yLþmk"tl

‘MÃþxrlf¥- Mvum yusLþk vhtuZ

ytJ;tk 50 J»tobtk yk;rhûtbtk dscltu lÍthtu òuJt b¤Nu

yts:e 50 J»to vnujtk hrNgtyu ;ultu «:b f]rºtb Wvd{n ‘‘MÃþxrlf¥¥ yk;rhûtbtk ;h;tu B˾âtu ðgthu mbd{ rJµ ytùgoarf; :R dGþk nðþk.

yubtkgu yburhftlu ;tu ytùgo mt:u ytDt; vK jtøgtu n;tu. yu JF;u hrNgt ‘Gþyumyumyth¥ ;hefu ytu¤Ftðþk nðþk. yburhft ylu hrNgt Jåau vhbt½þ NMºttu cltJJtle ntuz atj;e n;e. cLlu ’uNtu Jåau yu yuf «fthLþk Ne; Gþæ" nðþk. hrNgt yuf hnMgbg vK Xkze ;tft; "htJ;tu ’uN n;tu. hrNgtle yt ;tft;:e CjCjt Gþhturvgl ’uNtu vK yk’h:e VVz;t n;t. hrNgtle yt Lþ¾jyh ;tft; vh yt"the; ‘‘hrNgLm yth fb´d¥¥ ltble Mþk’h rVÕb vK cle n;e.

vhkðþ yk;rhûtûtuºtu hrNgtyu su vnuj fhe ;u:e rJµ M;ç" :R dGþk nðþk. hrNgtyu vnujtk ‘‘jtgft¥¥ ltble fq;helu yk;rhûtbtk btufje n;e. ðgthct’ hrNgtyu Gþhe dtdrhl ltblt yk;rhûtgtºtelu mti «:bJth yk;rhûtbtk btufÕgt n;t.

1957lt ytpfxtuch btmbtk fÍtrfM;tl vtmu ytJujt xtghuLxb ltblt yk;rhût MxuNl:e ‘MÃþxrlf¥lu jR yuf yk;rhûtgtl yk;rhûtbtk Wzâwk nðþk. vnuje s Jth Ã\ÚJelt øþYðJtf»toK:e cnth JslrJrnl ’Ntbtk yt gtltu dgtk n;tk. yu JF;u ‘‘MÃþxrlf¥¥Lþk Jsl 183 vtWLzLþk nðþk. ;uLþk cnthLþk fJa mÉ yuÕGþrbrlgb:e cluÕþk nðþk. ‘MÃþxrlf¥ltu ytfth ceactpj suJtu jtd;tu n;tu.

‘MÃþxrlf¥lu ;h;tu Bþftgt ct’ yuKu Ã\ÚJele ytmvtm VhJtLþk atÕþ fGþO nðþk, ylu meøljtu vK btufjJtk NY fgtO n;tk. Mvum yusle yt NYyt; n;e vhkðþ cæþk s ftb Cthu rm¢me mt:u vth vtzJtbtk ytÔGþk nðþk. hrNgt ytJt ftuR Wvd{n yk;rhûtbtk btufjlth Au ;uJe ftuR btrn;e yburhft fu ctfelt rJµ vtmu lntu;e.

yt mbglu yk;rhûtGþdLþk vhtuZ fnuJtbtk ytJu Au.

yu vAe atukfe QXujt yburhftyu vhbt½þNMºttule Mv"tole mt:u vtu;tltu vK yk;rhût «tud{tb Dze ftZTgtu n;tu. yburhftyu hrNgtle yt vnujltu sJtc yuf r’Jm btlJelu aL÷ vh W;thelu hrNgtlu ytve ’e"tu ylu mbd{ rJµlu c;tJe ytÃGþk fu, ‘yk;rhût Mv"tobtk ybu «:b Aeyu.¥

nJu ;tu Cth;, ael ylu òvtl vK ;ultk yk;rhûtgtl aL÷ vh btufjlth Au. Ã\ÚJe vh:e yr; Mþk’h ylu lglhBg jtd;tu aL÷ Fhcaztu ntuJtLþk Ji¿ttrlftuyu ònuh fGþO ðgthu DKt frJytule fÕvlt cufth mtrc; :R dR.

yjc•t, ‘‘MÃþxrlf¥¥ Cju yuf ltltu Wvd{n n;tu vhkðþ yuKu rJµlu c’je ltkÏGþk Au. Mvum Mv"tolt fthKu ytvKlu DKe lJe lJe xufltujtuS b¤e Au. ðgth vAe yuf vAe yuf Wvd{ntu Atuzt;t dgt ylu rJµ ytÏþk c’jtR dGþk. ztp. rJ¢b mthtCtRyu yuf r’Jm fÌtwk nðþk fu, ‘mbd{ rJµlt jtuftu Wvd{nle b’’:e yuf ceò mt:u xurjVtul vh Jt; fh;t nNu.¥ yu JF;u yu Jt; vrhf:t suJe jtd;e n;e. ytsu ;u ytdtne yuf nfef; Au.

