yÕvrJhtb

r;cuxlu sYh Au yud{umeJ lu;tle

r;cux «ubeytulu ’jtE jtbtyu J»ttuo:e duhbtduo ’tugto Au. r;cuxle mbMgtbtk rJµlt yLg ’uNtultu mt: juJtle Jt;tu fhe- fhelu ytFe mbMgtlu lc¤e cltJe ’e"e n;e. ’jtR jtbtle yrnkmtle Jt;tu:e ftkE ntkmj :JtLþk l:e yu mbS åËfujt r;cuxJtmeytu Cju bu’tlbtk ytJe dgt ntug vhkðþ nJu D½þk btuzwk :E å˾âwk Au. ael ytJt ’uFtJfthtulu faze ltFJtbtk rl»Kt; Au.

Cth;lt lu;tytule r;cux «§u su :tuze DKe fq’tfq’ ’uFtg Au yu lhe cltJx Au. Cth; yt «§u f~þk fhe Nfu yub l:e.

vtrfM;tl «urh; ºttmJt’btk nòhtu ltdrhftu ntubtgt ylu sBBþ- ft~behlu MJtg;;t ytvJtle Jt;tu fhlthtytulu mntg fhltht vtrfM;tllt Ntmftu mbût FtukFthelu ln´ ctuje Nflth r;cux «§u aellu fuJe he;u fne Nfu ?! r;cuxlt «§u atj;t rnkmtlt ’tuh ykdu rak;t Ôg¾; fhðþk yuft’ MxuxbuLx ytvelu Cth; cume hnuNu, ;ult:e ytd¤ f~þk fhe Nfu ln´. btºt Cth; ln´, vK rJµltu ftuE vK ’uN r;cuxlt «§u ael mt:u bkºtKt fhe Nfu yub l:e.

yt yuf «fthLþk GþØ Au. xåþfzt r;cxlu htûtme aelle v¬zbtk:e Bþ¾; :Ôþk Au. r;cux vtmu ytægtÂðbf lu;t ’jtE jtbt Au. Jirµf htsfthKbtk lu;t yrnkmtle ylu ytægtÂðbf Jt;tu fhlth lt atju. ’jtE jtbtle søgtyu ftuE yud{umeJ, ctntuN, av¤ ylu rNgt¤ suJe ÕþåatE "htJ;tu lu;t ntu; ;tu r;cuxle ÂM:r; ytsu Jeledbtk ntu; ! vhkðþ ’jtE jtbt vtmu yud{umeJ ftuE vtMþk l:e. yægtÂðbf;tlt òuhu GþØtu ¾âthug S;tgt l:e. ’jtE jtbt ytFt rJµlt «Jtmu dgt. vtu;tlt ¿ttlltu «ath fgtuo vK r;cuxlt BþÆu ftuEyu ;ublu mt: lt ytÃgtu.

rJµlt xtualt jtuftu ’jtE jtbtlt ytNeJto’ bu¤JJt dgt Au. fnu Au fu ’jtE jtbtyu mtilu mk;tu»t ytÃgtu Au, Ntkr;lt vtX CKtÔgt Au, ytægtÂðbf ÂM:r;le rfkb; mbòJe Au vhkðþ r;cuxBþ¾;Lþk ;ubLþk su rbNl nðþk ;u mtJ ftuhwk hne dGþk nðþk.

r;cuxle Bþ¾; RåA;t r;cuxJtmeytu yf¤tE dgt n;t ylu yk;u rnkmtltu btdo yvltÔgtu n;tu.

r;cuxJtmeytule MJ;kºt;t btxule btd ;uble lshu gtuøg Au, vhkðþ rJµ ;uble mt:u yuxjt btxu hne Nfðþk l:e fu aelu ;ultu 1949btk fcòu je"tu n;tu. yt ydtW 1910btk aelu Õntmtltu fcòu je"tu n;tu.

ytslt ’jtE jtbt suJt ltul-yud{umeJ ’jtE jtbt ;u mbglt lntu;t. ;u mbgu 1912btk aele mirlftulu ;duze BËfelu Vhe r;cux MJ;kºt ntuJtle ònuht; fhtE n;e. ðgthct’ 1949 Mþ"e r;cux MJ;kºt hÌtwk nðþk.

yt ydtW yukøjtu-r;cux mbsq;e vK :E n;e subtk aelle ct’ctfe fhtE n;e. ykd{uòu ylu r;cux Jåaule mbsq;ebtk yuJtu MvÐ WÕjuF n;tu fu aelu r;cuxlu MJ;kºt hnuJt ’uÔþk ylu ;ule rJ’uN ler; mrn;le ftuE vK ctc;btk akåþvt; l fhJtu. yukøjtu- r;cux mbsq;e 1904btk :E n;e vhkðþ rJµLþk htsfthK yk’hFtlu aelle ;hVuKbtk nðþk rJµlt ’uNtu ;u mbg:e yuJt MxuxbuLx ytv;t n;t fu r;cux MJtg•t Au vK ;ult dtuzVtDh ;hefu ael Au.

aelltu ztu¤tu yuf m’e:e r;cux vh n;tu.

ael òKðþk nðþk fu r;cux mtbltu fhe Nfu yub l:e yuxju yukøjtu- r;cux mbsq;ele yime;ime fhelu r;cuxbtk vdvumthtu Nhw fhe ’e"tu n;tu. ytd¤ sKtÔGþk Au yub ;u mbglt ’jtE jtbtyu aele mirlftulu Cdtze B˾ât n;t yluu Vhe MJ;kºt;t ntkmj fhe n;e.

