luxJfo

RrsÃ;le ltRj l’e, ltRj l’eLþk W’Tdb M:tl, ðgtklt mVu’ vntztu Jduhu rJ»tu rnL’w ÃþhtKtubtk JKoltu Au... ;tu vAe yule ltuk" ytvKt fu ceò Rr;ntmfthtuyu fub l:e je"e ?

ÇËdtu¤btk ~þk CKtJJtbtk ytJu Au ? JtMftu-r’-dtbtyu vtuxwodj:e Cth; ytJJtltu btdo Ntu"e ftZTgtu, ftujkcmu yburhft Ntu"e ftZTGþk. ytæþrlf Gþdbtk mtnmgtºttytu fh;t fh;tk lJt lJt ÇË-Ctdtu Wvh Gþhtuvlt jtuftu dgt. cm ytvKu yt s cæþk CKeyu Aeyu. vhkðþ JtM;rJf ;Úg ;tu ftkEf sw’wk s Au.

ytr£ft bntîevlu yk"fth bntîev fnuJtg Au. RkøjuLzbtk RSÃ;le ltRj l’ele Ntu"Ftu¤ Nhw :E ðgthu Ntu" fhJtle ytduJtle fhlth n;t òul Mvefe. E.m. 1859btk ;ubKu «Jtm NY fgtuo rJ¾xturhgt Íej vh vntukågt. 1863le mtjbtk ;ubKu vtu;tlt «Jtm rJNu yuf ÃþM;f jÏGþk suLþk ltb nðþk, ‘sloj ytuV "e rzMfJhe ytuV " mturmoÍ ytuV ltRj¥ yt ÃþM;fbtk ;uytuyu yuf Jt; fne su ytvKu btxu ægtl ’tuhJt ctc; Au. ;ubKu fÌtwk fu, ‘yt Ntu" NY fh;e JF;u btht yuf rbºt floj Yceyu blu floj rJÕ£uz îtht cltJuj rnk’w ÃþhtKtu «btKu ltRj l’eltu lfNtu ;:t 50 Ã\»Xtultu yuf rlck" ytÃgtu su blu ÏËc s Wvgtude mtrc; :gt. yt ÃþM;flt vnujt vtlu yuf lfNtu Atvujtu Au ylu ;ule vh jÏGþk Au ftje y:Jt bntf]»Kt l’eltu btdo rnk’w ÃþhtKtu yLþmth.¥

Ntu" fh;tk fh;tk ßgthu òul Mvefe ltRj l’elt W’Tdb M:tlu vntukågtu ;tu ;ult btubtk:e W’Tdth mhe vzât ‘yhu ! ÃþhtKtubtk JrKo; ybh mhtuJh yt s Au ;ulu ðgtklt mVu’ vntztuLþk JKol fh;t fÌtwk fu, rnk’w ÃþhtKtubtk su atk’ele vntzeytuLþk JKol Au ;u yt s Au. ytd¤ jF;tk ;ubKu fÌtwk rnk’w jtuftulu ytr£ftlt ytk;rhf rJM;thtule yk’h Jmltht mt:u m’eytu:e mkck" n;tu ylu ytr£ftlt ytk;rhf ÇËdtu¤lu òu ftuE òKu Au ;tu yu V¾; Cth;eg jtuftu s òKu Au ctfe c"t s ÇËdtu¤NtMºteytu vtFkze Au.¥

ytr£ftlu NkFrîv fnu;t n;t ylu rJµltu lfNtu òuE~þk ;tu ytvKlu vK ytùgo :Nu fu ytr£ftltu ytfth NkF suJtu Au. ytr£ftbtk ytsu vK DKtk ltbtu (Ctidturjf) ÃþhtKtu:e b¤;t ytJu Au. yt ÃþhtKtubtk yrFj bL’th ;:t buhwvJo;le Mv"to b¤u Au. ytr£ftbtk yuf vJo; Au suLþk ltb rfjebtkòh Au su yrFj bk’thLþk yvC{kN Au ðgtk rfjebtkòhle me"btk buhwvJo; vK Au. btje, Mþbtje ytr£ft Fkzlt cu «’uNtult ltb Au ylu yt ltbtu htJKlt mkck"eytult Au. yt s he;u ÃþhtKtubtk JrKo; Mþk’- WvMþk’ ltbf htûtmtult ltb vh ytr£ftbtk slòr;ytu Au.

