yltÔ\;
’wcE ytuÕz
buSf, dtuÕz buSf, mtuÕz buSf!
‘ytvKu òu Er;ntm msoJtu nNu,
;tu CrJ»g ;hV bex btkzJe vzNu. ylu CrJ»g ytvKt Mþ"e vntukau,
yu vnujt ytvKu yult Mþ"e vntukae sJtLþk Au! (Je ~þz yu«tua
VTGþah, rcVtuh VTGþah yu«tuaeÍ ym!)¥
’wcElt Ntmf ylu mkGþ¾; ythc ybeht;lt
JtEm «urmzuLx NuF btunBb’ rcl hNe’ bÉqblt ògLx mtEÍ Vtuxtud{tV
mt:u yt yubLþk ¾Jtpx ònuh nturzOd ;hefu ’wcEbtk ͤn¤u Au. ’wcEbtk
yufu yuf ntuxj, ’wftl, ctux fu fthbtk vK NuF btunBb’ bÉqblt
’tZeJt¤t Vtuxtud{tVTm lshu azu Au, ylu ytvKt ’tZe"the
BþÏgbkºte lhuL÷ btu’e yltgtmu gt’ ytJe òg Au! ’wcEbtk
htòNtne Au, yuxju NuF mtnucle fwhrlN xTJuLxe Vtuh ctg muJl còJJtbtk
ytJu yu MJtCtrJf Au. f’ta yt ¾JtuxuNl vK ftuE ytgt;e Gþhturvgl
Mbtxoc{uElu s jFe ’eæþk nNu. vhkðþ, "th’th MþJt¾âtule
ymh yult Nç’tu:e l:e :;e. yu Nç’tultu JtM;Jbtk ynumtm
:tg, yuJt ybjefhK:e :tg Au. xeb rcÂÕzkd ykdu dtk"eS ftuE mt’wk
Jt¾â ctuju, ;tu vK ¾Jtpxucj ¾Jtpx Au. fthK fu, yubKu yu m¾mumVwje
fhe c;tJuÕþk Au ylu ftuE «tuVumh veyuaze r:rmm AvtJu ;tu vK yu dtuchdum
btxuLþk htp bxerhgj Au!
1833:e bÉqb ztgluMxe ’wcE vh
hts fhu Au, ylu AuÕjt :tuzt mbg:e FhuFh bÉqb rmrlgh ylu swrlgh (NuFmtnucle
BþÏg cudbtult 17 mk;tltubtklt ltlt nB’tllu GþJhts cltJtgtu
Au.) FhuFh CrJ»glu ’wcEle "h;e vh J;obtlbtk W;the hÌtt
Au, yu fçËjÔþk vzu! ’wcEbtk yðgthu rJµLþk Wkatbtk Wkåþ Mx[¾ah
xtJh ‘çþso ’wcE¥ ;igth :E hÌtwk Au. yt jFtg Au ðgthu 629
bexhle WkatEyu vntukaelu ;tEvuE, fwytjtjBÃþh ylu xtuhuLxtule Bþêe
Wkauhe Ebth;tu Wvhtk; yburhftlt ltu:o ztftuxtlt xeJe xtJhlu ytuJhxpEf
fhe åËfujt çþso ’wcEltu xtJh nJt mtbu xfe hnu btxu Vqjvtk’ze
suJe rzÍtEl:e cltJJtbtk ytÔgtu Au. yult 160:e Jæþ bt¤ nNu (nheVtu
òKe l òg btxu VtElj lkcmo fnuJt;t l:e!) 3,30,000 Dlbexh ftuk¢ex,
3900 burx[f xl Mxej ylu 1,42,000 M¾Juh bexh fta:e cl;tu yt Ntl’th
rblth 5,000 ftb’thtu mÃxuBch 2009 Mþ"ebtk Ãþhtu fhe ltFu
yuJtu yk’ts Au. yubtk yr;Ng jfÍwrhgm yuvtxobuLxTm Au, su rcz
ytuvl :gtlt btºt 8 fjtfbtk çþf :E dgt Au. rJµrJÏgt; rzÍtElh ßgtuseogtu
yhbtle ðgtk fuxjtf VTjtphle ntpxj FtujJtlt Au. 7 bexh «r; mufLzle
hV;th:e Wvh s;e rjVTxTm vK Au!