ðgthct’ r;cuxlt lu;tytu aelle ftuE atj mbS N¾ât lntu;t. aelu r;cuxbtk ytgtuslcØ vdvumthtu fhelu 1949btk yuJtu nwbjtu fgtuo n;tu fu avxe Jdtz;tk s fcòu jE je"tu n;tu.

aellt sJtltu mt’t z[umbtk ;btb ÔGËntðbf b:ftu vh dtuXJtE dgt n;t, ylu rlg; fhujt atu¬m mbgu aelu fhujt nÕjtctujbtk r;cux fcsu jE jeæþk nðþk.

ytægtÂðbf Jt;tubtk d¤tzqc yuJt ’jtE jtbt NYyt;btk AqvtE dgt n;t ylu vAe Ctdelu Cth; ytÔgt n;t. yu mbglt Cth;lt lu;tytuyu "tGþO ntu; ;tu ’jtE jtbtlu b’’ fhe Nf; vhkðþ ytslt htsfeg lu;tytu suJt s ;u mbglt htsfeg lu;tytu n;t. ;uytu ced c{"h clJtle Rbuslt Ïgtjbtk hågtvågt hnu;t n;t. 1954btk b¤uje yurNgtR vrh»t’btk Cth;u RåATGþk ntu; ;tu aellu ònuhbtk Xvftu ytvelu r;cuxltu «§ adtJe Nf;.

;u mbgu Jzt«"tl lnuYlu DKtk htsfeg mbeûtftuyu fÌtwk nðþk fu aellu c’ltb fhJtltu yt dtuÕzl atLm Au, ;ule r;cux ykdule buje Bþht’lu ÏþÕje vtztu. r;cuxlt jtuftulu vK nðþk fu Cth;lt Jzt«"tl Bþ¾; yvtJNu vK c"tle ytNt vh sJtnhjtj lnuYyu vtKe VuhJe ’eæþk nðþk. r;cux ykdu aellu mtKmtbtk juJtlt c’ju yt btKmu aellt Mþr«btu atW-yul-jtRlu Ntkr;’q; ;hefu ae;gto n;t.

aelle ÕþåatElu mbsJtbtk Cth;lt lu;tytu rl»V¤ leJzât n;t< yt Jt; 1950:e 1954lt mbgdt¤tle Au. ytsu vK aellt m•ttJt¤tytult «CtJbtk Cth;lt htsfthKeytu Au yu nfef; Au.

Cth;lt vtztuNbtk athuctsw mbMgt Au. ©ejkft, vtrfM;tl ylu ctkøjt’uN BþÏg BþÆtytu Au. ©ejkftbtk akåþvt; Cth; fhðþk l:e. vtrfM;tlbtk fE fhe Nfu yub l:e.

Cth;lt btuMx JtuLxuz yuJt ’tW’lu me"tu fu ytzf;htu xuftu ytve hnujt vtrfM;tllu Cth; fkE fne Nfðþk l:e. ctkø’tjuNlu NYyt;btk ytr:of ytu¾mesl ÃËhtu vtzlth ctkøjt’uN nJu Cth;le mtbu :E òg Au ðgthu aellu Cth; ~þk fne Nfu ?

yn´ WÕjuFleg Au fu r;cuxJtmeytuyu ’jtE jtbtlu J»ttuo Mþ"e lu;t ;hefu MJefthelu ÇËj fhe Au. yt ÇËj nJu ;ublu CtudJJe vzNu. r;cuxle Bþ¾; btxu sYh n;e, yud{umeJ lu;tle nJu ;tu ;u btxu vK D½þk btuzwk :E dGþk Au.

aellt m•ttJt¤tytu ytk’tujlftheytulu ‘åËv¥ fhe ’uNu. rJµltu ftuE vK ’uN ytztu ln´ ytJu fub fu, ael r;cuxlt btbjtlu vtu;tlt ’uNltu ytk;rhf btbjtu fnu Au.

r;cuxlt btbju Cth; ‘Jt;tu¥fhJt:e ytd¤ f~þk fhe Nfu ln´, aellu yt ;c¬u ftuE vzfthe Nfu yub l:e. r;cux«ubeytu btxu MJ;kºt r;cuxLþk MJÃl yt ;c¬u ÃËhwk :E Nfu yub l:e.