yb’tJt’le ykrcft rbj-1lt
rbj btrjf htsuN sgf]»Kyu rbjbsqh ;hefu J¤;h jE jeæþk

(«r;rlr" ;hV:e) yb’tJt’,

ykrcft rbj-1lt btrjf htsuN sgf]»Klu rbj bsqh ;hefult vtu;u ;tu jtC je"tu Au. vhkðþ, rbj bsqh ;hefu jtC bu¤JJtle vtºt;t l "htJ;t ceò ;uh yr"ftheytult ltbu Yt. 34 jtF:e Jæþ muhJe juJtle dtuXJK fhe ntuJtle ntEftuxobtk hsqyt; fhtE Au. Ftuxt ltbtu J¤;h btxule gt’ebtk Wbuhtgt ntuJt:e n¬’th bsqhtulu b¤ltht J¤;hle hfb ytuAe :R s;e ntuJt:e ;ubKu Vrhgt’ fhe Au. vnuje yur«ju ntRftuxobtk yt ykdu MþltJKe :Nu.

ck" rbjlt J¤;hlu vtºt bsqhtule gt’ebtk ;btb J¤;h jElu Aqxt :E dgujt 235 bsqhtult ltb ÎËmtze ’e"t

yt s he;u ;ubKu rbjbtk:e «turJzkx Vkz, d{uåGþExe J¤;h mrn;lt ;btb jtC jElu Aqxt :E dgujt yk’tsu 235 suxjt fboatheytult ltb vK duhftg’umh he;u J¤;h bu¤JJtlu vtºt bsqhtule gt’ebtk mbtJe jElu bsqhtult rnMmtbtk ytJ;t yk’tsu Yt. 14.71 fhtuzbtk:e ceò cu fhtuz ftZe juJtle dtuXJK fhe Au. ;ubKu bsqhtult n¬lt ltKtkbtk:e fwj b¤elu Yt. 2.50 fhtuz suxjt vtu;tlu btxu yjd ;thJe juJtLþk ftiCtkz ytaGþO Au. yt ykdu ntEftuxobtk Vrhgt’ vK :E Au. ytdtbe vnuje yur«ju yt fumbtk MþltJKe :Jtle Au.

cu J»to ÃËJuo rbjbsqhtulu ;ublt fwj Yt. 14.71 fhtuzlt J¤;hbtk:e 30 xft suxÕþk J¤;h åËfJtGþk ðgthu bsqhtulu ;ublt rnMmtbtk ytuAt ltKtk bégt ntuJtle ytNkft dE n;e. ©e ykrcft rbj Gþrlx-1lt ftb’thtulu Jhmu 65 r’Jmltu vdth, «erJjus jeJltu vdth, 832 r’Jmltu vdth, d{uåGþExe, AxKe J¤;h ;:t vnuje ytu¾xtuch 1990:e 28be Vuçþ{ythe 1994 Mþ"eltu vdth åËfJJtLþk l¬e fhtGþk Au.

ykrcft rbjlt «turJzLx Vkzlt 1992, 1993 ylu 1994lt Chtgujt ajKtu «btKu rbjbtk 736 ftb’thtu n;t. 18be bu 1994lt rbjlu ck" fhJtbtk ytJe n;e. ðgthct’ 1997le 17be òLGþytheyu rbjlu Vzatbtk jE sJtbtk ytJe n;e. ðgthct’ 1999btk rbjbsqhtult «turJzLx Vkzlt ajKu sbt fhtJJtbtk ytÔgt n;t. xu¾mxtEj juch yumturmguNlu ;igth fhe ytvuje gt’e «btKu atxozo yuftWLxLxle vuZeyu 3.53 jtF:e Jæþ hfbLþk «turJzLx Vkz sbt fhtÔGþk nðþk.

rbjlu Vzatbtk jE sJtbtk ytJe ;u vAe jtCt:eo bsqhtule gt’e ;igth fhJtbtk ytJe n;e. yt gt’e 2004btk ;igth fhtE n;e. ;u JF;u «turJzLx Vkzle gt’ebtk M:tl "htJ;t 736 bsqhtulu c’ju 1176 bsqhtule gt’e cltJJtbtk ytJe n;e. lJtEle Jt; ;tu yu n;e fu 1988-89btk Ftðþk ck" fhelu ;btb jtC ytvelu Aqxt fhtgujt 39 fboatheytulu vK ;ubtk M:tl ytvJtbtk ytÔGþk nðþk. ;uJe s he;u 1989-90le mtjbtk J¤;h, d{uåGþExe ;:t «turJzLx Vkz ytvelu Aqxt fhtguje 235 bsqhtult ltb vK yt gt’ebtk Wbuhe ’uJtbtk ytÔgt n;t. ºteswk, su yr"ftheytule fuzhbtk ytJ;t 13 fboatheytulu btºt «turJzLx Vkzltu s jtC b¤u ;ub n;tu ;u fboatheytulu vK ;btb jtC yvtJJt fu ;ublu cntlu yt jtC vtu;tlu nM;f jE juJt btxu htsuN sgf]»Klu ;ublt ltb vK yt gt’ebtk ÎËmtze ’e"t n;t. xu¾mxtEj juch yumturmguNllt Wåa ntuÆu’thtule vK yt rfMmtbtk rbjeCd; ntuJtltu ytûtuv mt:ule hsqyt; ytprVrNgj rj¾Jzuxh mbût fhJtbtk ytJe Au. ceswk ;btb jtC jElu Aqxt :E dgt vAe B\ðGþk vtbujt bsqhtult ltb vK yt gt’ebtk mbtJe juJtbtk ytÔgt ntuJtle Vrhgt’ :E Au.

yr"ftheytulu vK rbj bsqhle gt’ebtk dtuXJe ’e"t

(«r;rlr" ;hV:e) yb’tJt’,

yr"fthele fuzhbtk ytJ;t ntuJt A;tkg rbjbsqh ;hefult jtC bu¤JJt btxu rbjbsqhtule gt’ebtk leault yr"ftheytult ltb ÎËmtze ’uJtbtk ytÔgt Au.

yr"ftheLþk ltb	b¤uÕþk J¤;h
htsuN sgf]»K	3,73,535
yrlj Ctujt	2,58,922
ze.htòbrK	2,44,920
cåþCtE vxuj	2,35,320
fehex mexJtjt	3,13,092
ÇËvuL÷ NtbSCtE	1,96,784
hturn; ze ’umtE	2,28,889
rdheN Nij;	2,10,080
«njt’ VwjtCtE	2,57,433
hr;jtj fuNJjtj	2,67,177
lxJhjtj ldel’tm	2,45,208
«JeK me. Xtfh	2,59,692
aebljtj Ntn	3,00,176