JtÕberf htbtgKbtk ÇËdtu¤ mk’Cuo ÃËJo, vrùb, W•th, ’rûtK r’NtytuLþk JKol ytJu Au fu ‘Mþd{eJ¥ Jtlhtulu ’huf r’Ntbtk btufj;t fne hÌtt Au fu, ;uytu ytFe ’wrlgtbtk Vgto Au. ;uytu fnu Au fu ‘nwk ytftN btduo ßgthu sE hÌttu n;tu ðgthu Ã\ÚJe abf;e n;e. ;:t ytjt; a¢ suJe ’uFt;e n;e.¥ (Ã\ÚJe yjt;a¢le sub Vhe hne n;e.)

rJ¿ttlu ;tu ytslt J;obtlbtk fÌtwk Ã\ÚJe Vhu Au vhkðþ ’wCtoøgu ytvKu htbtgK l:e Jtka;t ;u:e ytvKlu ytle òKfthe ¾âtk:e ntug ? ylu «ðguf Jtlhlu htòMþd{eJ fnu;t n;t fu yt r’Ntbtk s;t ;blu ~þk ~þk b¤Nu ? ;uytuyu W•th r’Ntbtk slth xwfzelu (Jtlh mult) fÌtwk fu rnbtjglu vth fgto ct’ yuf chVejtu «’uN (rJM;th) ytJNu, ðgthct’ ÏËc s ytd¤ dgt ct’ yuf rNrNh «’uN ytJNu (ytsLþk mtRcurhgt) su æþ{Jltu AuÕjtu ÏËKtu nNu. yult:e ytd¤ l s;t fthK fu yult:e ytd¤ bLþ»g l:e hnu;t, Mþd{eJu ÇËdtu¤ rJNu su JKol fGþO Au, ytslt Gþdbtk ;uLþk rJ¹ju»tK fhJtbtk ytJu ;tu ytùgo :Nu. JtM;rJf;t yu n;e fu Mþd{eJ ÇËdtu¤lt btuxt òKfth n;t.

yt s he;u ÃþhtKtubtk Ã\ÚJelu yÂøldCto fnu Au. fuxÕþk Mþk’h ltb Au. ytslt rJ¿ttl rJ»tgltu rJ¼t:eo ;tu òKu s Au fu Ã\ÚJe Wvh:e Xkze Au vhkðþ yk’h:e yuf "d"d;t jtJt (ßJt¤tBþFe) Au. yt cæþk JKol ÃþhtKbtk «tael mbg:e Wvjç" Au.

ytæþrlf htsler;ltu «thkC d{ef:e :tg Au. ;ublt ytr’Ãþhw»t Ãjuxtult blbtk yuJe RåAt n;e fu htßg mthwk ntuÔþk òuEyu yulu ytlt cu Wvtg c;tÔgt 1. ’tNorlf yuxju VejtumtuVh sulu htò cltJtu y:Jt 2. htòlu ’tNorlf cltJJtu. ;uuulu yuÔþk jtøGþk fu ftuE ’tNorlflu htò cltJJJtu ;tu frXl Au vhkðþ htòlu ’tNorlf cltJe Nftg. Gþltllt htòlu ’tNorlf cltJJt btxu ÃÕþxtuyu «gí fgto vhkðþ htòlu jtøGþk fu Ãjuxtu dtkztu Au ylu yub rJathe ;uKu Ãjuxtulu sujbtk ÃËhe ’e"tu.

