ yult Nuhtubtk ytJ;t hr’V-ftrVgtytu Wvh b¤u. ;j;le dÍjtu ytvKlu ~þØ MJYvu b¤e, subtk Nç’ bnðJltu n;tu, dtgfe ln´. y’tgde ylu bltuhksllu je"u ’t’ b¤u, yubtk gN dÍjlu lrn, dtgflu b¤u Au, ßgthu ;j;u dtguje dÍjtubtk mh¤;t AJtE s;e. ‘htu htu ce;t SJl mtht¥, ‘¾ât R;lt Ce yr"fth lrn¥ fu ‘yt dR rVh mu cnthu yt dE¥ (ºtKug Figtblt fBvturÍNLm) ylu ‘øþløþlt;u nwyu dt;u nwyu ò;u nik¥ ;:t htd ’hcthe ylu ctduµhelt rb©K:e cluje dÍj ‘ntuXtuk mu øþjrVNtk ni Jtu, ytkFtu mu y~fcth nb¥ suJe dÍjtu btKJt btxu mh¤;t DKe Fvbtk ytJe Au. Dxlt ftiðþfle fnuJtg fu, hurNgtu BËfJt sEyu ;tu ;j;u rVÕbe de;tu fh;t dihrVÕbe de;tu J"thu dtgt ntug yuÔþk jtdu. ytkfztu jdCd yZemtu Wvh òg Au. mt:u mt:u rnk’w Jtkaftultu SJ vK c¤u, yuÔþk g ftkEf :Gþk Au, ;j;u ytxytxjt ltul-rVÕbe de;tu, dÍjtu, lÍbtu, lt;, fÔJtje, vtrfM;tl btxu dtgujt vtrfM;tl vhM;elt de;tu dtJt A;tk, ;j; f’ta yufbtºt dtgf n;t, suKu ‘btuhe C¾; buk ~gtb mbtgu, bik htÏþ. vjfl ftuh¥ suJt yuft’-cu Csltu ct’ fh;tk ftuE C¾;de;tu dtgt l:e. N¾â Au, yublu vmk’de lrn b¤e ntug. ceS ctsw BþnBb’ hVeyu Cth;lt ftuE vK, RJl rnk’w dtgf fh;tk g ylufdKt rnL’w Csltu ylu ’uNC¾;lt de;tu dtgt Au, ;u yuxju Mþ"e fu yu s øþltn mcc, hVe mtnuclu Sk’deCh vtrfM;tlu vtu;tlu ðgtk ytJJt lntu;t ’e"t.

rVÕb - ‘b"h RÂLzgt¥Jt¤t ytvKt øþsht;e bnuçËcFtl ylu mtrnh Õþr"gtlJe yt s fthKu mLbtlvtºt Au. bnuçËcFtlle btuxt Ctdle rVÕbtu gt’ fhtu, ‘ybh¥, ‘b"h RÂLzgt¥ fu ‘ml ytpV RÂLzgt¥ yubtk CdJtl Nkfhle BËr;o ytJu, ytJu ylu ytJu s. buk yts Mþ"e òuguje ©u»X 10- rnL’e rVÕbtubtk yuble rVÕb ‘ml ytpV RÂLzgt¥btk Cth; bt;t «ðgu bnuçËcFtlle C¾; ytkFtubtk vtKe jtJe ’u ;uJe vrJºt jtdu Au. DKtlu nS gt’ nNu fu, r’jevfwbth åþM; BþÂMjb ntuJtlu fthKu, rVÕbtubtk vK f’e rnk’w CdJtlle BËr;o mtbu Íq¾âtu lntu;tu fu nt: òuzât lntu;t, sult:e rFòElu yuf sbtltlt yult Sdhe ’tuM; ytub«ftNu rVÕb ‘ytÍt’¥ vAe ftgb btxu r’jevfwbth mt:u ¾âthug ftb lrn fhJtle «;e¿tt je"e n;e. AuJxu J»ttuo vAe rVÕb ‘dtuve¥btk ytub«ftNle Nh;tu vh r’jev rnk’w CdJtlle BËr;o mtbu ÍqfJt ylu «Ktb fhJt ;igth :gtu, vAe s ytub«ftNu yule mt:u ftb NY fGþO nðþk. ytub«ftNltu ’tJtu yuJtu n;tu fu, rVÕbtu fu Jdh rVÕbtubtk ybu rnk’wytu RMjtble Rßs; fheyu Aeyu, ;tu BþÂMjb fjtfthtuyu vK ’huf "bole Rßs; fhJe òuEyu.

