«mkdvx

rdheN fltozle lshu mðg’uJ ’wcu

MJ;kºt Cth;u btuxe mkÏgtbtk rmlubtlt vxf:tjuFftu ylu ltxâjuFftu, ltxf ylu rmlubtlt rl’uoNftu ylu yrClu;tytu òugt Au vhkðþ yt Cth;btk yuf fjtfth yuJt ylLg fjtfth vK Au subtk yt c"t fjtfthtultu yufe mt:u mbtJuN :R òg Au. fKtoxfbtk sLbujt rdheN fltoz vtu;tle ;Ét ylu rmlubtlt yuf mkÃËKo fjtfth ;hefule jtkce ylu yðgk; V¤’tge fthrf’eo ’hrbgtl ltxflt juFl ylu rmlubtbtk yrClg Mþ"ele fjtlt fuxjtf yrJMbhKeg lBËltytu ytÃgt Au. ‘MJtbe¥ suJe rVÕb ylu ‘Ftl’tl¥ suJe xeJe merhgj îtht yrClu;t ;hefu ;tu ;ubKu Ïgtr; bu¤Je s Au vhkðþ mt:u s ‘ngJ’l¥ ylu ‘ðþDjf¥ suJtk yrJMbhKeg ltxftuLþk yJ;hK vK ;uble au;ltbtk:e :Gþk Au. fltoz mtat y:obtk ‘fjthí¥ Au. (yt ltbltu vK ftuR yuJtuzo ntuJtu òuEyu). vhkðþ yn´ BþÏg Jt; fltozle fhJtle l:e, BþÏg Jt; fhJtle Au yuf yuJt fjt mbrvo; fjtfthle sule fjtltk øþKdtl fltoz suJt ‘fjthí¥ vK fhu Au. yt fjtfthLþk ltb Au ‘ltxârJ’T¥ mðg’uJ ’wcu ltxârJ’ yuxjt btxu fu nJu Vf; ltxflt yuf bntl rl’uoNf ylu yrClu;t s lrn vhkðþ ltxflt ‘øþÁ¥ vK Au. ybhe»t Ãþhe:e ltmeÁÆel Ntn Mþ"elt bntl yrClu;tytuyu (ylu htsuN FLltyu vK) fthrf’eolt ftuR lu ftuR ;c¬u y:Jt m;; ytJe fthrf’eo ’hrbgtl mðg’uJ ’wculu vtu;tlt ‘øþÁ¥ dKtÔgt Au. fltozu ;tsu;hbtk yuf ht»x[eg ’irlfbtk ’wcule ltxgau;lt ylu mbsLþk rlÁvK fh;tu yuf juF jÏgtu n;tu, ;ultu mthtkN yn´ ytvJtbtk ytÔgtu Au.

mðg’uJ ’wcu rcjtmÃþh:e BþkcR ytÔgt n;t, xuMx r¢fuxh clJt vK vntukae dgt. ltxfle ’wrlgtbtk Rc{trnb yjftÍeyu NY fhuje ltxgNt¤t ylu ltxfle Nt¤t ‘r:guxh Gþrlx¥btk ;uytu mti:e vnujtk òuztgt. ’wcuyu blu fÌtwk Au ;u ‘z[tbt Mfqj¥btk ;ublt bds vh mti:e btuxtu «CtJ yjftÍeyu lrn vhkðþ ve.ze. rNltuyu WCtu fgtuo n;tu. mti:e vnujeJth ;ubKu s blu mbòÔGþk nðþk fu ltxfLþk bt¤Ïþk btlJbds ylu jtdKeytule ;kdr’jele ò¤ Au su ltxflt sw’t sw’t Ctdtubtk mkJtr’;t jtJu Au¥ ;ub ;uytu fnu Au. yuf Jth yt vtgtle Jt; mbòR òg ;u vAe ctfeLþk cæþk MvÐ :R òg Au.

mðg’uJ ’wcult c"tk s ltxftuLþk rJrNÐ jûtK ;ubLþk bt¤Ïþk (Mx[¾ah) hÌtwk Au ylu ftuE vK ;trfof ûtr; rJltle rJd;tule MvÐ;t ;ublt ltxftuLþk ceswk rJrNÐ jûtK Au.

cukøjtuhbtk ;tsu;hbtk gtuògujt hkdNkfh r:guxh VuÂMxJjbtk hsq :guÕþk ;ubLþk ltxf yuLþRjLþk ‘yuÂLxdle¥ ;ublt yðgth Mþ"elt ftbLþk yuf W•tb W’tnhK Au. ‘yuÂLxdle¥lu 20be m’elt r:guxhLþk ‘btMxhvem¥ dKJtbtk ytJu Au vhkðþ ltxfle ltÍeJt’ rJhtu"e Atvlu fthKu ltxflt y:oDxl vh nkbuNt yuf øËZ vzAtgtu vzu Au. ltÍeytult vurhm vhlt fcò ’hrbgtl ltxf jFtGþk nðþk ylu BË¤ d{ef ltxf ‘yuÂLxdle¥ ¢uytullt mhBþFðgthNtne y;trfof;t mtbu vtu;tlt yr"fthLþk mkhûtK fhJtlt ‘yuÂLxdle¥ (;u ltbLþk Mºte vtºt)lt yr"fthltu catJ fhJt yuLþRju yt ’k;f:tltu Wvgtud fgtuo n;tu. òu fu ltÍe muLmh ctuzuo yt ltxfle CsJKele vhJtlde ytve n;e.

yt vt~JoÇËrbftlu fthKu ltxfle btuxu Ctdu htsfeg ÷rÐftuK:e s «jkc aato :tg Au. (W’tnhK ;hefu MJ. Rkr’ht dtk"eyu jt’ujt fxtufxelt Ntml ’hrbgtl ztp. ©ehtb jtøþlu yt ltxfle CsJKe fhJtle vhJtlde ytvJtbtk ytJe lntu;e.) ’wcuyu vtu;tlt rlbtoKbtk yuÂLxdlelt vtºtlt DKt mkJt’tu ftve ltkÏgt n;t ylu ltxfle vtºt mkÏgt vK Dxtze n;e.

ytlu vrhKtbu ydtW sKtÔGþk ;ub ltxfLþk bt¤Ïþk btlJ mkck"tule ;tK y:Jt ;kdr’je (xuLNl) mt:u me"e he;u òuztE dGþk nðþk.

’wcule fthrf’eoltu ytjuF btht suJt DKtkle fthrf’eo mt:u mkf¤tgujtu Au. 1970lt ’tgftbtk Cth;eg ;Ét vh yluf lJt «r;CtNt¤e rl’uoNftu ytÔgt vhkðþ ;u vAe yjftÍe ylu ceò sqs yvJt’tulu ct’ fh;tk ‘ltxâøþhw¥ytu ;tu Ctøgu s ytÔgt. ytbtk yuf yvJt’ ’wcu Au. ybhe»t Ãþhe ylu ybtuj vtjufhlu ‘yuÂ¾xkd¥ NeFJtze n;e ylu Mþlej «"tl ylu mtultje cuL÷u ;uble ‘rzMfJhe¥ Au.

mti:e bòle Jt; ;tu yu Au fu ’wculu ltxfLþk rl’uoNl fhJt fh;tk vK Jæþ ytlk’ ltxfle fjtlt yægtvlbtk vzu Au ylu ;ubLþk ceswk btuxwk «’tl yu Au fu ;ubKu r’Õne ylu BþkcElt yu¾xhtulu yufceò mt:u Cu¤Ôgt Au ylu ;u he;u yrCdble fjtle aatolu yuf sw’wk MJYv ytÃGþk Au.