yt s yule Jt;to Au vhkðþ Cth;btk ;u s mbgbtk atK¾â :gt ylu ;uytuyu vtu;tlt rJathtu «btKu htßgLþk rlbtoK ;tu fGþO s, mt:u mt:u y:oNtMºt MJYvu yuf rJjûtK d{k: vK ;igth fgtuo. subtk mkÃËKo htsler;NtMºtLþk rJJual Au sub fu - ftuN (Ckzth), rfÕjtytu, ltimult, Ôgtvth, fh«Ktrj, øþÃ;ah ÔgJM:t, mult ÔgJM:t, bkºtebkz¤, htò, htòlt f;oÔgtu rJ’uN ler;, MJ’uNele "thKt, rJ’uNe JMðþytu Wvh xu¾m rJduhule ÔgJM:tytuLþk ÏËc s ÍeKJxCGþO JKol fGþO Au ylu ytvKe mkMf]r;btk ;tu atK¾â:e vK vnujt Ce»b, rJ’wh, ~þ¢, Jduhuyu vK yt c"tLþk JKol fGþO Au. ytsu ytæþrlf Gþdbtk atK¾âlt GþØNtMºtltu «gtud yburhftbtk :E hÌttu Au.

atK¾âyu fÌtwk nðþk fu, ‘rJrCLl «fthle JlMvr;ytu Jzu cltJJtbtk ytJuj jtzJt (dtu¤eytu) FtJt:e ºtK brnlt Mþ"e Ctusl fhJtle ytJ~gf;t l:e hnu;e.¥ yt Jt; Wvh yburhftle Ntu"Nt¤tytubtk mkNtu"l atje hÌtt Au vhkðþ ytvKu ;tu ytkF WXtJelu vK l:e òu;t fthK fu ytvKt jtuftulu ykd{uòuyu NeFÔGþk Au fu yt cæþk lftBþk Au yuxju ytvKe ytkFtu ck" s hnu Au.

ytæþrlf Gþdbtk ßgthu y:oNtMºt vh rJath fheyu ;tu mthwk jtdu Au fub fu vuLNlle ÔgJM:t Au. btKm (Ãþhw»t) bhe òg ;tu ;ule rJ"Jt Mºtelu vuLNl b¤u Au su:e ;ultu vrhJth atje Nfu. vhkðþ òu ckluLþk B\ðGþ :tg ;tu ;ult ltlt ltlt ct¤ftuLþk ~þk ? yt ctc;u ytsle y:oÔgJM:tbtk ftuEyu rJatGþO l:e. vhkðþ nòhtu J»ttuo ÃËJuo bnr»to ~þ¢tatgoyu ~þ¢ler;btk y:oNtMºtLþk su rJJual fGþO Au ;ubtk yubKu muJf (veGþl) btxu yuf ÔgJM:t fhe Au fu ßgthu ;u rlÔ\•t :tg ðgthu ;ult Ju;lltu atu:tu Ctd ;ulu htò ytvNu ylu ðgtk Mþ"e ytvNu ßgtk Mþ"e muJfltu btuxtu Ãþºt fbtJt jtgf l :tg !

* fh«Ktrj (Tax System)

bnr»to ~þ¢yu xu¾m rJNu rJJual fGþO Au, su he;u yuf b"btFe Vqj Wvh cume hmvtl fhu Au ;uJe s he;u htòyu «ò vtmu:e xu¾m juJtu òuEyu, sub hm sJt A;tk g VqjLþk mtik’go xfe hnu Au yub xu¾m je"t ct’ òu yr;huf fhJtbtk ytJu ;tu «ò atuh, ’dtcts ;:t rJ÷tune cle òg Au.

yt ;bu òKtu Atu ?

1995btk fulegtbtk øþsht;eytule Jmr; 50,000 n;e... ðgth vAe Jmr; dK;he :E l:e. fulegt ltb ðgtklt btWLx fulegt Wvh:e vzuÕþk Au.