mtrnh vK de; jFu ðgthu ¾âthug rnk’w- BþÂMjblt Cu’ htÏgt l:e. yuKu ;tu vtrfM;tl ytFuytÏþk F¤C¤e òg yuÔþk ytd Íhðþk ’uNC¾;Lþk de; yt s ;j; bnuBþ’ vtmu dJztÔGþk Au. Nç’tu swytu, ‘‘;tf; mu Íqft ju ftuE nbuk, gu ftb lrn ytmtl, gu òl ju vtrfM;tl, xeÃþ fe abf;e ;ud ni nb, yswol ft ’nuf;t ctK, gu òl ju vtrfM;tl...¥¥ vAe ;tu ybthe vtu¤egt Ct»ttbtk Jntj:e yulu ‘mtrnhegtu¥ fnelu FCu Qkafe jEyu yuJe mKmK;e Jt; mtrnhu yt s de;btk ;j; vtmu dJztJe Au, ‘dihtuk fu mnthu hts fhu, Ïþ’ yvle ytÍt’e vh, Jtu jtud l jnuht vtgukdu vhab (æJs) fÂ~bh fe Jt’e vh. btkdu xuLftu ft sFb, fwA ’uh ft ni bunbtl, gu òl ju vtrfM;tl...¥

nt. ykd; he;u ;j; bunBË’ ftibe btlmlt lntu;t. yuble r’fhe mtrclt rnk’wlu vhKe Au - htsuL÷ htKt, su cLlu nS nbKtk Mþ"e yb’tJt’lt vtjzebtk hnu;t n;t. ;j; bunBË’ fuxjt me"t mt’t RLmtl n;t, ;ule yuf Dxlt bthe lsh mtbu cle n;e. yb’tJt’le MvtuxoTm ¾jcbtk (btuxu Ctdu ftuE ¥74- ¥75le mtj ntuJe òuEyu.) yubltu ftgo¢b gtuògtu, ðgthu ;uytu dpx vh ytÔgt ylu MxtVu yuble vtmu rxrfx btkde. ;uytu :tuzwk AqÃþk nMgt ylu ‘rxrfx ;tu buhu vtm lrn ni...¥ fnelu QCt hne dgt. yt ;tu rVÕbtultu ytvKtu NtuF yuxju nwk ytu¤Fe dgtu. buk ;h; MxtVlu feæþk, ‘‘yhu C¥E... ytblu sJt ’tu, lrn ;tu yt Ntp s lrn :tg !¥¥ sJtcbtk bthu suÔþk MbtRj òuRðþk nðþk, ;uÔþk ytvelu ;uytu yk’h dgt ylu vAelt mtzt ºtK fjtflu MvtuxoTm ¾jclt buBchtu ytsu mtzt ºtK ’tgft vAe g ÇËÕgt l:e.

;j; yuf’b Juj-z[uMz ylu zemLx- mtuVTx vmoltrjxeJt¤t btKm. nt:btk rmdthux yu ;tu ytRzuÂLxxe- ftzole btVf htF;t. Bˤ ;tu jFltilt, yuxju y’c ylu ;unÍec vK rmdthuxle sub SÔgt ðgtk Mþ"e yuble mt:u lu mt:u s hne. jFlJe fq;to- vtgòbt ylu c{tLzuz ~Ëx yuble Ftmeg; n;e. AuÕjt r’Jmtubtk yublu F;hltf vtrfoLml-zermÍ :gtu, yubtk yubltu yJts J"thu æþ{sJt btkzâtu. me"t cume l Nfu ylu SC ;tu;ztJt jtde. ;cfftu yu vK ytÔgtu fu, ctujJtLþk mkÃËKo ck" :Gþk. ze«uNl ÃËhe btºttbtk ytJe dGþk, yuxju Dhle cnth vK lef¤JtLþk ck". su btKmlt yJts vh mkde;Lþk Cth;eg sd; ztujðþk nðþk, ;u vtu;u fkX s øþbtJe cuXt. Jt;ltu y:o yu :gtu fu, NhehLþk B\ðGþ :Gþk yu vnujtk blLþk B\ðGþ ;tu ¾âthLþk :E å˾âwk nðþk. ;t. 9be bu 1998yu yt mhm fjtfthu AuÕjtu ’b ;tuzâtu.

(Jæþ ytJ;t ykfu)