çþso ’wcE òu Jrxofje sd;Lþk Qkatbtk
Qkåþ ctk"ftb ntug, ;tu yule mtuzâbtk s nturhÍtuLxje rJµLþk
btuxtbtk btuxwk (JtEzuMx) ctk"ftb ’wcE Nturvkd btujLþk
:E hÌtwk Au! rJµLþk mti:e btuxwk yuhvtuxo ;tu yLzh fLMx[¾Nl Au s!
ylu rJµle mti:e btukDe muJlMxth ntuxj çþso yj yhc vK! rJµltu mti:e
btuxtu ylu rzÍlejuLzlu x¬h bthu yuJtu raÕz[l yuBGþÍbuLx vtfo ‘’wcEjuLz¥
vK "b"tufth dr;yu ;igth :E hÌttu Au!
fwA ytgt mbs buk? ’wcE vtmultu
ytuEj Mxtuf ;tu DKt J»ttuo:e rhÍJobtk Au. ylu yFt;e ’uNtubtk
AÃvh Vtzelu yblabl JhmtJlth vux[turjgblt fqJtytuLþk vK :tuzt ’mftytubtk
;r¤Gþk ’uFtJtLþk Au. yuxju ydtW:e s ’wcEyu x[uf auLs fhelu
cæþk s Vtufm xwrhÍb zuJjvbuLx vh ytÃGþk Au! ’m yuJtk ytf»toKtu
QCt fhtu fu sd;Chlt jtuftu m;; ytJelu vimt Fauo, ylu Nnuhle mB\rØbtk
J"thtu fh;t hnu! yu btxu yuf’b btuzlo, øjtucj yuLz rjchj
btntuj QCtu fhJtu vzu. su "boåþM; dKt;t EMjtrbf Ntmftu ftuE
s AtuA fu mkftua rJlt fhe hÌtt Au. ’wcElt BþMjebtu btxu Nrhg;
ftuxo Au. vK yu Dhltu btbjtu Au. «Jtmeytulu btusbò ytvJtle Au, "btuov’uN
fu "bo«ath lrn!
’wcEbtk mtbtLg he;u rcÍlum fhJtu
ntug ;tu vK ‘luNlÕm¥ dKt;t yturhSlj ythc/cu’qEltulu vtxolh
htFe htugÕxe åËfJJe VhSgt; Au. cnthlt jtuftulu vhbulLx rmrxÍlrNv
b¤;e l:e. ’wcEle fwj Jmr;lt 17.11% s yt luNlÕm Au. yu jtuftu
’wrlgtle ftuE vK Atufhelu vhKe Nfu, vK yult vrhJthle ftuE Atufhe
ceò ’uN fu "bobtk jøl fhu ;tu yuKu vr; mt:u ftgb btxu
J;l Atuze ’uÔþk vzu! yt ybeht;eytu yr;"ltZTg Au. ctujatjbtk
yÕx[t btuzlo cl;t òg Au. Nhc;e ytkFtubtk ytFtu ltiftftVjtu zqctze
’uJtLþk bl :tg, yu V¾; çþhFtbtk:e s rmbjtlt mVhsl suJe øþjtce
ðJat mt:u ’uFtg vK yu ‘ytçgt¥ (çþhFt suJtu Mºteytultu
z[um)lu ægtl:e swytu ;tu yk’h SLm vK ’uFtg!
yule Ju, vK ’wcEle fwj Jmr;btk
42%:e Jæþ ;tu Cth;egtu Au! sqlt sbtltbtk yj-Vtne’elt rfÕjt
vtmu rJfmujt ’wcEltu rJftm s Cth;lu ytCthe n;tu. yubtk g øþsht;eytu
ßgtk vntukågt Au, ðgtk mB\rØle Atu¤tu jnuhtE Au. fuLgt ntug, furjVturlogt
ntug, BþkcE ntug fu ’wcE! ’wcEle mtulecòhLþk ztghu¾x flu¾Nl
htsftux mt:u Au. btuhthSCtEltu Mbdrjkdle slu;t suJtu ‘dtuÕz
fkx[tuj¥ltu Gþd yM; :E dgtu ntuJt A;tk ylu ntujbtrfOd ytJe dGþk
ntuJt A;tk nsw g øþsht;e «Jtmeytulu ’wcElt ‘atuÏFtk mtult¥Lþk
C{tbf ytf»toK hnu Au. (ctg " Ju, c{tLzuz Ejufx[turl¾m ytExubbtk
mrJom MJ’uNbtk s b¤u, ylu c"e s aelbtk s buLGþVu¾azo ntug
A;tk g mM;tlt ltbu yuLþkg FukatK ’wcE s;t «Jtmeytulu hnu Au!)
