lJtsqle

øþdj, btR¢tumtuVTx ylu gtnw & ‘«KgrºtftuK¥btk ftuK VtJNu?

rmåGþyuNl rcjfwj bmtjt rVÕble gt’ yvtJu yuJe Au& yuf «ube ylu cu «ubeft y:Jt cu «ube ylu yuf «ubeft. cLlu vtu;tlt r«g vtºtlu ftuR vK Ctudu ntkmj fhJt btdu Au. nJu ~þk :Nu?

yuf ;hV yÔJj lkchlt ycsvr; rcj duxTmle fkvle ‘btR¢tumtuVTx¥ Au, ;tu ceS ;hV MþvhMxth mao yuÂLsl ‘øþdj¥. ‘rJLztuÍ¥ suJt mtuVTxJuh îtht fhtuztule fbtKe fhlth btR¢tumtuVTxu ‘ntuxbuRj¥ suJe yluf jtufr«g-Wvgtude fkvleytu Fhe’elu RLxhlux sd;btk vtu;tLþk M:tl sbtJJtltu «gtm fgtuo Au. mtbu vûtu ‘øþdj¥ mao Wvhtk; ceS yluf mrJom îtht RLxhlux vh AJtR å˾âwk Au. RLxhlux vh «ÇþðJlt mti:e bn•Jlt skdbtk yt cLlu bntftg fkvleytule lsh nJu jtufr«g R-buRj mrJom ‘gtnw¥ vh Au.

skdle NYyt; ‘btR¢tumtuVTx¥ îtht :R. fBÃGþxh mtuVTxJuh ûtuºtu lk.1 dKt;e btR¢tumtuVTxu ‘gtnw¥ btxu ònuh btøþk ltÏGþk ylu yu btxu yuf Nuhlt 31 ztujh juFu 44.6 ycs ztujh suJe bmbtuxe hfb åËfJJtle ;igthe c;tJe. yuft’ J»to vnujtk btR¢tumtuVTxu ytJtu «gtm fgtuo n;tu, vK yt JF;ltu «gðl J"thu dkCeh n;tu. ;ule ÏþÕje ytuVh:e RLxhlux sd;btk mlmltxe VujtR. gtnw ylu btR¢tumtuVTx Cudtk :R òg, ;tu ‘øþdj¥Lþk mtb{tßg F;htbtk ytJe vzu ylu RLxhlux vh btR¢tumtuVTx MþvhvtJh ;hefu M:trv; :R òg. btxu, øþdju btR¢tumtuVTxlt vkò:e gtnwlu catJJt btxu b’’le ytuVh vK fhe.

mtuVTxJuhlt ÔgJmtgbtk btR¢tumtuVTx lkch Jl Au , vhkðþ ðgth vAe rJfmujt RLxhluxlt ûtuºtbtk rcj duxTmle fkvleltu ds Jtøgtu l:e. AuÕjt yuft’ ’tgft:e btR¢tumtuVTx RLxhluxbtk ftuR lu ftuR he;u vtu;tltu vd’kztu sbtJJtltu «gtm fhu Au. yu btxu yZ¤f ltKtk vK Fauo Au. A;tk øþdj ylu gtnw suJe fkvleytu mtbu btR¢tumtuVTxlu ÍtÍe mV¤;t b¤e l:e. btºt dgt J»tole Jt; fheyu ;tu, 2007btk btR¢tumtuVTxu RLxhluxlt "k"tbtk 70 fhtuz ztujhle Ftux Ft"e n;e. yu s J»tuo gtnwyu 4 ycs ztujh Atve je"t. R-buRj suJe mrJombtk btR¢tumtuVTx ylu øþdj ;ublt ;btb «gtmtu vAe vK gtnwlu ytkce N¾âtk l:e. gtnwle R-buRj mrJom yk’tsu 25.7 fhtuz jtuftu Jtvhu Au. ;ule yt jtufr«g;tyu :tuztk J»to vnujtk lJtmJt yÂM;•Jbtk ytJujt mao yuÂLsl øþdjlu òKeðþk cltJJtbtk bn•Jltu Vt¤tu ytÃgtu n;tu. jtkct mbg:e RLxhluxltu Wvgtud fhltht jtuftulu gt’ nNu fu yu yhmtbtk gtnwlt ntubvus vh øþdjLþk mao ctu¾m òuJt b¤ðþk nðþk. gtnwle yu W’th;t, BËFtobe fu xqkfe ÷rÐ ;ulu cnw btukDe vze. òu;òu;tkbtk øþdjLþk f’ ylu ;ule Ôgtvf;t yuxje J"e dR fu fbtKe ylu lJe mrJomle ctc;btk ;uKu gtnwlu ¾âtkg vtA¤ vtze ’eæþk.