Wvd{nlt fthKu rJµlt ftuRvK ÏËKu hbt;e r¢fux bua ytvKu ytvKt Dhlt z[tuEkdYbbtk cuXt cuXt rlnt¤e Nfeyu Aeyu. Wvd{ntu btimble ytdtne fhe Nfu Au. ¾âtk JtJtÍtuzwk ºttxfNu ;ule fjtftu ydtW ytdtne fhe jtFtu jtuftultu òl catJe Nftg Au. Wvd{ntu îtht Ã\ÚJe vhltk fuxjtk skdjtu ltN vtBgtk ylu Juhtl ÇËbeltu rJM;th fuxjtu Jægtu ;u vK òKe Nfeyu Aeyu. Wvd{ntu òMþme vK fhe Nfu Au. btuMftule Mx[exbtk ’tuze hnuje btuxhfthle lkch Ãjuxle ;MJeh vK Wvd{ntu jR Nfu Au. yk;rhûtbtk ytJ;e rbmtEjlu ytftNbtk s ;tuze ltkFJt btxu ‘vux[egx¥ rbmtRj ;uLþk mtåþk rlNtl Wvd{ntule b’’:e s jR Nfu Au. øjtucj vtuÍeNl rmMxble rJfmuje xuflef btlJ ò; btxu Wvgtude vK Au. ’wdob rJM;thtubtk catJ ftbdehe btxu muxujtRx Vtul s ftb ytJu Au.

vrùblt ’uNtubtk nJu ftuRvK mhltbu vntukaJt btuxhatjflu jtuftulu ÃþAÔþk vzðþk l:e. muxujtRx luJeduNl rmMxbLþk yuf ltlfzwk rzJtEm btuxhfthbtk cumtze ’uJtLþk ntug Au. z[tEJhle mtbu ltlfztu Mjeb M¢el ntug ;u yuz[um yuLxh fgto vAe muxujtEx luJeduNl ftb fh;e :R òg Au. fth ¾âtk QCe Au ;u vtuÍeNl c;tJu Au. vAe ;bu ztce ctsw J¤tu fu sbKe ctsw J¤tu y:Jt Gþ xlo jtu yub ftuBÃGþxh slhuxuz MJh ;blu dtEz fhu Au. LGËgtufo:e Wvzujtu btKm jtum yuLsjm vntukau ðgtk Mþ"e hM;tu yt rmMxb c;tJu Au. ytÔþk ftb vth vtzJt btxu yuf mt:u 24 suxjt Wvd{ntu ftgoh; ntug Au.

nJu ;tu btuxhfth atuhtR òg ;tu ;bthe fth ¾âtk Au ;ule btrn;e ytv;tk zeJtRm vK btukDe btuxhfthtubtk Vex fhtJe Nftg Au. xqkfbtk muxujtRxu ytvKe jtRVMxtRj c’je ltkFe Au.

muxujtRxltu Wvgtud nuÕ:fuh ylu rNûtK btxu vK fhJtbtk ytJu Au. Cth;u ;tu øþsht;btk ves Ft;u yuf xeJe x[tLmbexh BËfelu NiûtrKf ftgo¢btu «mthe; fhJtltu mV¤ «gtud vK fgtuo n;tu. htsfthKeytule W’tmelt fthKu vesLþk yt x[tLmbexh yuf Mþk’h ylu «gtudNej ntuJt A;tk ck" :R dGþk.

MÃþxrlf Gþdle NYyt; ct’ hrNgtyu DKe az;e vz;e òuR. rJµ vK D½þk cæþk c’jtR dGþk. hrNgt vtu;u Ctkde vzâwk. mtBgJt’u rJ’tg je"e. hrNgtlt xqfzt :R dgt. hrNgt ylu yburhftle Mvum xufltujtuS Jåau fuxÕþkf ;tÂðJf yk;h nðþk. ’t.;. yburhft ;ult yk;rhûtgtºteytule fuÃMþjlu nkbuuuNtk vtKebtk s W;thu Au ßgthu hrNgt s yuf yuJtu ’uN Au fu su ;ult yk;rhûtgtºteytulu me"t sbel vh W;the Nfu Au.

ytJt hrNgtyu rJµLþk «:b yk;rhût MxuNl ‘‘beh¥¥ yk;rhûtbtk ;hðþk BËfelu yuf yÇË;ÃËJo rmæ"e ntkmj fhe n;e, vhkðþ fblmece yu n;e fu hrNgtle r;òuhe Ftje :R sJt:e ‘‘beh¥¥lu ftgoh; htFÔþk ;ult btxu Bþ~fuj cle dGþk nðþk.

AuJxu ;ulu rJµlu yvej fhe ylu su yburhft ;ule mt:u Mv"to fhðþk nðþk ;u s yburhft ;ule b’’u ytÔGþk. yburhftltk yk;rhûtgtltuyu ‘‘beh¥¥lu b’’ vntukatze. ‘beh¥ mt:u mV¤;tÃËJof ztpf´d fGþO ylu ‘beh¥btk ftb fh;t hrNgl yk;rhûtgtºteytulu mntg ÃËhe vtze.

mbg c’jt;tk Jth jtd;e l:e.

yburhftyu aL÷ vh vd B˾âtk ct’ ;ultk :tuztkf yuvtujtu gtl yk;rhûtbtk btufÕgtk vhkðþ yuvtujtu-18, yuvtujtu-19 ylu yuvtujtu-20ltk yk;rhût W¨gltult ftgo¢btu ftuRf hnMgbg fthKmh h’ fhe ltkÏgt Au.

yjc•t, ytJlthtk ceòk 50 J»ttuobtk yk;rhûtûtuºtu su lJtk mtnmtu òuJt b¤Nu ;u y’TÇË; nNu.

jtdu Au fu btlJe nJu bkd¤ vh ;ultu vd BËfJt :ldle hÌttu Au. yt ftb yburhft s fhNu, yjc;T,, nJu vAelt sch’M; btuxt yk;rhût ftgo¢btu yluf ’uNtuyu Cudt b¤elu mkGþ¾; he;u s fhJt vzNu. fthK fu ;ubtk ycòu ln´ vhkðþ Fhctu ztujhLþk Fao Au.

ytJlthtk 50 J»ttuobtk btlJe hòytu dt¤Jt aL÷le fu bkd¤le mnujdtnu òg ;tu lJtE ln´.

:uk¾m xw MÃþxrlf.

hrNgtlu mjtb.