48 J»to:e ’wcEbtk mtultltu Juvth
fh;t JgtuÔ\Ø øþsht;e Jlbt¤e’tm fnu Au ‘‘ybu ftuE
vhef:tle sub yt Jdztbtk rJftmltu Jhmt’ :;tu òugtu Au. yimu
Jimu fimu fimu ntu dgu! yn´ c"t ;nuJthtu WsJtg Au. vK JefyuLz
øþY-~þ¢ltu hnu Au. hrJJth ythtbltu lrn, ftbltu r’Jm Au. hbÍtlbtk
vtuhck’hlt c{tñKtule btultuvtuje "htJ;t huMxtuhtk ck"
hnu vK vtmoj vntukae òg. ’wcELþk btuzuj rmkdtvtuh vh:e «urh;
:Elu rc{rxN MxtEj:e rJfmtJtGþk Au.¥¥
Fsqhlt Jtrzgtbtk mtuLþk AqvtJelu atk’elt
yt’tl «’tl btxu NY :guje ’tKatuhebtk:e ’wcEle
dtuÕz btfuox rJfme Au. 90% øþsht;eytult FCt vh s yule abf’bf
atju Au. yuf mbgu :ðþk ‘vjo ztErJkd¥ (btu;e btxu bhSJt) yðgthu
Dxðþk atju Au. çþso ’wcE xtJhle vzFu ylu çþso yj yhc ntuxjle
mtbu ;:t yuvtxobuLx ntuxj ntcohle ctswbtk LGþgtufolt bulnxlle MxtEjbtk
‘’wcE bhelt¥le yuf Cvft’th ddlåþkce yuvtxobuLxTmle
xtWlrNv rJfme Au. ßgtk fuxjtf rcÂÕzkdbtk Extjelt Jurlmle sub ctux:e
sE Nftg Au. cu cuzYblt VTjuxLþk Ctzwk mJt jtF r’hntb:e Jæþ
ntug yuJt ’wcE bheltbtk vK ybeh øþsht;eytule «tuvxeoÍ Au. ’wcE
bheltle nJtbtk XtXbtXle mt:u yuf fzf beXe ÏË~çË ytJu Au...
vK yturV~gje sule Jt; xwrhÍblt rmvnmtjthtu
fhe l Nfu, ylu ylyturV~gje sult rJlt xwrhÍb rJfme l Nfu yuJe bnuf
ntug Au ht;htKeytule ! gm, Gþ duMz Rx htRx - ltRxjtRV ! BþkcEbtk
Cju ztLm cth «r;ckr"; hÌtt, yulu x¬h bthu yuJt ’uNe bmtjtbtk
RLxluNlj rb¾m suJt ztLm cth ’wcEle ht;tulu hkdcuhkde cltJu
Au. yuf ctswk ‘rÍkf¥ ylu ‘ntzo htuf¥ suJt r«rbgb cth Au
ßgtk yuLx[e £e Au, vK rz[Lfmlt CtJ cuLf yuftWLxbtk yCtJ vu’t
fhe Jdh ve"u s ;Bbh aZtJe ’u ;uJt ntug Au. ytJe VtRJMxth
ntuxjtule rzMftu jtWLsbtk btuxu Ctdu dtuht rJ’uNeytu ytJu Au.
cuVtb clelu ltau Au, JMºttu VdtJu Au. fuxjtf cth ;tu he;mh «tuÂMxxGþx
rvfyv vtuRLxTm Au. QCt hntu ylu rz[Lf jtu yuxju cuLf jtul ytuVh
fh;t Vtul ftujle btVf Vtuhulle jjltytu J´x¤tJt jtdu ! rVjeveltu,
juculeÍ.. rfmb rfmblt ’uNtult yjtg’t ztLm cth.
