jezh

MxkxmT ctg øjubh dÕmo

ftufxuj vtxeoytubtk Vh;e dturmv Bþsc yt~þ;tu»t dtuJthefhle rVÕb òu"t yfchbtk yiµgto mul-cåalle ;jJth ctS rlnt¤elu Vt"h-Rl-jtu yrb;tC cåal Ftmt «CtrJ; :E dgujt. RLxhJj vnujtk òu"tlt CtE cl;t yrClu;t mtuLþ Mþ’ mt:u ylu RLxhJj vAe yfch cl;t rhr;f htuNl mt:u yiµgtoyu cu"zf ;jJthctSltk ÷~gtu ytÃgtk. fnu Au fu yulu nturjÔËzle rVÕb " jtMx rjßgtulbtk je"uje ;jJth ajtJJtle ;tjeb ftb jtde.

òKfthtult b;u nJu cturjÔËzle nehtuRltu btºt Yvt¤tk hbfztk cle hnuJt ;igth l:e. ydtW nehtuRllt Ctdu ytJ;t Mxkx ftk ;tu jtukd Ntux Yvu rVÕbtJt;t y:Jt zwÃjefuxltu Wvgtud :;tu. ltu btuh. ytvKe yiµgtoytu, rcvtNtytu, bÂÕjftytu ylu fheltytu nJu btºt Ítz Vh;u Ykctzt juJt btºt:e mkðþÐ l:e. nehtu suJt ylu suxjt s MxLx fhJtle ;uble ;igthe Au. Cju nt:-vd Ctkdu. ntzftk-FtuFhtk :tg ytub Ntkr; ytub:e abfuje yrCluºte ’ervft v’wftuKu ’m ’t¥ztbtk ºteSJth vtu;tle ftuKe Ctkde. rlrFj yzJtKele rVÕb atk’le atuf xw atgltbtk ’ervftyu c{trÍrjgl vØr;le swrsðMþ ltble VtEx fhJtle n;e. yu VtRxltk ÷~gtu ’ervftyu ò;u ytÃgtk. yulu btxu Ftm ael:e swrsðMþ yu¾mvxolu ;tjeb ytvJt ctujtJtgt n;t.

òu fu Jzej Jglt rmluhrmftulu ytJe Jt;tule lJtE l jtdu. yu c"tyu ;tu vtu;tle swJtlebtk rVghjum ltr’gtltk Mxkx òugt-bt½gt Au. 1930 ylu 1940lt ’tgftbtk zwÃjefux Nç’g ftuRyu mtkCégtu lntu;tu. vAelt ’tgftytubtk Mxkx ytrxoMx ytÔgt. nubt btrjle fu huFt vtujem RLMvufxhle ÇËrbftbtk Xufzt bthu ylu øþkztytulu FtuFht fhu yuJtk ÷~gtubtk zwÃjefuxlu dtuXJe ’uJt;t.

vhkðþ nJu ytvKe nehtuRltu vtu;tltk Mxkx ò;u fhJtltu ytd{n muJ;e :E Au. ’ervftle sub r«gkft atuvht vK Mxkx fh;tk DJtElu Ftxju vze dguje. r«gkft rVÕb ÷tuKbtk yrC»tuf cåalle hsJtze ykdhûtf cle Au. yu r«gkftyu yrb;tCle cnw JFKtguje rVÕb ztplle rhbufbtk NtnYF Ftl mt:u Mxkx fhujt ylu NtctNe bu¤Juje. ÷tuKbtk yrCle ctuze dtzo ;hefu yt vkòce fqzeyu dxftle ;tjeb je"e. NeF gtuØtytu rfhvtKle b’’:e su jz; ytvu Au yulu dxft fnu Au. dgt Jhmu ~Ërxkd ’hrbgtl r«gkftlu Rò :guje ylu ztp¾xhtuyu yulu ‘fBvrjx cuzhuMx¥le mjtn ytvuje.

yðgthu atje hnuje rVÕb humbtk mu¾m rmBctuj mbe rcvtNt cMþyu yujl ybellt btdo’Nol nuX¤ Mxkx fgto Au. Mxkxbtk mti:e Jæþ bn•J xtRrbkdLþk ntug Au. 1981-82btk blbtunl ’umtRle rVÕb fqjelt mux vh xtRrbkdle mh;åËflu je"u s yrb;tClu jdCd SJjuK fnuJtg ;uJe Rò :guje. m’TCtøgu rl»Kt; ztp¾xhtule mthJth ylu fhtuztu atnftule ’wyt:e yrb;tC Qdhe dgtu.

xtRrbkd suxÕþk s sYhe Au ;l-bl:e mßs hnuÔþk ;u. ytnth-rJnthle rlgrb;;t ylu rJrNÐ «fthltu Ôgtgtb Nhehlu åþM; htFu Au. vtu;tle ytdtbe rVÕb ;tNtkbtk cuctu fhelt fÃËhu òulth Bþø" :R òg yuJt WÕjuFleg Mxkx fgto Au. cuctult b;u gtudltk ytmltu ylu ægtl ÏËc Wvgtude leJzâtk. ægtlbtk Nheh ylu bl mtugle yKe suJt yuftd{ :E òg. yub ;tu rVÕb ‘’m¥btk rNÕvt Nuèeyu ylu æËb-xwbtk yiµgtoyu fuxjtf Mxkx vtu;tle ò;u fgto n;t.

Mºteytu Mxkx l fhe Nfu yuÔþk l:e. mfombtk òulthtlt µtm :kCe òg yuJt Mxkx Atufheytu fhu Au lu ! ykdfmh;lt «gtudtu ylu M«´dle sub Nhehlu Jt¤Jtlt Fuj òulthlu ’kd fhu Au. vtujem, j~fh ylu fbtLztule ;tjeb ju;e Atufheytu "k"t’the rVÕbe Mxkxbullu vK NhbtJu yuJtk r’j"zf mtnmtu fh;e ntug Au. yubtk rnkb;, mtnmÔ\r•t, ;l-blle åþM;e ylu vtfe ;tjebltu vK DKtu Vt¤tu ntug Au. Ítkme fe htle jûbectR rVÕb btxu MþÂMb;t mul DtuzumJthe ylu ;jJthctSle ;tjeb jR hne Au. ;tu htle BþFhS ytdtbe yuf rVÕb btxu lx còrKgtle sub ;kd fucj vh Nhehle mbðþjt ò¤JJtle «urfxm fhu Au. nehtule sub rVÕb ’eX fhtuztu Yrvgt btd;e ytvKe øjubh dÕmo ytb rVghjum ltr’gtlu hM;u atjJt frxcØ :R hne Au. cnw; yåAu, jdu hntu !