RLxhluxlt ÔgJmtgltu yu s ;tu F;htu Au. ¾âthu ftuK ftulu vtA¤ vtze ’uNu yu fnuJtg ln´. m;; ytd¤lt M:tlu xfe hnuJtle nheVtR yuJe ;eJ{ ntug Au fu su dtVuj hnu ;u yuJe he;u VukftR òg fu ;ultu y;tuv;tu vK l szu. øþdj, gtnw ylu btR¢tumtuVTx, yt ºtKu fkvleytu yluf «fthle mrJom ÃËhe vtzu Au. A;tk, øþdj V¾; mao yuÂLsl vh BþM;tf :Rlu cume hnu fu gtnw V¾; R-buRj mrJombtk lkch Jl :Rlu cume òg yuÔþk clðþk l:e. fkvleytuyu m;; lJt ytRzegt rJfmtJJt vzu Au ylu lJe xufltujtuS:e-mkNtu"ltu:e JtfuV hnuÔþk vzu Au. RLxhlux Jtvh;t jtuftulu ægtlbtk htFelu lJtk mkNtu"ltu ylu lJe MþrJ"tytu vK WCe fhJe vzu Au. yt cæþk V¾; vtu;tlt bgtor’; MxtV:e s :R Nfu yu sYhe l:e. yu Ftux mhCh fhJt btxu ºtKu fkvleytu lJe mrJom ÃËhe vtz;e fu jtufr«g;t "htJ;e ceS JucmtRx ³at ’tbu Fhe’e ju;tk yaft;e l:e. sub fu, Cth;eg fw¤lt mceh Ctrxgtle ‘ntuxbuRj¥ RLxhluxlt NYyt;lt Gþdbtk R-buRj mrJom ;hefu yðgk; jtufr«g n;e. yuxju btR¢tumtuVTxu RLxhluxbtk dkCeh;t:e ÍkvjtJJtLþk rJatGþO ðgthu yk’tsu 40 fhtuz ztujhbtk ‘ntuxbuRj¥ mrJom Fhe’e je"e.

lJt ytRzegt "htJ;e JucmtRx Fhe’elu ;ulu vtu;tlt mtb{tßgbtk Cu¤Je ’uJe ylu vtu;tLþk mtgch-mtb{tßg m;; rJM;thÔþk, yu RLxhluxle btuxe fkvleytule sYrhgt; ylu Ftrmg; hne Au. øþdj, gtnw ylu btR¢tumtuVTx yu hb;btk vtJh"tk Au. 2001:e yðgth Mþ"ebtk yt ’huf fkvle ytuAtbtk ytuAe at¤em:e vatm JucmtRxtulu d¤e åËfe Au. RLxhlux vh ;ublt JtJxt W;he sJtlu c’ju VhVh;t hÌtt Au, ;uLþk yuf hnMg yt Fhe’ebtk AwvtguÕþk Au. btR¢tumtuVTx fkvleyu 2001:e 2007 ’hrbgtl 37 mtRxLþk ‘Nturvkd¥ fGþO Au. ;ubtkle yuf ‘ntuxbuRj¥le rfkb; 40 fhtuz ztujh yk’tsJtbtk ytJe ntug, ;tu NturvkdLþk fwj csux ltFe ’u;tk ycs ztujhle ytmvtm nNu. Fhe’elt Wðmtnltu juxuMx lBËltu & btR¢tumtuVTxle ytuVh bégt vAe vK gtnwyu Jæþ yuf JucmtRx Fhe’Jtle ftgoJtne fhe.

btR¢tumtuVTxle 44.6 ycs ztujhle ytuVh mtbtLg ÷rÐyu rJath;tk y"" jtdu, vK ‘gtnw¥lu yu hfb ytuAe jtde Au. aatorJathKt vAe gtnwyu btR¢tumtuVTxle ytuVh XwfhtJe ’e"e Au, vK ‘øþdj¥ mrn; ceS fkvleytu ylu còhlt rl»Kt;tulu jtdu Au fu ytsu ln´ ;tu ftju, gtnwlu JuatÔþk vzNu. AuÕjtk :tuztk J»tobtk Gttnwltk "k"tvtKe rJfMgt ntuJt A;tk, nheVtRbtk øþdj D½þk ytd¤ lef¤e dGþk Au. øþdjlu mti:e btuxtu Vtg’tu ;ult mao yuÂLsllu fthKu b¤;e ònuhFchle ytJfltu Au. ‘gtnw¥ suJe mtRx JuatW Au, yu ò½gt vAe Ávxo bhztuf suJt berzgt-bntN¾;btl rcÍlumbulu vK gtnwbtk hm ’uFtzâtu Au.

btR¢tumtuVTx gtnwlu Fhe’e fu l Fhe’u, ;ubtk mtbtLg d{tnflu ylu RLxhluxlt ÔgJmtglu ~þk Vhf vzu Au? me"tumt’tu ;fo yuJtu Au fu yðgthu maolt ûtuºtu øþdj, gtnw ylu btR¢tumtuVTx yLþ¢bu vnujtu, ceòu ylu ºteòu lkch "htJu Au. gtnw ylu btR¢tumtuVTx Cudtk :tg ;tu mao btxult rJfÕvtu ºtK bxelu cu :tg. yult fh;tk vK btuxe ymh RLxhluxlt còh vh vzu. fub fu, mtuVTxJuh ûtuºtu btR¢tumtuVTxu su n’u yufnÚÚþ "k"tu fgtuo (ylu yu btxu y’tj;lt "¬t vK Ft"t) yuJe ÂM:r; RLxhlux ûtuºtu mstog. rJLztuÍ «tud{tb mt:u Juc c{tWÍh ;hefu RLxhux yu¾mÃjtuhh bV; ytvJtlu fthKu, ceòk Juc c{tWÍhltu "k"tu btR¢tumtuVTxu ;tuze ltÏgtu. yuÔþk s RLxhlux mrJombtk clJtle N¾â;t hnu.

gtnw mt:u mkf¤tguje yluf N¾â;tytubtk:e su N¾â;t JtM;rJf;t clu ;u, vK yuxÕþk l¬e Au fu ;ult vrhKtbu RLxhluxlt ûtuºtu M:vtgujtk sqltk mtb{tßgtu c’jtNu ylu lJtk mtb{tßgtu QCtk :Nu.