yt ntujeÔËz xtRv rJµlu mbtk;h yuf
ctujeÔËz c{tLz M\rÐ Au subtk fbmel ftrbleytu mu¾me rmVtul mtze:e
jtu-fx Mfxo- xtuv Mþ"elt RLJtRrxkd z[urmÍbtk ‘¾ât ’uF;t
ni¥:e jElu ‘mt; mnujegt Fze Fze¥ Mþ"elt de;tu vh r:hfu
Au. fNeN ltble yuf ztLmhu yuf ztLm cthbtk ‘Cedu ntuX ;uhu¥
vh ltrdlle btVf ftgtlt J¤tkftu jaftJelu jtRJ ltulMxtuv ztLm vhVtuboLm
ytÃGþk, yu òugt vAe fhtuztult Fauo ~Ëx :;t rVÕbe ytRxb mtukøm rV¬t
jtdu ! ’wcEbtk ztLm cth ;hV Ntml ytkF ytzt ftl fhu Au vK WA¤elu
Atufheytu vh vimt WztzJtle bltE Au. mtbtLg he;u nòh r’hntbltu
yuf ‘¢tWl¥ (nehtsrz; ;ts) Fhe’e Nftg, su cthbtk ftb fh;t
yuxuLzLx (subtk Atufheytu vK ntug Au.) ;bu suxjt r’hntb ytvtu
yuxje JF; lta;e nwMlvheytult jjtxu yztze ytJu ! yuxjt r’hntb
yulu Ft;u sbt ! lbKe, ltswf, lNeje ylu lbfel Atufheytu ’wcEle
ltRx jtRVbtk Ã\ÚJe vh v:htgujt rm;tht suJe ntug Au. fuxjef V¾; ztLm
fhelu s;e hnu Au. ltu nuLfe vuLfe. fuxjef ‘ftb òu ðþb atntu,
’tb òu nb atnu¥lt ;heftlu yLþmhu Au. vK ztLm ylu rz[Lfle WLbt’f
bnurVj htus ht;lt 12:e 3 Xuf XuftKu htuNl :;e ntuJt A;tk ¾âtkg ¾âthug
vkdtctS :;e l:e !
‘‘Atufhele aem yuxju ’wcEltu
mti:e dkCeh yvht" !¥¥ :tuzt J»ttuo ydtW s øþsht;:e ’wcE
vntukaujt ylu ‘øþsht; mbtath¥ ðgtk bkdtJelu vK yåËf Jtkågt
rJlt sublu WkD l ytJu yuJt Jtaf GþJtl rvGþ»t vthuF ftuLVezLm:e yt
btrn;e ytvu Au. ‘‘;bu cæþk s fhe Nftu. nt:btk nt: ltkFelu
Vhtu fu fBbhbtk nt: J¤dtzelu. xqkfe a¨e vnuhelu Vqxvt: vh Vhtu fu
MJerbkd ftuMåGþb vnuhelu cea vh yt¤tuxtu. vhMvhle mkbr; ntug ;tu
mht ònuh rfm fhtu fu ntuxjlt Ybbtk sE ztuLx rzMxcoLþk vtrxGþk ÍwjtJe
Nftu vK yuf Mºtele vhrbNl ntug ;tu ylu ðgthu s. ftuE vK ûtKu ftuE
vK Mºteyu b’’le çËb vtze fu Vrhgt’ fhe... vAe yu
cth ztLmh ntug ;tu vK ÃþY»tle ;ðft¤ "hvfz :tg. M:trlf ntug
;tu fzf mò ylu cnthltu ntug ;tu vnujt suj, vAe ftgbe ’uNrlftj
!¥¥ juzeÍ btxu ’wcEbtk juzeÍ z[tRJhJt¤e rvLf fjhle Mvu~gj xu¾me
vK atju Au !
ylu yt Atvt¤Jt rlJu’ltu l:e ’wcRlt
«tud{umLþk yt rm¢ux buSf Au. yn´ mukfztu slmuJf lu;tytu l:e. mtW’e
yhurcgtle btVf nòhtult vrhJthlu mtaJJtbtk:e lJht l :ltht htòytu
l:e. ytu:turhxe muLx[jtRÍz Au ylu sÂMxmltu ;ðft¤ ;:t szcumjtF ybj
:tg Au ytÏþk Nnuh mJuojLm fubuht leau Au. ftuE vK Dxlt ÕËkx:e ytuJhMvez
z[tRrJkd Mþ"ele yubtk Íejtg òg Au, ylu ’kzltu ybj :E òg
Au. ’wcE atuÏÏþkaKtf Au. fthK fu rmdthuxlt XqkXt fu d¤Vtu f~þk
vK ònuhbtk Vukftu ylu vfztJ ;tu 500 r’hntbltu ’kz Au !