23 òLGþytheyu ’wrlgtlt fuxjtf NnuhLþk ;tvbtl yt «btKu nðþk... yu dK;heyu yðgthu ðgtk ðgtk fuÔþk ;tvbtl hnuðþk nNu yu ægtlbtk htFÔþk.... cukdftuf....35-24, cuSkd 00- -8, ftujkctu 31-20, rNftdtu -12- -20, ’wcE 20-12, ntukdftukd 22-16, EMjtbtct’ 13-01, fhtkae 24-11, jkzl 14-12, jtum yuLSjm 17-05, btuMftu 00- -4, LGþgtufo 01- -8, vuhem 13-11, rmkdtÃþh 30-23, xtufegtu 08-02.

’q" Jslbtk ¢eb fh;tk Jæþ ntug Au.

53 xft brnjtytu buf-yv fgto rJlt Dhle cnth l:e lef¤;e.

bt:to MxuJxo ltble brnjt sujbtk lu sujbtk s ycòuvr; :E dguje.

«tael htubltu vtu;tlt xw:vuMxbtk btlJB˺t Cu¤J;t n;t.

me"t-mh¤ gtudtmltu (12)

mbftuKtml

jtC & veXlt Wvhlt Ctdlt ‘‘Mx[um¥¥lu ’qh fhelu htn; ytvu Au ;:t Nhehltu ctk"tu Mþ"thu Au ylu vdtulu bsçË;e ytvu Au.

rJr" & cLlu vdLþk yuf-’tuZ VqxLþk yk;h htFelu QCt hntu ylu µtm ju;t ju;t cLlu nt: Wvh jR òJ... yu JF;u cLlu n:u¤e mtbmtbu htFJe. µtm Atuz;e JF;u fuzu:e J¤elu cLlu nt: mtbu me"t fhtu. yu JF;u vd me"t htFtu ylu ftxÏËKu Jtkft J¤tu.

mbg & yt ÂM:r;btk 30 mufLz hntu ylu Qkzt µtm ju;t hntu.

cnw fu¥Jtg !

jkzllt bugh WbhuXlt øþsht;e

øþsht;e yuxju Cth;egtu "ehu "ehu yburhft ylu rc{xlbtk vK AJtJt jtøgt Au. vhåþhK Juvth, ’uNlt Jzt yuxju ht»x[«BþF ylu Jzt«"tllt ykd; MxtV:e btkze yJftNe ûtuºt, ltmt suJt rJ¿ttllt ûtuºt, yBþf Nnuhtult bugh v’, btuxujtu, Jduhubtk øþsht;eytu M:tl bu¤Je åþ¾ât Au. yu s he;u Rkøjtkzlt BþÏg Nnuh jkzllt bugh v’u vK ytsftj yuf øþsht;e Au... ztftuh vtmult WbhuXlt n»to’ vxuj.

58 J»tolt n»to’CtE 1977btk cuheMxhLþk CKJt rc{xl dyujt ylu cuheMxh :Elu yu yb’tJt’ ytJujt ylu øþsht; ntEftuxobtk Jfejt; NY fhuje vK vAe jkzl sElu ðgtk M:tge :yujt. ðgtk yublu htsfthKltu hm òø\; :yujtu ylu yu 1996btk r«Mxl Jtuzole åËkxKe jzât ylu Sðgt. yu vAe yu ºtK åËkxKeytu Sðgt ylu fÍJuoxeJ vtxeolt ath J»to ltgc lu;t hnujt. 2006btk yu jkzl chtu BGþ.lt ltgc bugh :gt ylu vAe mJtoLþb;u bugh vK åËkxgt.

bugh ;hefu yublu yuf J»tobtk 600 «mkdtubtk ntsh hnuÔþk vzu Au vK ;uytu f’e ¾âtkg vtu;tLþk øþsht;ev½þk.... Cth;eg;t Atuz;t l:e. bughle vtu;tle ÏþhNe vtA¤ yubKu Cth;ltu ht»x[æJs vK htÏgtu Au.

Top