ylu ;tuzctS fhltht ftg’tlt hFuJt¤tultu y;tuv;tu b¤;tu l:e !
mòle "tf rJlt ¾âthuf ltdrhf rNM; s¤Jt;e l:e !
btxu s rJµlt 50 xtualt Nnuhtubtk ytJe
dguÕþk ’wcE «dr;le dr; s lrn, r’Ntbtk vK Jl-yv Au. yðgthu
yn´ £e x[uz Ítul suJt ltujus rJjus, rbrzgt rJjus, RLVtu rJjus cle
hÌtt Au. ßgtk ytRceyub:e, btR¢tumtuVTx, htuRxmo:e ceceme c"t
s xu¾m £e Mfebbtk vtu;tle ògLx yturVmtu Ftuje rcÍlum J"the
hÌtt Au. ztcuhe Atv ’uFtJtu fhJtle xtu¤tNtne ;tu yn´ Au s lrn.
mti:e Jæþ ytbkºtK Wåa rNûtK ytv;e Vtuhul GþrlJrmoxeÍlu yvtE hÌtwk
Au. dJlobuLx GþrlJrmoxebtk ftujusbtk Atufht- Atufheytu yjd cumu
Au yub ;tu ytuhfwx fu VumçËf suJe zurxkd btxu Mþvh vtuÃGþjh mtu~gj
luxJrfOdle mtRxTm vh yn´ ftgbe «r;ck" Au. RÍhtgujle mtRxTm
vK òuE Nft;e l:e. VuNl xeJe yhurcgt suJe auljtu vK muLmhrNv leau
atju Au. nt, øjtume jtRVMxtRj buduÍeLmlt Cth;le btVf ybeht;lt x[uLze
JÍoLm mu¾me ;mJehtu mt:u yJujucj Au ylu «tRJux GþrlJrmoxeÍbtk Atufht-
Atufheytu mt:u cumu Au, lu g’tf’t «ubbtk vK vzu Au. jøl
fhJt btxu slhje ÃþY»tu Mºtelu 1,00,000 r’hntb suxje hfb (nf
yu bnuh ?) ytvJe vzu Au ! yuft’ rfjtule dtuÕz ßJujhe vK Fhe
! ßgtk mhfth FtKe-veKe Jes¤elt xu¾m l ju, A;tk ’tuj; Vtx- Vtx
:;e ntug, ðgtk ytxjtu Fao ;tu vtumtg lu ! yk;u ;tu cudb vtA¤ s ltKtk
JtvhJtlt Au lu ! yub ;tu d{tbeK ythctu c"e ÍtfÍbt¤ vtA¤ QkxLþk
jtjlvtjl fhJtle mkMf]r; xftJe htFu, btxu mhfth jtF r’hntblt
RltbJt¤e fubj humLþk vK ytgtusl fhu Au ! (dtuJkNC¾;tu, mtkC¤tu Atu
? ytr:of BËÕg òuzât rJlt l Ct»tt cau l mkMf]r; !) sqlt bftltu ylu
BGþrÍgBm vK yuf’b btuzlo MxtRjbtk xwrhMx Mvtux ;hefu s¤Jtgt
Au.
’wcEle ’huf Rbth;tu vh cu"zf
ykd{uS mt:u yhurcf rjrvbtk fkvlelt ltb jFujt ntug Au. øþsht;lt fuxjt
btujbtk øþsht;e rjrv ’uFtg Au ? ’wcEbtk Ftldebtk ytÕftuntuj
ve NfJtle Aqx Au ylu ònuhbtk W"b l batJJtltu ylu l JuaJtltu
«r;ck" Au ! ylu øþsht;btk ! mti:e jtkct mtdhftkXtLþk vK ytvKu
60 J»tuo x[urzkd ylu xwrhÍbLþk ’tunl fhe N¾ât l:e. ylu nt,
øþsht;lt fèhJt’e BþÂMjbtu ’wcEle btVf "bolu ykd;
htFe, ònuhbtk ytæþrlf;t mt:u C¤e fub l:e s;t ?
rÍkd r:kd !
Ïþ’t fu rjgu &
vtrfM;tl:e ytJuje yt ’huflu rJathJt bsçËh fhu ;uJe bMx me rVÕb
btxu yuxÕþk s & ’uh ytgu, ’whM; ytgu !
|
